Memur Hukuku

Yakının Cezası Nedeniyle Güvenlik Soruşturması Olumsuz

Yakının cezası nedeniyle güvenlik soruşturması olumsuz gelenler için düzenlemiş olduğumuz emsal karar okumanız için paylaşılmıştır.

  T.C.

D A N I Ş T A Y

ONİKİNCİ DAİRE

Esas No  : 20../….

Karar No : 20../….

Temyiz İsteminde Bulunan (Davalı) : Milli Savunma Bakanlığı / ANKARA

Vekili                                                   : Av. Figen Ayşegül Karşıgil (Aynı yerde)

Karşı Taraf (Davacı)                           :

Vekili                                                    :

İstemin           Özeti                   : 2013 yılı uzman erbaş temini faaliyeti kapsamında Kara Kuvvetleri Komutanlığınca yapılan uzman erbaş sınavını kazanan davacının, güvenlik soruşturmasının olumsuz sonuçlanması nedeniyle atamasının yapılmamasına ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan davada; davacının babasının Denizli .. Ağır Ceza Mahkemesinin ../../.20.. tarihli karhttps://kadimhukuk.com.tr/makale/guvenlik-sorusturmasi-ve-arsiv-arastirmasi-nedir-nelere-bakilir-ne-yapmaliyimarıyla uyuşturucu madde imal ve ticareti suçundan, 4 yıl 2 ay hapis ve 500 TL adli para cezası ile cezalandırılmış olmasından dolayı Anayasa’nın 38. maddesinde yer alan ceza sorumluluğunun şahsiliği ilkesi gereği, davacının sorumlu tutulamayacağı ve anılan göreve atanmasında davacının şahsı açısından bir engel bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptali yolunda Ankara 18. İdare Mahkemesince verilen ../../20.. tarihli ve E:20../.., K:20../… sayılı kararın temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

Savunmanın Özeti                               : Savunma verilmemiştir.

Danıştay Tetkik Hâkimi                       : Burak Bozkurt

Düşüncesi                                            : Kararın onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince işin gereği görüşüldü:

İdare ve vergi mahkemeleri tarafından verilen kararların temyiz yolu ile incelenerek bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 49. maddesinde belirtilen nedenlerden birinin bulunması halinde mümkündür. İdare mahkemesince verilen karar ve dayandığı gerekçe, hukuk ve usule uygun olup bozulmasını gerektirecek bir sebep de bulunmadığından temyiz isteminin reddi ile anılan kararın onanmasına, temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, bu kararın tebliğ tarihini izleyen 15 (onbeş) gün içerisinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere, ../../20… tarihinde oy çokluğu ile karar verildi.

BaşkanÜyeÜyeÜyeÜye
İrfanİlhanMustafaGülenOya
EROĞLUHANAĞASI(X)GÖKÇEK (X)AYDINOĞLUIŞIK ALTUNGÖK

 

            (X) KARŞI OY 

Dava, 2013 yılı uzman erbaş temini faaliyeti kapsamında Kara Kuvvetleri Komutanlığınca yapılan uzman erbaş sınavını kazanan davacının, güvenlik soruşturmasının olumsuz sonuçlanması nedeniyle atamasının yapılmamasına ilişkin işlemin iptali istemiyle açılmıştır.

4045 sayılı Güvenlik Soruşturması, Bazı Nedenlerle Görevlerine Son Verilen Kamu Personeli İle Kamu Görevine Alınmayanların Haklarının Geri Verilmesine ve 1402 Numaralı Sıkıyönetim Kanununda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun’un 1. maddesinde; “Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması; kamu kurum ve kuruluşlarında, yetkili olmayan kişilerin bilgi sahibi olmaları halinde devlet güvenliğinin, ulusal varlığın ve bütünlüğün, iç ve dış menfaatlerin zarar görebileceği veya tehlikeye düşebileceği bilgi ve belgelerin bulunduğu gizlilik dereceli birimler ile askeri, emniyet ve istihbarat teşkilatlarında çalıştırılacak kamu personeli ve ceza infaz kurumları ve tutuk evlerinde çalışacak personel hakkında yapılır. Devletin güvenliğini, ulusun varlığını ve bütünlüğünü iç ve dış menfaatlerinin zarar görebileceği veya tehlikeye düşebileceği bilgi ve belgeler ile gizlilik dereceli kamu personeli ile meslek gruplarının tespiti, birim ve kısımların tanımlarının yapılması, güvenlik soruşturmasının ve arşiv araştırmasının usul ve esasları ile bunu yapacak merciler ve üst kademe yöneticilerinin kimler olduğu Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulacak yönetmelik ile düzenlenir.” hükmüne yer verilmiştir.

20.09.2005 tarihli ve 25942 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Uzman Erbaş Yönetmeliği‘nin “Personelde aranacak nitelikler” başlıklı 6. maddesinde; “Uzman erbaş olarak alınacaklarda aşağıdaki şartlar aranır:” denildikten sonra maddenin (g) bendinde; “Güvenlik soruşturması uygun olmak” düzenlemesine yer verilmiştir.

Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Yönetmeliği’nin 1. maddesinde; “Bu Yönetmeliğin amacı; yetkili olmayan kişilerin bilgi sahibi olmaları halinde Devletin güvenliğinin, iç ve dış menfaatlerinin, ulusal varlığın ve bütünlüğün zarar görebileceği veya tehlikeye düşebileceği bilgi ve belgelerin bulunduğu bakanlıklar ile kamu kurum ve kuruluşlarının gizlilik dereceli birim ve kısımlarını belirlemek, Türk Silahlı Kuvvetlerinde, emniyet ve istihbarat teşkilatlarında, ceza infaz kurumları ve tutuk evlerinde çalışacak personel hakkında yapılacak güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasını düzenlemektir.” hükmüne, “Tanımlar” başlıklı 4. maddesinde; “f) Arşiv araştırması: Kişinin kolluk kuvvetleri tarafından halen aranıp aranmadığının, kolluk kuvvetleri ve istihbarat ünitelerinde ilişiği ile adli sicil kaydının ve hakkında herhangi bir tahdit olup olmadığının mevcut kayıtlardan saptanmasını,”, “g) Güvenlik soruşturması: Kişinin kolluk kuvvetleri tarafından halen aranıp aranmadığının, kolluk kuvvetleri ve istihbarat ünitelerinde ilişiği ile adli sicil kaydının ve hakkında herhangi bir tahdit olup olmadığının, yıkıcı ve bölücü faaliyetlerde bulunup bulunmadığının, ahlaki durumunun, yabancılar ile ilgisinin ve sır saklama yeteneğinin mevcut kayıtlardan ve yerinden araştırılmak suretiyle saptanması ve değerlendirilmesini,” tanımlarına yer verilmiş, “Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasında araştırılacak hususlar” başlıklı 11. maddesinde de; ”Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasında kişinin içinde bulunduğu ortam da dikkate alınarak: a) Kimlik kontrolü, kimlik kayıtlarının doğruluk derecesi, uyrukluğu, geçmişte yabancı bir devletin uyrukluğuna girip girmediği, b) Kolluk kuvvetleri tarafından halen aranıp aranmadığı, kolluk kuvvetlerinin ve istihbarat ünitelerinin arşivlerinde bilgiler bulunup bulunmadığı, adli sicil kaydının ve hakkında bir tahdidin olup olmadığı, c) Yıkıcı faaliyetlerde bulunup bulunmadığı ve 5816 sayılı Atatürk Aleyhine İşlenen Suçlar Hakkında Kanuna ve Atatürk ilke ve inkılaplarına aykırı davranıp davranmadığı. d) Şeref ve haysiyetini ihlal edecek ve görevine yansıyacak şekilde kumara, uyuşturucuya, içkiye, paraya ve aşırı bir şekilde menfaatine düşkün olup olmadığı, ahlak ve adaba aykırı davranıp davranmadığı, e) Yabancılarla, özellikle hasım ve hasım olması muhtemel Devlet mensupları ve temsilcileriyle ilgili derecesinin iç yüzü ve nedeni, f) Sır saklama yeteneğinin olup olmadığı, araştırılır.” kuralı yer almıştır.

Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Yönetmeliği’nin 9. maddesinde ise, Türk Silahlı Kuvvetlerinin kadro ve kuruluşlarında yer alacak personelin güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının, Türk Silahlı Kuvvetlerince bu Yönetmeliğe uygun olarak hazırlanacak yönerge uyarınca yapılacağı hüküm altına alınmıştır.

2011 tarihli ve MY: 114-1 (C) sayılı Silahlı Kuvvetler İstihbarata Karşı Koyma, Koruyucu Güvenlik ve İşbirliği Yönergesi’nin “Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının olumsuz kabul edileceği haller” başlıklı 3. Bölüm, Birinci Kısım, 13. maddesinde, güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması sonuçlarının, soruşturma konusu şahsın içinde bulunduğu ortam da dikkate alınarak değerlendirileceği düzenlemesine yer verilmiştir.

4045 sayılı Kanun ve Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Yönetmeliği’nin amacı; kişinin, Kanun’da belirtilen kurumlarda çalışabilmesi için onun her yönden güvenilirliğini tespit etmeye yöneliktir. Yani, toplumun ve Devletin ileride uğrayabileceği zararı veya tehlikeyi önceden engelleme isteğidir. Son derece önemli görevlerde çalıştırılacak kişiler hakkındaki her türlü bilginin onun içinde bulunduğu ortam da dahil olmak üzere bilinmesinin toplumun ve Devletin güvenliği açısından yaşamsal öneme sahip olduğu tartışmasızdır.

Diğer yandan, Yönetmeliğin, Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırmasında İzlenecek Yöntem bölümünde yer alan 12. maddesinin (d) bendinde, güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasını isteyen makama, kişi hakkında karar vermeye yeterli bilgilerin aktarılacağı, (e) bendinde,  güvenlik  soruşturması  ve  arşiv araştırmasının nasıl ve ne şekilde yapılacağının, soruşturma ve araştırma yapmaya yetkili makamların görev talimatları ile belirleneceği  hükme bağlanmış, Yönetmeliğin eki olan Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Formunda kişinin babasının, annesinin, eşinin ve kardeşlerinin doğum yeri ve tarihi, uyrukluğu ile adresleri gibi  aileye dair bilgilere de yer verilmiştir.

Yukarıdaki açıklamalardan, Yönetmelik hükümlerine göre güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının, hakkında güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılacak kişilerle sınırlandırılmadığı, kişi hakkında yeterli ve sağlıklı bir değerlendirme yapılabilmesi için kişinin içinde bulunduğu ortam ile yakınlarını ve birinci derece akrabalarını da kapsayacak şekilde yaptırılmasının öngörüldüğü sonucuna ulaşılmaktadır.

O halde, hakkında güvenlik soruşturması yapılan kimsenin yakınları ve birinci derece akrabaları hakkında elde edilen bilgiler, ceza sorumluluğunun şahsiliği ilkesi gerekçe gösterilerek değerlendirme dışında bırakılmamalı, Devletin güvenliği açısından muhtemel bir tehdit oluşturup oluşturmadığı yönünden irdelenerek bir karara varılmalıdır.

Bakılan olayda, davacının babasının Denizli .. Ağır Ceza Mahkemesinin ../../20.. tarihli kararıyla uyuşturucu madde imal ve ticareti suçundan dolayı 4 yıl 2 ay hapis ve 500 TL adli para cezası ile cezalandırılmış olması nedeniyle davacının güvenlik soruşturması olumsuz sonuçlanmış ve atama işlemleri iptal edilmiştir.

Bu durumda, davacının babası hakkında verilmiş olan Ceza Mahkemesi kararına konu olan eylemin, olayın özelliği ve fiilin niteliği göz önüne alındığında, davacı hakkındaki güvenlik soruşturmasının olumsuz sonuçlanmasına neden olacak nitelikte bulunmadığı anlaşıldığından, dava konusu işlemin iptali yönündeki Mahkeme kararının bu gerekçeyle onanması gerektiği görüşüyle Daire kararına gerekçe yönünden katılmıyoruz.

ÜyeÜye
İlhan HANAĞASIMustafa GÖKÇEK

kadim-law-consultancy-office-09-04-2018-656

Başa dön tuşu