hukmun aciklanmasinin geri birakilmasi nedir

Hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB) kararı Ceza Muhakemesi Kanunumuzun 231. maddesinde 10 fıkra halinde düzenlenmiştir. Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı, daha önceden kasıtlı bir suçtan ceza almamış sanıkların işlediği iki yıl veya iki yılın altında kalan adli para veya hapis cezaları bakımından verilebilir.

2017 yılında ceza mahkemeleri tarafından verilen 2.695.957  karar verilmiştir. Bu kararlardan 372.735 tanesi hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararıdır. Bu da, hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararlarının mahkemelerce verilen kararların yaklaşık %14’üne denk gelmektedir.

Bugün sizlere Kadim Hukuk ve Danışmanlık olarak ceza hukuku alanında HAGB kararının ne olduğundan, işlevinden, şartlarından, sonuçlarından, denetim sürelerinden ve niteliklerinden bahsedeceğiz. Konuya değinmeden önce askeri ceza avukatı hakkında bu yazımızı okumanız faydanıza olacaktır. https://kadimhukuk.com.tr/makale/askeri-ceza-avukati-ankara-disiplin-davalari/

Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması Kararı Nedir?

HAGB kararı; sanığın cezasını, cezaevi yerine toplum içerisinde çekmesini sağlayan bir ceza davası kararıdır. Yani amacı sanığı ıslah etmektir. Eğer kanundaki şartlar sağlanırsa ve belirtilen denetim süresi içerisinde sanık kendi yükümlülüklerine uygun davranırsa işlediği suç bakımından herhangi bir sorumluluğu doğmayacaktır, ceza almayacaktır.

Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı Ceza Muhakemesi Kanunumuzun üçüncü kitabının ikinci kısmının üçüncü bölümü olan ‘’Karar ve Hüküm’’ başlığı altındaki 231. maddesinin 5 ve 14. fıkraları arasında düzenlenir. Şöyle ki;

Madde 231 – Hükmün Açıklanması ve Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması

(5) Sanığa yüklenen suçtan dolayı yapılan yargılama sonunda hükmolunan ceza, iki yıl veya daha az süreli hapis veya adlî para cezası ise; mahkemece, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilebilir. Uzlaşmaya ilişkin hükümler saklıdır. Hükmün açıklanmasının geri bırakılması, kurulan hükmün sanık hakkında bir hukukî sonuç doğurmamasını ifade eder.

(6) Hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilebilmesi için;

a) Sanığın daha önce kasıtlı bir suçtan mahkûm olmamış bulunması,

b) Mahkemece, sanığın kişilik özellikleri ile duruşmadaki tutum ve davranışları göz önünde bulundurularak yeniden suç işlemeyeceği hususunda kanaate varılması,

c) Suçun işlenmesiyle mağdurun veya kamunun uğradığı zararın, aynen iade, suçtan önceki hale getirme veya tazmin suretiyle tamamen giderilmesi, gerekir. Sanığın kabul etmemesi halinde, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmez.

(7) Açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilen hükümde, mahkûm olunan hapis cezası ertelenemez ve kısa süreli olması halinde seçenek yaptırımlara çevrilemez.

(8) Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının verilmesi halinde sanık, beş yıl süreyle denetim süresine tabi tutulur. Denetim süresi içinde, kişi hakkında kasıtlı bir suç nedeniyle bir daha hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilemez. Bu süre içinde bir yıldan fazla olmamak üzere mahkemenin belirleyeceği süreyle, sanığın denetimli serbestlik tedbiri olarak;

a) Bir meslek veya sanat sahibi olmaması halinde, meslek veya sanat sahibi olmasını sağlamak amacıyla bir eğitim programına devam etmesine,

b) Bir meslek veya sanat sahibi olması halinde, bir kamu kurumunda veya özel olarak aynı meslek veya sanatı icra eden bir başkasının gözetimi altında ücret karşılığında çalıştırılmasına,

c) Belli yerlere gitmekten yasaklanmasına, belli yerlere devam etmek hususunda yükümlü kılınmasına ya da takdir edilecek başka yükümlülüğü yerine getirmesine, karar verilebilir. Denetim süresi içinde dava zamanaşımı durur.

(9) Altıncı fıkranın (c) bendinde belirtilen koşulu derhal yerine getiremediği takdirde; sanık hakkında mağdura veya kamuya verdiği zararı denetim süresince aylık taksitler halinde ödemek suretiyle tamamen gidermesi koşuluyla da hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilebilir.

(10) Denetim süresi içinde kasten yeni bir suç işlenmediği ve denetimli serbestlik tedbirine ilişkin yükümlülüklere uygun davranıldığı takdirde, açıklanması geri bırakılan hüküm ortadan kaldırılarak, davanın düşmesi kararı verilir.

(11) Denetim süresi içinde kasten yeni bir suç işlemesi veya denetimli serbestlik tedbirine ilişkin yükümlülüklere aykırı davranması halinde, mahkeme hükmü açıklar. Ancak mahkeme, kendisine yüklenen yükümlülükleri yerine getiremeyen sanığın durumunu değerlendirerek; cezanın yarısına kadar belirleyeceği bir kısmının infaz edilmemesine ya da koşullarının varlığı halinde hükümdeki hapis cezasının ertelenmesine veya seçenek yaptırımlara çevrilmesine karar vererek yeni bir mahkûmiyet hükmü kurabilir.

(12) Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararına itiraz edilebilir.

(13) Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı, bunlara mahsus bir sisteme kaydedilir. Bu kayıtlar, ancak bir soruşturma veya kovuşturmayla bağlantılı olarak Cumhuriyet savcısı, hakim veya mahkeme tarafından istenmesi halinde, bu maddede belirtilen amaç için kullanılabilir.

(14) Bu maddenin hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ilişkin hükümleri, Anayasanın 174 üncü maddesinde koruma altına alınan inkılap kanunlarında yer alan suçlarla ilgili olarak uygulanmaz.

Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı her ne kadar teknik anlamda bir ‘hüküm’ niteliğinde değilse de, içinde askıda olan bir hüküm barındırdığından ceza ve idare hukuku bakımından bir çok soruna neden olmaktadır. Uygulama noktasında halen uyumsuzluklar yaşanmaktadır.

Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması Kararının Şartları Nelerdir?

Birazdan sayacağımız şartlar gerçekleşirse HAGB kararı verilmesi mahkemenin takdirindedir. Yani HAGB kararı resen verilmesi zorunlu bir karar değildir. Farklı mahkemelerdeki aynı olayda şartlar da aynı olmasına rağmen hakimlerden birisi HAGB kararı verilmesini takdir edebilirken diğeri HAGB kararı vermeyebilir. Bahsi geçen şartlar;

  • Sanığa işlediği suç neticesinde kesin bir mahkûmiyet hükmü verilmesi
  • Sanık ve mağdur arasında bir uzlaşmanın sağlanamamış olması
  • Sanığa hükmolunan cezanın iki yıl veya daha az süreli hapis veya adli para cezası olması
  • Sanığın işlediği suçun özel kanunlarda düzenlenen istisna suçlardan olmaması
  • Sanığın daha önce kasıtlı bir suçtan mahkûm olmamış bulunması
  • Mahkemece, sanığın kişilik özellikleri ile duruşmadaki tutum ve davranışları göz önünde bulundurularak yeniden suç işlemeyeceği hususunda kanaate varılması
  • Suçun işlenmesiyle mağdurun veya kamunun uğradığı zararın, aynen iade, suçtan önceki hale getirme veya tazmin suretiyle tamamen giderilmesi
  • Sanığın kendisi hakkında verilecek HAGB kararına rıza göstermesi

şeklindedir.

Kural olarak bütün suçlara karşı HAGB kararı verilebilir. Ancak bazı kanunlarda belli istisnalar vardır. Yine sanığın işlediği suçun cezası hapis cezası veya adli para cezası olmalıdır ve bu ceza iki yıl veya daha az süreli bir ceza olmalıdır.

Sanığa ilişkin en önemli şart ise sanığın da HAGB kararını kabul etmiş olmasıdır. Eğer sanık bu kararı kabul etmezse mahkeme kendiliğinden ve zoraki olarak sanığa HAGB kararı veremez.

Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması Kararı Verilemeyecek Suçlar

  • İki yıl üstü süreli hapis veya adli para cezası gerektiren suçlar.
  • Anayasa’nın 174. maddesinde koruma altına alınan inkılap kanunlarında yer alan suçlar.
  • 6222 sayılı Sporda Şiddet Ve Düzensizliğin Önlenmesine Dair Kanun kapsamındaki suçlar.
  • Şike ve teşvik suçları.
  • 477 sayılı Disiplin Mahkemeleri Kuruluşu, Yargılama Usulü ve Disiplin Suç ve Cezaları Hakkında Kanun kapsamında disiplin suç ve cezaları.
  • Kullanmak için Uyuşturucu veya Uyarıcı Madde Satın Almak, Kabul Etmek veya Bulundurmak ya da Uyuşturucu veya Uyarıcı Madde Kullanmak Suçu.
  • İmar Kirliliğine Neden Olma Suçu.
  • İcra İflas Kanunu’nda Yer Alan Suçlar
  • Disiplin Hapsi ve Tazyik Hapsi Gerektiren Fiiller.

Hakkında HAGB kararı verilemez. Cezanın miktarı veya sanığın kabul etmesinin önemi yoktur.

Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması Kararında Denetim Süresi Ne Kadardır?

HAGB kararı verildikten sonraki denetim süresi;

  • Yetişkinler için 5 yıl
  • Çocuklar için ise 3 yıldır.

Sanık bu sürede gözetim altında tutulur. Böylece sanığın toplum içerisinde iyileşme süreci takip edilir.

Denetimli serbestlik tedbirlerinin türleri de kısaca;

  • Eğitim programlarına katılma,
  • Ücret karşılığı çalışma,
  • Belirli yerlere gitmekten yasaklanma
  • Belirli yerlere devam yükümlülüğü vs.

şeklindedir.

Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması Kararının Sonuçları Nelerdir?

Mahkeme HAGB kararıyla, sanığın suçu işlediğini sabit görerek sanık hakkında bir cezaya hükmetmekte; ancak verdiği HAGB kararı ile hükmedilen bu ceza sanık hakkında hukuki bir sonuç doğurmamaktadır. Bir diğer şekilde ifade etmek gerekirse, sanık hakkında HAGB kararına hükmedilebilmesi için mahkeme tarafından sanığın suç işlediğinin sabit görülmesi ve sanık hakkında bir cezaya hükmolunmuş olması şarttır.

Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilen sanık, denetim süresi içerisinde kasten bir suç işlemezse ve yükümlülüklerine uygun davranırsa dava düşer yani sanığa herhangi bir ceza verilmez. Sanığın sicili temiz kalır. Ancak ceza davasının yargılama giderleri sanığa yükletilir ve sanık bunları ödemek zorundadır.

Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı adli sicil kaydına işlemez. Dolayısıyla e devlet veya adliyelerden alacağınız adli sicil veya adli sicil arşiv kaydından sabıkanız temiz çıkacaktır.

Adli sicil kaydı silinmesi hakkında yazımızdan detaylı bilgi alabilirsiniz. https://kadimhukuk.com.tr/makale/adli-sicil-sabika-kaydi-ve-arsiv-kaydi-nasil-silinir/

HAGB Kararı Verilen Kişiye Yeniden HAGB Kararı Verilebilir Mi?

CMK 231/8 maddesine göre aynı sanık hakkında aynı denetim süresi içinde birden fazla HAGB kararının verilmesi yasaktır. Ancak şu duruma değinmekte fayda vardır: Mahkeme bir kişiye birden fazla HAGB kararı verilemez yasağını sadece 28.06.2014 tarihi sonrasında işlenen suçlar yönünden dikkate alır.

CMK m.231/8:

(8) Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının verilmesi halinde sanık, beş yıl süreyle denetim süresine tabi tutulur. Denetim süresi içinde, kişi hakkında kasıtlı bir suç nedeniyle bir daha hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilemez. Bu süre içinde bir yıldan fazla olmamak üzere mahkemenin belirleyeceği süreyle, sanığın denetimli serbestlik tedbiri olarak;

a) Bir meslek veya sanat sahibi olmaması halinde, meslek veya sanat sahibi olmasını sağlamak amacıyla bir eğitim programına devam etmesine,

b) Bir meslek veya sanat sahibi olması halinde, bir kamu kurumunda veya özel olarak aynı meslek veya sanatı icra eden bir başkasının gözetimi altında ücret karşılığında çalıştırılmasına,

c) Belli yerlere gitmekten yasaklanmasına, belli yerlere devam etmek hususunda yükümlü kılınmasına ya da takdir edilecek başka yükümlülüğü yerine getirmesine, karar verilebilir. Denetim süresi içinde dava zamanaşımı durur.’’

HAGB Kararının Niteliği Nedir? HAGB Kararı Bir Hüküm Müdür?

Hüküm, mahkemenin kendi önündeki davayı doğrudan veya dolaylı olarak çözen, ceza davasını sona erdiren bir kararıdır. Bununla birlikte HAGB kararı CMK m.223’te sayılan hüküm çeşitlerinden birisi değildir.

CMK 223. Maddede sayılan hüküm çeşitleri;

  • Beraat,
  • Ceza verilmesine yer olmadığı,
  • Mahkumiyet,
  • Güvenlik tedbirine hükmedilmesi,
  • Davanın reddi
  • Davanın düşmesi

birer hükümdür.

Bu anlamda HAGB kararı bir hüküm değildir. Bu nedenle sanık hakkında bir hukuki sonuç doğurmaz ve yine sanık herhangi bir hak yoksunluğuna uğratmaz.

HAGB Kararına İtiraz Edilebilir Mi? Herhangi Bir Kanun Yolu Var Mıdır?

CMK’nın 231/12. maddesinde HAGB kararına karşı ‘itiraz kanun yoluna’ başvurulabileceği düzenlenmiştir. Dolayısıyla mahkemece açıklanması geri bırakılan hüküm bir mahkumiyet hükmü niteliğinde olmadığından ve yasanın maddesi açık olduğundan mahkeme tarafından verilen HAGB kararına karşı istinaf veya temyiz kanun yoluna başvurulamaz. Fakat mahkeme CMK’nın 231/10. maddesine göre bir düşme kararı verirse verilen bu karar için istinaf ve temyiz yoluna başvurulabilecektir.

HAGB kararlarına CMK m.231/12 uyarınca itiraz edilebilir. Bu itirazın kime karşı ve nereye yapılacağını kısaca şöyle açıklayabiliriz:

  • Asliye Ceza Mahkemesinin verdiği HAGB kararına karşı, Asliye Ceza Mahkemesinin bağlı olduğu üst mahkeme olan Ağır Ceza Mahkemesine itiraz edilebilir.
  • Ağır Ceza Mahkemesinin verdiği HAGB kararına karşı numara olarak takip eden Ağır Ceza Mahkemesine itiraz edilebilir.
  • Bir yerde tek Ağır Ceza Mahkemesi varsa en yakın Ağır Ceza Mahkemesine itiraz edilebilir. Özetle HAGB kararını kim verirse versin itiraza tabidir.

CMK m.231/12:

‘’ Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararına itiraz edilebilir.’’

HAGB Kararının Diğer Mahkemelere ve Diğer Davalara Etkisi Nedir?

Kural olarak hukuk/idare hakimi HAGB ile bağlı değildir. Çünkü HAGB kararı günışığına çıkmış, açıklanmış, denetimlerden (yargı yolundan) geçerek kesinleşmiş, infaz edilebilir karar olmadığından, kural olarak HAGB kararının hukuk mahkemeleri ve idare mahkemelerinde bir bağlayıcılığı yoktur.

Ancak HAGB kararında yer alan maddi vakıalar hukuk mahkemelerinde ve idari yargıda da dikkate alınmaktadır. Hukuk mahkemeleri ve idari yargı hükmün açıklanmamasını gerekçe göstererek HAGB kararını yok sayamaz. Hukuk mahkemeleri ve idare mahkemeleri HAGB ilamını normal ilam gibi değerlendirmezler. Ancak HAGB dosyasında yer alan ‘’hakaret içeren sözler, fiili saldırı, haksız tecavüz, görevi ihmal’’ vs. eylemlerini hukuk mahkemeleri ve idari yargı kendisini değerlendirerek sonuca gider.

Özetle HAGB kararı hukuk ve idare mahkemelerini bağlamaz; ancak HAGB dosyasında yer alan somut maddi vakıalar/deliller her halükarda dikkate alınır. HAGB dosyasında yer alan maddi vakıayı esas alarak hukuk mahkemesi tazminat takdir edebilir, idari yargıda memurun görevden ihracına onay verebilir.

HAGB Denetim Süresi İçinde Herhangi Bir Suç İşlerse veya Yükümlülüklerine Uymazsa Ne Olur?

Eğer sanık, denetim süresi içerisinde yükümlülüklerine uymazsa veya kasıtlı olarak herhangi bir suç işlerse kendisi hakkında HAGB kararı veren mahkeme bu kararını kaldırır. Ardından sanığın mahkûmiyet hükmünü açıklar.

Yani HAGB kararı verilmişken sanığın siciline işlemeyen ve kendisine cezai bir sorumluluk doğurmayan suçu mahkeme tarafından açıklanmış olur ve sanık cezasını çekmeye başlar.

CMK m.231/11:

(11) Denetim süresi içinde kasten yeni bir suç işlemesi veya denetimli serbestlik tedbirine ilişkin yükümlülüklere aykırı davranması halinde, mahkeme hükmü açıklar. Ancak mahkeme, kendisine yüklenen yükümlülükleri yerine getiremeyen sanığın durumunu değerlendirerek; cezanın yarısına kadar belirleyeceği bir kısmının infaz edilmemesine ya da koşullarının varlığı halinde hükümdeki hapis cezasının ertelenmesine veya seçenek yaptırımlara çevrilmesine karar vererek yeni bir mahkumiyet hükmü kurabilir.

HAGB kararları, adli sicil kaydında kendine özgü bir sisteme kaydedilir. E-devlet üzerinden veya adliyedeki bürolardan alınan sabıka kayıtlarında yer almaz. Yani sanık hakkında HAGB kararı verildiği zaman bunu normal insanlar veya kurumlar araştırıp göremez.

HAGB kararı sadece mahkemedeki yargılama aşamasında Cumhuriyet savcısı, mahkeme hakimi veya mahkeme heyetinin talebi üzerine istenebilir. Ve sadece istenme amacına uygun olarak kullanılabilir. Bu nedenle sanığa HAGB kararı verildikten sonra bu karar kişisel bir veri olarak kabul edilir ve sanığın kendi itibarının zedeleneceğinden yana endişe etmesi için bir neden kalmaz.

Güvenlik Soruşturmasında HAGB Kararı Çıkar Mı?

Hagb kararı özel bir sicilde tutulur. İlgili hakim ve savcılar hariç kimse Hagb kararına ulaşamaz. Hükmün açıklanmasının geriye bırakılması adli sicil kaydında da görünmez. Bu nedenle güvenlik soruşturmasında çıkmaması gerekir. Fakat bir çok kurum alım yaparken güvenlik soruşturması kapsamında HAGB kararlarına ulaşmakta ve güvenlik soruşturmasını olumsuz etkilemektedir.

HAGB kararı CMK 231 kapsamında kişi hakkında hukuki sonuç doğurmamalıdır. Madde hükmü açıktır. Fakat bir çok idare HAGB kararına dayanarak kişilerin güvenlik soruşturmasını olumsuz sonuçlandırmaktadır. Bu durum hukuka aykırıdır.

HAGB kararı neticesinde güvenlik soruşturması olumsuz sonuçlanan memur adaylarının 60 gün içinde yürütme durdurma istemli iptal davası açması gereklidir. Açılacak dava İdare Mahkemesine açılmalıdır. İdari davada mahrum kalınan parasal ve özlük haklar talep edilmelidir. Bu nedenle süreci idare hukuku avukatı ile yürütmeniz tavsiye edilir.

HAGB Kararı Yargıtay Kararları

HAGB Kararına ilişkin emsal kararlara Yargıtay’ın sitesinden ulaşabilirsiniz.

 https://www.yargitay.gov.tr/

Yargıtay 17.CD, 24.06.2019 tarih ve 2019/4552 E., 2019/9501 K.

  • Hükmün Açıklanmasının Geriye Bırakılması
  • CMK 231. Madde

… Dosya kapsamından, 22.03.2008 olan suç tarihi itibariyle 31/2. maddesi kapsamında bulunan suça sürüklenen çocuk … hakkında, 03.02.2009 tarih, 2008/279 Esas ve 2009/67 Karar sayılı kararla hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına, 5 yıllık denetim süresi öngörülmesine karar verildiği, kararın 25.02.2009 tarihinde kesinleştiği, suça sürüklenen çocuğun 26.03.2013 tarihinde konut dokunulmazlığının ihlali suçu nedeniyle 3.000 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına dair Aliağa Asliye Ceza Mahkemesinin 2013/320 Esas ve 2014/190 Karar sayılı ihbar yazıları uyarınca duruşma açılarak, suça sürüklenen çocuğun savunması alınmak suretiyle geri bırakılan hükmün açıklanmasına karar verildiğinin anlaşılması karşısında, 06.12.2006 tarih 5560 sayılı Yasa ile değişik 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanununun 23. maddesinde yapılan değişiklik ile çocukların 19.12.2006 tarihinden sonra işledikleri suçlarda verilecek olan hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ilişkin kararlarda denetim süresinin 3 yıl olarak öngörüldüğü, lehe yorumla, temyiz incelemesine konu hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ilişkin karar tarihi olan 03.02.2009 tarihi itibariyle de suça sürüklenen çocuk hakkında 3 yıl denetim süresi uygulanması gerektiği, bu halde mahkemece  suça sürüklenen çocuğun adli sicil kaydı getirtilip incelenerek, kararın kesinleşme tarihi olan 25.02.2009 tarihi üzerinden 3 yıllık denetim süresi içinde kasıtlı ikinci suç nedeniyle hapis cezası ile mahkumiyet almadığının anlaşılması halinde, 5271 sayılı CMK’nın 231/10. maddesi de dikkate alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerektiği gözetilmeden, yanılgılı değerlendirme ile denetim süresinin 5 yıl olarak kabulü ile bu süre dikkate alınarak 26.03.2013 tarihinde işlenen kasıtlı ikinci suç nedeniyle verilen 3.000 TL adli para cezası ile mahkumiyete ilişkin ilam esas alınmak suretiyle yazılı şekilde karar verilmesi,

Bozmayı gerektirmiş, suça sürüklenen çocuk … müdafiinin temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, diğer yönleri incelenmeyen hükmün açıklanan nedenle tebliğnameye aykırı olarak BOZULMASINA, …


Yargıtay 7. Ceza Dairesi 17.12.2018 T. 2015/10621 E. ve 2018/14179 K.

  • Hükmün Açıklanmasının Geriye Bırakılması
  • CMK 231. Madde

sayılı kararına göre: “Sanığın geçmişteki sabıkalı hali de göz önüne alınarak koşulları oluşmadığından” şeklinde gerekçe gösterilmiş ise de, sanığın adli sicil kaydında mahkumiyete esas teşkil eden hükümlülüğünün bulunmadığı ancak, önceki eylemi nedeniyle hagb’ye dair karar bulunduğu, bu karar kasıtlı suçtan mahkumiyet anlamında olmadığından hükmün açıklanmasının geri bırakılmasının yeniden değerlendirilmesine engel teşkil etmediği gözetilmediği.…”


Yargıtay Hukuk GK, 09.10.2013 tarih ve 2013/4-8 E., 2013/1458 K.

  • Hükmün Açıklanmasının Geriye Bırakılması
  • CMK 231. Madde

… Ceza hakiminin beraat kararı verirken delilleri takdir konusundaki kanaati, hukuk davasında etkili değildir. Hukuk hakimi hak arama özgürlüğü ile kişilik haklarının sınırlarını belirlerken dayanılan kanıtların iddiayı kanıtlayacak güçte olmasını aramayacaktır. Çünkü hukuk hakimi iddiayı değil, hak arama özgürlüğünün hukuka uygun olarak kullanılıp kullanılmadığını araştırma ödevi altındadır. Bu nedenle şikayet hakkını haklı gösterecek kesin kanıtlar olmasa bile bir takım güçsüz kanıtların (emarelerin) bulunması yeterli olacaktır. Kesin kanıtların aranması şeklindeki bir kabul halinde ise hak arama özgürlüğünün kullanılması kısıtlanmış olacaktır. …

Öte yandan, Hukuk Genel Kurulu’nun 01.02.2012 gün ve E:2011/19-369, K:2012/30 sayılı ilamında vurgulandığı üzere, maddi olgunun belirlenmesi yönünden hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının, kesinleşmiş bir ceza hükmü olmadığından, hukuk hakimini bağlamayacağının kabulü gerekir.

Yukarıdaki açıklamaların ışığında somut olayın incelenmesinde; davalı ve onyedi (17) arkadaşı Bayındırlık ve İskan Bakanlığı’na verdikleri şikayet dilekçesinde, Urla Kadastro Müdürlüğü’nde kontrol mühendisi olan davacının, çeşitli mazeretler ileri sürerek işlemleri geciktirdiğini, işyerinde huzursuz bir ortam oluşturduğunu iddia etmişlerdir. Duruşmada dinlenen davalı tanıkları ise, davalının iddialarını destekleyen açıklamalar yapmışlardır.

Buna göre, yukarıda açıklanan ilkeler gözetildiğinde, davalının şikayet hakkını, şikayeti haklı gösteren emarelere dayalı kullandığının kabulü gerekir.

Ayrıca, davalı ceza mahkemesinde davacıya karşı iftira suçunu işlediği gerekçesiyle cezalandırılmış ise de ‘’hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına’’ karar verdiğinden, yukarıda belirtildiği üzere, bu karar hukuk hakimini bağlamaz.

Yerel mahkemece, yukarıda yapılan hukuki ve maddi saptamalar gözetilerek, davanın tümden reddedilmesi gerekirken, hatalı değerlendirme ile yazılı şekilde davalının manevi tazminat ile sorumlu tutulmuş olması doğru değildir.

Hak böyle olunca; yerel mahkemece, Hukuk Genel Kurulu’nca benimsenen Özel Daire bozma kararına uyulması gerekirken, önceki kararda direnilmesi usul ve yasaya aykırıdır.


Yargıtay 4. CD, 24.10.2016 tarih ve 2014/9550 E., 2016/13675 K.

  • Hükmün Açıklanmasının Geriye Bırakılması
  • CMK 231. Madde

… Sanığın sabıkasında görülen ilamın hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ilişkin olması, CMK’nın 231/8. maddesine 6545 sayılı Yasanın 72. maddesiyle ‘’Denetim süresi içinde, kişi hakkında kasıtlı bir suç nedeniyle bir daha hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilemez.’’ cümlesi eklenmiş ise de, suç tarihi itibariyle adli sicil kaydında yer alan hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına dair ilamın engel oluşturmaması, tehdit suçu nedeniyle dosyaya yansıyan ve talep edilen somut (maddi) bir zararın bulunmaması, manevi zararın ise hükmün açıklanmasının geri bırakılmasının geri bırakılmasının uygulanmasına engel oluşturmaması karşısında, CMK’nın 231/6. maddesi uyarınca, sanığın kişilik özellikleri ile duruşmadaki tutum ve davranışları göz önünde bulundurularak, yeniden suç işleyip işlemeyeceği konusunda bir değerlendirme yapıldıktan sonra, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasıyla ilgili bir karar verilmesi gerektiği gözetilmeden, ‘’Her ne kadar mağdurun sanıktan zarar tazmini konusunda bir talebi olmamış ve sanığın kişilik özellikleri ce yargılamanın devamı sırasındaki davranışları itibariyle yeniden suç işlemeyeceği konusunda olumlu kanaat oluşmuş olsa bile, 5271 sayılı CMK’nın 231/6-a maddesindeki ‘’daha önce kasıtlı bir suçtan mahkum olmamış olma’’ koşulunu sağlamayan’’ şeklindeki kanuni olmayan gerekçeyle, CMK’nın 231/5. maddesinin uygulanmasına yer olmadığına karar verilmesi,…


HAGB Kararına İtiraz Dilekçesi Örneği

                                          NÖBETÇİ AĞIR CEZA MAHKEMESİNE

                                                             Gönderilmek Üzere

…….(HAGB Kararını Veren Mahkemenin Numarası Yazılacak) ASLİYE CEZA MAHKEMESİ’NE

……(HAGB Kararını Veren Mahkemenin Bulunduğu İl Yazılacak)

HAGB KARARINA

İTİRAZ EDEN SANIK : Adı ve Soyadı (T.C. Kimlik No) Adres

SANIK MÜDAFİ           : Av. Umur Yıldırım

Koç İkiz Kuleleri B Blok Kat:4 Daire:7, 06530 Çankaya

DAVACI                          : Kamu Hukuku

SUÇ                                  : TCK m.125’te düzenlenen ‘’Hakaret Suçu’’

İTİRAZ NEDENLERİ :

  • Müvekkilimin şahsı hakkında tayin edilen …/…/…. tarihli HAGB kararına rıza göstermemekle birlikte beraatini talep etmemize rağmen, Sayın Mahkemece müvekkilim adına HAGB kararı verilmesi açıkça hukuka aykırıdır.
  • Müvekkil hakkında beraat kesilmesi gerekirdi. Zira elde edilen deliller incelendiğinde müvekkilin suçu işlemediği noktasında kuvvetli deliller vardı.

HUKUKİ NEDENLERİ : TCK (m.125) ve ilgili mevzuat.

SONUÇ VE İSTEM        : Yukarıda kısaca açıklanan nedenlerle müvekkilim hakkında verilen mahkumiyet HAGB kararına itirazımızın kabulü ile müvekkilimin beraatine karar verilmesini, saygılarımla vekaleten arz ve talep ederiz. …/…/….

                                                               Sanık Müdafi

                                                           Av. Umur Yıldırım

                                                                        İmza

Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması Hakkında Sık Sorulan Sorular

HAGB bozulması durumunda ne olur?

HAGB bozulması durumunda hüküm açıklanır. Yani hakkınızda ceza verilir. Bu cezaya karşı istinaf ve temyiz kanun yoluna başvurabilirsiniz.

Hükmün açıklanmasının geri bırakılması para cezası ödenir mi?

Para cezası hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiyse para ödenmez. 5 yıl boyunca ertelenir. Eğer başka suç işlenmezse karar tamamen ortadan kalkar.

HAGB sonrası suç işleme durumunda ne olur?

Hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına kararı sonrasında kasten bir suç işlenirse hüküm açıklanır. Hem ilk suçtan hem de ikinci suçtan yargılanırsınız.

Hükmün açıklanmasının geri birakilmasi ne zaman başlar?

Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararın kesinleşmesiyle başlar. Karar ceza mahkemesinin karar vermesi sonrası itiraz süresi geçtikten veya itiraz edilip reddedildikten sonra kesinleşir.

Hükmün açıklanmasının geri bırakılması memuriyet konusunda engel olur mu?

Hükmün açıklanmasının geri bırakılması bazı suç tipleri bakımından memuriyete engel oluşturabilmektedir. Bu nedenle her suç tipi için ayrı ayrı ele almak gereklidir.

Hükmün açıklanmasının geri bırakılması hangi madde de düzenlenmiştir?

Hükmün açıklanmasının geriye bırakılması CMK 231. maddede düzenlenmiştir.

Hagb 5 yıl doldu ne yapmalıyım?

HAGB kararı 5 yıl dolduktan sonra düşürülür. Bunun için HAGB kararını veren mahkemeye dilekçe ile başvurmanız gereklidir.

HAGB kararı zamanaşımını keser mi?

Hükmün açıklanmasının geriye bırakılması kararı teknik anlamda CMK bakımından bir karar olmadığından ve askıda bir karar olduğu için TCK 67 bakımından bir zaman aşımı süresini kesen bir karar değildir.

2 defa Hagb kararı verilebilir mi?

CMK 231 uyarınca bir kişiye birden fazla HAGB verilemez. Fakat bu hüküm 28.06.2014 tarihinden önce işlenen suçlar bakımından uygulanmaz. Yani 2014 öncesi suçlar bakımından ikinci defa HAGB kararı verilebilir.

HAGB kararı ne zaman silinir?

Hagb kararı kararın kesinleşmesinden 5 yıl sonra silinir. Silinmesi için kararı veren mahkemeye dilekçe ile başvurmanız gereklidir.

Hükmün açıklanmasının geri bırakılması hangi madde?

HAGB kararı CMK 231.madde de düzenlenmiştir.

Hükmün açıklanmasının geri bırakılması para cezası ödenir mi?

Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verildiğinde para cezası ödenmez. 5 yıl boyunca ertelenir. Bu süre içinde yeni bir suç işlenmezse para cezası düşer.

Hükmün açıklanmasının geri birakilmasi ne zaman başlar?

Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararın kesinleşmesinden itibaren başlar. Karar yerel mahkeme kararına itiraz edilmezse kesinleşir ya da itiraz edilir ve reddedilirse kesinleşir.