Memur Hukuku

Subay ve Astsubay Güvenlik Soruşturması

4045 sayılı Kanunun 1. maddesi; Genelkurmay Başkanlığı, Milli Savunma Bakanlığı, jandarma, emniyet, sahil güvenlik ve istihbarat teşkilatlarında çalıştırılacak kamu personeli ve ceza infaz kurumları ve tutukevlerinde çalışacak personel hakkında güvenlik soruşturması yapılacağını hükme bağlamaktadır. Subay ve astsubay güvenlik soruşturması bu kapsamda yapılır. Subay ve astsubay güvenlik soruşturması olumsuz gelen adayların okuldan veya eğitimden ilişiği kesilir.

Güvenlik soruşturması; kişinin kolluk kuvvetleri tarafından halen aranıp aranmadığının, kolluk kuvvetleri ve istihbarat ünitelerinde ilişiği ile adli sicil kaydının ve hakkında herhangi bir tahdit olup olmadığının, yıkıcı ve bölücü faaliyetlerde bulunup bulunmadığının, ahlaki durumunun, yabancılar ile ilgisinin ve sır saklama yeteneğinin mevcut kayıtlardan ve yerinden araştırılmak suretiyle saptanması ve değerlendirilmesini ifade eder.

Arşiv araştırması; kişinin kolluk kuvvetleri tarafından halen aranıp aranmadığının, kolluk kuvvetleri ve istihbarat ünitelerinde ilişiği ile adli sicil kaydının ve hakkında herhangi bir tahdit olup olmadığının mevcut kayıtlardan saptanmasını ifade eder.

Güvenlik Soruşturması Durumu Hakkında Nerelerden Bilgi Alınır?

Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasında kişinin içinde bulunduğu ortam dikkate alınarak, kişinin kayıtlı ikamet adresi ile fiilen ikamet ettiği adres esas alınmak suretiyle aşağıdaki hususlar araştırılır:

a) Kimlik kontrolü, kimlik kayıtlarının doğruluk derecesi, uyrukluğu, geçmişte yabancı bir devletin uyrukluğuna girip girmediği,

b) Genel kolluk kuvvetlerinin ve istihbarat birimlerinin arşivlerinde bilgiler bulunup bulunmadığı, adli sicil kaydının ve hakkında arama kaydı veya herhangi bir tahdidin olup olmadığı,

c) Terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti veya iltisakının bulunup bulunmadığı ve 5816 sayılı Atatürk Aleyhine İşlenen Suçlar Hakkında Kanuna ve Atatürk ilke ve inkılaplarına aykırı davranıp davranmadığı,

ç) Şeref ve haysiyetini ihlal edecek ve görevine yansıyacak şekilde kumara, uyuşturucuya, içkiye, paraya ve aşırı bir şekilde menfaatine düşkün olup olmadığı, ahlak ve adaba aykırı davranıp davranmadığı,

d) Yabancılarla, özellikle hasım ve hasım olması muhtemel Devlet mensupları ve temsilcileriyle ilgili derecesinin iç yüzü ve nedeni.

Subay ve Astsubaylar Hangi Kanuna Tabidir?

Tsk güvenlik soruşturması yönetmeliği aşağıda ki kanun ve yönetmelikler ile belirlenmiştir. Subay ve astsubaylar hakkındaki güvenlik soruşturmaları aşağıda belirtilen Kanun hükümleri çerçevesinde yapılmaktadır:

  • 4045 sayılı Güvenlik Soruşturması, Bazı Nedenlerle Görevlerine Son Verilen Kamu Personeli İle Kamu Görevine Alınmayanların Haklarının Geri Verilmesine ve 1402 Numaralı Sıkıyönetim Kanununda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun m.1
  • 4678 sayılı Türk Silahlı Kuvvetlerinde İstihdam Edilecek Sözleşmeli Subay ve Astsubaylar Hakkında Kanun m.4/f, m.8/f.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunumuzun devlet memurluğuna alınacaklarda aranacak genel ve özel şartları belirleyen 48/A/8 maddesindeki “güvenlik soruşturması ve/veya arşiv araştırması yapılmış olmak” hükmü Anayasa Mahkemesinin 24/7/2019 tarihli ve E.:2018/73; K.:2019/65 sayılı Kararı ile iptal edilmiş ve henüz bu konuda yeni bir düzenleme yapılmamıştır. Bu nedenle 657 sayılı Devlet Memurları Kapsamında memur ya da sözleşmeli personel olarak istihdam edilecekler için güvenlik soruşturması yapılmayacaktır.

Ancak bu durum ne yazık ki subay ve astsubayları doğrudan etkilememektedir. Çünkü 4045 sayılı Güvenlik Soruşturması Kanununun 1/1 maddesi Genelkurmay Başkanlığı, Milli Savunma Bakanlığı, jandarma, emniyet, sahil güvenlik ve istihbarat teşkilatlarında çalıştırılacak kamu personeli ve ceza infaz kurumları ve tutukevlerinde çalışacak personel hakkında güvenlik soruşturması yapılacağımı hükme bağlamaktadır. Subay ve astsubaylar da bu madde kapsamında olduklarından güvenlik soruşturmasına tabidirler. Bununla birlikte Anayasa Mahkemesi 4045 sayılı kanunun HAGB ve soruşturma dosyalarına erişim yetkisini hukuka aykırı bularak iptal etmiştir. HAGB veya adli soruşturma sebebiyle güvenlik soruşturması olumsuz sonuçlanan adaylar Anayasa Mahkemesi kararından yararlanabilir.

Tarafımıza sıklıkla “Tsk güvenlik soruşturmasında neye bakıyorlar?” Sorusu yöneltilmektedir. Türk Silahlı Kuvvetleri gizlilik derecesine sahip bir kurum olması sebebiyle kişilerin kendisi, 3. Derece dahil aile yakınları, otel kayıtları, adli sicilleri, facebook/twitter gibi sosyal paylaşım sitelerinde kayıtları gibi bir çok hususu detaylı şekilde araştırmaktadır. Bu sebeple güvenlik soruşturmanızın olumsuz sonuçlanması bir çok sebebe dayandırılabilir.

Subay Ve Astsubayların Güvenlik Soruşturması Nasıl Yapılır ?

Türk Silahlı Kuvvetleri personeli hakkında güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasına ilişkin talepler Milli Savunma Bakanlığı tarafından Cumhurbaşkanlığına iletilir. Bunlar hakkındaki güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması, Milli İstihbarat Teşkilatı Başkanlığı ve/veya Emniyet Genel Müdürlüğüne yaptırılır.

Başvuru yaptıklarında dolduracakları güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması formundan bir adet ikamet adreslerinde ki il emniyet müdürlüğüne, bir adet MİT’e ve bir adette Milli Savunma Bakanlığı’na gönderilir. Bu üç kurum güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasını yapar. Elde edilen bilgileri dosya halinde değerlendirme komisyonuna gönderir. Nihai kararı Milli Savunma Bakanlığı Değerlendirme Komisyonu verir.

Msb güvenlik soruşturması formu doldurulurken bilgilerin doğru ve eksiksiz yazılması önemlidir. Zira burada verilecek yanlış bilgi hakkınızda adli işlem başlatılmasına sebep olabilir.

Subay ve Astsubayların Güvenlik Soruşturması Ne Kadar Sürer ?

Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılması taleplerinin ilgili makama ulaşmasından itibaren arşiv araştırması sonuçları en geç 30 iş günü, güvenlik soruşturması sonuçları en geç 60 iş günü içinde cevaplandırılır. Ancak sonuçların ilgili kurumlara ulaşması ve kurumların bu sonuçları değerlendirip karara bağlamaları da dikkate alındığında belirtilen bu süreler uygulamada bir hayli aşılmaktadır.

Hatta bu süreler bazı kurumlar için 1 yıla yakın sürdüğü ve mağduriyete yol açtığı görülmektedir. Uzayan güvenlik soruşturmanız var ise kuruma bir dilekçe ile başvurarak sonuçlandırılmasını talep edebilirsiniz.

Subay ve Astsubayların Güvenlik Soruşturması Sonuçları Nasıl Öğrenilir?

Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının her evresinde kesinlikle gizliliğe uyulur. Soruşturma ve araştırma evre ve sonucu bilmesi gerekenlerden başkasına açıklanmaz. Hatta güvenlik soruşturmanız olumsuz sonuçlandığında dahi kişilere hangi gerekçe ile güvenlik soruşturmasının olumsuz sonuçlandığı bilgisi verilmez.

Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması değerlendirme komisyonlarının çalışma tutanakları ve kararları da gizlidir. Benzer şekilde değerlendirme komisyonu tarafından sebebi kişiye bildirilmez.

Kişiler güvenlik soruşturması sonuçlarından haklarında tesis edilen atamama ya da ilişik kesme gibi olumsuz işlemler nedeniyle haberdar olabilmektedir. Bu durumlarda dahi çoğu kez idari işlemin gerekçesi hiç belirtilmemekte ya da mevzuatla aranan şartların taşınmadığı şeklinde genel ifadeler kullanılmaktadır. Az da olsa işlem sebebinin güvenlik soruşturmasının olumsuz sonuçlanması olduğu açıkça belirtilmektedir.

İdari işlem sebebinin hiç belirtilmemesi ya da aranan şartların taşınmadığı gibi genel ifadeler kullanılması durumunda gerekçenin güvenlik soruşturması olması kuvvetle muhtemeldir.

Hiçbir sebep gösterilmemesi ya da genel ifadeler kullanılması durumunda bilgi edinme hakkı ya da CİMER vasıtasıyla talepte bulunulması mümkündür, ancak cevabı beklerken dava açma süresinin kaçırılmamasına dikkat edilmelidir.

Dikkat edilmesi gereken bir diğer önemli nokta da idarenin güvenlik soruşturmasının içeriği hakkında, yani hangi somut sebeplerle olumsuz kanaate vardığı konusunda kişiye hiçbir bilgi vermeyeceğidir. Güvenlik soruşturmasının içeriği ancak dava açılması ve mahkemenin idareden talep etmesi halinde dava dosyasından öğrenilebilir.  Msb güvenlik soruşturması sonuçları değerlendirme komisyonunun nihai kararı sonrası kişiye tebliğ edilecektir.

Subay ve Astsubay Güvenlik Soruşturması Olumsuz Sonuçlananlar Ne Yapmalı ?

Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması nedeniyle atanmama, sözleşe feshi veya yenilenmemesi, göreve son verme ya da okuldan / eğitimden ilişik kesme durumlarında tebliğ tarihinden itibaren dava açma süresi olan 60 gün içinde Kamu Denetçiliği Kurumuna başvurulmalı ya da yürütme durdurma istemli iptal davası açılmalıdır. Kamu Denetçiliği Kurumu kararları bağlayıcı olmadığından karara uyulmadığı takdirde tekrar iptal davası açılması gerekecektir. Bu bakımdan zaman kaybetmemek adına doğrudan iptal davası açılması düşünülebilir. Memur hukuku konuları kural olarak Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi kapsamına girmemekte, dolayısıyla da Anayasa Mahkemesi ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin görev alanında bulunmamaktadır. Ancak dosyanın nitelik ve içeriğine göre gerekli hukuki yollar tüketildikten sonra Anayasa Mahkemesine ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine bireysel başvuru değerlendirilebilir.

İdare hukuku uzmanlık gerektiren bir alan olması sebebiyle hak kaybına uğramamak ve en hızlı şekilde davanızın sonuçlandırılması için idare hukuku avukatından hukuki destek almanız sizlerin menfaatine olacaktır. Ankara idare hukuku avukatı bu konuda davanızın en doğru şekilde açılması, sürdürülmesi ve mesleğinize dönmeniz için avukatlık hizmeti vermektedir.

Memuriyete alınmama ve görevini kaybetme gibi kişi ve ailesi için son derece ağır ve olumsuz sonuçlar doğuran güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması işlemlerine karşı profesyonel hukuki yardım alınması büyük önem taşımaktadır. Astsubay güvenlik soruşturması olumsuz sonuçlanan adaylar ofisimiz ile irtibata geçebilir.

kadim-law-consultancy-office-09-04-2018-656

Başa dön tuşu