İdari Yargıda Duruşma Açılması

İdari yargıda duruşma açılması ve düzeni İYUK 17 ve 18. maddede düzenlenmiştir. İdari yargıda kural olarak yazılılık ilkesi geçerli olup inceleme evrak üzerinden yapılmaktadır. Fakat idari yargılama usulünde sözlü yargılama kapsamında duruşma açılması da mümkündür. İdari yargıda duruşma açılması mahkemenin belirlediği bir tarihte davacı ve davalının dilekçelerinde ileri sürdükleri hususların mahkeme önünde sözlü olarak da açıklanmasıdır. İdari yargıda duruşma açılması;

• Yerel mahkemede tarafların talebiyle bağlı,
• İstinaf ve temyiz aşamasında mahkemenin takdirindedir.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 31. maddesinde, idare mahkemelerinde duruşma açılmasına ilişkin usul ve esaslar belirlenmiştir. Maddeye göre idari yargıda duruşma açılması ve duruşmanın icrasında Hukuk Muhakemeleri Kanunu uygulanır. Dolayısıyla aşağıda da ayrıntılı olarak açıklandığı üzere idari yargıda duruşma açılması için İYUK madde 17 ve 18 ve HMK madde 79 ve 151 hükümleri de uygulanacaktır. Kadim Hukuk ve Danışmanlık olarak bu yazımızda idari yargıda duruşma açılmasından bahsedeceğiz.

Tarafların İstemi Üzerine Duruşma Açılması

Danıştay, idare mahkemeleri ve vergi mahkemelerinde açılan iptal davaları ile konusu 486.000 TL üzerinde olan tam yargı davalarında taraflardan birinin isteği üzerine duruşma yapılabilir. Bununla birlikte tarh edilen vergi, resim ve harçlarla benzeri mali yükümler ve bunların zam ve cezaları toplamı 486.000 TL ve üzerinde olan vergi davalarında da duruşma açılır. Her ne kadar ilk derece mahkemesinde duruşma talebi kabul edilmek zorunda ise de Bölge İdare Mahkemesi ve Danıştay’da duruşma açılması heyetin kararına bağlıdır.

Taraflar duruşma talebini dava dilekçesinde öne sürebileceği gibi cevap ve savunma dilekçelerinde de ileri sürebilir. Bunların dışında Danıştay, Bölge İdare Mahkemesi veya ilk derece mahkemesi heyeti/hakimi duruşma açılmasına kendiliğinden de karar verebilir. Ancak taraflara duruşma gününden en az 30 gün önce usulüne uygun tebligat yapılarak duruşmaya davet yapılmalıdır. Duruşmadan sonra en geç 15 gün içerisinde mahkeme tarafından karar verilir.

İdari Yargıda Hangi Davalarda Duruşma Açılır?

İdari yargıda tarafların istemi üzerine duruşma açıldığı takdirde diğer tarafın da söz konusu duruşmaya katılması gerekir. Ayrıca duruşma talep eden tarafın duruşma için belirlenen harcı mahkemeye ödediği takdirde idare mahkemesi duruşma açmak zorundadır. Aşağıdaki davalarda tarafların talebi üzerine duruşma açılabilir:

• İptal davaları.
• Tutarı 486.000 TL ve yukarısında olan tam yargı davaları.
• Tarh edilen vergi, resim ve harçlarla benzeri mali yükümler ve bunların zam ve cezaları toplamı 486.000 TL ve üzerinde olan vergi davaları.

Bunun dışında kişilerin duruşma talebinden sonradan vazgeçmesi de mümkündür. Duruşmadan vazgeçme yazılı olarak yapılır ve vazgeçtikten sonra yeniden duruşma isteminde bulunulması da mümkün değildir. Çünkü duruşma talep etme hakkı taraflara bir kez verilir. Dava açıldıktan sonra taraflarca çıkarılan bir kanunla dava düşer ya da konusuz kalırsa da duruşma yapılmaz. Aynı şekilde feragat ve davanın kabulü halinde de duruşma yapılması mümkün değildir.

İdari Yargıda Duruşma Nasıl Yapılır?

İdari yargıda 2577 sayılı İYUK 18. madde kapsamında duruşmaya ilişkin esaslar düzenlenmiştir. Maddeye göre idari yargıda duruşma açıldıktan sonra duruşmalar açık şekilde yapılır. Ancak genel ahlak ya da kamu güvenliğinin gerektirdiği hallerde mahkeme tarafından duruşmanın bir kısmının veya tamamının kapalı yapılması mümkündür. Duruşmaya iki üye ve bir başkan katılır ve duruşma başkan tarafından yönetilir.

Duruşma yapılırken davacı ve davalıya (vekilleri varsa vekillerine) ikişer defa söz hakkı verilir. Taraflardan birinin gelmemesi halinde gelen tarafın beyanları dinlenir. Tanık dinlenmez. Ceza ve hukuk yargılamasında ki gibi bilgisayar ve duruşma zaptı olmaz. Ancak her iki tarafın gelmediği durumlarda duruşma açılmaz ve yine evrak üzerinden karar verilir. Bunun dışında Danıştay’da açılan duruşmalarda savcının bulunması gerekir ve taraflardan sonra savcı da düşüncesini açıklar. Ardından taraflara son sözü sorulur ve duruşma sonlandırılır.

İdari Yargıda Duruşma Yapılmayacak Haller Nelerdir?

İdari yargıda kural duruşmanın açılmaması ve evrak üzerinden inceleme yapılmasıdır. Ancak kimi durumda mahkemeye talep gönderilip harçlar ödendiği takdirde duruşma açılması mümkün olur. Taraflar ilk derece mahkemesinde duruşma açılmasını talep ettikten sonra mahkeme tarafından duruşma yapılmaksızın karar verilecek durumlar gerçekleşebilir. Bu durumlar şu şekildedir:

• Davada görev yönünden ret kararı verilmesi gerekiyorsa.
• Davada yetki yönünden ret kararı verilmesi gerekiyorsa.
• Davada ehliyet yönünden ret kararı verilmesi gerekiyorsa.
• Davada süre aşımı nedeniyle ret kararı verilmesi gerekiyorsa.
• Davada dava konusu işlemin kesin ve yürütülmesi zorunlu bir işlem olmaması nedeniyle ret kararı verilmesi gerekiyorsa..
• Davada dava dilekçesinin İYUK madde 3 ve İYUK madde 5 hükümlerine uygun olmaması nedeniyle ret kararı verilmesi gerekiyorsa.
• Davada dava dilekçesinin idari merci tecavüzü nedeniyle merciine tevdi edilmesi gerekiyorsa.

Yukarıda yer alan haller dışında taraflar davadan feragat ederse de duruşma yapılmaz. Aynı zamanda davanın kabulüne karar verildiği takdirde de duruşma yapılmaz. Bununla birlikte dava açıldıktan sonra çıkarılan kanun nedeniyle dava düşer ya da konusuz kalırsa aynı şekilde duruşma yapılmaz. Son olarak duruşma talebinden vazgeçen kişinin yeniden talep etmesi halinde de talebi reddedilir ve duruşma yapılmadan karar verilir.

---

İdari Yargıda Duruşma Talepli Dava Dilekçesi Örneği

(Yetkili Yer) İdare Mahkemesi Başkanlığı’na

               Savunma alınmaksızın yürütmenin durdurulması taleplidir.

                           Savunma süresinin kısaltılması taleplidir

                                          Duruşma taleplidir.

DAVACI: Ad-Soyad (T.C:) (Adres)

VEKİLİ: Av. Umur YILDIRIM

Söğütözü Mah. Söğütözü Cad. No:2 Koç İkiz Kuleleri B Blok Kat:4 Daire:7 06530 Çankaya/ANKARA

DAVALI: Kurum Adı (Adresi)

KONU: Müvekkilimizin Eğitim Sonu Sınavından başarısız sayılmasına ilişkin davalı idare işleminin iptaline karar verilmesi talebimizdir.

TEBLİĞ TARİHİ: (Tarih)

AÇIKLAMALAR

1. Öncelikle olaya ilişkin açıklamalara yer verilir. Müvekkil hakkında detaylı bilgiler burada yer alır. Davalı idari işlemin tebliğ tarihine vs. de burada yer verilir.
2. Ardından hukuki açıklamalara geçilir ve dava konusu işlemin neden hukuka aykırı olduğundan bahsedilir. İdari işlemin sebep, maksat, yetki, konu ve şekil yönünden sakat olduğu da anlatılır.
3. Devamında Anayasa Mahkemesi ve Danıştay tarafından verilen emsal kararlara yer verilir.
4. Mahkemece müzekkere yazılarak ilgili kurumlardan talep edilecek evraklar da burada açıklanır. Ayrıca duruşma açılmasına ilişkin taleplere de yer verilir.
5. Son olarak yürütmenin durdurulmasına ilişkin talepler ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin şartların oluştuğu da bahsedilir. Örneğin “Anayasamızın 125. ve İdari Yargılama Usulü Kanunumuzun 27. maddelerine göre, idari işlemin uygulanması halinde telafisi güç veya imkânsız zararların doğması ve idari işlemin açıkça hukuka aykırı olması şartlarının birlikte gerçekleşmesi durumunda yürütmenin durdurulmasına karar verilebilir.” şeklinde açıklamalar yazılabilir.

HUKUKİ NEDENLER: 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu ve ilgili mevzuat.

HUKUKİ DELİLLER: Ekte sunulan ve resen dikkate alınacak her türlü yasal delil.

SONUÇ ve İSTEM: Yukarıda ayrıntılı bir biçimde açıklanan ve sayın Mahkemenizce de resen dikkate alınacak nedenlerle davamızın kabulü ile,

Müvekkilimizin Eğitim Sonu Sınavından başarısız sayılmasına ilişkin davalı idare işleminin;

1. Öncelikle davalı idarenin savunması alınmaksızın yürütmesinin durdurulmasına,
2. Savunma alınacaksa, savunma süresinin kısaltılmasına ve sonrasında yürütmesinin durdurulmasına,
3. Nihayetinde iptaline,
4. Dava konusu işlem nedeniyle mahrum kalınan maddi ve parasal hakların hak ediş tarihlerinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine, özlük haklarının telafi ve iadesine,
5. Yargılamanın duruşmalı olarak yapılmasına,
6. vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davalı idare üzerinde bırakılmasına,

Karar verilmesini vekaleten ve saygılarımızla arz ve talep ederiz. (Tarih)

                   Davacı Vekili

              Av. Umur YILDIRIM

EKLER: