Ceza Hukuku

Uyuşturucu Madde Ticareti, Kullanma Suçu ve Cezası

Uyuşturucu Madde Ticareti Suçu

Uyuşturucu Madde Ticareti, Kullanma Suçu ve Cezası TCK 188 ve devamında düzenlenmiştir. TCK 188. madde de düzenlenen uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti suçu gerek ulusal gerekse uluslararası anlamda mücadele stratejileri geliştirilen, tüm ulusların mücadele ettiği suçların başında gelmektedir. Uyuşturucu madde ticareti illegal örgütlerin finansal kaynağı haline gelmiş ve terörün en temel geçim kaynağına dönüşmüştür. Bu sebeple uyuşturucu madde ticareti ile mücadele son derece önemlidir. Tck uyuşturucu madde suçları ve cezaları bu makalemizde detaylı olarak ele alınacaktır.

Türk Ceza Kanunun 188.maddesinde düzenlenen uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti suçu uyuşturucu veya uyarıcı maddelerin imali, ithali, ihracı, ülke içinde satılması, satışa arz edilmesi, başkalarına verilmesi sevk edilmesi, nakledilmesi, depolanması veya ticaret amacıyla satın alınması, kabul edilmesi ile işlenen seçimlik hareketli bir suçtur.

Bu suç bir kazanç elde etmek için işlenmektedir. Ancak suçun işlenmesiyle elde edilecek kazanç kesin olarak belirlenemeyeceği için söz konusu suçun işlenmesi durumunda hapis cezasının yanı sıra adli para cezasına hükmedilmesi de öngörülmüştür. Madde metninde uyuşturucu ve uyarıcı maddelerin ne olduğu tanımlanmadığı gibi bunların sayılarak sınırlandırılması yoluna gidilmemiştir. Sınırlandırma yapılmamasıyla amaçlanan uyuşturucu ve uyarıcı madde imal ve ticaretiyle mücadele alanını genişletmektir.

Türk Ceza Kanunu yürürlüğe girmesiyle bu suçlarda cezalar tam 2 katına çıkarılmıştır. Örneğin 1. fıkradaki ceza 10 yıldan az olmamak üzereydi şimdi 20 yıldan 30 yıla olarak düzenlendi. Benzer şekilde 3. fıkrada 10 yıldan olmamak üzere demektedir, ancak önceden 5 yıldan az olmamak üzereydi. Bu şekilde 188.maddesinde düzenlenen uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti suçunda cezalar 2 kat arttırılmış oldu. Bu kanun koyucunun bilinçli bir tercihidir. Devletin uyuşturucu hususunda takip ettiği siyasetin göstergesidir. Bu sebeple Tck uyuşturucu madde suçları ve cezaları çok detaylı düzenlenmiştir.

Gelişen teknoloji ile uyuşturucu veya uyarıcı maddelerin çeşitliliği arttığı gibi maliyetlerin de düştüğü gözlemlenmektedir. Böylece uyuşturucu veya uyarıcı maddelere ulaşmak kolaylaşmıştır. Uyuşturucu veya uyarıcı madde fiyatlarının düşük olması ve erişilebilirliğin kolaylaşması, uyuşturucu madde kullanım yaşını da düşürmeye başlamıştır. Bu nedenle konun koyucu tarafından öngörülen cezalar korunan menfaat göz önüne alınarak caydırıcı boyutlara getirilmiştir. Ancak unutmamak gerekir ki suçlarla mücadelenin yolu cezaları arttırmak değildir. Yapılması gereken özellikle gençlerin ve çocukların bilinçlendirilmesi ve kolluk tarafından önleyici tedbirlerin alınmasıdır.

Türk Ceza Kanunun tamamını buradan indirebilirsiniz. https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.5237.pdf

TCK Madde 188  Uyuşturucu Kullanma ve Ticareti Suçu

(1) Uyuşturucu veya uyarıcı maddeleri ruhsatsız veya ruhsata aykırı olarak imal, ithal veya ihraç eden kişi, yirmi yıldan otuz yıla kadar hapis ve iki bin günden yirmi bin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır.

(2) Uyuşturucu veya uyarıcı madde ihracı fiilinin diğer ülke açısından ithal olarak nitelendirilmesi dolayısıyla bu ülkede yapılan yargılama sonucunda hükmolunan cezanın infaz edilen kısmı, Türkiye’de uyuşturucu veya uyarıcı madde ihracı dolayısıyla yapılacak yargılama sonucunda hükmolunan cezadan mahsup edilir.

(3) Uyuşturucu veya uyarıcı maddeleri ruhsatsız veya ruhsata aykırı olarak ülke içinde satan, satışa arz eden, başkalarına veren, sevk eden, nakleden, depolayan, satın alan, kabul eden, bulunduran kişi, on yıldan az olmamak üzere hapis ve bin günden yirmibin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır.

(4) (Değişik: 27/3/2015-6638/11 md.)

a) Yukarıdaki fıkralarda belirtilen uyuşturucu veya uyarıcı maddelerin eroin, kokain, morfin, sentetik kannabinoid ve türevleri veya bazmorfin olması,

b) Üçüncü fıkradaki fiillerin; okul, yurt, hastane, kışla veya ibadethane gibi tedavi, eğitim, askerî ve sosyal amaçla toplu bulunulan bina ve tesisler ile bunların varsa çevre duvarı, tel örgü veya benzeri engel veya işaretlerle belirlenen sınırlarına iki yüz metreden yakın mesafe içindeki umumi veya umuma açık yerlerde işlenmesi, hâlinde verilecek ceza yarı oranında artırılır.

(5) (Değişik: 18/6/2014 – 6545/66 md.) Yukarıdaki fıkralarda gösterilen suçların, üç veya daha fazla kişi tarafından birlikte işlenmesi hâlinde verilecek ceza yarı oranında, suç işlemek için teşkil edilmiş bir örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenmesi hâlinde, verilecek ceza bir kat artırılır.

(6) Üretimi resmi makamların iznine veya satışı yetkili tabip tarafından düzenlenen reçeteye bağlı olan ve uyuşturucu veya uyarıcı madde etkisi doğuran her türlü madde açısından da yukarıdaki fıkralar hükümleri uygulanır. (Ek cümle: 29/6/2005 – 5377/22 md.) Ancak, verilecek ceza yarısına kadar indirilebilir.

(7) Uyuşturucu veya uyarıcı etki doğurmamakla birlikte, uyuşturucu veya uyarıcı madde üretiminde kullanılan ve ithal veya imali resmi makamların iznine bağlı olan maddeyi ülkeye ithal eden, imal eden, satan, satın alan, sevk eden, nakleden, depolayan veya ihraç eden kişi, sekiz yıldan az olmamak üzere hapis ve bin günden yirmibin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır.

(8) Bu maddede tanımlanan suçların tabip, diş tabibi, eczacı, kimyager, veteriner, sağlık memuru, laborant, ebe, hemşire, diş teknisyeni, hastabakıcı, sağlık hizmeti veren, kimyacılıkla veya ecza ticareti ile iştigal eden kişi tarafından işlenmesi halinde, verilecek ceza yarı oranında artırılır.

188. madde de 2 farklı suç tipi vardır. İlki 1. fıkrada ki suç tipi iken diğeri 3. fıkrada ki suç tipidir.

1. fıkradaki suç imal ithal ve ihraç iken

3. fıkrada ise satma, satışa arz etme, başkalarına verme, “sevk etme,” nakletme, depolama, satın alma, kabul etme, bulundurma gibi fiiller yaptırım altına alınmıştır. Yine 1.fıkrada ki suçun oluşabilmesi için kişisel kullanılabilen miktardan fazla olması gerekir. Kişi kendi kullanmak için yalnızca kendine yetecek kadar uyuşturucu maddeyi yurt dışına çıkarması veya Türkiye ye sokması ithal veya ihraç suçunu oluşturmaz. Yani suç oluşması için ticari boyutta olması gerekir. Kendi kullanımınız için uyuşturucu madde imal ederseniz de bu suç oluşmaz.

Yargıtay’ın uyuşturucu madde üzerinde belirlemiş olduğu bazı oranlar vardır. Mesela kişi 50 gr eroinle yakalanmışsa kullanım amacı için, daha fazla ise ticari amaç içindir denilmektedir. Bazı durumlarda ise 50 gr olsa dahi küçük küçük paketlenip satışa hazır hale getirilmişse yine ticari amaç vardır demektedir. Burada failin durumu da önemlidir. Geçmişte sabıkası var mı, maddi durumu nasıl, uyuşturucu bağımlısı mı, gelir düzeyi nasıl… Bütün bunlarda Yargıtay’ın kriterleri içindedir.

Uyuşturucu Ve Uyarıcı Madde İmal ve Ticareti Suçunun Unsurları

Suçun Hukuki Konusu: Suçun hukuki konusu, suç tarafından ihlal edilen hukuki varlık veya çıkardır, başka bir deyişle, ceza kuralı ile korunan yarardır. Suç tarafından ihlal edilen yarar bireylere, topluma ya da devlete ait olabilir. Uyuşturucu ve uyarıcı madde imal ve ticareti suçunun konusu; uyuşturucu ve uyarıcı etki yapan ve kişilerde bağımlılık meydana getiren bütün maddelerin kullanılması sonucu bozulan toplum düzenidir. Korunması amaçlanan hukuksal yarar kamu sağlığıdır.

Suçun Faili: Ceza hukuku anlamında, hukuka aykırı eylemi işleyen kişi suçun failidir. Bu kişi gerçek kişidir. Kanunlarda öngörülen suçların büyük bir çoğunluğu herhangi bir kişi tarafından işlenebilirken, bazı suçlar ancak belirli kişiler tarafından işlenebilmektedir. Kural olarak herkes uyuşturucu ve uyarıcı madde imal ve ticareti suçunun faili olabilir. Bu suçun faili olabilmek için herhangi bir nitelik aranmamaktadır.

Fakat failin belirli niteliklere sahip olması daha ağır cezayı gerektiren nitelikli hal olarak belirlenmiştir.

Suçun Mağduru: Mağdur, suçu oluşturan eylemden doğrudan etkilenen kişi veya kişilerdir. Bir başka deyişle mağdur, ceza normu tarafından korunan ve suç tarafından ihlal edilen yani suçun hukuki konusunu oluşturan hukuki çıkarların sahibidir. Bu suçun mağduru tüm toplumdur. Çünkü topluma karşı işlenen suçlar başlığı altında düzenlenmiştir.

Eylem: Eylem suçun maddi unsurunu oluşturur. Eylem hareket kavramını kapsar. Hareket, yasal normu ihlal eden ve hukuki nitelik gösteren bir davranış türüdür. Bu davranış icrai(adam öldürmek, yaralamak amacıyla yumruk atmak vs.)şekilde olabileceği gibi ihmali(görevi ihmal, kanuni yükümlülüğün yerine getirilmemesi vs.) de olabilir. Bu suç icrai hareketle işlenebilir. Maddede belirtilen suç seçimlik hareketli bir suçtur. Birbirinin alternatifi olarak gösterilen hareketlerden biri ile işlenebilen suçlara “seçimlik hareketli suç” adı verilir. Kanunda gösterilen hareketlerden birinin gerçekleştirilmiş olması yeterlidir; hepsini gerçekleşmiş olması gerekemez. Aşağıda belirtilen iki grup eylemden herhangi birini gerçekleştirmek suretiyle bu suç işlenebilir.

  • Uyuşturucu veya uyarıcı maddeleri ruhsatsız veya ruhsata aykırı olarak imal, ithal veya ihraç etmek,
  • Uyuşturucu veya uyarıcı maddeleri ruhsatsız veya ruhsata aykırı olarak ülke içinde satmak, satışa arz etmek, başkalarına vermek, sevk etmek, nakletmek, depolamak, satın almak, kabul etmek, bulundurmak.

Suçun Manevi Unsuru: Manevi unsuru denildiği zaman suçun kasten mi taksirle mi işlendiği hususundan bahsedilir. Kast, suçun kanuni tanımındaki unsurların bilerek ve istenerek gerçekleştirilmesidir. Taksir ise, dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırılık dolayısıyla, bir davranışın suçun kanuni tanımında belirtilen neticesi öngörülmeyerek gerçekleştirilmesidir. Bu suç genel kastla işlenen bir suçtur. Suçun oluşması failin amaç veya saikine bağlı değildir. TCK 188. Madde sadece ve sadece kasten işlenebilirler. Burada ki failin kastı ticari amaç olmalıdır. Kişisel kullanım olmaz.

Yargıtay kişisel kullanma sınırını 1 yıl olarak belirlemiştir. Kişi 1 yılda kullanacağı kadar madde ile yakalanırsa o zaman TCK 191 gündeme gelecektir. Yani kullanma ve bulundurma suçundan cezalandırılacaktır.

Teşebbüs: Kişi, işlemeyi kastettiği bir suçu elverişli hareketlerle doğrudan doğruya icraya başlayıp da elinde olmayan nedenlerle tamamlayamaz ise teşebbüsten dolayı sorumlu tutulur. Suçun teşebbüs aşamasında kalması halinde failin cezası kanunda belirtilen miktarda indirilerek verilir. Bu suça teşebbüs mümkündür.

İştirak: İştirak, bir suç işleme kararının icrası kapsamında birden fazla kişi tarafından fikir ve eylem birliği içinde birlikte suç işlenmesini ifade eder. Bu suça iştirak mümkündür. 188. Maddenin 5.fıkrasında fiilin üç veya daha fazla kişi tarafından birlikte işlenmesinden bahsedilmektedir. Bu durum cezayı attıran bir sebeptir.

Uyuşturucu Kullanma ve Ticareti Suçunun Cezası

Uyuşturucu satmanın cezası 2019 yılında 20 yıldan az olmamak üzere cezalandırılır. Bu suçun alt sınırıdır.  Uyuşturucu satma cezası 2020 yılı için değişiklik yapılmazdı takdirde 188. madde uyarınca yapılacaktır.

188.madde;

  • Uyuşturucu veya uyarıcı maddeleri ruhsatsız veya ruhsata aykırı olarak imal, ithal veya ihraç etme suçları için yirmi yıldan otuz yıla kadar hapis ve iki bin günden yirmi bin güne kadar adli para cezası,
  • Uyuşturucu veya uyarıcı maddeleri ruhsatsız veya ruhsata aykırı olarak ülke içinde satma, satışa arz etme, başkalarına verme, sevk etme, nakletme, depolama, satın alma, kabul etme ve bulundurma suçları için on yıldan az olmamak üzere hapis ve bin günden yirmi bin güne kadar adlî para cezası,

öngörmektedir. Uyuşturucu ticareti cezası bu sebeple en ağır suç tiplerindendir.

Yani bu suçun cezası en az 20 yıldır. Çok ağır bir yaptırımdır. Dolayısıyla bireylerin uyuşturucu ve uyarıcı maddeler konusunda bilinçlendirilmesi, eğitilmesi hayati önem taşımaktadır. Aksi takdirde birçok gencin yaşamının çok büyük bir bölümünü cezaevinde yitirmesi söz konusu olabilir. Uyuşturucu ticareti cezası 2019 yılında gerçekleştirilen yargılamalarda bu sınırlar üzerinden verilmektedir.

Ağırlaştırıcı Nedenler

Türk Ceza Kanununda suç tipleri düzenlenmekte ve bu suçlara ilişkin cezalar tayin edilmektedir. TCK bazı hallerde failden veya fiilden kaynaklanan nedenler ile ceza sorumluluğunda bir ağırlaştırma düzeni öngörmektedir. Bu suç tipinde de korunan menfaat göz önüne alınarak suçun aşağıda sayılan şekilde işlenmesi halinde cezasının ağırlaştırılması öngörülmüştür.

Ağırlaştırıcı nedenler TCK madde 188/3 vd. fıkralarında düzenlenmiştir. Buna göre;

  • Uyuşturucu ya da  uyarıcı madde imal ve ticareti suçlarının suç işlemek için teşkil edilmiş bir örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenmesi (TCK md.188/6)
  • Uyuşturucu madde ticareti kapsamındaki fiillerin; tedavi, eğitim, askerî ve sosyal amaçla toplu bulunulan bina ve tesisler ile bunların sınırlarına iki yüz metreden yakın mesafe içindeki umumi veya umuma açık yerlerde işlenmesi (TCK md.188/4-b)
  • Uyuşturucu ya da  uyarıcı madde verilen veya satılan kişinin çocuk olması (TCK md.188/3)
  • Uyuşturucu ya da  uyarıcı maddelerin eroin, kokain, morfin, sentetik kannabinoid ve türevleri veya baz morfin olması (TCK md.188/4-a)
  • Uyuşturucu ya da  uyarıcı madde imal ve ticareti suçlarının üç veya daha fazla kişi tarafından birlikte işlenmesi (TCK md.188/5)
  • Uyuşturucu ya da uyarıcı madde imal ve ticareti suçlarının sağlık hizmeti veren, kimyacılıkla veya ecza ticareti ile iştigal eden kişi tarafından işlenmesi (TCK md.188/7) ağırlaştırıcı nedenler olarak öngörülmüştür.

Burada dikkat edilmesi gereken husus esrar sayılmamıştır. Esrarın niteliği itibariyle zarar verme oranı diğer maddelere göre daha azdır. Bunlar içerisinde en tehlikelisi eroindir. Bu sebeple esrar ağırlaştırıcı nedenler arasında sayılmamıştır.

Son fıkra için bir parantez açmamış gerekli. Burada yarı oranında artırım yoluna gidilmesinin sebebi bu kişilerin maddelere ulaşım imkanının daha kolay olmasıdır. Kaldı ki bu kişilerin meslekleri gereği diğer bireylerin hayatlarını korumaları gerekir.

Uyuşturucu Kullanma ve Ticareti Suçunda Adli Para Cezasına Çevirme, Erteleme ve Hükmün Açıklanmasının Geriye Bırakılmasına Karar Verilebilir Mi?

Adli para cezası; gerçekleştirilen suça karşılık hapis cezasıyla birlikte ya da tek başına uygulanabilen bir yaptırım çeşididir. TCK m.188/1’de hapis cezasının yanı sıra adli para cezasına da hükmedilmesi öngörülmüştür. Ancak bu suçta bizzat hapis cezasının adli para cezasına çevrilmesi mümkün değildir.

Hükmün Açıklanmasının Geriye Bırakılması; Sanık hakkında hükmolunan cezanın belli bir denetim süresi içerisinde sonuç doğurmaması, denetim süresi içerisinde belli koşullar yerine getirildiğinde ceza kararının hiçbir sonuç doğurmayacak şekilde ortadan kaldırılması ve davanın düşürülmesine sebep olan CMK 231. maddede düzenlenen yaptırımdır.

Uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti nedeniyle hükmedilen hapis cezası miktarının fazla olması sebebiyle hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB) kararı verilmesi mümkün değildir.

Cezanın Ertelenmesi; mahkeme tarafından belirlenen cezanın cezaevinde infaz edilmesinden şartlı olarak vazgeçilmesidir. Uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti suçu nedeniyle hükmedilen hapis cezası miktarının fazla olması sebebiyle cezanın ertelenmesi mümkün değildir.

Uyuşturucu veya Uyarıcı Madde İmal ve Ticareti Suçunda Şikayet Süresi, Zamanaşımı, Uzlaşma ve Görevli Mahkeme

Uzlaşma, belli suç tiplerinde, suç isnadı altındaki şüpheli ile suçun mağduru olan devlet tarafından görevlendirilmiş bir uzlaştırmacı vasıtasıyla iletişim kurarak anlaşmasıdır. Uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti suçu uzlaşma kapsamında olan suçlardan değildir.

Şikayet, takibi şikayete bağlı suçlar, bir suç hakkında soruşturma veya kovuşturma yapılabilmesinin suçun mağdurunun veya suçtan zarar gören kişilerin şikayetçi olmasına bağlı olduğu suçlardır. Takibi şikayete bağlı olan suçlar, 5237 sayılı TCK’de ve özel kanunlarda açıkça gösterilmiştir. Uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti suçu takibi şikayete bağlı suçlardan değildir. Bu suçlarda soruşturma savcılık tarafından resen yürütülür.

Dava Zamanaşımı, suçun işlendiği tarihten itibaren belli bir süre geçtiği halde dava açılmamış veya dava açılmasına rağmen kanuni süre içinde sonuçlandırılmamış ise ceza davasının düşmesine neden olan bir kurumdur.

Uyuşturucu ve uyarıcı madde imal ve ticareti suçunun dava zamanaşımı süresi 20 yıldır. 20 yıllık zamanaşımı süresince her zaman soruşturma yürütülebilir, fail hakkında kamu davası açılabilir.

Görevli Mahkeme, Üst sınırı 10 yıldan fazla olan tüm suçlara ilişkin davalara bakma görevi ağır ceza mahkemesine aittir. Uyuşturucu madde imal veya ticareti suçu ile ilgili davalarda ceza üst sınırı nedeniyle ağır ceza mahkemesi görevlidir.

Uyuşturucu madde ticareti niteliği itibariyle çok fazla cezalar öngören bir suçtur. Basit halinde dahi en az 20 yıl ceza öngörmektedir. Bu sebeple ceza avukatı ile davanın yürütülmesi sanığın lehine olacak ve hay kayıplarını önleyecektir. Uyuşturucu madde ticareti suçunun Türk Ceza Kanunu’nda alt sınırı bir hayli yüksek olduğu için Ağır Ceza Mahkemesi’nin görev alanına girmektedir. Ağır ceza avukatı tarafından yürütülmesi gereken bu dosyalarda hata yapılmamalıdır. Aksi durumda yıllarca içeride yatmanıza sebep olabilir.

Kullanmak İçin Uyuşturucu veya Uyarıcı Madde Satın Almak, Kabul Etmek Veya Bulundurmak ya da Uyuşturucu veya Uyarıcı Madde Kullanmak

Türk Ceza Kanunun 191. Maddesinde düzenlenen bu suçu oluşturan fiiller şu şekildedir,

  • Kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde satın alma, kabul etme veya bulundurma,
  • Uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanma

Uyuşturucu maddeyi kişisel kullanımı için satın alan, uyuşturucu maddeyi kabul eden ve kullanma amacıyla bulunduran kişi uyuşturucu madde kullanma veya bulundurma suçunu işlemiş olur. Uyuşturucu cezaları 2019 yılında suçu önleme politikası çerçevesinde genelde üst sınırdan verilmiştir. Uyuşturucu cezaları 2020 yılı içinde benzer şekilde üst sınırdan verilecektir.

IFailin kişisel ihtiyacını aşacak ölçüde uyuşturucu madde bulundurması durumunda fail uyuşturucu madde ticareti suçu ile cezalandırılır.

TCK Madde 191– Kullanmak İçin Uyuşturucu Veya Uyarıcı Madde Satın Almak, Kabul Etmek Veya Bulundurmak ya da Uyuşturucu Veya Uyarıcı Madde Kullanmak

(1) Kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde satın alan, kabul eden veya bulunduran ya da uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanan kişi, iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

(2) Bu suçtan dolayı başlatılan soruşturmada şüpheli hakkında 4/12/2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 171 inci maddesindeki şartlar aranmaksızın, beş yıl süreyle kamu davasının açılmasının ertelenmesine karar verilir. Cumhuriyet savcısı, bu durumda şüpheliyi, erteleme süresi zarfında kendisine yüklenen yükümlülüklere uygun davranmadığı veya yasakları ihlal ettiği takdirde kendisi bakımından ortaya çıkabilecek sonuçlar konusunda uyarır.

(3) Erteleme süresi zarfında şüpheli hakkında asgari bir yıl süreyle denetimli serbestlik tedbiri uygulanır. Bu süre Cumhuriyet savcısının kararı ile üçer aylık sürelerle en fazla bir yıl daha uzatılabilir. Hakkında denetimli serbestlik tedbiri verilen kişi, gerek görülmesi hâlinde denetimli serbestlik süresi içinde tedaviye tabi tutulabilir.

(4) Kişinin, erteleme süresi zarfında;

a) Kendisine yüklenen yükümlülüklere veya uygulanan tedavinin gereklerine uygun davranmamakta ısrar etmesi,

b) Tekrar kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde satın alması, kabul etmesi veya bulundurması,

c) Uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanması, hâlinde, hakkında kamu davası açılır.

(5) Erteleme süresi zarfında kişinin kullanmak için tekrar uyuşturucu veya uyarıcı madde satın alması, kabul etmesi veya bulundurması ya da uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanması, dördüncü fıkra uyarınca ihlal nedeni sayılır ve ayrı bir soruşturma ve kovuşturma konusu yapılmaz.

(6) Dördüncü fıkraya göre kamu davasının açılmasından sonra, birinci fıkrada tanımlanan suçun tekrar işlendiği iddiasıyla açılan soruşturmalarda ikinci fıkra uyarınca kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararı verilemez.

(7) Şüpheli erteleme süresi zarfında dördüncü fıkrada belirtilen yükümlülüklere aykırı davranmadığı ve yasakları ihlal etmediği takdirde, hakkında kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilir.

(8) Bu Kanunun;

a) 188 inci maddesinde tanımlanan uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti,

b) 190 ıncı maddesinde tanımlanan uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanılmasını kolaylaştırma, suçundan dolayı yapılan kovuşturma evresinde, suçun münhasıran bu madde kapsamına girdiğinin anlaşılması hâlinde, sanık hakkında bu madde hükümleri çerçevesinde hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilir.

(9) Bu maddede aksine düzenleme bulunmayan hâllerde, Ceza Muhakemesi Kanununun kamu davasının açılmasının ertelenmesine ilişkin 171 inci maddesi veya hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ilişkin 231 inci maddesi hükümleri uygulanır.

(10) (Ek: 27/3/2015-6638/12 md.) Birinci fıkradaki fiillerin; okul, yurt, hastane, kışla veya ibadethane gibi tedavi, eğitim, askerî ve sosyal amaçla toplu bulunulan bina ve tesisler ile bunların varsa çevre duvarı, tel örgü veya benzeri engel veya işaretlerle belirlenen sınırlarına iki yüz metreden yakın mesafe içindeki umumi veya umuma açık yerlerde işlenmesi hâlinde verilecek ceza yarı oranında artırılır.

Fail ve mağdur herkes olabilir. 6. Fıkrada özel bir düzenlemeye yer verilmiştir.

Kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararı verilir denilmektedir. Kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararı CMK 171. maddesinde düzenlenmiştir. Belirli şartların gerçekleşmesi durumunda Cumhuriyet Savcısına yetki vermiştir. Savcı somut olayda eğer şartları gerçekleşmişse 5 yıl boyunca kamu davasının ertelenmesine karar verebilir. Kanun koyucunun bunu düzenlemesinin nedeni kovuşturma aşamasına geçilmesi durumunda daha fazla mağduriyet yaşamaması için faile son bir şans verilmektedir. Erteleme süresi içinde şüpheli için denetimli serbestlik tedbiri uygulanacaktır. Bu sürenin değiştirilmesi de mümkündür. Gerek görülmesi halinde tedavi de görecektir. Bu süre içinde kişi rahat durmadı ve tekrar kullanırsa; . artık tekrar kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararı verilmez. Yani bir kişi hakkında ancak bir kez uygulanır.

Kullanmak İçin Uyuşturucu veya Uyarıcı Madde Satın Almak, Kabul Etmek veya Bulundurmak ya da Uyuşturucu veya Uyarıcı Madde Kullanmak Suçunun Unsurları

Suçun Hukuki Konusu: Suçun hukuki konusu, suç tarafından ihlal edilen hukuki varlık veya çıkardır, başka bir deyişle, ceza kuralı ile korunan yarardır. Suç tarafından ihlal edilen yarar bireylere, topluma ya da devlete ait olabilir. Bu suçun konusunu uyuşturucu ve uyarıcı maddeler oluşturmaktadır.

Suçun Faili: Ceza hukuku anlamında, hukuka aykırı eylemi işleyen kişi suçun failidir. Bu kişi gerçek kişidir. Kanunlarda öngörülen suçların büyük bir çoğunluğu herhangi bir kişi tarafından işlenebilirken, bazı suçlar ancak belirli kişiler tarafından işlenebilmektedir. Kural olarak herkes bu suçun faili olabilir. Bu suçun faili olabilmek için herhangi bir nitelik aranmamaktadır.

Suçun Mağduru: Mağdur, suçu oluşturan eylemden doğrudan etkilenen kişi veya kişilerdir. Bir başka deyişle mağdur, ceza normu tarafından korunan ve suç tarafından ihlal edilen yani suçun hukuki konusunu oluşturan hukuki çıkarların sahibidir. Bu suçun mağduru bu maddeyi kullanan veya kullanmak üzere alan veya bulunduran kimsenin yanı sıra tüm toplumdur.

Eylem: Eylem suçun maddi unsurunu oluşturur. Eylem hareket kavramını kapsar. Hareket, yasal normu ihlal eden ve hukuki nitelik gösteren bir davranış türüdür. Bu davranış icrai(adam öldürmek, yaralamak amacıyla yumruk atmak vs.)şekilde olabileceği gibi ihmali(görevi ihmal, kanuni yükümlülüğün yerine getirilmemesi vs.) de olabilir. Bu suçun hareket unsuru aynı maddenin birinci fıkrasında uyuşturucu ve uyarı maddeyi kullanmak için satın almak, kabul etmek, bulundurmak veya kullanmak olarak belirtilmiştir. Bu eylemlerin suç niteliği taşıması için kişinin kullanım amacıyla bu eylemleri yapması gerekmektedir. Bu eylemler kişisel kullanım dışında bir nedenle gerçekleştirildiğinde bu suç değil TCK md.188’de düzenlenen suç oluşur.

Failin yakalan uyuşturucu maddeyi kullanmak amacıyla mı yoksa ticaret amacıyla mı bulundurduğunun tespitinde uyuşturucu maddenin yakalanış biçimi, yakalandığı yer, şüphe üzerine yakalanıp yakalanmaması, uyuşturucu maddenin miktarı gibi hususlar önem taşımaktadır. Kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma ile uyuşturucu madde ticareti arasındaki en önemli fark, yakalanan uyuşturucu maddenin miktarıdır.

Adli tıp kararlarına göre esrar maddesinin günlük kişisel kullanım miktarı kişiden kişiye değişmekle birlikte 0,5-1 gr olarak kabul edilmektedir. Yargıtay bazı durumlarda 500 gr esrarı dahi kişisel kullanım sınırları içerisinde kabul etmektedir.

Suçun Manevi Unsuru: Manevi unsuru denildiği zaman suçun kasten mi taksirle mi işlendiği hususundan bahsedilir. Kast, suçun kanuni tanımındaki unsurların bilerek ve istenerek gerçekleştirilmesidir. Taksirise, dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırılık dolayısıyla, bir davranışın suçun kanuni tanımında belirtilen neticesi öngörülmeyerek gerçekleştirilmesidir. Bu suç kasten işlenen bir suçtur. Uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanmak amaç ve saiki ile hareket etmiş olmak sonucunda suç gerçekleşir. Bu suç yalnızca kasten işlenebilir. Taksirle işlenemez. Failin kastının kullanma olması gerekmektedir.

Teşebbüs: Kişi, işlemeyi kastettiği bir suçu elverişli hareketlerle doğrudan doğruya icraya başlayıp da elinde olmayan nedenlerle tamamlayamaz ise teşebbüsten dolayı sorumlu tutulur. Suçun teşebbüs aşamasında kalması halinde failin cezası kanunda belirtilen miktarda indirilerek verilir. Bu suça teşebbüs mümkündür.

 İştirak: : İştirak, bir suç işleme kararının icrası kapsamında birden fazla kişi tarafından fikir ve eylem birliği içinde birlikte suç işlenmesini ifade eder. Bu suça iştirak mümkündür.

Kullanmak İçin Uyuşturucu Veya Uyarıcı Madde Satın Almak, Kabul Etmek veya Bulundurmak ya da Uyuşturucu veya Uyarıcı Madde Kullanmak Suçunun Cezası

TCK md.191’de kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde satın alma, kabul etme veya bulundurma  ya da uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanma suçları için iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası öngörülmektedir.

Ağırlaştırıcı neden

Türk Ceza Kanununda suç tipleri düzenlenmekte ve bu suçlara ilişkin cezalar tayin edilmektedir. TCK bazı hallerde failden veya fiilden kaynaklanan nedenler ile ceza sorumluluğunda bir ağırlaştırma düzeni öngörmektedir. Bu suç tipinde de korunan menfaat göz önüne alınarak suçun aşağıda sayılan şekilde işlenmesi halinde cezasının ağırlaştırılması öngörülmüştür.

Bu suçun; tedavi, eğitim, askeri ve sosyal amaçla toplu bulunulan bina ve tesisler ile bunların sınırlarına iki yüz metreden yakın mesafe içindeki umumi veya umuma açık yerlerde işlenmesi ağırlaştırıcı neden olarak öngörülmüştür. Bu halde verilecek olan ceza yarı oranında artırılacaktır.

Kullanmak İçin Uyuşturucu veya Uyarıcı Madde Satın Almak, Kabul Etmek Veya Bulundurmak ya da Uyuşturucu veya Uyarıcı Madde Kullanmak Suçunda Adli Para Cezasına Çevirme, Erteleme Ve Hükmün Açıklanmasının Geriye Bırakılmasına Karar Verilebilir Mi?

Adli Para Cezası; gerçekleştirilen suça karşılık hapis cezasıyla birlikte ya da tek başına uygulanabilen bir yaptırım çeşididir. Uyuşturucu madde kullanma suçu, ceza miktarı nedeniyle adli para cezasına çevrilmeye elverişli suçlardan değildir.

Hükmün Açıklanmasının Geriye Bırakılması; sanık hakkında hükmolunan cezanın belli bir denetim süresi içerisinde sonuç doğurmaması, denetim süresi içerisinde belli koşullar yerine getirildiğinde ceza kararının hiçbir sonuç doğurmayacak şekilde ortadan kaldırılması ve davanın düşürülmesine sebep olan CMK 231. maddede düzenlenen yaptırımdır. Uyuşturucu madde kullanma suçu sebebiyle, kamu davası açıldıktan sonra yapılan yargılama neticesinde hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilebilir.

Kamu Davasının Açılmasının Ertelenmesi; erteleme mahkeme tarafından mahkumiyet kararıyla belirlenen cezanın cezaevinde infaz edilmesinden şartlı olarak vazgeçilmesidir. bu suçtan dolayısıyla yürütülen soruşturmada şüpheli hakkında Ceza Muhakemesi Kanununun 171 inci maddesindeki şartlar aranmaksızın, 5 yıl süreyle kamu davasının açılmasının ertelenmesine karar verilmesi öngörülmektedir. Cumhuriyet savcısı, bu durumda şüpheliyi, erteleme süresi zarfında kendisine yüklenen yükümlülüklere uygun davranmadığı veya yasakları ihlal ettiği takdirde kendisi bakımından ortaya çıkabilecek sonuçlar konusunda uyaracaktır.

Erteleme süresi zarfında şüpheli hakkında asgari 1 yıl süreyle denetimli serbestlik tedbiri uygulanır.

Kişinin, erteleme süresi zarfında; kendisine yüklenen yükümlülüklere veya uygulanan tedavinin gereklerine uygun davranmamakta ısrar etmesi, tekrar kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde satın alması, kabul etmesi veya bulundurması, uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanması hâlinde, hakkında kamu davası açılacaktır.

Şüpheli erteleme süresi zarfında yükümlülüklere aykırı davranmadığı ve yasakları ihlal etmediği takdirde, hakkında kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilir.

Kullanmak İçin Uyuşturucu veya Uyarıcı Madde Satın Almak, Kabul Etmek veya Bulundurmak ya da Uyuşturucu veya Uyarıcı Madde Kullanmak Suçunda Şikayet Süresi, Zamanaşımı, Uzlaşma ve Görevli Mahkeme

Uzlaşma, belli suç tiplerinde, suç isnadı altındaki şüpheli ile suçun mağduru olan devlet tarafından görevlendirilmiş bir uzlaştırmacı vasıtasıyla iletişim kurarak anlaşmasıdır. Kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde satın almak, kabul etmek veya bulundurmak ya da uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanmak suçu uzlaşma kapsamında olan suçlardan değildir.

Şikayet, takibi şikayete bağlı suçlar, bir suç hakkında soruşturma veya kovuşturma yapılabilmesinin suçun mağdurunun veya suçtan zarar gören kişilerin şikayetçi olmasına bağlı olduğu suçlardır. Takibi şikayete bağlı olan suçlar, 5237 sayılı TCK’de ve özel kanunlarda açıkça gösterilmiştir. Kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde satın almak, kabul etmek veya bulundurmak ya da uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanmak suçu şikâyete bağlı suçlardan değildir. Bu suçlarda soruşturma savcılık tarafından resen yürütülür.

Dava Zamanaşımı, suçun işlendiği tarihten itibaren belli bir süre geçtiği halde dava açılmamış veya dava açılmasına rağmen kanuni süre içinde sonuçlandırılmamış ise ceza davasının düşmesine neden olan bir kurumdur. Kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde satın almak, kabul etmek veya bulundurmak ya da uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanmak suçunda dava zamanaşımı süresi 8 yıldır. 8 yıllık zamanaşımı süresince her zaman soruşturma yürütülebilir, fail hakkında kamu davası açılabilir.

Görevli Mahkeme, kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde satın almak, kabul etmek veya bulundurmak ya da uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanmak suçu asliye ceza mahkemesinin görev alanındadır.

Uyuşturucu Madde Ticareti ile Kullanma Suçlarında Etkin Pişmanlık

Türk Ceza Kanunun 192.maddesinde etkin pişmanlık düzenlenmiştir. Etkin pişmanlık cezanın ortadan kaldırılmasını veya beli oranda azaltılmasını sağlayan şahsi bir sebep olarak kabul edilir. Etkin pişmanlık için kişinin suç ortakları hakkında ve uyuşturucu ve uyarıcı maddelerin saklandığı veya imal edildiği yerler hakkında bilgi vermesi ve verilen bilgilerle suç ortaklarının yakalanması, bahsedilen maddelerin ele geçirilmesi gerekir. Etkin pişmanlık suç işlendikten sonra söz konusu olabilir. Aksi halde gönüllü vazgeçmeden söz edilir.

TCK  Madde 192- Etkin Pişmanlık

(1) Uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti suçlarına iştirak etmiş olan kişi, resmi makamlar tarafından haber alınmadan önce, diğer suç ortaklarını ve uyuşturucu veya uyarıcı maddelerin saklandığı veya imal edildiği yerleri merciine haber verirse, verilen bilginin suç ortaklarının yakalanmasını veya uyuşturucu veya uyarıcı maddenin ele geçirilmesini sağlaması halinde, hakkında cezaya hükmolunmaz.

(2) Kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde satın alan, kabul eden veya bulunduran kişi, resmi makamlar tarafından haber alınmadan önce, bu maddeyi kimden, nerede ve ne zaman temin ettiğini merciine haber vererek suçluların yakalanmalarını veya uyuşturucu veya uyarıcı maddenin ele geçirilmesini kolaylaştırırsa, hakkında cezaya hükmolunmaz.

(3) Bu suçlar haber alındıktan sonra gönüllü olarak, suçun meydana çıkmasına ve fail veya diğer suç ortaklarının yakalanmasına hizmet ve yardım eden kişi hakkında verilecek ceza, yardımın niteliğine göre dörtte birden yarısına kadarı indirilir.

(4) Uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanan kişi, hakkında kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde satın almak, kabul etmek veya bulundurmaktan dolayı soruşturma başlatılmadan önce resmi makamlara veya sağlık kuruluşlarına başvurarak tedavi ettirilmesini isterse, cezaya hükmolunmaz. Bu durumda kamu görevlileri ile sağlık mesleği mensuplarının 279 uncu ve 280 inci maddeler uyarınca suçu bildirme yükümlülüğü doğmaz.

Etkin pişmanlık hükümleri uyuşturucu ve uyarı madde suçlarının resmi makamlar tarafından haber alınmasından önce ve sonra gerçekleşmesine bağlı olarak farklı sonuçlar doğurur.

Resmi makamlar tarafından haber alınmadan önce etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanabilmesi için:

Uyuşturucu veya Uyarıcı Madde İmal ve Ticareti Suçlarında

  • Suç ortaklarının ve uyuşturucu veya uyarıcı maddelerin saklandığı veya imal edildiği yerlerin resmi makamlara bildirilmesi,
  • Resmi makamlara verilen bilgilerin suç ortaklarının yakalanmasını veya uyuşturucu veya uyarıcı maddenin ele geçirilmesini sağlaması gerekmektedir. Bu şartların gerçekleşmesi durumunda fail hakkında cezaya hükmolunmayacaktır.

Kullanmak İçin Uyuşturucu veya Uyarıcı Madde Satın Alma, Kabul Etme veya Bulundurma Suçlarında 

  • Maddenin kimden, nerede ve ne zaman temin edildiğinin resmi makamlara bildirilmesi,
  • Resmi makamlara verilen bilginin suçluların yakalanmalarını veya uyuşturucu veya uyarıcı maddenin ele geçirilmesini kolaylaştırması gerekmektedir. Bu şartların gerçekleşmesi durumunda fail hakkında cezaya hükmolunmayacaktır.

Resmi makamlar tarafından haber alındıktan sonra etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanabilmesi için:

  • Yukarıda belirtilen suçlar hakkında resmi makamlar tarafından haber alındıktan sonra gönüllü olarak suçun meydana çıkmasına ve fail veya diğer suç ortaklarının yakalanmasına hizmet ve yardım eden kişi hakkında verilecek ceza yardımın niteliğine göre dörtte birden yarısına kadarı indirilecektir.

Uyuşturucu veya Uyarıcı Madde Kullanma Suçunda Etkin Pişmanlık

Uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanan kişi, hakkında kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde satın almak, kabul etmek veya bulundurmaktan dolayı soruşturma başlatılmadan önce resmi makamlara veya sağlık kuruluşlarına başvurarak tedavi ettirilmesini isterse, cezaya hükmolunmaz. Bu durumda kamu görevlileri ile sağlık mesleği mensuplarının 279 uncu ve 280 inci maddeler uyarınca suçu bildirme yükümlülüğü doğmaz.

Ağır ceza davalarında sürecin hukuki anlamda doğru yürütülmemesi ciddi hapis cezalarına neden olacağı ve cezanın üst sınırdan verilmemesi için ağır ceza avukatından hukuki destek alınmalıdır. Uyuşturucu madde ticareti ile kullanma suçu kişinin hayatını etkileyebilecek nitelikte suçlardır. Özellikle uyuşturucu ticaretinden yargılanan sanık ceza avukatından hukuki destek alması gerekir. Almadığı taktirde ileride geri dönüşü olmayan sonuçlar ortaya çıkabilir.

kadim-law-consultancy-office-09-04-2018-656

Başa dön tuşu