İdare Hukuku

Sözleşmesi Yenilenmeyen Subaylar Astsubaylar

Türk Silahlı Kuvvetleri  bünyesinde 2001 yılında sözleşmeli subay ve astsubay, 2011 yılında da sözleşmeli erbaş ve er statüsünde personel alımına başlamıştır. 2001 yılında sözleşmeli subay ve astsubay alımına ilişkin kanun çıkarılsa da eğitim süresinden dolayı, ilk mezunların 2003 yılında TSK bünyesinde görevlendirilmiştir. Daha öncesinde; muvazzaf ve yedek subaylık ve astsubaylık şeklinde istihdam edilen kadrolara ek olarak bu düzenlemeler ile sözleşmeli personel kadrosu getirilmiştir. Sözleşmeli subay ve astsubay ile ilgili düzenlemeler 4678 sayılı yasada, sözleşmeli erbaş ve er ile ilgili düzenlemeler ise 6191 sayılı yasada yer almaktadır. Ayrıca ilgili kanunlar kapsamında yönetmeliklerde çıkarılmıştır. Sözleşmesi yenilenmeyen subaylar astsubaylar hakkındaki yazımızın yararlı olmasını temenni ederiz.

Sözleşmesi yenilenmeyen subaylar / astsubaylar 4678 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri’nde İstihdam Edilecek Sözleşmeli Subay ve Astsubaylar Hakkındaki Kanun kapsamındadır. Bu kanun kapsamında sözleşmeli subay ve astsubayların teminini, yetiştirilmelerini, sınıflandırılmalarını, hizmet şartlarını, yükselmelerini, atama ve yer değiştirmelerini, görev ve yükümlülüklerini, özlük ve sosyal haklarını, muvazzaf subaylık veya muvazzaf astsubaylık statüsüne geçmelerini, ayırma ve ayrılma işlemleri yapılmaktadır.

Sözleşmeli subaylar, teğmen, üsteğmen ve yüzbaşı rütbelerinde, sözleşmeli astsubaylar ise astsubay çavuş, astsubay kıdemli çavuş, astsubay üstçavuş ve astsubay kıdemli üstçavuş rütbelerinde görev yapmaktadırlar. Sözleşmeli erbaş ve erler ise erbaş ve er kadro görev yerlerinde istihdam edilmektedir.

Sözleşmeli Subay ve Astsubay Yönetmeliğinin “Sözleşmenin Yenilenmesi ve Uzatılması” başlıklı m.14 hükmünde sözleşmenin yenilenmesi ve uzatılması usul ve esasları düzenlenmiştir.

Maddenin (a) bendine göre; “…  sözleşmesi yenilenecek personel; Kuvvet Komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı bünyesinde kurulacak komisyonlar tarafından personelin nitelik belgesi, sicili, takdir/ceza durumu, amir kanaatleri, almış olduğu eğitimler gibi hususlar çerçevesinde mesleki safahatları dikkate alınarak ilgili komutanlık personel ihtiyaçları doğrultusunda belirlenir. ..”

Madde idareye sözleşme yenileyip yenilememe konusunda takdir yetkisi tanımış olmakla birlikte bu yetki mutlak ve sınırsız olmayıp hukuka ve hakkaniyete uygun bir şekilde kullanılması gerekmektedir. Yıllar boyu zorlu bölgelerde güç şartlar altında özveri ve başarıyla görev yapan kahraman askerlerimizin sadece kanaate dayanılarak ya da hizmetine ihtiyaç kalmadığı gerekçesiyle sözleşmelerinin yenilenmemesi hukuk ve hakkaniyet karşısında hiçbir şekilde izah ve kabul edilemez. Sözleşme yenilememe gibi kişinin mesleğini ve görevini sona erdiren, kamu hizmetlerine girme ve çalışma haklarını doğrudan etkileyen, sadece bireyi değil ailesini ve çevresini de son derece olumsuz etkileyen idari işlemlerin somut, hukuka uygun, doğru, gerçek ve meşru gerekçelere dayanması gerekmektedir. Bu niteliklerden mahrum olan, şüphe, varsayım ve kanaate dayanan sözleşme yenilememe işlemleri hukuka aykırıdır.

Diğer taraftan sözleşmeli olarak görev yapan kahraman askerlerimizin ihtiyaç olmadığı bahanesiyle sözleşmelerinin yenilenmemesi de hukuk ve hakkaniyet karşısında izah ve kabul edilebilir bir durum değildir. Başarılı bir şekilde görev yapan bir askerin sözleşmesinin yenilenmesi konusunda haklı ve meşru bir beklentisi bulunmaktadır. Haklı ve hukuka uygun gerekçeler olmadıkça bu beklentinin yerine getirilerek sözleşmenin yenilenmesi hukuki istikrar, idareye güven, belirlilik ve öngörülebilirlik ilkelerinin bir gereğidir.

Sözleşme yenilememe tüm idari işlemler gibi idari yargı denetimine tabi bulunmaktadır. Kişi ve çevresi için ağır sonuçlar doğurduğundan süresi içinde gecikmeksizin görevli ve yetkili idare mahkemesinde iptal davası açılmalı, mümkünse alanında uzman olan avukatlardan profesyonel hukuki destek alınmalıdır. Uygulamada genellikle güvenlik soruşturması nedeniyle sözleşme yenilememe yoluna gidilmektedir. Bu durumda güvenlik soruşturmasının olumsuz sonuçlanmasını, dolayısıyla da sözleşmenin yenilenmemesini gerektirecek bir durumun olmadığı usulüne uygun bir şekilde açıklanmalıdır.

Sözleşmesi yenilenmeyen subaylar astsubaylar 2018 yılında açtıkları idari davalar 2019 yılında yani 1 yıl sonra sonuçlanmaya başlamıştır. Bir çoğu tekrardan görevine dönmüş, yaşatılan mağduriyet giderilmiştir.

4678 Sayılı Türk Silahlı Kuvvetlerinde İstihdam Edilecek Sözleşmeli Subay ve Astsubaylar Hakkında Kanun

Bu kanun 13/6/2001 tarihinde kabul edilmiştir. Bu kanun kapsamında ilk defa sözleşmeli subay ve astsubay teminine başlanmıştır. Türk Silahlı Kuvvetleri’ nde daha öncesinde subaylar; Harp Okulu veya yedek subay kaynaklı, astsubaylar; Astsubay Hazırlama Okulu kaynaklıydı. Bu kanunun yürürlüğe girmesi ile üçüncü bir alım kaynak tipi sözleşmeli subay ve astsubaylık tipi getirilmiştir.

4678 Sayılı Türk Silahlı Kuvvetlerinde İstihdam Edilecek Sözleşmeli Subay ve Astsubaylar Hakkında Kanun’un birinci maddesi kanunun amacını düzenlemiştir. Bu madde kapsamında; “Bu Kanunun amacı; Türk Silahlı Kuvvetlerinde ihtiyaç duyulan sınıflarda istihdam edilmek üzere sözleşmeli olarak alınacak subay ve astsubayların teminini, yetiştirilmelerini, sınıflandırılmalarını, hizmet şartlarını, yükselmelerini, atama ve yer değiştirmelerini, görev ve yükümlülüklerini, özlük ve sosyal haklarını, muvazzaf subaylık veya muvazzaf astsubaylık statüsüne geçmelerini, ayırma ve ayrılma esaslarını düzenlemektir.”

İkinci maddesinde ise bu kanunun tüm kuvvet komutanlıklarını kapsadığı belirtilmiştir. Nitekim bu husus; “Bu Kanun, sözleşmeli subay ve astsubaylarla, bunları istihdam edecek Türk Silahlı Kuvvetleri (Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı dahil) birlik, karargah, kurum ve kuruluşlarını kapsar.” açıkça düzenlenmiştir.

Son olarak 3. madde tanımlara, 6. Madde subaylar için sözleşme sürelerini, 7. Madde muvazzaf subaylığa geçişi, 8. Madde sözleşmeli subay alım şartlarını, 8, 9, ve 10. Maddeler ise aynı şekilde sözleşmeli astsubaylar için süreler, muvazzaflığa geçiş ve alım şartlarını, 12 ve 13. Maddeler ise en çok hukuki uyuşmazlıklara sebep olan ve makalemizin konusu sözleşmenin yenilenmesi ve sözleşmenin idarece fesih halleri düzenlemiştir.

4678 Sayılı TSK İstihdam Edilecek Sözleşmeli Subay ve Astsubaylar Hakkında Kanunu Kapsamında Sözleşmenin Yenilenmesi

2001 yılında sözleşmeli subay ve astsubay alımı başlanmasıyla birlikte uygulamada bazı sıkıntılar ve problemler ortaya çıkmaya başlamıştır. Bunlardan ilki sözleşme süresinin bitiminden sonra idare tarafından sözleşmenin yenilenip yenilenmemesi hususudur. Sözleşmeli subay davaları idari davalar olup, idare hukuku avukatı tarafından yürütülmesi kişinin menfaatinedir. Sözleşmesi yenilenmeyen subaylar astsubaylar idari davalarında doğru tercih yapmalılardır.

4678 Sayılı TSK İstihdam Edilecek Sözleşmeli Subay ve Astsubaylar Hakkında Kanunun 10’uncu maddesi uyarınca; sözleşmeli subay ve astsubayların sözleşme süreleri; üç yıldan az ve dokuz yıldan fazla olamaz ve bu kanun kapsamında belirlenen şartları taşıyanların talepleri halinde sözleşmeleri yenilenebilir. Yani sözleşmeli subay sözleşme süresi 3 yıldan az 9 yıldan fazla olamaz.

Sözleşmeli Subay ve Astsubay Yönetmeliğinin 14’üncü maddesi ve 4678 Sayılı TSK İstihdam Edilecek Sözleşmeli Subay ve Astsubaylar Hakkında Kanunun 12. maddesinde sözleşmenin yenilenmesi ile ilgili hususlar düzenlenmiştir.

Sözleşmenin idare tarafından yenilenmesi işleminde aşağıdaki safahatlar izlenir;

  • Her sözleşme süresinin sona erme tarihinden en az üç ay önce sözleşmeli subay ve astsubaylar sözleşmeyi yenileyeceklerine dair yazılı bildirimde bulunur.
  • Sözleşmesi yenilenecek personelden; nitelik belgesi, sicili, takdir/ceza durumu, amir kanaatleri, almış olduğu eğitimler gibi hususlar çerçevesinde mesleki safahatları ilgili belgeler dosyasına konulur.
  • Komutanlığın personel ihtiyaçları doğrultusunda dosya ilgili kuvvet komutanlığı, Jandarma Genel Komutanlığı veya Sahil Güvenlik Komutanlığı’na gönderilir.
  • Sözleşmenin yenilenip yenilenmemesi konusundaki son karar kişinin bağlı bulunduğu komutanlık tarafından verilir. Bunlar; Kara Kuvvetleri Komutanlığı, Hava Kuvvetleri Komutanlığı, Deniz Kuvvetleri Komutanlığı, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı’dır. Uygun görülenlerin sözleşmesinin yenileneceği, sözleşmenin bitiminden önceki tarihte kendilerine bildirilir. Sözleşme, ilgili sözleşmeli subay veya astsubayın talebinin idare tarafından kabul edildiğinin bildirilmesi ile yenilenecektir.

Sözleşmeli subay ve astsubayların görev süreleri dikkate alındığında, sözleşmenin yenilenmesi/yenilenmemesi için mevzuatın aradığı şartları taşıyan her personel için, sözleşmenin yenilenip yenilenmemesi konusunda, idare takdir hakkı bulunmaktadır. Fakat bu taktir hakkının sınırsız olduğu anlamına gelmemektedir. Zira idare aynı durumda olan bir personelin sözleşmesini yenilerken diğer bir personelin sözleşmesini ise yenilememektedir. Sözleşmesi yenilenmeyen subaylar astsubaylar ise idari yargı yoluna başvurarak idari işlemin iptalini talep etmesi gereklidir. Sözleşmeli subayların sözleşmeleri yenilenmedi 2018 yılı içinde. Buda bir çok idari davaya sebebiyet verdi.

4678 Sayılı TSK İstihdam Edilecek Sözleşmeli Subay ve Astsubaylar Hakkında Kanunu Kapsamında Sözleşmenin Feshedilmesi

Sözleşmenin feshedilmesi ile yenilenmemesi birbirinden farklı kavramlardır. Basitçe sözleşmenin yenilenmemesi hafif bir kararken, feshedilmesi daha ağır bir karardır. Zira sözleşmenin yenilenmemesi durumunda idare sözleşme süresinin sonunu beklerken, sözleşmenin feshedilmesinde sözleşme süresi beklenmeden olgunun ortaya çıkmasıyla ilişiği kesmektedir.

Sözleşmenin feshedilmesi durumu 4678 Sayılı TSK İstihdam Edilecek Sözleşmeli Subay ve Astsubaylar Hakkında Kanunun 13. Maddesinde düzenlenmiştir. Bu madde kapsamında;

a) Askeri eğitim esnasında yetkili kurullarca başarısız veya disiplinsiz olduğuna karar verilmek.

b) Yetkili sağlık kurullarınca askeri eğitime ve/veya göreve devam edemez kararı verilmiş olmak.

c) Sözleşmeli subay veya sözleşmeli astsubay adayı olma şartlarından herhangi birini taşımadığı sonradan anlaşılmak veya sözleşme süresi içinde bu şartlardan herhangi birini kaybetmek.

d) Askeri eğitimin üçte birine çeşitli nedenlerle katılmamak.

Bunlardan; görevlerini icra ederken veya görevleri dolayısıyla bir saldırıya veya kazaya uğrayan ya da bir meslek hastalığına yakalanma neticesinde askeri eğitimin üçte birine devam etmeyerek başarısız kabul edilenler, bir kez olmak üzere sonraki dönemde açılacak askeri eğitime planlanırlar. Sonraki dönemde istekli olmaları, aranan sağlık ve diğer niteliklerini korumaları halinde yeniden ön sözleşme yapılarak eğitime alınırlar.

Sözleşmeli subay veya sözleşmeli astsubayların sözleşmeleri, aşağıdaki nedenlerle sözleşme süresinin bitiminden önce feshedilebilir.

a) Türk Silahlı Kuvvetleri Sınıf Okulları/Eğitim Merkezi Komutanlıkları Yönetmeliğinin ilgili hükümleri gereğince, sınıf okullarındaki eğitim ve öğretimde başarısız olmak.

b) Disiplinsizlik ve ahlaki durum nedeniyle Türk Silahlı Kuvvetlerinde görev yapamayacağı, sıralı sicil üstlerinin düzenleyeceği sicil ve kanaat raporu ile anlaşılmak.

c) Yetersizlik nedeniyle kendisinden istifade edilemeyeceği, sıralı sicil üstlerinin düzenleyeceği sicil belgesi ile anlaşılmak.

d) Cezaları ertelenmiş, seçenek yaptırımlardan birisine çevrilmiş, genel ya da özel af kanunları kapsamına girmiş veya haklarında hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiş olsa dahi;

1) Devletin güvenliğine karşı işlenen suçlar, halkı askerlikten soğutmak, Türk Milletini, Türkiye Cumhuriyeti Devletini, Devletin kurum ve organlarını aşağılama ile zimmet, irtikap, iftira, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, yalan tanıklık, yalan yere yemin, suç uydurma, cinsel saldırı, cinsel taciz, kişiyi hürriyetinden yoksun bırakmak, fuhuş, gayri tabii mukarenet, hileli iflas gibi yüz kızartıcı veya şeref ve haysiyet kırıcı suçlar ile kaçakçılık, ihaleye fesat karıştırma, devlet sırlarını açığa vurma suçlarından birisinden,

2) Firar, amir veya üste fiilen taarruz, emre itaatsizlikte ısrar, üste hakaret, mukavemet, fesat ve isyan suçlarından,

3) 22/5/1930 tarihli ve 1632 sayılı Kanunun 148 inci maddesinde belirtilen suçlardan birisinden, mahkum olmak.

e) Taksirli suçlar hariç olmak üzere adli veya askeri mahkemeler tarafından bir ay ve daha fazla süreli hürriyeti bağlayıcı bir cezaya mahkum olmak.

f) (Değişik: 31/1/2013-6413/45 md.) Son olarak verilen de dahil olmak üzere, kararın kesinleştiği tarihten itibaren geriye doğru son bir yıl içinde toplamda otuz gün ve daha fazla oda hapsi veya hizmet yerini terk etmeme cezasına mahkum olmak veya en son aldığı disiplin cezasından geriye doğru son bir yıl içinde en az iki disiplin amirinden toplam sekiz defa veya daha fazla disiplin cezası almak.

g) Yasadışı siyasi, yıkıcı, bölücü, irticai faaliyetlerde bulunmak, tutum ve davranışlarıyla bu görüşleri benimsediği tespit edilmek.

h) Sözleşmeli subay veya sözleşmeli astsubay olmak için gerekli nitelik ve şartlardan herhangi birini taşımadığı sonradan anlaşılmak veya sözleşme süresi içinde bu niteliklerinden herhangi birini kaybetmek.

ı) Yabancı uyruklu kişilerle yapılan evliliklerde, evlilikleri ilgili mevzuatta belirtilen esaslar dahilinde Genelkurmay Başkanlığınca uygun görülmemek ve çeşitli nedenlerle Türk vatandaşlığını kaybetmek veya Türk vatandaşlığından çıkarılmak.

i) Yetkili sağlık kurullarınca verilen kararlara göre sözleşmeli subay ve sözleşmeli astsubay olarak göreve devamı mümkün olmamak.

j) İstihdam edildikleri sınıflarda görev yapamayacaklarına dair yetkili sağlık kurullarınca karar verilenlerden, idarece başka bir sınıfta istihdamına gerek duyulmamak.

k) (Değişik: 31/1/2013-6413/45 md.) Sözleşmenin yapılmasını müteakip;

1) Barışta ve savaşta, görevini icra ederken veya görevi dolayısıyla bir saldırıya, kazaya uğrayan ya da bir meslek hastalığına yakalananlar,

2) Kanser, tüberküloz, kronik böbrek yetmezliği ile ruh ve sinir hastalıkları gibi sağlık kurulları raporlarında uzun süreli bir tedaviye ihtiyaç gösterdiği belirtilen bir hastalığa yakalananlardan, toplam olarak ve fiilen üç yılı geçmemek şartıyla tedavi, istirahat veya hava değişimine tabi tutulanlar,

3) Tedavi kurumlarında yatarak tedavi olanlar ile aylıklı veya aylıksız doğum izni alanlar, hariç olmak kaydıyla, bir sözleşme yılı içinde alınan hava değişimi, istirahat ve benzeri sıhhi izin süresi toplamı doksan günü geçmek.

(Ek fıkra: 20/11/2017-KHK-696/75 md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7079/70 md.) Sözleşmeli subay ve astsubaylardan 12/4/1991 tarihli ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu kapsamında malul olan isteklilerin sözleşmeleri, bilgi ve tecrübelerinin sınıfı/branşı için faydalı olması, fiziki noksanlıklarını kapatabilmeleri, mensup olduğu Kuvvet Komutanlığı, Jandarma Genel Komutanlığı veya Sahil Güvenlik Komutanlığınca uygun görülmeleri ve istihdam edilecekleri kadronun sağlık niteliklerini taşımaları şartıyla uzatılabilir.

Sözleşmesi yenilenmeyen subaylar astsubaylar üstte belirtilen hallerden birine girmiyorsa 60 gün içinde yürütme durdurma istemli iptal davası açarak hukuka aykırı işlemin iptalini talep etmelidir.

Sözleşmenin Feshedilmesi veya Yenilenmemesi Durumunda İdari Dava Süreci

Öncelikle belirtmek gerekir ki; sözleşme fesih veya yenilememe işlemi kişiye tebliğ edildikten itibaren 60 gün içinde idare mahkemesine yürütme durdurma istemli iptal davası açması gereklidir. Bu süre hak düşürücü süredir. Süre geçirildikten sonra açılan davalar reddedilecektir. Sözleşmeli subay davaları idare mahkemesinde açılması gerekir. Yine dava yetkili idare mahkemesi; sözleşmeli subayın son görev yaptığı yer idare mahkemesidir.

İdari davalar spesifik ve uzmanlık gerektiren davalar olduğu için alanında uzman idari hukuku avukat ile yürütmeniz sizlerin menfaatine olacaktır. Bu şekilde hem hak kaybına uğramaktan kurtulacak hem de davanızın en hızlı şekilde sürdürülmesi sağlanacaktır.

Sözleşmesi yenilenmeyen subaylar astsubaylar dava açabilir mi? Bu soru tarafımıza sıkça sorulmaktadır. Anayasa gereği idarenin tüm işlemlerine karşı belirtilen süreler içinde dava açılabilir. Sözleşmesi yenilenmeyen subaylar astsubaylar 2017 yılında 541 iken, sözleşmesi yenilenmeyen subaylar astsubaylar 2018 yılında 763 sayısına ulaşmıştır. Buda bir hayli çok mağduriyet yarattığının en açık göstergesidir.

Türk Silahlı Kuvvetlerinde görev yapan sözleşmeli subay ve astsubayların sözleşme süresinin tamamlandığı ve personelin sözleşmesinin yenilenmesi talebinde bulunduğu durumlarda, idarenin sözleşmenin yenilenip yenilenmemesine karar verirken aşağıda ki kriterlere uygun olarak hareket etmesi gereklidir. Aksi takdirde İdare Mahkemesi’nde açılacak yürütme durdurma istemli idari dava ile idari işlemin iptal ettirilmesi mümkündür.

Kanunda öngörülen, sözleşmenin yenilenmesi için yerine getirilmesi gereken şartlara ilave olarak, sözleşmesi yenilenecek olan ilgililerin, nitelikleri yitirmeleri durumunda da sözleşmelerinin yenilenmemesi yoluna gidileceği; aynı şekilde güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının, disiplin ve sicil durumlarının olumsuz, görev performanslarının düşük ya da yetersiz tecelli etmesi halinde, idarece sözleşme hürriyetine ilişkin genel prensipler doğrultusunda takdir yetkisindedir. Ancak takdir hakkının kamu yararı ve hizmet gereklerine uygun olarak kullanılması, sözleşmenin yenilenmesi konusunda haklı beklenti içerisinde olan personelle ilgili olarak tasarruflarda hak kaybına sebebiyet verilmemesi gereklidir.

Sicil sıralamasında kendisinden sonra  sırada bulunanların sözleşmelerinin yenilendiği, diğer yandan nitelik belgesinin sicil amirlerince olumlu olarak düzenlendiği, ayrıca nitelik belgesinde kanaatlerin “Çok İyi” olarak belirtildiği, dolayısıyla sicil sıralamasında kendisinden sonra gelenlerin sicil sıralaması yenilenirken, ilgili subay veya astsubayın sözleşmesinin yenilenmemesinin makul bir gerekçesinin bulunmadığı, bu tespitler birlikte değerlendirildiğinde; idarenin sözleşmenin yenilenip yenilenmeyeceği hususunda takdir yetkisini kullanırken değerlendirme hatası yaptığı, dolayısıyla edilen işlemin sebep ve konu unsurları yönünden hukuka aykırı olduğu açıktır.

Yine yasa koyucu bu şekilde bir düzenleme yöntemiyle idareye sözleşmeyi yenileme hususunda takdir yetkisi tanımıştır. Ancak bu demek değildir ki idare takdir yetkisini keyfi bir şekilde istediği gibi kullanacaktır. İdare takdir yetkisini hukuka uygun kullanmak zorundadır.

İdarenin kamu hizmetlerini yerine getirirken takdir yetkisini kullanması kaçınılmazdır. Ancak bu takdir yetkisinin hukuka uygun kullanılması hukuk devleti için önem arz etmektedir. Takdir yetkisinin yargısal denetiminde ortaya çıkan güçlüklerde göz önünde bulundurulduğunda, takdir yetkisinin farklı mekanizmalarla da denetlenmesi yerinde olacaktır. İdari işlemlerin gerekçeli yapılması da takdir yetkisinin denetimi işlevini görecektir. Yani idare takdir yetkisini kullanırken birincisi gerekçeli karar vermelidir. İkinci olarak; idare, takdir yetkisini kamu yararı ve hizmet gereklerine uygun kullanmalıdır. Danıştay, takdir yetkisinin hukuka uygun kullanılıp kullanılmadığını “hizmet gerekleri”, “kamu yararı” veya “hizmet gerekleri ve kamu yararı” esaslarına uygunluk açışından belirlemektedir. Üçüncü ve son olarak idare takdir yetkisini kullanırken eşitlik ilkesine uymak zorundadır. Zira takdir yetkisi benzer durumda olanlara ayrıcalık tanımak için kullanılması veya benzer durumda olanlardan birinin mağdur edilmesi şeklinde kullanılması mümkün değildir.

Sözleşmenin Feshedilmesi veya Yenilenmemesi Emsal Karar

A.Y.İ.M. 1. Daire Esas: 2009 / 769 Karar: 2010 / 22 Karar Tarihi: 12.01.2010 kararında; “Sözleşmenin yenilenip yenilenmemesi konusundaki nihai karar Kuvvet K.lığında olduğundan sözleşme yenileme ile ilgili nitelik belgesi düzenleyen sicil üstleri olumlu nitelik belgesi düzenlemiş olsalar dahi bu aşamada şayet sözleşmenin feshi koşulları davacı bakımından gerçekleşmişse, evleviyetle sözleşmenin yenilenmemesi söz konusu olacağı gibi, feshi gerektirmediği halde (fesih koşullarından daha basit hallerin varlığı durumunda) diğer bir anlatımla nitelik belgesinin olumsuz tanzimini gerektiren koşulların varlığı halinde de yenilememe mümkün olabilecektir.

Ancak davanın somutunda yukarıda açıklandığı üzere meslek safahatının sicil notu ortalaması “çok iyi” seviyede olan, son sicil döneminde sicil üstlerince menfi kanaat belirtilmeyip sicil tam notunun % 95’inin yukarısında “çok iyi” seviyede not ile yeterliliği belirlenen, 4 adet takdirle taltif edilen davacı için böyle bir durumun bulunmadığı değerlendirilmiştir. Özellikle 2009 yılında davacı hakkında en yüksek ve mükemmele yakın seviyede sicil notu takdir eden amirlerinin, yenilememe yönünde kanaat belirtmesi açık değerlendirme hatası teşkil etmektedir. Sonuç olarak; davalı idarenin davacı hakkında sözleşme yenileme evresinde sıralı sicil üstlerince düzenlenen olumsuz nitelik belgesi esas alınarak davacının sözleşmesini yenilememek suretiyle tesis ettiği dava konusu işlemde hukuka uyarlılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Hukuka aykırılığı tespit edilen işlemin tesis edildiği andan itibaren hüküm ve sonuçlarının ortadan kalkacağı kabulü karşısında davacının statü dışında geçirdiği süreye ilişkin özlük haklarının ödenmesi gerektiği de tartışmasızdır. Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1- Hukuka aykırı bulunan sözleşmenin yenilenmemesi İŞLEMİNİN İPTALİNE, Üye Topçu Kur. Alb. Bülent ÇELİK ve Üye Hv. P.Kur. Alb. Yusuf DOĞRUER’ in karşı oyları ve OYÇOKLUĞU ile, 2- Statü dışında geçen sürelere ilişkin özlük haklarının yasal faizi ile birlikte ödenmesine”  gerekçesiyle sözleşme yenilenmemesi işlemi iptal etmiş ve tesis edilen idari işlemi hukuka uygun bulmamıştır.

kadim-law-consultancy-office-09-04-2018-656

Başa dön tuşu