ihbar tazminati nedir

İhbar tazminatı; belirsiz süreli iş sözleşmesini haklı sebep olmaksızın ve usulüne uygun bildirim şartını tanımadan fesheden tarafın, karşı tarafa ödemesi gereken bir tazminattır. Belirsiz süreli iş sözleşmesi taraflarca bildirim süresi verilmeksizin veya eksik verilerek feshedilmiş ya da peşin ödemeyle fesihte bildirim sürelerine ilişkin ücret ödenmemiş veya eksik ödenmişse bir usulsüz fesih ortaya çıkar.

İhbar sürelerine ilişkin süreler kanunda alt sınır olarak belirlenmiştir. Bu süreler sözleşme ile arttırılabilir. Bildirim şartına uymayan taraf, bildirim süresine ilişkin ücret tutarında tazminat ödemek zorundadır.

İşçi alacakları çeşitleri ve şartlarını buradan okuyabilirsiniz. https://kadimhukuk.com.tr/makale/isci-alacaklari-cesitleri-sartlari/

Kıdem tazminatı hakkında detaylı bilgiyi buradan alabilirsiniz. https://kadimhukuk.com.tr/makale/kidem-tazminati-nedir-nasil-hesaplanir/

Fazla çalışma ücreti hakkında detaylı bilgiyi buradan alabilirsiniz. https://kadimhukuk.com.tr/makale/fazla-calisma-ucreti-mesai-nedir-hesaplama/

İşe iade davası hakkında detaylı bilgiyi buradan alabilirsiniz. https://kadimhukuk.com.tr/makale/ise-iade-davasi/

İş Kanunu’nun m.17/4 fıkrasına göre, “Bildirim şartına uymayan taraf, bildirim süresine ilişkin ücret tutarında tazminat ödemek zorundadır.” İhbar tazminatı olarak adlandırılan bu tazminat sadece belirsiz süreli iş sözleşmelerinin usulsüz feshinde söz konusu olur. Bununla birlikte ihbar tazminatı sadece sürekli iş sözleşmelerinde uygulanır.

İş Kanunu m.17’ de ihbar tazminatına ilişkin düzenleme bulunmaktadır. Hükme göre, “

(1) Belirsiz süreli iş sözleşmelerinin feshinden önce durumun diğer tarafa bildirilmesi gerekir.

(2) İş sözleşmeleri;

a) İşi altı aydan az sürmüş olan işçi için, bildirimin diğer tarafa yapılmasından başlayarak iki hafta sonra,

b) İşi altı aydan birbuçuk yıla kadar sürmüş olan işçi için, bildirimin diğer tarafa yapılmasından başlayarak dört hafta sonra,

c) İşi birbuçuk yıldan üç yıla kadar sürmüş olan işçi için, bildirimin diğer tarafa yapılmasından başlayarak altı hafta sonra,

d) İşi üç yıldan fazla sürmüş işçi için, bildirim yapılmasından başlayarak sekiz hafta sonra, Feshedilmiş sayılır.

(3) Bu süreler asgari olup sözleşmeler ile artırılabilir.

(4) Bildirim şartına uymayan taraf, bildirim süresine ilişkin ücret tutarında tazminat ödemek zorundadır.

(5) İşveren bildirim süresine ait ücreti peşin vermek suretiyle iş sözleşmesini feshedebilir. …”

İş Kanunu m.17/4’de sadece işverenin değil; bildirim koşuluna uymayan tarafın bu tazminatı ödeyeceği hükme bağlandığından, usulsüz fesihte bulunan işçi de bu tazminatı ödemekle yükümlüdür.

Haklı nedenle de olsa iş sözleşmesini fesheden taraf değil; bildirim sürelerine uyulmaksızın kendisine karşı iş sözleşmesi feshedilen diğer deyişle usulsüz feshe maruz kalan taraf ihbar tazminatına hak kazanır. İK m.24/2 ve 25/2 uyarınca iş sözleşmesini haklı nedenle kendisi fesheden işçi ya da işveren karşı taraftan ihbar tazminatı talep edemez; ancak İK m.26/2 gereğince tazminat (işçi koşulları varsa kıdem tazminatı) isteyebilir.

Usulsüz feshe maruz kalan işçi veya işveren koşulları varsa karşı taraftan maddi ve manevi tazminat da talep edebilir. Ayrıca işçi koşulları varsa, işverenden kıdem tazminatı isteyebilir.

Bunun gibi, işverence bildirim sürelerine uyulmaksızın iş sözleşmesinin feshi halinde, işçi bildirim süresi içinde doğacak tüm haklarını işverenden talep edebilir.

İhbar Tazminatı Nedir?

İhbar tazminatı; işçinin işten bilgi verilmeksizin veya ihbar süresi bitiminden önce çıkarılması durumunda işveren tarafından işçiye ödenmesi gereken veya tam tersi durumunda işçinin ödemesi gereken tazminata denir.

İK m. 17/4’de ihbar tazminatı “bildirim süresine ilişkin ücret tutarında” olmak üzere götürü tazminat olarak saptanmıştır. Usulsüz feshe maruz kalan tarafın zararı bildirim sürelerine ilişkin tutarın altında da olsa, hatta işçinin derhal daha yüksek ücretle yeni bir iş bulması durumunda olduğu gibi bu fesih nedeniyle hiçbir zararı olmasa bile bu tazminat yine istenebilir.

İhbar Tazminatının Miktarı

İhbar tazminatı, işçinin işyerindeki hizmet süresine göre uyulması gereken bildirim süreleri (İK m.17/2) göz önünde tutularak hesaplanır. İhbar tazminatına esas olacak kıdemin hesabında iş sözleşmesinin askıda kaldığı sürelerin veya işçinin işyerinde aralıklı çalışması halinde, ihbar tazminatına esas olacak hizmet süresinin toplam çalışma süresi üzerinden hesaplanması gerektiği düşünülmektedir.

  • İş akdiniz 6 aydan kısa sürdüyse bildirimi diğer tarafa yapmanızdan itibaren 2 hafta sonra,
  • İş akdiniz 6 aydan 1 buçuk yıla kadar sürdüyse bildirimi diğer tarafa yapmanızdan itibaren 4 hafta sonra,
  • İş akdiniz 1 buçuk yıldan 3 yıla kadar sürdüyse bildirimi diğer tarafa yapmanızdan itibaren 6 hafta,
  • İş akdiniz 3 yıldan uzun sürdüyse bildirimi diğer tarafa yapmanızdan itibaren 8 hafta sonunda ihbar süresini tamamlayarak iş sözleşmesini feshetmiş olursunuz.

Bu tazminat, işçinin fesih anındaki brüt ücreti üzerinden ve İK m.17’nin son fıkrasına göre, temel ücrete ek olarak para veya para ile ölçülmesi mümkün sözleşme ve kanundan doğan menfaatler de göz önünde tutularak belirlenir. Başka bir deyişle, ihbar tazminatı, geniş anlamda ücret üzerinden hesaplanır; ancak ihbar tazminatının belirlenmesinde arızi olmayıp, devamlılık arz eden ödemeler nazara alınır. Bu nedenle Yargıtay, devamlılık göstermeyen temettü ikramiyesi ile jestiyon priminin ihbar tazminatında dikkate alınmayacağını kararlaştırmıştır.

Örnek bir hesaplama ile; son 30 günlük brüt maaşı 4.500 TL olan ve 4 yıl çalışmış bir işçiye: 8 haftalık brüt ücreti kadar ihbar tazminatı ödenmelidir. 4.500 / 30 gün = 150 TL günlük, 150 x 7 gün = 1.050 TL haftalık, 8 hafta x 1.050 = 8.400TL Brüt İhbar Tazminatı olacaktır. Gelir vergisi ve damga vergisi düşüldükten sonra, ödenecek olan Net İhbar Tazminatı miktarı da tespit edilmiş olacaktır.

İK m.17/3 uyarınca, sözleşme ile bildirim süreleri artırılmışsa, ihbar tazminatının bu artırılmış sürelere göre hesaplanması gerekir. Çünkü bildirim sürelerinin asgari olduğunu öngören ve bunların sözleşme ile artırılabilmesine olanak tanıyan İK m.17/3’ün açık düzenlemesi karşısında, sözleşmeyle artırılan sürelerin ihbar tazminatının hesabında dikkate alınmayacağı ileri sürülemez.

İhbar Tazminatında Faiz ve Zamanaşımı

Kıdem tazminatından farklı olarak ihbar tazminatının zamanında ödenmemesi halinde, uygulanacak faiz konusunda yasada özel düzenleme bulunmadığından davalı daha önce temerrüde düşürülmemişse dava tarihinden, ihtarname çekilerek temerrüde düşürülmüşse ihtarnamedeki sürenin bitimi tarihinin ertesi gününden itibaren yasal faiz yürütülür.

12.10.2017 tarihli ve 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu’nun 15.maddesiyle İş Kanunu’na eklenen ek 3.madde uyarınca; İş sözleşmesinin bildirim şartına uyulmaksızın feshinden kaynaklanan tazminatın zamanaşımı süresi 5 yıldır. Bu düzenlemeyle daha önce genel zamanaşımı süresi olan 10 yıla tabi olan ihbar tazminatının zamanaşımı 5 yıla indirilmiştir.




Paylaş