Ceza Hukuku

Şantaj Nedir? Şantaj Suçunun Cezası Nedir?

Şantaj Suçu Nedir?

Türk Ceza Kanunu 107. Madde de düzenlenen şantaj suçu esasında tehdit suçunun özel bir görünüm biçimidir. Türk Ceza Kanunu’n yedinci bölümünde hürriyete karşı suçlar bölümünde düzenlenmiş bir tehlike suçudur. Şantaj suçu, günlük yaşamda çok sık karşılaşılan bir suç tipidir. Bu suç şikayete bağlı değildir, resen soruşturulur ve kovuşturulur. Şantaj suçunun işlendiği savcılık tarafından öğrenildiğinde kendiliğinden soruşturma başlatmalıdır. Devamında iddianame düzenlenir ve kovuşturma aşamasına geçilirse kişi şantaj suçu cezası ile karşı karşıya kalacaktır. Şantaj suçunun cezası bu makalemizde ele alınacaktır.

Şantaj suçu açısından herhangi bir şikayet süresi yoktur. Fakat,  genel zamanaşımı süresi olan dava zamanaşımı süresi 8 yıl uygulanır. Suçun işlendiği tarihten itibaren 8 yıl geçmeden mağdur aleyhine işlenen suç savcılık tarafından öğrenilip soruşturma başlatılmalıdır. Aksi takdirde, dava zamanaşımı süresi dolacağından suç ile ilgili soruşturma yapılamayacaktır. Şantaj suçunun cezası TCK 107.madde de düzenlenmiştir.

Medyada, her gün memurdan öğrenciye, eski sevgiliden eşe kadar tanıdık tanımadık birçok kişiye şantaj yapıldığına dair haberler çıkmaktadır. Buna rağmen şantaj suçu niteliği sebebiyle gizli kalmaktadır. Çünkü mağdur faili ihbar ettiğinde, failin kendisini tehdit ettiği videoların veya görüntüler açığa çıkmış olacak ve mağdur yine zarar görmüş olacaktır. Şantaj suçunun faili de çoğu zaman bundan beslenmekte, işlemiş olduğu suçun ortaya çıkmayacağı düşüncesiyle, mağdura ait elindeki video veya görüntü ile bu suçtan birden fazla kez yarar sağlamakta ya da mağdura istediklerini yaptırmaktadır.

Şantaj suçu; hakkı olan veya yükümlü olduğu bir şeyi yapacağından veya yapmayacağından bahisle, bir kimsenin kanuna aykırı veya yükümlü olmadığı bir şeyi yapmaya veya yapmamaya zorlanmasıyla ya da yarar sağlamak maksadıyla bir kişinin şeref veya saygınlığına zarar verecek nitelikteki hususların açıklanacağı veya isnat edileceği tehdidinde bulunulmasıyla işlenir.

Bu suç Asliye Ceza Mahkemesi’nde yargılanır.

Şantaj suçlarında genellikle sanık mağdurun uygunsuz fotoğraflarını yada videoları kullanmaktadır. Kişilerin çıplak, uygunsuz video ve görüntüleri kişisel veridir. Anayasanın 20. maddesine göre kişisel verilerin korunması gerekir. Bu nedenle kişisel veri niteliğinde bulunan ilgili fotoğraf ve videolara erişim engellenmelidir.

Şantaj

(1) Hakkı olan veya yükümlü olduğu bir şeyi yapacağından veya yapmayacağından bahisle, bir kimseyi kanuna aykırı veya yükümlü olmadığı bir şeyi yapmaya veya yapmamaya ya da haksız çıkar sağlamaya zorlayan kişi, bir yıldan üç yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır. (Asliye Ceza Mahkemesi’nde dava görülür.)

(2) Kendisine veya başkasına yarar sağlamak maksadıyla bir kişinin şeref veya saygınlığına zarar verecek nitelikteki hususların açıklanacağı veya isnat edileceği tehdidinde bulunulması halinde de birinci fıkraya göre cezaya hükmolunur. (Asliye Ceza Mahkemesi’nde dava görülür.)

Bu madde ile şantaj fiilleri suç haline getirilmiştir. Şantajda bir kişiyi bir şeyi yapmaya veya yapmamaya zorlama söz konusudur. Ancak bu durumda kişiye bir kötülük yapılacağından, kişinin sahip bulunduğu bir değere saldırıda bulunulacağından bahisle bir zorlama söz konusu değildir. Aksine kişi, hakkı olan veya yükümlü olduğu bir şeyi yapacağından veya yapmayacağından bahisle başkasını zorlamaktadır. Örneğin; kişi hırsızlık yapmış birini ihbar edeceğinden bahisle sürekli para alması şantaj suçunu oluştur. Aynı şekilde bir gazetecinin siyasetçiyi, kendisine uygun bir miktar para verilmediği taktir de hakkında ileri sürülen rüşvet iddialarına ilişkin haber yapacağından bahisle menfaat teminine zorlaması şantaj suçuna vücut verir.

Şantaj suçunun arz ettiği özellik, kişinin hak veya yükümlülüklerini kötüye kullanarak haksız bir çıkar sağlamaya çalışması ya da başkasını bir şeyi yapmaya veya yapmamaya mecbur etmesidir. Yani şantaj suçunda; fail hakkı olan veya yükümlü olduğu bir şeyle mağduru belirli şekilde davranmaya zorlamaktadır. Örnek olarak; trafikte polisin rüşvet aldığını gören kişinin bunu kameraya alıp daha sonra polisin yanına giderek eğer kendisine para vermezse bu kayıtları savcılığa vereceğini söylemesi şantaj suçunu oluşturur. Fakat kendisine ceza yazacağını söyleyen polise “bana ceza yazarsan çocuklarını öldürürüm” demesi tehdit suçunu oluşturur. Tehdit suçu ile şantaj suçu arasındaki fark budur.

İkinci fıkrada yer alan düzenleme ise tehdit suçunun özel bir görünüş şeklidir. Bu fıkrada tehdit söz konusudur ancak tehdidin yönelmiş olduğu hukuki değer sınırlandırılmıştır. Şöyle ki; ikinci fıkrada belirtilen şantaj suçunda  mağdurun şeref veya saygınlığına zarar verecek nitelikteki hususların açıklanacağı veya isnat edileceği tehdit edilmesidir.

Son olarak belirtmek isteriz ki şantaj suçu Asliye Ceza Mahkemesi’nin görev alanına girer. Yani bu suçu işleyen kişiler Asliye Ceza Mahkemesi’nde yargılanır.

Şantaj Suçunun Şartları

Bir kimseyi kanuna aykırı veya yükümlü olmadığı bir şeyi yapmaya veya yapmamaya ya da haksız çıkar sağlamaya zorlama söz konusudur. Bu nedenle bu suçla korunan hukuki değer, kişinin özgürlüğü ve güvenliği yanında karar verme ve irade özgürlüğüdür. Şantaj suçunda korunan hukuki yarar  kısaca kişinin irade ve hareket serbestisidir. Özgürce karar verebilme ve vermiş olduğu kararı hayata geçirmesi engellenir. Aynı zamanda kişinin malvarlığını da koruma altına alır.

Bu suç tipi fail bakımından özellik göstermez. Herkes bu suçu işleyebilir yani fail olabilir. Fakat bu suçu işleyen kamu görevlisi olması durumunda ve görevinin sağladığı nüfuzu kötüye kullanmak suretiyle haksız çıkar sağlaması halinde irtikap (250.madde) suçu oluşur. Bu şartlar birlikte gerçekleşmesi durumunda şantajdan ceza alacaksınız. Şantaj suçunun cezası aşağıda belirtilecektir.

Türk Ceza Kanunun tamamını buradan indirebilirsiniz. https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.5237.pdf

Şartları:

1- “Mağdurun kanuna aykırı veya yükümlü olmadığı bir şeyi yapmaya veya yapmamaya zorlamak” (TCK 107/1 madde)

Gerçekleşme ihtimali bir hayli düşük olan bu durumda mağduru “ kanuna aykırı veya yükümlü olmadığı bir şeyi yapmaya veya yapmamaya zorlama” söz konusudur. Çünkü şantaj genelde haksız çıkar elde etmek amacıyla işlenmektedir. Örneğin; tanıklıktan çekinme hakkına sahip bir kişinin, aleyhine tanıklık yapacağı mağdura, kendisiyle cinsel ilişkiye girmesi koşuluyla tanıklıktan vazgeçeceğini söylemesi bu fıkra kapsamında şantaj suçunu oluşturur. Ya da  kavga ettiği kişinin işten çıkarması karşılığında patronunun vergi kaçırdığını ihbar etmekle tehdit etmek şantaj suçunu oluşturur.

2- “Mağduru haksız çıkarma sağlamaya zorlamak” (TCK 107/1 madde)

Mağdur burada haksız bir çıkar sağlamak istemezken tehdit ile bunu yapmak zorunda kalmaktadır. Yani bunu yapmaya zorlanmaktadır.  Örnek olarak; kişinin suçu işlemiş olan bir kimseyi ihbar edeceğinden bahisle, kendisine bir menfaat temin etmeye zorlaması halinde şantaj suçu oluşur. Önemle belirtmek gerekir ki uzlaşma kapsamında olan suç tiplerinde, uzlaşma karşılığında zararının karşılığının talep edilmesi şantaj suçunu oluşturmaz. Burada haklı ve hukuki bir talep vardır.

3- “Mağdurun şeref veya saygınlığına zarar verecek nitelikteki hususların açıklanacağı veya isnat edileceği tehdidinde bulunmak” ( TCK 107/2 madde)

Bu durum şantaj suçunda en çok karşımıza çıkan durumdur. Burada açıklanacağı veya isnat edilen edileceği bildirilen hususların mutlaka gerçekleşmiş olmasına gerek yoktur. Önemli olan bunların mağdurun şeref veya saygınlığına zarar verecek nitelikte olmasıdır. Örnek; mağdura, kendisiyle cinsel ilişkiye girmediği taktirde eşcinsel olduğu yönünde söylentiler çıkaracağını söylemesi şantaj suçuna vücut verir. Yine bir diğer örnekte; sevgilisinin videolarını kaydeden failin bunu sonradan kendisiyle cinsel ilişkiye girilmediği taktirde internette yayınlayacağı şeklinde menfaat temin etmesi şantaj suçunu oluşturur. Son olarak ticari itibarı yüksek olan bir firmaya üretmiş olduğu hatalı ürünlerin basına verileceğini söyleyerek para talep edilmesi bu suçu oluşturur.

Şantaj suçu teşebbüse uygundur. Şantaj içerikli mektup, failin elinde olmayan nedenlerle mağdura ulaşmaz ise suç teşebbüs aşamasında kalabilir. Yine bu suçun taksir veya olması kastla işlenebilmesi mümkün değildir.

Kısaca şantaj suçunun oluşabilmesi için;

  • Hak sahibi olduğu bir şeyi yapmak veya yapmamaktan bahisle bir kimse üzerinden haksız çıkar sağlamak,
  • Bir kimseyi kanuna aykırı bir şeyi yapmaya zorlamak,
  • Bir kimseyi yapmakla yükümlü olmadığı bir şeyi yapmaya zorlamak,
  • Bir kimseyi, şeref ve haysiyetine zarar verecek bazı özel hususların açıklanacağından bahisle korkutmak suretiyle haksız bir çıkar sağlamak gerekir.

Şantaj Suçunun Cezası Nedir?

Şantaj suçunu işleyen; bir yıldan üç yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır. Yani şantaj suçunun cezası üç yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adlî para cezasıdır. Burada alt ve üst sınırları belirlemek hakimin takdirindedir. Yine adli para cezasının alt sınır 52. madde uyarınca beş bin gündür. Yani şantaj suçunun cezası ve nasıl cezalandırılacağı Türk Ceza Kanunu 107. madde de düzenlenmiştir.

Adli para cezası;  gerçekleştirilen bir suça karşılık hapis cezasıyla birlikte ya da tek başına uygulanabilen bir yaptırım çeşididir. Şantaj suçu nedeniyle hükmedilen hapis cezası adli para cezasına çevrilebilir.

Hükmün açıklanmasının geriye bırakılması; sanık hakkında hükmolunan cezanın belli bir denetim süresi içerisinde sonuç doğurmaması, denetim süresi içerisinde belli koşullar yerine getirildiğinde ceza kararının hiçbir sonuç doğurmayacak şekilde ortadan kaldırılması davanın düşürülmesine sebep olan CMK 231m madde de düzenlenen bir yaptırımdır. Şantaj suçu nedeniyle hükmedilen hapis cezası hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına (hagb) çevrilmesi mümkündür. 5 yıllık denetim süresi sonunda bu ceza düşürülür.Hagb hiçbir şekilde adli sicil kaydınızda görülmez.

Cezanın ertelenmesi; mahkeme tarafından belirlenen cezanın cezaevinde infaz edilmesinden şartlı olarak vazgeçilmesidir. Şantaj suçu nedeniyle hükmedilen hapis cezasının ertelenmesi kararı da verilebilir.

Şantaj suçundan beraat almak ve adli sicilinizin bozulmaması için ceza avukatından hukuki destek ve avukatlık hizmeti almanız sizlerin menfaatine olacaktır.

Şantaj Suçunun Çeşitleri

Şantaj suçunda hak ve yetkisini zorlama aracı olarak kullanarak menfaat elde etmeye çalışan kişi kamu görevlisi ise irtikap suçu oluşacaktır. Örneğin; vergi kaçakçılığıyla mücadele kapsamında vergi denetmeni vergi kaçakçılığı tespit ettiği kişiye, para verdiğini durumda ceza yazacağını belirtmesi irtikap suçunu oluşturacaktır.

Şantaj suçu genel olarak teknolojik araçlar kullanılarak işlenmektedir. Teknolojinin hayatımıza girmesiyle birlikte şantaj suçu ağırlıklı olarak bilişim, mobil telefonlar ve internet üzerinden işlenmektedir. Özellikle son ceza davalarında şantaj suçunun internet üzerinden işlendiğine tanık olmaktayız. Bu sebeple şantaj suçuna dair ceza davasını ceza avukatı vasıtasıyla yürütülmesi maddi gerçeğin ortaya çıkarılması açısından hayati öneme sahiptir.

Şantaj suçu işleyen fail, tehdit unsuru olarak genelde fotoğraf, video, whatsapp konuşmaları, facebook yazışmaları veya özel hayata dair bilgileri kullanmakta, mağdurun bu özel görüntüleri veya yazılarını üçüncü kişilere göndermekle ya da bunları afişe etmekle tehdit etmektedir.  Şantaj çeşitlerini genel olarak 2 başlık altında toplamak mümkündür. Bunlardan ilki internet ve telefon üzerinden şantaj suçu, ikincisi olarak fotoğraf ve video ile şantaj suçudur. Bunların hepsinde mağdur tehdit edilerek bir davranışa zorlanmaktadır.

İnternet ve Telefon Üzerinden Şantaj Suçu

İnternet üzerinden işlenen şantaj suçu son zamanlarda çok yaygındır. Kişinin facebook, instagram, twitter, internet sitesi ve diğer sosyal paylaşım sitelerini üzerinden işlenebilmektedir. Bilişim suçları içerisine giren ve internet yoluyla işlenen şantaj suçlarında kişinin internet üzerinde resim, video ve yazışmalarının yayınlanacağı tehdidi söylenir. Bu şekilde haksız bir menfaat elde etmeye çalışılır. İnternet Üzerinden Şantaj Suçuna maruz kalan kişilerin derhal savcılığa suç duyurusunda bulunması ve ceza avukatı ile çalışması gerekmektedir. Aksi takdirde çok kötü sonuçlar ortaya çıkabilir.

Yargıtay; “Sanık tarafından mağdure G’ün ve tanık A’in cep telefonlarına gönderilen mesajların içerikleri, aynı mağdure ve tanık A’e verilen CD’ler üzerinde bulunan yazılarala mağdure G’e sanık tarafından CD’lerle birlikte verilen nottaki yazıların sanığın eli mahsulü olduğuna ilişkin kriminal rapor içeri, mağdurlerle tanıkların beyanlarını ve sanığın aşamalardaki savunmalarını birlikte değerlendirildiğinde, sanığın her iki mağdureye yönelik şantaj suçunu işlediğinin sabit olduğu kabul edilmelidir.” (21.10.2014 Ceza Genel Kurulu Esas No: 2014/4-292 Karar No: 2014/436)

Fotoğraf ve Video ile Şantaj Suçu

Teknolojinin gelişmesiyle birlikte şantaj suçlarının önemli bir bölümün şantaj yöntemi olarak özel video ve görüntüler kullanılmaktadır. Video ve fotoğraflar ile şantaj suçu söz konusu olduğunda, bazen videolar mağdurun bilgisi dahilinde bazen ise mağdurdan habersiz çekilmektedir. İzinli veya izinsiz çekilmesinin hiçbir önemi yoktur. Yeter ki bu video veya fotoğraf ile şantaj yapılmış olsun. Video ve fotoğraf ile şantaj suçlarında fail mağdura ait video ya da görüntüyü; internete, ailesine veya yakınlarına göndermekle ya da internet ortamında ifşa edeceğini, gizli çekim müstehcen video veya görüntülerin yayınlanacağı üzerinden tehdit etmektedir. Bu tür videolu ve fotoğraflı şantaj suçlarda önemli olan vakit kaybetmeden bu alanda tecrübeli bir ceza avukatı ile ceza dosyasını yürütmektir. Çünkü sulh ceza hakimliğinden ilgili görüntü ve videoların kaldırılması için derhal yasaklama kararı alıp uygulanmasını sağlamak gereklidir.

“..Sanık … mağdur …’ya gönderdiği yazıda, mağdura ait özel görüntüleri internette yayınlayacağını ve mağdurun akrabalarına ulaştıracağından bahisle hareket etmesi şantaj suçuna vücut vermiş olsa da menfaat unsuru gözetilmediğinden şantajdan hüküm kurulması bozmayı gerektirir.”

Son olarak şantaj suçu bakımından çoğu zaman suça konu materyallerin özel hayat ile ilgili olması mümkündür. Bu durumda dosyanın aleniliği ilkesinin geçerli olduğu ceza yargılamasında özel hayatın alenileşmesi söz konusu olabilir. Bu nedenle özel hayatın gizliliğine ilişkin delil niteliğinde fotoğraf ve videoların üçüncü kişilerin eline ulaşmasının önlenmesi için gerekli tedbirlerin alınması, şantaj konusunda uzman ceza avukatıyla çalışılması önem arz etmektedir. Ceza avukatı, ceza davanızı en doğru şekilde yürüterek kişinin hak kaybına uğramasını engelleyecektir.  Bu nedenle, şantaj suçun ceza soruşturma ve kovuşturmasını ceza avukatı vasıtasıyla savunma yapılması maddi gerçeğin ortaya çıkarılması açısından önemlidir.

kadim-law-consultancy-office-09-04-2018-656

Başa dön tuşu