İdare Hukuku

Güvenlik Soruşturması İptal Davası

Birçok kişi, yapılan sınavlarda başarılı olmalarına rağmen güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması gerekçesiyle memurluğa atanamamaktadır. Silahlı kuvvetlerde, emniyet ve jandarma teşkilatlarında, infaz kurumlarında ve gizlilik dereceli birimlerde çalışan personel de zaman zaman güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması gerekçesiyle görevden alınmakta, sözleşmeleri feshedilmekte veya yenilenmemekte ya da memurluktan çıkarılabilmektedir. Bu yazımızda, çok sayıda idari davaya konu olan güvenlik soruşturması iptal davası hakkında genel bilgiler verilmeye çalışılacaktır.

657 sayılı kanunun 48. maddesi uyarınca tüm memurlara güvenlik soruşturması zorunlu hale getirilmiştir. Her ne kadar Anayasa Mahkemesi bu fıkrayı iptal etse de Meclis yeni düzenleme için çalışmalara başlamıştır. Güvenlik soruşturması uygulaması idare tarafından yapılır. Bu süreçte emniyet, Mit ve çeşitli kurumlardan bilgi talep edilir. Elde edilen bu bilgiler neticesinde Değerlendirme Komisyonu olumlu veya olumsuz bir karar verir. Eğer karar olumsuz olursa güvenlik soruşturması iptal davası açılması gerekir.

Güvenlik soruşturması iptal davası açarken dikkat edilmesi gereken hususlar vardır. Tabi ki alelade bir dilekçe ile dava açabilirsiniz. Fakat bu durum sizi iyice çıkmaza sokacaktır. Güvenlik soruşturmasında nelere bakılır? Bu sorunun cevabı için bu https://kadimhukuk.com.tr/makale/guvenlik-sorusturmasi-ve-arsiv-arastirmasi-nedir-nelere-bakilir-ne-yapmaliyim/ makalemizi okuyabilirsiniz.

Güvenlik Soruşturması :Kişinin kolluk kuvvetleri tarafından halen aranıp aranmadığının, kolluk kuvvetleri ve istihbarat ünitelerinde ilişiği ile adli sicil kaydının ve hakkında herhangi bir tahdit olup olmadığının, yıkıcı ve bölücü faaliyetlerde bulunup bulunmadığının, ahlaki durumunun, yabancılar ile ilgisinin ve sır saklama yeteneğinin mevcut kayıtlardan ve yerinden araştırılmak suretiyle saptanması ve değerlendirilmesidir. (Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Yönetmeliğinin 4. Maddesi (g) bendi)

Tabloyu inceledikten sonra detaylar için aşağı kaydırın.

güvenlik sorusturmasi itiraz

Güvenlik Soruşturması İdare Mahkemesi

Güvenlik soruşturması olumsuz sonuçlandığı takdirde kurum tarafından size tebligat yapılır ya da Cimer üzerinden yaptığınız başvuraya cevap verilerek bildirilir. Tebligatta güvenlik soruşturması olumsuz olduğu bildirilir. Neden güvenlik soruşturması olumsuz olduğu yani sebebi hiçbir şekilde belirtilmez. Zira güvenlik soruşturması gizlilik esasıyla yapılır. Kişilere içeriği ile ilgili bilgi verilmez.

İptal davaları, idarenin hukuka aykırı işlemi ile menfaati ihlal edilen tarafında idari işlemin yetki, şekil, sebep, konu ve amaç yönlerinden biri ile sakat olduğu iddiası ile işlemin iptali için açılan davalardır. Güvenlik soruşturması iptal davası bu kapsamda açılan klasik iptal davasıdır.

Güvenlik soruşturması davaları İdare Mahkemesinde açılır.

İdari işlem, idarenin üstün yetkisini ve kamu gücünü kullanarak yapmış olduğu işlemlerdir. Güvenlik soruşturması da tam olarak bu şekilde yapılır. Zira burada idare tarafından tesis edilmiş bir idari işlem vardır. İdari işlemlerin iptali için İdare Mahkemelerinde dava açılır. Hukuk Mahkemesi, Vergi Mahkemesi veya diğer mahkemelerde dava açıldığı takdirde görevsizlik kararı verilir. Bu da en az 2-3 ay zaman kaybetmenize sebep olur. Bu duruma dikkat edilmelidir.

Güvenlik Soruşturması Dava Açma Süresi

Kurum tarafından size yazılı tebligat yapılmasından itibaren idare mahkemelerinde veya Danıştay’da 60 gün içerisinde dava açmanız gerekir.

Bu süre hak düşürücü süredir. Dava açma süresinin geçmesi ilk inceleme aşamasında dikkate alınarak (İYUK, m. 14/3-e) süre aşımı söz konusu ise davanın reddine karar verilir (İYUK, m. 15/I-b). Bununla birlikte, davanın süre aşımı nedeniyle reddedilmesi, başka davacılar yönünden dava açma olanağını ortadan kaldırmayacağı gibi, düzenleyici işlemlerin de İYUK m. 7/4 uyarınca uygulama işlemleri vesilesiyle yeniden dava edilmesi mümkündür.

idari yargida süreler

Güvenlik Soruşturması İdare Mahkemesi Süreci

İdare mahkemeleri, kural olarak yazılı yargılama usulüne uygulanır(İYUK m.1/2). İdari mahkemesi inceleme evrak üzerinden yapılır. İlk incelemede davanın gerekli şartları taşıyıp taşımadığı, özellikle İYUK 3. ve 5. maddeye uygun olup olmadığı kontrol edilir.  3. ve 5. maddeye aykırılık bulunduğu takdirde, “otuz gün içinde 3 ve 5 inci maddelere uygun şekilde yeniden düzenlenmek veya noksanları tamamlanmak üzere dilekçelerin reddine karar verilir.

İdare mahkemesi dava açıldıktan sonra ara karar kurarak davalı idareden savunma talep eder. Davalı idare 30 gün içinde (Bu süre mahkeme tarafından azaltılabilir) savunmasını yapar. İdare mahkemesi davalı idarenin savunmasından sonra yürütme durdurma kararını görüşür. Yürütme durdurma kararı verilmesi durumunda kişi mesleğine başlar. Fakat dava esastan devam eder. Yürütme durdurma kararına karşı 7 gün içinde Bölge İdare Mahkemesine itiraz edilebilir.

İdare mahkemesi, idari dava açıldıktan sonra davayla ilgili gerekli gördüğü her türlü bilgi ve belgeyi, talep olmasa bile kendiliğinden ilgili yerlerden veya taraflardan isteyebilir. İlgili kurumlar bu belgeleri göndermek zorundadır.

Güvenlik Soruşturması İptal Davası İdare Mahkemesine Başvurma 

Avukat veya bizzat sizin tarafınızdan hazırlanacak dilekçe ile İdare Mahkemesine gidere dava açabilirsiniz. Dava idari işlemi tesis eden kurumun bulunduğu ilin İdare Mahkemesine açılır. Aksi durumda yetkisizlik kararı verilecektir.

İdari davalar spesifik ve usul kurallarıyla sıkı sıkıya bağlı davalardır. Bu nedenle avukat ile çalışmanız önerilir. Aksi durumda yapılacak bir hata hayatınızı değiştirecektir. Dava dilekçesi hazırlanırken dikkat edilmesi gereken hususlar vardır. Bunlar;

  • Yürütmenin durdurulması talep edilmelidir. Yürütme durdurma; telafisi güç ve imkansız zarar ile açıkça hukuka aykırılık durumunda verilen geçici tedbirdir. İptal davası içinde talep edilir. Ortalama 2-3 ay gibi sürede verilir. Talep edilmezse İdare Mahkemesi YD kararını resen veremez.
  • Davalı kurum doğru şekilde belirlenmelidir. Örneğin; üniversite atamanızı gerçekleştiriyorsa üniversiteye karşı, Milli Savunma Bakanlığı gerçekleştiriyorsa Bakanlığa karşı açılmalıdır. Aksi durumda hasım düzeltme kararı verilecektir.
  • Dava dilekçesinde açıklama kısmı açık, anlaşılır ve detaylı olmalıdır. Yazılı yargılama usulü olduğu için her şey dilekçenizden anlaşılacaktır. Bu nedenle dava dilekçesi önemlidir.
  • Dava dilekçesi emsal kararlar ile desteklenmelidir. Kanunen zorunluluk olmasa da emsal kararlar çok önemlidir.
  • Dava dilekçenizin ekleri düzenli ve sıralı olmalıdır.

İdare Mahkemesinin İlk İnceleme Yapması

Güvenlik soruşturması iptal davası açıldıktan sonra davanız esas numarası alır. Sonrasında idare mahkemesi ilk incelemeyi gerçekleştirir. İlk inceleme, dava dilekçesinin İdare Mahkemesine verilip esas almasından sonra yapılır. İlk incelemeyi yapan üye/tetkik hakimi bir sorun görmezse, dilekçe idarenin savunması alınmak üzere kuruma tebligata çıkarılır. Dilekçelerin teatisi aşamasına geçilir.

İlk inceleme yönünden bir eksiklik tespit edilirse dilekçe İdare Mahkemesi heyetine girer ve mahkeme bu konuda bir karar verir. İlk incelemeye ilişkin durumlar, sadece dava açıldıktan hemen sonraki ilk inceleme aşamasında değil, davanın her aşamasında resen dikkate alınır.

İdarenin Cevap Dilekçesi

İdare Mahkemesi ilk inceleme sonrası dava dilekçesinde sorun görmezse davalı idareden savunma yapmasını talep eder. Normal şartlarda 30 gün içinde idare savunma yapması gerekir. İdare Mahkemesi gerek gördüğü durumlarda bu süreyi kısaltabilir. Yani 20, 15 hatta 7 güne düşürebilir.

Davalı idare belirtilen süre içinde savunma yapar. Bu savunmada güvenlik soruşturması neden olumsuz olduğu hizmete özel gizli ibareli zarf içinde mahkemeye gönderilir. Bu şekilde güvenlik soruşturmanızın neden olumsuz olduğu İdare Mahkemesi ile paylaşılır. Mahkeme bu belgeleri UYAP’a yüklemez veya tebligata çıkarmaz. Güvenlik soruşturması neden olumsuz olduğu İYUK gereği mahkeme ile paylaşılmak zorundadır.

idare mahkemesi idarenin cevap verme zorunlulugu

Cevaba Cevap Dilekçesi Aşaması

Davalı idare savunmasını yaptıktan sonra savunma dilekçesi avukatınız varsa avukatınıza, avukatınız yoksa size tebliğ edilir. 30 gün içinde cevaba cevap dilekçesi vermeniz gereklidir. Aksi durumda cevaba cevap dilekçesi vermekten vazgeçmiş sayılırsınız. Cevaba cevap dilekçesinde dikkat edilecek hususlar;

  • Dava dilekçesinde yazmış olduğunuz hususlar aynen tekrarlanmamalıdır.
  • Güvenlik soruşturması neden olumsuz olduğu artık somut olarak bilindiği için bu konuda esasa dair savunma yapılmalı.
  • Birebir aynı konuya ilişkin emsal kararlar dilekçeye eklenmeli.
  • İdarenin cevap dilekçesinde belirtilen her bir hususa tek tek cevap verilmelidir.

idare mahkemesi cevaba cevap dilekcesi

Davalı İdarenin İkinci Savunma Dilekçesi

Bu aşamada dilekçeler teatisi aşamasının sonudur. Cevaba cevap dilekçeniz davalı kuruma tebliğ edilir. Davalı kurum 30 gün içinde 2. defa savunmasını yapar ve dilekçe aşaması sona erer. Davalı idarenin ikinci savunmasına karşı savunma yapamazsınız. Kısaca 2 dilekçe davacı, 2 dilekçe davalı idare verir ve dilekçe aşaması sona erer.

Tahkikat ve Ara Karar Aşaması

Davalı kurumun güvenlik soruşturmanızın neden olumsuz olduğunu İdare Mahkemesine gönderir. Genelde istihbari bilgi niteliğinde olan bu bilgiler gerçeği yansıtmamaktadır. Örnek olarak davacının amcasının terör örgütüyle bağlantısının olması, dayısının yasadışı gösteriye katıldığı, teyzesinin çevresi tarafından sol düşünceye sahip olması gibi soyut ve şahsi düşünce barındıran bilgiler savunma olarak gönderilmektedir.

İdare Mahkemesi bu bilgilerin doğru ve gerçeği yansıtıp yansıtmadığını tespit etmek amacıyla ara kararlar kurabilir. Genel olarak ara kararlarda Cumhuriyet Başsavcılıklarından, Emniyet Genel Müdürlüğünden, Valiliklerden kişi ve yakın çevresi hakkında bilgi talep edilir. Aşağıda örnek ara kararı görebilirsiniz. Bu şekilde bilginin doğru olup olmadığı teyit edilir.

Güvenlik Soruşturması İptal Davası Yürütme Durdurma Aşaması

Güvenlik soruşturması iptal davası yürütme durdurma istenmeden açılmamalıdır. Zira dava ortalama 1 yıl sürecektir. Yürütme durdurma istenmediği takdir de 1 yıl boyunca davanın esastan karara bağlanmasını beklersiniz. Davalı kurumun cevap dilekçesi sonrasında mahkeme yürütme durdurma kararını görüşür. Şayet yürütme durdurma kararı verilirse kararın tebliğinden itibaren 30 gün içinde atamanız yapılır ve işe başlarsınız. Fakat davanız esastan devam edecektir. Yürütme durdurma kararı geçici bir tedbirdir.

Yürütme durdurma kararına karşı 7 gün içinde Bölge İdare Mahkemesine itiraz edilebilir. Bölge İdare Mahkemesinin yürütme durdurma hakkında vereceği karar kesindir. Örnek yürütme durdurma kararı aşağıdadır.

Güvenlik Soruşturması İptal Davası İstinaf ve Temyiz Süreci

Güvenlik soruşturması iptal davası açıldıktan sonra yerel mahkeme karar verir.İdare Mahkemesi kararı verildikten sonra 30 gün içinde kararı Bölge İdare Mahkemesine istinafa taşıyabilirsiniz. Eğer karar lehinize olursa davalı kurum istinafa taşıyacaktır. Aynı şekilde istinaf kanun yolunda verilen karar 30 gün içinde temyiz incelenmesi için Danıştay’a taşınabilir. Güvenlik soruşturması davaları temyize mukabil davalardır.

İstinaf ve temyiz aşamasında da yürütme durdurma talep edilebilir. Bu hususa dikkat edilmelidir. Danıştay’a temyize giden dosyanızın durumunu buradan http://vatandas.uyap.gov.tr/danistay/portal_baslangic.uyap?param=user öğrenebilirsiniz.

Başa dön tuşu