Güvenlik Soruşturması İtiraz

• İdare Mahkemesine iptal davası açılması
• İdareye başvuru yapılarak işlemin geri alınmasını talep etmektir. Burası esasında güvenlik soruşturmasına itiraz hususudur.

Olumsuz işlem için özel bir düzenleme bulunmadıkça, yazılı bildirimi izleyen günden başlayan genel dava açma süresi 60 gündür. Bu süre içinde doğrudan iptal davası açılabilir. İYUK 11 kapsamında idari başvuru yapılması genel olarak zorunlu değildir. Başvuru tercih edilirse işlemin kaldırılması, geri alınması veya değiştirilmesi üst makamdan; üst makam yoksa işlemi yapan makamdan istenir.

İdareye yapılan usulüne uygun başvuru dava açma süresini durdurur; süreyi sıfırlamaz. Başvurudan önce geçen günler korunur. Ret cevabının tebliği veya 30 günlük cevapsızlık süresinin sona ermesi üzerine kalan dava süresi işlemeye devam eder. Başvurunun niteliği ve doğru makama yapılıp yapılmadığı önemlidir; yalnızca bilgi istemek veya CİMER üzerinden genel bir şikâyet göndermek her durumda bu sonucu doğurmaz.

İdare HukukuGüvenlik Soruşturması İtirazKadim Hukuk ve Danışmanlık

Güvenlik Soruşturması İtiraz Nasıl Yapılır?

Güvenlik soruşturması itiraz dilekçe ile yapılır. Güvenlik soruşturması 7315 sayılı Kanunun 3. maddesinde düzenlenmiştir. İlk defa veya yeniden memuriyete yahut kamu görevine atanacaklar hakkında arşiv araştırması yapılır. Güvenlik soruşturması ise kanunda belirtilen görev ve birimlerde arşiv araştırmasına ek olarak uygulanır. Bu nedenle her kamu personelinin aynı kapsamda güvenlik soruşturmasından geçtiği söylenemez. Olumsuz işlem karşısında izlenecek başlıca adımlar şunlardır:

• Başvuru yolunu belirleme: İdareye itiraz ile iptal davası ayrı seçeneklerdir. İYUK 11 başvurusunu kullanmak, genel kural olarak dava açmanın ön şartı değildir.

1. Başvuru süresi: İYUK 11 başvurusu dava açma süresi içinde yapılır. Özel süre yoksa genel 60 günlük süre, karar tarihinden değil usulüne uygun yazılı bildirimi izleyen günden hesaplanır. Tebliğ ve öğrenme biçimi dosya üzerinden kontrol edilmelidir.
2. İtiraz gerekçesi: Karara itiraz edilen nedenlerin açıkça belirtilmesi gerekmektedir.
3. Cevap ve kalan süre: Başvuruya 30 gün içinde cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır. Açık ret veya zımni ret sonrasında, başvuru öncesinde geçen günler de hesaba katılarak kalan dava süresi işler. Yeniden tam 60 günlük süre verilmez.

Süre örneği: Genel 60 günlük dava süresinin 20 günü geçtikten sonra şartlarına uygun İYUK 11 başvurusu yapıldığını düşünelim. Başvurunun reddi veya 30 gün cevapsız kalması üzerine, daha önce geçen 20 gün düşülür ve kalan 40 gün esas alınır. Bu örnek özel süre, tebligat sorunu ve son günün tatile rastlaması gibi durumları içermez; somut dosyanın son günü ayrıca hesaplanmalıdır.

Güvenlik Soruşturması İtiraz Dilekçesi

İtiraz dilekçesinde işlemin tarih ve sayısı, tebliğ tarihi, başvurulan kadro ve itiraz nedenleri açıkça belirtilmelidir. İsim benzerliği, yanlış kayıt, beraat veya takipsizlik kararının göz ardı edilmesi gibi bir sorun varsa bunu gösteren belgeler eklenmelidir. İşlemin yalnızca hangi sonuca ulaştığı değil, hangi somut olgulara dayandığı da önemlidir.

İdareye itiraz dilekçesi, mahkemeye sunulacak iptal davası dilekçesinin yerine geçmez. İdari başvuruda işlemin yeniden değerlendirilmesi istenir; davada ise işlemin hukuka uygunluğu mahkemece denetlenir. Yürütmenin durdurulması ayrıca talep edilebilir ve İYUK 27’deki şartlar gerçekleşirse mahkemece karara bağlanır.

Başvurunun teslim edildiğini gösteren evrak kayıt numarasını, alındı belgesini veya elektronik başvuru kaydını saklayın. 30 günlük cevapsızlık süresi dolduğunda, idarenin daha sonra cevap vereceği düşüncesiyle kalan dava süresini geçirmeyin. İşlem yapılması için ilk kez başvuruyu düzenleyen İYUK 10 ile mevcut işleme karşı başvuruyu düzenleyen İYUK 11’in süre kuralları birbirine karıştırılmamalıdır.

Güvenlik Soruşturması İtiraz Dilekçe Örneği

Aşağıdaki metin, mevcut olumsuz işlemin İYUK 11 kapsamında yeniden incelenmesi için hazırlanmış genel bir idari başvuru örneğidir. Kurum, kadro, işlem ve tebliğ bilgilerini kendi belgenize göre doldurun; size uymayan iddiaları çıkartın. Mahkemeye sunulacak dava dilekçesi olarak kullanılmamalıdır.

Başvuruda yalnızca “adli sicilim temiz” demek her dosya için yeterli değildir. 657 sayılı Kanundaki genel şartlar, ilgili görevin özel şartları ve 7315 sayılı Kanuna göre değerlendirilebilecek somut olgular birlikte ele alınmalıdır. Varsa yanlışlığın nerede olduğunu ve hangi belgenin bunu gösterdiğini açıklayın.

Dilekçenin sunulacağı makamı ve süre hesabını, işlem belgesine göre belirleyin. Dilekçeye gereksiz üçüncü kişi bilgileri eklemeyin; açıklamalarınızı doğrulanabilir belgelerle sınırlayın. Başvurunun yapılması, işlemin uygulanmasını kendiliğinden durdurmaz ve olumlu sonuç alınacağını garanti etmez.

[İŞLEMİ YAPAN MAKAMIN ÜST MAKAMINA / ÜST MAKAM YOKSA İŞLEMİ YAPAN MAKAMA]

Başvuran: [Ad soyad, T.C. kimlik numarası, adres ve iletişim bilgileri]
İşlem: [Tarih ve sayı]
Tebliğ tarihi: [Gün/ay/yıl]
Konu: Olumsuz güvenlik soruşturması / arşiv araştırması değerlendirmesine dayalı işlemin İYUK 11 kapsamında yeniden incelenmesi talebidir.

Açıklamalar

1. [Kurumun] [ilan tarihi ve numarası] ile duyurduğu [kadro/görev] için başvurdum. Başvurumun hangi aşamaya geldiği: [Kısa açıklama].
2. [Tarih ve sayılı] işlemle [atanmamam / adaylığımın sona erdirilmesi / diğer sonuç] tarafıma bildirilmiştir. İşlemde belirtilen gerekçe: [Belgede yazan gerekçeyi aktarın; gerekçe bildirilmediyse bunu belirtin].
3. İşlemin yeniden değerlendirilmesini gerektiren somut hususlar: [Yanlış kayıt, isim benzerliği, eksik inceleme veya diğer nedenleri tarih ve belgeyle açıklayın]. Bu açıklamaları destekleyen belgeler ekte sunulmuştur.
4. Hakkımdaki verilerin doğru ve güncel olup olmadığının, başvurduğum görevin nitelikleriyle ilgisinin ve sunduğum belgelerin birlikte değerlendirilmesini talep ediyorum.

Sonuç ve talep: Yukarıda açıkladığım nedenlerle [tarih ve sayılı] işlemin İYUK 11 uyarınca incelenmesini, hukuka aykırılığın giderilerek işlemin geri alınmasını veya değiştirilmesini ve sonucunun tarafıma yazılı bildirilmesini arz ederim.

Tarih: [Gün/ay/yıl]
Ad soyad ve imza: [Doldurun]

Ekler: İşlem ve tebliğ belgesi; başvuru/sonuç belgeleri; itiraz nedenini destekleyen karar ve kayıtlar; varsa vekâletname.

Hakkında Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Yapılacak Kişiler

7315 sayılı Kanunun 3. maddesine göre ilk defa veya yeniden memuriyete yahut kamu görevine atanacaklar hakkında arşiv araştırması yapılır. Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının birlikte yapılacağı görev ve birimler ayrıca sayılmıştır. Bunlar arasında şunlar bulunmaktadır:

• Kurum ve kuruluşlarda, yetkili olmayan kişilerin bilgi sahibi olmaları hâlinde devlet güvenliğinin, ulusal varlığın ve bütünlüğün, iç ve dış menfaatlerin zarar görebileceği veya tehlikeye düşebileceği bilgi ve belgelerin bulunduğu gizlilik dereceli birimler
• Milli Savunma Bakanlığı, Genelkurmay Başkanlığı, jandarma, emniyet, sahil güvenlik ve istihbarat teşkilatlarında çalıştırılacak kamu personeli
• Ceza infaz kurumları ve tutukevlerinde çalışacak personel,
• Kamu kurum ve kuruluşlarında çalışacak öğretmenler,
• Üst kademe kamu yöneticileri,
• Özel kanunları uyarınca güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasına tabi tutulan kişiler
• Milli güvenlik açısından stratejik önemi haiz birim, proje, tesis, hizmetlerde statüsü veya çalıştırma şekline bağlı olmaksızın istihdam edilenler hakkında güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması birlikte yapılır.

Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırmasında Nelere Bakılır?

Arşiv araştırmasında 7315 sayılı Kanunun 4. maddesindeki mevcut kayıtlar incelenir. Güvenlik soruşturmasında bunlara, görevin nitelikleriyle ilgili olgusal veriler ve Kanunun 5. maddesinde belirtilen hususlar eklenir. Araştırılabilecek verinin kapsamı ile o veriden hangi sonucun çıkarılabileceği aynı şey değildir.

Kanun; HAGB kararları, kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararları ve devam eden veya sonuçlanmış soruşturma ve kovuşturmalardaki olguların araştırılmasına izin verir. Ancak bir kaydın bulunması otomatik olarak atanmaya engel oluşturmaz. AYM’nin E.2021/60, K.2024/200 sayılı kararı da veri toplama ile kişi hakkında doğrudan sonuç doğması arasındaki ayrımı vurgular. İncelemede şu noktalar önem taşır:

• HAGB, beraat veya takipsizlik kararının varlığı tek başına suçluluk kabulü olarak kullanılamaz; kararın içeriği ve somut olgular değerlendirilmelidir.
• Aile bireyine ait kayıt doğrudan başvuranın kendi fiili gibi kabul edilemez; kişiyle ve görevin gerekleriyle bağlantı kurulmalıdır.
• Çocukluk dönemine ait kayıtlar bakımından erişim ve kullanım sınırlamaları ayrıca incelenmelidir.
• Boşanma, borç, icra takibi veya bir dosyada müşteki/tanık olma gibi durumlar, görevle bağlantısı ve hukuki dayanağı açıklanmadan otomatik ret nedeni sayılmamalıdır.
• Komisyonun değerlendirmesi somut, nesnel ve gerekçeli olmalı; yanlış ve güncelliğini yitirmiş veriler ayıklanmalıdır.

Olumsuz Güvenlik Soruşturması ve Memuriyete Atanamama

Kamu hizmetinin sunulabilmesi ve hukuka uygun bir şekilde yürütülebilmesi için bu görevi layığıyla yürütebilecek uygun kişilerin kamu görevliliğine seçilmesi gereklidir. Bu ihtiyaç dünyadaki bütün demokratik ülkelerde olduğu gibi, ülkemizde de kamu görevine ilk defa veya yeniden girecek kişiler hakkında bir araştırmayı gerekli kılmaktadır ve bunun sağlanmasının yollarından birisi de söz konusu görevler bakımından farklılıklar arz etse de ilgili kişiler hakkında güvenlik soruşturması ve/veya arşiv araştırması yapılmasıdır.

7315 sayılı “Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu” m. 4’e göre arşiv araştırması; “kişinin adli sicil kaydının, kolluk kuvvetleri tarafından hâlen aranıp aranmadığının, kişi hakkında herhangi bir tahdit olup olmadığının ve kesinleşmiş mahkeme kararları ve CMK m. 171’de düzenlenen kamu davasının açılmasının ertelenmesi ve m. 231 gereğince hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilip verilmediğinin, kişi hakkında devam eden veya sonuçlanmış olan soruşturma ya da kovuşturmalar kapsamındaki olguların ve nihayetinde kişi hakkında kamu görevinden çıkarılma ya da kesinleşmiş memurluktan çıkarma cezası olup olmadığının mevcut kayıtlardan tespit edilmesidir.” Kanunda “devam eden veya sonuçlanmış olan soruşturma ya da kovuşturmalar kapsamındaki olgular” şeklinde kullanılan ifade dolayısıyla kişi hakkında yürütülen bir soruşturma ya da kovuşturmanın sırf bulunmasının güvenlik soruşturmasının olumsuz sonuçlanmasına tek başına neden olmayacağı vurgulanmıştır. Zira yapılan soruşturma sonucunda kişi hakkında CMK m. 172/1 uyarınca kovuşturmaya yer olmadığına karar verilebileceği gibi kovuşturma sonunda da kişi hakkında CMK m. 223 gereğince beraat veya ceza verilmesine yer olmadığı kararı verilmiş olabilir.

Kişilerin başvuruda bulundukları ve tüm aşamaları başarı ile geçtikleri kamu personeli atamalarında çoğu zaman güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının olumsuz sonuçlandığından bahisle başvuruları kabul edilmemektedir. İdare genellikle atamanın yapılmamasına ilişkin olarak bu güvenlik soruşturmasının veya arşiv araştırmasının içeriğini kişilerle paylaşmamaktadır. Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması 7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması kanunu ile düzenlenmiştir. Ancak kişilerin atanamama sebeplerinin gerekçelere dayandırılmadan sadece genel bir nitelendirme yapılarak olumsuz sonuçlandırılması idari işlemin denetlenebilir ve objektif olma unsurlarını ihlal etmektedir. Bu sebeple kişiler arşiv araştırmasının olumsuz sonuçlandırılmasından bahisle memuriyete atanamamaları durumunda hukuki yollara başvurmalıdırlar.