Memur Hukuku

Subay ve Astsubay Atamaları

Türk Silahlı Kuvvetleri mensubu subay ve astsubayların atamalarına ilişkin hükümler 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu ile Subay ve Astsubay Atama Yönetmeliğinde yer almaktadır. Bu yönetmelik kapsamında alımlar yapılır.

Subay ve Astsubay Atamalarında Dikkate Alınacak Hususlar (926 s. K/m.118)

Subayların ve astsubayların atanma ve yer değiştirmeleri, hizmetin aksatılmadan yürütülmesi esasına bağlı olarak; memleketin ekonomik, sosyal, iklim ve ulaştırma durumları ile kültür ve sağlık durumları ve bunlara benzer yer ve bölge şartları gözönüne alınarak tespit edilecek bölgelere ve garnizonlara aşağıdaki esaslar da dikkat nazara alınarak sıra ile yapılır:

a) Meslek programları, meslek içi eğitim esasları ve kadro ihtiyacı,

b) Sağlık durumu,

c) İdari, asayiş ve zaruri sebepler,

d) İstekli bulunduğu yerler

Yönetmeliğe Bırakılan Konular (926 s. K/m.119)

Bölge ve garnizonların tespiti, bölgelerin ve garnizonların değişen şartlara göre yeniden tesbiti, buralarda kalma süreleri, atanma ve yer değiştirmelerde dikkate alınacak sair hususlar Milli Savunma Bakanlığınca hazırlanacak yönetmelik ile tespit edilir.

Subay ve Astsubay Atama Yönetmeliği

Türk Silahlı Kuvvetleri mensubu subay ve astsubayların atama esas ve usullerini belirleyen Subay ve Astsubay Atama Yönetmeliği 18.12.2005 tarihli ve 26027 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmış ve 01.01.2006 tarihinde yürürlüğe girmiştir.

Subay ve Astsubay Atamalarında Temel İlkeler

Atamalara hakim olan temel ilkeler Yönetmeliğin 2. bölümünü oluşturan 5-12. maddelerde aşağıdaki şekilde belirlenmiştir.

  • Kadroya göre atama: Atamalarda kadro görev yerinin özellikleri esas alınır. Kadrosu olmayan bir görev yerine atama yapılmaz. Barışta kıta, karargâh ve kurumlara kadrolarda belirtilen rütbelerden ast rütbe ile asil olarak kimse atanamaz.
  • Hizmet ihtiyacına göre değişik garnizonlara atama: Subay ve astsubaylar; Türk Silahlı Kuvvetlerinin hizmet ihtiyacı esas alınarak meslek hayatları boyunca değişik garnizonlarda vazife görecek şekilde atama işlemine tabi tutulurlar.
  • Atamada planlı değişim: Subayların atanmaları, sınıf/branş/ihtisas/fonksiyon alanı, mesleki gelişim plan / paternlerine uygun olarak, atamada planlı değişimi sağlayacak şekilde yapılır.
  • Asgari sayıda garnizon değiştirme: Kadro ve rütbe değişiminin getirdiği kısıtlamalar ölçüsünde atamalarda personelin asgari sayıda garnizon değiştirmesi esas alınır. Subay ve astsubayların, asgari 2 yıl çalışabilecekleri garnizonlara atandırılmaları göz önünde bulundurulur.
  • Hizmet safahatı puanı: Kritik / kilit kadrolar hariç olmak üzere, Kara Kuvvetleri Komutanlığı ve Jandarma Genel Komutanlığı tarafından yapılan atamalarda, aynı sınıf, fonksiyon alanı ve ihtisasa sahip personelden aynı garnizonu tercih edenlerin atanmasında atama kriterleri içerisinde safahat puanları da göz önünde bulundurulabilir.
  • Personel destekleme öncelikleri: Birliklerin personel yönünden desteklenmesinde öncelikleri, Türkiye’deki iç tehdidin gelişimi, komşu ülkelerle olan ilişkiler, gelecekte olması muhtemel gelişmeler ve mevcut planlardaki görevlere göre; Genelkurmay Başkanlığınca belirlenen tehdit öncelikleri ve özel kanunlarda yer alan görevler esas alınarak Kuvvet Komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığınca belirlenir. Birliklerin plan görevlerindeki önceliklerine göre personel destekleme oranlarının farklılık göstermesine dikkat edilir.
  • Garnizon hizmet süresinin tamamlanması: Subay ve astsubayların atandığı garnizonda hizmet süresini tamamlamaları esastır. Subay ve astsubaylar Yönetmelikte belirtilen sebepler haricinde garnizon değiştirmek suretiyle atamaya tabi tutulmazlar.
  • Atamanın ertelenmemesi: Atanma emri yayımlandıktan sonra; gerek personel, gerekse komutanlıklar tarafından herhangi bir sebeple atamanın geriye bırakılması hususunda başvuru ve teklifler yapılamaz.

Subay ve Astsubay İlk Atamaları (M. 25)

Öğrenimlerini, askeri eğitimlerini, temel kurslarını veya stajlarını başarı ile bitiren muvazzaf / sözleşmeli subay ve astsubayların ilk görev yerlerine atanmaları sınıf, branş ve ihtisasına göre kura ile yapılır. Kura çekmek suretiyle yapılacak atamalarda sınıf, branş ve ihtisas durumu itibari ile başarı düzeyine göre birinciden başlamak üzere kuvvet ayrımı yapılmaksızın mevcudun yüzde onuna tekabül eden kısmı kuradan muaf tutulur. Kuradan muaf tutulanlar derecelendirme sırasına göre kura listesinden istedikleri yere atandırılır. Diğerlerinin kuraları not / mezuniyet derecelerindeki sıraya uyularak yapılır. Fakülte ve yüksekokul kaynağından temin edilen muvazzaf subaylar için kuradan muaf tutulma kontenjanı yoktur.

Birbirleriyle Evli Olan Subay ve Astsubayların İlk Atamaları

Subay ve astsubaylarla evli olup sınıf okullarında öğrenim, askerî eğitim, staj ve temel kurslarda aynı anda bulunan eşler, kuradan muaf tutulur ve bu personelin atamaları münferiden yapılır. Eşlerden sadece birinin sınıf okulunda bulunması halinde ise, bu personel de kuradan muaf tutularak uygun görev yerine münferit olarak atandırılır. Her iki halde de, bu işlemler personelin isteğine bağlıdır.

Subay ve Astsubay Genel Atamaları (M. 20)

Genel atamalar her yılın Mayıs ve Ekim (dahil) ayları arasında yapılır. Bu atamalar Kuvvet Komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı tarafından önceden yayımlanabilir.

Genel atamalarda sıralı hizmet garnizonuna atanacak personel için hazırlık tebligatı en geç Mart ayı sonuna kadar yapılır.

Atama emrinde başka bir açıklama yapılmadıkça ve tebliğe mani yasal bir engel olmadıkça, atanan personelin atama emri ilk amirine geldikten sonra bekletilmeksizin ilgiliye tebliğ edilir ve tebellüğ tarihinden itibaren en geç 10 gün içerisinde ilişiği kesilir.

Subay ve Astsubay Sıhhi Sebepler Nedeniyle Atamalar (M. 31)

Subay ve astsubaylardan kendisi, eşi, bakmakla yükümlü olduğu çocukları ile bakmakla yükümlü olduğu ve aynı çatı altında yaşayan anne, baba veya yargı kararıyla vasi tayin edilmesi kaydıyla kardeşi için aldığı atamaya esas sağlık raporlarında belirli uzmanların bulunduğu garnizonlara atanmaları gerektiği belirtilenlerin, atanacakları garnizonlarda askerî hastaneler ile diğer kamu sağlık kurumlarındaki uzmanlardan da istifade edebileceği göz önüne alınarak atanmaları yapılır.

Atanma (hazırlık) emrini tebellüğ eden personel, kendisi, eşi, bakmakla yükümlü olduğu çocukları ile bakmakla yükümlü olduğu ve aynı çatı altında yaşayan anne, baba veya yargı kararıyla vasi tayin edilmesi kaydıyla kardeşi için bulunduğu yere en yakın ve tam teşekküllü askerî hastaneden alacağı “Hayati önemi haizdir, tedaviden yararlanır” kayıtlı veya belirli uzmanları bulunan, hastalığının tedavi edileceği sağlık teşkilleri ile iklim, yer ve tedavi koşullarını öngören sağlık kurulu raporlarının yetkili makamlarla tasdik şekline göre bir yıl için bulunduğu garnizonda bırakılır veya ataması sağlık raporunun uygun gördüğü garnizona yapılır.

İkinci yıl aynı mazereti ileri sürenlerin atanmalarının 1 yıl daha ertelenebilmesi için, tam teşekküllü askerî hastanelerin birinden aynı nitelikte sağlık kurulu raporu almaları gerekir.

Kendisi, eşi ve bakmakla yükümlü olduğu çocuğu ile bakmakla yükümlü olduğu ve aynı çatı altında yaşayan anne, baba veya yargı kararıyla vasi tayin edilmesi kaydıyla kardeşi, verem, kanser, akıl ve ruh hastalıkları ile uzun süreli bir tedaviye ihtiyaç gösteren hastalıklara duçar olan personel için bu süre, tam teşekküllü askerî hastanelerden her yıl rapor almak şartıyla her rütbede aynı garnizonda 3 yıla kadar uzatılabilir. Ancak, bu hastalıkları sebebiyle yapılacak ertelemenin süresi hiçbir şekilde aynı garnizonda toplam 6 yılı aşamaz. Tedavi ihtiyacının devam etmesi halinde raporun gerektirdiği diğer bir garnizona atandırılabilir.

Sürekli hastalık sebebiyle;

Ömür boyu gözetim altında bulundurulmayı gerektiren ve sürekli tedavi ile yaşamın sürdürülebildiği görme ile bedeni ve zihinsel spastik engellilik hali, kalıtsal yollarla geçen Akdeniz Anemisi gibi hastalıklarla, benzer nitelikte kabul edilen diğer hastalıklar için atamaların ertelenmesinde süre şartı aranmaz. Kendisi, eşi, bakmakla yükümlü olduğu çocukları ile bakmakla yükümlü olduğu ve aynı çatı altında yaşayan anne, baba veya yargı kararıyla vasi tayin edilmesi kaydıyla kardeşi, bu tür hastalıklara (“özel eğitim amaçlı değerlendirilmesi uygundur” kararlı raporları alacaklar hariç) yakalanan subay ve astsubayların atamaları, Gülhane Askerî Tıp Akademisi veya Gülhane Askerî Tıp Akademisi Haydarpaşa Askerî Hastanelerinin sağlık kurullarından alacakları raporlarda öngörülen garnizonlara yapılır.

Bu kapsama giren hastalıklar için ikinci yıldan sonraki müteakip sağlık kurulu raporları iki yılda bir alınır. Özel eğitim amaçlı değerlendirilmek üzere rapor alacakların atamaları ise; 30/3/2013 tarihli ve 28603 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelikte, kendisine Engelli Sağlık Kurulu Raporu düzenleme yetkisi verilmiş, sağlık kuruluşlarından alacakları “özel eğitim amaçlı değerlendirilmesi uygundur” kararlı, Engelli Sağlık Kurulu Raporları ve Rehberlik Araştırma Merkezlerinden alacakları raporda bulunan özel eğitim imkânlarının bulunduğu garnizonlara yapılır veya ertelenir.

Organ kaybı olup da “Türk Silahlı Kuvvetlerinde Görev Yapamaz” şeklinde rapor alan ve Gülhane Askerî Tıp Akademisi Profesörler Sağlık Kurulunca “Belirtilen Görevleri Yapar” kararı verilen subay ve astsubayların atanmaları, Gülhane Askerî Tıp Akademisine sevk yazısında belirtilen kadrolara, kadro durumunun müsait olması halinde isteğine uygun olarak yapılır.

Sağlık nedeniyle sınıf değiştiren personelin, eski sınıflarının idari hizmet kadrolarına atanmaları, mevcut ve muvazene imkanları ölçüsünde değerlendirilir.

Atama emirleri yayımlandıktan sonra kendisi, eşi, bakmakla yükümlü olduğu çocukları ile bakmakla yükümlü olduğu ve aynı çatı altında yaşayan anne, baba veya yargı kararıyla vasi tayin edilmesi kaydıyla kardeşi için atamaya esas rapor alanlar, lüzum görüldüğü takdirde, başka bir hastaneye sevk edilir. Her iki rapor arasında farklılık olması durumunda personel hakem hastaneye sevk edilir. Hakem hastane tarafından verilecek raporun onay şekline göre ilgili hakkında işlem yapılır.

Tutuklu, Hükümlü veya Açığa Alınanların Atamaları (M. 32)

Herhangi bir sebeple açığa çıkarılanlar veya Türk Silahlı Kuvvetlerinden ayırma kararı nedeniyle ilişiği kesildikten sonra mahkeme kararıyla göreve iade edilenler ile tutuklananların itibari 120 güne kadar (dahil) süresi bağlı bulundukları garnizon hizmetinden sayılır.

Bir defada 120 gün (dahil) ve daha fazla süreyle hapis cezası alıp da infazda bulunanlar ile açıkta, tutuklulukta firarda veya izin tecavüzünde bulunanlardan, bu durumlarının devamı sebebiyle hizmetin aksamasına yol açacaklar, öncelikle atamalı bulundukları komutanlık emrine, bunun mümkün olmaması veya lüzum görülmesi halinde aynı yerin askerlik şubesi emrine atandırılırlar.

Subay ve Astsubaylardan Eşleri Muvazzaf/Sözleşmeli Askeri Personel Olan Ya Da Devlet Kuruluşunda Görevli Olanların Atamaları (M. 43)

Eşleri muvazzaf/sözleşmeli Türk Silahlı Kuvvetleri mensubu askerî personel olan subay ve astsubaylar istekli olmaları durumunda hizmet ve kadro imkanları nispetinde eşleri ile aynı garnizona atanmaları dikkate alınır.

Eşleri Devlet kuruluşlarında görevli subay ve astsubayların atanmalarında eşlerinin memuriyet görevi göz önünde tutulur. Talep ettikleri garnizonlara atanmaları muvazene, kadro ve ihtiyaç durumu ile safahatı ve sıralı hizmet garnizonu hizmet sırası dikkate alınarak öncelikle yapılabilir.

Atama durumuna girmiş personelin çocuklarının yüksek öğretim, özel ve yatılı okullar hariç olmak üzere eğitim ve okul durumlarına bağlı istekleri, emsallerine nazaran avantaj sağlamamak kaydıyla imkanlar nispetinde karşılanabilir.

Yaş Durumu Nedeni İle Yapılan Atamalar (M. 46)

Subay ve astsubaylardan 31 Aralık tarihi itibari ile 48 (dâhil) yaşını doldurmuş olanlar bulundukları garnizonların rakımları 1.200 (dâhil) metreden yukarı olması halinde, isterlerse bu garnizonlarda 2 yıllık süreyi doldurdukları yıl atanmaya tabi tutulurlar (Personelin 2 yılda atamaya tabi tutulabilmeleri için bu gibi yerlerde 48 yaşını doldurduktan sonra 2 yıl kalmış olması gerekir.). Bunlardan sıralı hizmet garnizonunda bulunanlar, sıralı hizmet garnizonu haricinde safahatlarına uygun bir garnizona atanırlar.

Subay ve astsubayların atanmaları ile ilgili olarak yukarıda ana hatlarıyla ele alınanların dışındaki konular Subay ve Astsubay Atama Yönetmeliğinin ilgili maddelerinde ayrıntılı bir şekilde düzenlenmiştir.

İptal ve Tazminat Davaları

Yukarıda kısaca anlatılan subay ve astsubay atama işlemleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunumuz kapsamında idari işlem niteliği taşımaktadır. Bu bakımdan yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden idari yargı denetimine tabidirler. Kanuna ve hukuka aykırı atama işlemlerine karşı idare mahkemesi nezdinde iptal davası açılabilir. Hukuka aykırı atama işlemi maddi veya manevi zarar sebep olmuşsa iptal davası ile birlikte ya da daha sonra tam yargı, yani tazminat davası da açılabilir. Mesleki kariyeri ve özlük haklarını doğrudan etkilemesi nedeniyle atama işlemleri ile ilgili davalarda konunun uzmanı olan bir avukattan profesyonel hukuki destek alınmasında yarar bulunmaktadır.

Başa dön tuşu