Memur Hukuku

Öğretmen Güvenlik Soruşturması Nedir? Ne Kadar Sürer? Nasıl Yapılır?

Öğretmen güvenlik soruşturması 657 sayılı DMK kapsamında sözleşmeli veya kadrolu atanacak öğretmenler için zorunludur. Öğretmenlik Mesleği 1739 sayılı kanunun 43.maddesinde Devletin eğitim, öğretim ve bununla ilgili yönetim görevlerini üzerine alan özel bir ihtisas mesleği olarak tanımlanmıştır.  Öğretmenler bu görevlerini Türk Milli Eğitiminin amaçlarına ve temel ilkelerine uygun olarak ifa etmekle yükümlüdürler.

Güvenlik Soruşturması : Güvenlik soruşturması, bir kurumun ya da makamın isteği üzerine kişilerin kamusal haklarının kullanmalarının sakıncalı olup olmadığına ilişkin rapor düzenlenmesidir. Güvenlik soruşturması kurumu yıllarca yasal bir temel üzerine oturtulmamış ancak 1994 tarihinde yasalaşabilmiştir.

Arşiv Araştırması: Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yönetmeliğinin 4.maddesinin f bendinde tanımlandığı üzere arşiv araştırması, kişinin kolluk kuvvetleri tarafından halen aranıp aranmadığının, kolluk kuvvetleri ve istihbarat ünitelerinde ilişiği ile adli sicil kaydının ve hakkında herhangi bir tahdit olup olmadığının mevcut kayıtlardan saptanmasıdır. Yine aynı yönetmeliğin 8.maddesinde belirtildiği üzere güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması Milli İstihbarat Teşkilatı tarafından ilgili maddede belirtilen kişiler hakkında yapılır. Bu fıkra kapsamı dışındaki kişiler için ise ilgili kurumun isteği doğrultusunda Emniyet Genel Müdürlüğü ve mahalli mülki idare amirliklerince yapılır.

Ancak Cumhurbaşkanı Milli İstihbarat Teşkilatı tarafından güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapması gereken durumlarda Emniyet Genel Müdürlüğü’nün  ya da  mahalli mülki idare amirlerinin güvenlik soruşturması ya da arşiv araştırması yapmasını isteyebilir. 657 sayılı kanunun Devlet memuru olmak için gerekli şartları düzenleyen 48.maddesinin 8.fıkrasında 2016’da yapılan değişiklikle güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılması eklenmiştir. Böylelikle 657 sayılı kanuna tabi Devlet çalışanları güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yaptırmak zorundadır.

İdari eylem ve işlemler bireysel sonuç doğurduklarından genelde kamuoyu tarafından bilinmeyen ve nesnellikten uzak işlemlerdir. Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması neticesinde idarenin yaptığı işlemler vatandaşların hayatlarını yurt dışına çıkmaktan, bir kamu görevini üstlenmeye kadar pek çok alanda etkileyebilecek işlemlerdir. Bu nedenle hukuki çerçevesinin oturtulması ve Anayasa ile bağdaşması son derece önemlidir.

Nerelerden Bilgi Alınır?

Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yönetmeliğinin 11.maddesinde araştırılacak hususlar düzenlenmiştir. İlgili maddede belirtildiği üzere kişinin içinde bulunduğu ortam dikkate alınarak, kayıtlı ikametgah  ve fiilen ikamet edilen yerin adresi doğrultusunda kimlik kontrolü, kimlik kayıtlarının doğruluk derecesi, kişinin daha önce yabancı bir devletin uyrukluğuna girip girmediği, mevcut uyrukluğu araştırılır. Kişi hakkında  genel kolluk kuvvetlerinin ve istihbarat birimlerinin arşivlerinde bilgi bulunup bulunmadığına, yine kişinin adli sicil kaydına, hakkında arama kaydı olup olmadığına veya herhangi bir tahdidin olup olmadığına bakılır.

Kişinin terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti veya bağlantısının bulunup bulunmadığı ve 5816 sayılı Atatürk Aleyhine İşlenen Suçlar Hakkında Kanuna ve Atatürk ilke ve inkılaplarına aykırı davranıp davranmadığı araştırılır. Kişinin şeref ve haysiyetini ihlal edecek ve görevine yansıyacak şekilde kumara, uyuşturucuya, içkiye, paraya ve aşırı bir şekilde menfaatine düşkün olup olmadığı, ahlak ve adaba aykırı davranıp davranmadığı, yabancılarla, özellikle hasım ve hasım olması muhtemel Devlet mensupları ve temsilcileriyle ilgili derecesinin iç yüzü ve nedeni de ayrıca araştırılır.

Öğretmen Güvenlik Soruşturması Hangi Kanuna Göre Yapılır?

Milli Eğitim Bakanlığı’na bağlı  Devlet okullarında çalışan öğretmenler Kamu Personeli Seçme Sınavı’nda başarılı olmuş, mülakatı geçmiş ve devlet kadrolarında görevine başlamıştır.  Bir başka öğretmen istihdam yöntemi ise ücretli öğretmenliktir. Ücretli yani sözleşmeli öğretmenlikte ise öğretmenler belirli bir eğitim öğretim yılının başında bulundukları yer Milli Eğitim Müdürlüklerine başvurarak o eğitim öğretim dönemi için ücretli öğretmenlik yapabilirler. Ücretli öğretmenlik sadece o eğitim öğretim yılını kapsar. Dolayısıyla sözleşmeli olarak çalışan öğretmenler sürekli bir görev ifa etmediklerinden 657 sayılı kanunun 4.maddesinin 1.fıkrasının  A bendinde tanımı yapılan memur sıfatını taşımazlar.

Memurluktan bahsedilebilmesi için sürekli ve asli kamu hizmetinin görülmesi gerekir. Bu nedenle KPSS sınavında başarılı olarak ataması yapılan öğretmenler 657 sayılı kanunun 4/A hükmüne tabi iken sözleşmeli öğretmenler kanunun 4/B maddesine tabidirler. Dolayısıyla sözleşmeli öğretmenler 657 sayılı kanun kapsamında memur sayılmadıkları için bu kanuna tabi değillerdir. Ancak Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına ilişkin Esaslar’ın 12.maddesi uyarınca sözleşmeli olarak çalıştırılacakların  ilgili kurumun saptayacağı özel koşulların yanı sıra, 657 sayılı Kanunun 48 inci maddesinin birinci fıkrasının (A) bendinin (4), (5), (6), (7) ve (8) numaralı alt bentlerinde belirtilen koşulları taşımalarının gerekli olduğu düzenlenmiştir. Bu durumda gerek sözleşmeli öğretmenler gerekse KPSS’de başarılı olmuş ve ataması yapılmış öğretmenler hakkında güvenlik soruşturmasının ve arşiv araştırmasının yapılmış olması gerekmektedir.

Öğretmen Güvenlik Soruşturması Nasıl Yapılır ?

Öğretmen Güvenlik Soruşturması Nasıl Yapılır? sorusu tarafımıza sıkça yöneltilmektedir. Millî Eğitim Bakanlığı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Yönergesi uyarınca güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması taleplerine, ilgili kişinin adı, soyadı ve kimlik numarası bilgilerini içeren liste dijital ortama kaydedilerek eklenir. Ancak Milli İstihbarat Teşkilatı Başkanlığına iletilmek üzere gönderilen güvenlik soruşturması talep yazılarına söz konusu liste yerine güvenlik soruşturması formu dijital ortama kaydedilerek eklenir.

Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırma talep yazısında personelin hangi gizlilik derecesine sahip birim, kısım ve görevde çalıştırılacağı açıkça yazılır. İsimler kısaltma yapılmaksızın açıkça yazılır. Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Formu bilgisayarda dört nüsha doldurulmalı ve çıktısı ilgilisi tarafından ıslak imza ile imzalanmalıdır. Araştırma ve soruşturma muhakkak gizlilik içinde yapılır. Araştırma ve soruşturmanın hangi evrede olduğunu veya sonucunu  bilmesi gerekenler dışında kimseye sonuç açıklanmaz.

Güvenlik soruşturması isteyen kurum Emniyet’e yazı yazarak emniyet ve istihbarattaki bilgiler hem de adli sicil kaydına göre kişinin ve ailesinin hakkında soruşturma yapılır. Soruşturma sonucunda bilgiler bir araya getirilerek kuruma iletilir ve kurum tarafından güvenlik soruşturmasının olumlu ya da olumsuz sonuçlanıp sonuçlanmadığına ilişkin olarak oluşturulan komisyon tarafından karar verilir.

Meb güvenlik soruşturmasında nelere bakılır ? sürekli soruluyor. Üstte belirtilen hususlar tek tek araştırılır ve değerlendirme komisyonuna gönderilir.

Öğretmen Güvenlik Soruşturması Ne Kadar Sürer ?

Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Yönetmeliği’nin 12.maddesi uyarınca  güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılması, taleplerin ilgili makama ulaşmasından itibaren arşiv araştırması sonuçları en geç 30 iş günü, güvenlik soruşturması sonuçları en geç 60 iş günü içinde cevaplandırılmaktadır. Her ne kadar düzenleme ile kişilerin hukuki durumunu sürüncemede bırakmamak amacıyla kesin süreler öngörülmüş olsa da uygulamada bu sürelerin aşıldığı görülmektedir.

Öğretmen Güvenlik Soruşturması Sonuçları Nasıl Öğrenilir ?

Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması e-devlet aracılığı ile öğrenilememektedir. Güvenlik soruşturması sonuçları ikamet edilen yer Emniyet Müdürlüğü ya da karakoldan öğrenilebilmektedir. Süreç gizli bir süreçtir dolayısıyla kişilerin ikamet edilen yer Emniyet Müdürlüğü’ne ya da karakola bizzat gitmeleri ve sonuçlarını öğrenmeleri gerekmektedir. Emniyet sizlere sadece olumlu veya olumsuz olduğu tebligatını bildirir. İçeriği hakkında hiçbir bilgi veremez. Kanunen bu durum yasaktır. Tebligatın sizlere ulaşmasından itibaren 60 günlük dava açma süreniz başlayacaktır.

Öğretmen Güvenlik Soruşturması Olumsuz Sonuçlananlar Ne Yapmalı?

Anayasa’nın 125.maddesi uyarınca idarenin her türlü eylem ve işlemine karşı yargı yolu açıktır. Dolayısıyla güvenlik soruşturmasının sonucu olarak hakkında olumsuz idari işlem tesis edilen herkes yargı yoluna başvurabilir. Böylelikle olumsuz işleme karşı 60 gün içerisinde yürütmeyi durdurma talebini de içeren  iptal davası açma olanağı bulunmaktadır. İptal davasının yanı sıra tam yargı davası da açılması mümkündür. Önceden iptal davası açılmış ve kazanılmış ise tam yargı davası açılarak tazminat, yoksun kalınan mali haklar faiziyle birlikte istenebilir. İdare mahkemesinde açılacak iptal ve tam yargı davalarında bir avukattan yardım alınması kişilerin hak kaybına uğramaması açısından önemlidir.

MEB Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması ile ilgili Yönerge’nin 12.maddesinde güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasında, kişinin içinde bulunduğu ortamın dikkate alınacağından bahsedilmektedir. Bu cümledeki kişinin içinde bulunduğu ortam tam olarak tanımlanmamıştır. Dolayısıyla kişinin içinde bulunduğu ortam geniş olarak yorumlanmaya açıktır. Bu nedenle kişilerin sadece kendileri  değil aileleri de güvenlik soruşturması kapsamında değerlendirilmektedir. Ancak bazen uzak akrabaların araştırılması sonucu olumsuz karar verilebilmektedir.

Kişinin bulunduğu ortamın sınırının aşıldığı düşünülüyorsa eğer işlemin iptali için idare mahkemesinde dava açılıp idarenin hukuka aykırı işlemini iptal ettirmek ve hak kayıplarının önüne geçmek mümkündür. Yukarıda belirtildiği üzere teknik bir konu olmasından ötürü bir idare hukukunda uzman avukata danışılmasında ve  hukuki yardım alınmasında fayda vardır. İdare hukuku avukatı sizlerin en az hak kaybı ile en kısa sürede davanızın lehe sonuçlanması için emek verecektir.

Başa dön tuşu