Ceza Hukuku

Kovuşturmaya Yer Olmadığına Dair Karar (Takipsizlik Kararı)

Kovuşturmaya Yer Olmadığına Dair Karar (Kyok) Nedir?

Takipsizlik kararı nedir? Kovuşturmaya yer olmadığına dair karar (KYOK), diğer bir deyişle takipsizlik kararı; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunun 172. maddesinde belirtildiği üzere “Cumhuriyet savcısı, soruşturma evresi sonunda, kamu davasının açılması için yeterli şüphe oluşturacak delil elde edilememesi veya kovuşturma olanağının bulunmaması…”  sebebiyle kamu davası açılmaması halidir.

Kovuşturmaya yer olmadığına dair karar sicile işler mi? Bu soru sıkça tarafımıza yöneltilmektedir.

Kovuşturmaya yer olmadığına dair karar sicile işlenmez. Zira bu karar suçu işlemediğinize dair veya yeterli delil bulunamadığına dair bir karardır. Savcılık makamı tarafından verilir. Kovuşturma yani yargılama safhasına geçilmemiştir.

Cumhuriyet Savcısınca Hangi Hallerde Takipsizlik Kararı Verilir?

  1. Şikayet konusu suça yönelik Yeterli Delilin Bulunmaması halinde,
  2. Şahsi Cezasızlık Sebebi; Örneğin şikayet konusu şüphelinin, cezai yaş sınırından küçük olması (12 yaşından küçük) ve akli olarak kısıtlı olması,
  3. Etkin Pişmanlık Hükümlerinin bulunması hali; Örneği karşılıksız yararlanmaya bağlı suçlarda soruşturma bitmeden önce cezanın tazmin edilmesi,
  4. Dava Konusu Olayın Suç teşkil etmeyip, hukuki uyuşmazlık niteliğinde olması halinde KYOK kararı verilir.

Kyok (Takipsizlik) Kararına İtiraz Edilebilir Mi?

Cumhuriyet savcısı tarafından verilen KYOK kararına karşı; suçtan zarar gören veya müşteki tarafından veya vekilleri aracılığıyla 15 gün içerisinde, bu kararı veren Cumhuriyet savcısının yargı çevresinde görev yaptığı Ağır Ceza Mahkemesinin bulunduğu yerdeki Sulh Ceza Hakimliğine itiraz edebilir. (CMK md.173/1)

Soruşturma evresi sonunda takipsizlik kararı verilirse size tebliğ edilir. Aksi mümkün değildir. Tebliğ edilemediği durumda adres ile ilgili sıkıntı vardır.  Takipsizlik kararı tebliğ edilmedi gibi söylemler doğru değildir. Takipsizlik kararına itiraz ceza avukatı ile yapılırsa süreç

Verilecek itiraz dilekçesinde; 5271 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun madde 173/2 gereğince kamu davasının açılmasını gerektiren sebepler ve deliler açıkça belirtilmelidir. Takipsizlik kararı ne kadar sürer? Bu sorunun cevabı soruşturma konusu suç tipi, şüpheli sayısı, soruşturma yapan ilin dosya yükü gibi bir çok etkene göre değişir. Fakat ortalama 1 yıldır demek yanlış olmaz.

Takipsizlik kararı sicile işler mi? Takipsizlik kararı hiç bir şekilde sicile işlemez. Zira dosya soruşturma aşaması sonunda kapatılmıştır. Kişi hakkında kovuşturmaya yeter delil bulunamamış veya suçu işlemediği yönü daha ağır gelmektedir.

Üstte ki sorunun bir farklı çeşidi ise; takipsizlik kararı e devlette görünür mü? Üstte belirttiğimiz üzere takipsizlik kararı soruşturma evresine özgü bir karar olduğu için e-devlet üzerinde görünmez. Zira soruşturma evresi gizlidir.

Takipsizlik Kararına Karşı İtirazın Reddinde Ne Olur?

Sulh ceza hakimliği, KYOK kararına itiraz dilekçesinde kamu davasının açılması için yeterli nedenler ve deliller tespit edemezse, istemi gerekçeli olarak reddeder; itiraz edeni giderlere mahkum eder ve dosyayı Cumhuriyet savcısına gönderir. Cumhuriyet savcısı, bu kararı itiraz edene ve şüpheliye bildirir.

İtirazın reddedilmesi halinde aynı fiilden dolayı kamu davası açılabilmesi için; yeterli şüphe oluşturacak yeni bir delillin elde edilmesi ve bu hususta Sulh Ceza Hakimliğince bir karar verilmesi gerekir. Aksi takdirde aynı fiilden dolayı kamu davası açılamaz.

Takipsizlik Kararına Karşı İtiraz Sulh Ceza Hakimliğince Kabul Edilince Ne Olur?

Sulh ceza hakimliği itiraz istemini yerinde gördüğü takdirde, Cumhuriyet savcısı yeniden iddianame düzenleyerek mahkemeye verir ve dava açılmış olur. Kamu davasının açılmaması hususunda; Cumhuriyet savcısı takdir yetkisini kullandığı durumlarda KYOK kararına karşı itiraz edilemez.

Kovuşturmaya yer olmadığına dair karar manevi tazminat kanunda düzenlenmemiştir. Fakat bu süre içerisinde tutuklu geçen süreler varsa maddi ve manevi tazminat alabilirsiniz. Haksız tutuklamaya dair açılacak manevi tazminat davalarında çıkacak miktar her dosya için farklılık göstermektedir.

Kovuşturmaya yer olmadığına dair karar güvenlik soruşturması kapsamında dikkate alınmaması gereken bir karardır. Zira kovuşturmaya yer olmadığına dair karar kişinin lehine bir karardır. Kişinin lehine bir karardan aleyhine durum yaratılması hukuk mantığıyla bağdaşmamaktadır.

Kovuşturmaya Yer Olmadığına Dair Kararın / Takipsizlik Kararının Önemi

Uygulamada kişi hakkındaki adli soruşturma / ceza soruşturmasının varlığı ya da soruşturma açılması güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının olumsuz olarak değerlendirilmesine, kamu görevinden ilişiğinin kesilmesine ya da atanmamasına neden olabilmektedir. Bir hukuk devletinde ve hukuka bağlı bir idarede hakkında soruşturma olduğu gerekçesiyle kişi haklarının ihlali düşünülemez. Zira masumiyet karinesi ilkesi gereğince kesinleşmiş mahkeme kararıyla sabit olana kadar kimse suçlu sayılamaz.

Diğer taraftan adli soruşturmanın takipsizlikle sonuçlanması da muhtemeldir. İdareler bu durumda şartları varsa görevden uzaklaştırma gibi tedbirler uygulayabilirler ki bunun dahi ölçülülük ilkesi çerçevesinde, kanuna ve hukuka uygun bir şekilde yapılması gerekir. Bununla birlikte herhangi bir olumsuz durumla karşılaşmamak için takipsizlik kararı alınabilmesi çok önemlidir. Aynı şekilde soruşturma sonucunda kamu davası açılır ve mahkumiyetle sonuçlanırsa devam eden süreçte hukuki sorumluluk çerçevesinde maddi ve manevi tazminat istemleri de söz konusu olabilir. Bu nedenle soruşturma evresinde konunun uzmanı olan bir avukattan profesyonel hukuki destek alınması yararlı olacaktır.

Kyok (Takipsizlik) Kararında Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi Kararının Etkisi Var Mıdır?

KYOK’un etkin bir  soruşturma sürecinden geçirilmeden verildiği Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin kesinleşmiş kararıyla tespit edilmesi  halinde, kararın kesinleşmesinden itibaren 3 Ay içinde tekrar talep edilmesi halinde yeniden soruşturma açılır.

kadim-law-consultancy-office-09-04-2018-656

Başa dön tuşu