Aile Hukuku

Koruma Tedbiri ve Uzaklaştırma Kararı

Koruma tedbiri ve uzaklaştırma kararı 6284 kapsamında verilen hızlı ve etkili bir önlemdir. Şiddete uğrayan veya şiddete uğrama tehlikesi bulunan kadınların, çocukların, aile bireylerinin ve tek taraflı ısrarlı takip mağduru olan kişilerin korunması ve bu kişilere yönelik şiddetin önlenmesi amacıyla 6284 Sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun uyarınca birtakım tedbirlerin alınması mümkündür.

6284 yasa kapsamında sayılan ve şiddete uğrayan veya uğrama tehlikesi olan her kişi, şikayet ve ihbar mercilerine müracaat ederek 6284 sayılı yasa kapsamında öngörülen tedbirleri talep edebilir. Kanun koyucu bu yasa kapsamında alınabilecek tedbirleri koruyucu ve önleyici tedbirler olarak ikiye ayırmış, koruyucu tedbirlerin mülki amir ve hakim tarafından verilmesi, önleyici tedbirlerin ise hakim tarafından verilmesi ilkesini benimsemiştir.

Anlaşmalı boşanma protokolünün nasıl hazırlanacağını buradan okuyabilirsiniz. https://kadimhukuk.com.tr/makale/anlasmali-bosanma-protokolu-nasil-hazirlanir/

Koruma Kararı Kimlere Verilir?

Şiddete uğrayan veya şiddete uğrama tehlikesi bulunan

  • Kadınlar,
  • Çocuklar,
  • Aile bireyleri ve
  • Tek taraflı ısrarlı takip mağdurları bu Kanun’dan yararlanabilir.

Koruyucu ve Önleyici Tedbir Kararları

Kanun kapsamındaki tedbir kararları, koruyucu tedbir kararları ve önleyici tedbir kararları olmak üzere ikiye ayrılır. Koruyucu tedbir kararları mülki amir veya hakim tarafından verilebilirken önleyici tedbir kararlarına kural olarak hakim tarafından hükmedilir. Hakim ile Kanun’da kast edilen ise Aile Mahkemesi Hakimidir.

6284 sayılı Kanun uyarınca, Kadına yönelik şiddet: “Kadınlara, yalnızca kadın oldukları için uygulanan veya kadınları etkileyen cinsiyete dayalı bir ayrımcılık ile kadının insan hakları ihlaline yol açan ve bu Kanunda şiddet olarak tanımlanan her türlü tutum ve davranışı”; Şiddet: “Kişinin, fiziksel, cinsel, psikolojik veya ekonomik açıdan zarar görmesiyle veya acı çekmesiyle sonuçlanan veya sonuçlanması muhtemel hareketleri, buna yönelik tehdit ve baskıyı ya da özgürlüğün keyfi engellenmesini de içeren, toplumsal, kamusal veya özel alanda meydana gelen fiziksel, cinsel, psikolojik, sözlü veya ekonomik her türlü tutum ve davranışı”; Tedbir kararı ise: “Bu Kanun kapsamında, şiddet mağdurları ve şiddet uygulayanlar hakkında hakim, kolluk görevlileri ve mülki amirler tarafından, istem üzerine veya resen verilecek tedbir kararlarını” ifade etmektedir.

Önleyici Tedbir Kararı Nedir?

  • Hakaret ve Tehdit Yasağı
  • Evden Uzaklaştırma
  • Adrese Yaklaşmama
  • Çocukla Görüşmenin Refakatçi Eşliğinde Yapılması
  • Çocuklara Yaklaşma Yasağı
  • Eşyalara Zarar Verme Yasağı
  • İletişim Kurma Yasağı
  • Silah Teslimi
  • Alkol ve Uyuşturucu Kullanma Yasağı
  • Sağlık Kuruluşuna Başvurma ve Tedavi

Koruma Tedbiri Kararı Nedir?

6284 Sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun kapsamında iki çeşit koruma tedbiri kararı vardır. Bunlardan ilki koruyucu tedbiri kararı ikincisi ise önleyici tedbir kararıdır. Kararı veren makamlar bakımından da koruma tedbiri kararları ikiye ayrılmaktadır. Bunlardan ilki mülki idari amir (vali veya kaymakam) diğeri ise aile mahkemesi (aile mahkemesi olmayan yerlerde asliye hukuk mahkemeleri) tarafından verilen koruma tedbiri kararlarıdır. İdari koruma tedbiri kararlarında esas yetki mülki idari amirdir. Fakat gecikmesinde sakınca olan hallerde kolluk amiri de koruma tedbiri kararı verebilir.

Koruyucu Tedbir Kararları

  • Kolluk Tarafından Verilen Önleyici Tedbir Kararı

Bu Kanun kapsamında korunan kişilerle ilgili olarak aşağıdaki tedbirlerden birine, birkaçına veya uygun görülecek benzer tedbirlere mülkî amir tarafından karar verilebilir:

a) Kendisine ve gerekiyorsa beraberindeki çocuklara, bulunduğu yerde veya başka bir yerde uygun barınma yeri sağlanması.

b) Diğer kanunlar kapsamında yapılacak yardımlar saklı kalmak üzere, geçici maddi yardım yapılması.

c) Psikolojik, meslekî, hukukî ve sosyal bakımdan rehberlik ve danışmanlık hizmeti verilmesi.

ç) Hayati tehlikesinin bulunması hâlinde, ilgilinin talebi üzerine veya resen geçici koruma altına alınması.

d) Gerekli olması hâlinde, korunan kişinin çocukları varsa çalışma yaşamına katılımını desteklemek üzere dört ay, kişinin çalışması hâlinde ise iki aylık süre ile sınırlı olmak kaydıyla, on altı yaşından büyükler için her yıl belirlenen aylık net asgari ücret tutarının yarısını geçmemek ve belgelendirilmek kaydıyla Bakanlık bütçesinin ilgili tertibinden karşılanmak suretiyle kreş imkanının sağlanması.

Gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde, (a) ve (ç) bentlerinde yer alan tedbirler, ilgili kolluk amirlerince de alınabilir. Kolluk amiri evrakı en geç kararın alındığı tarihi takip eden ilk iş günü içinde mülkî amirin onayına sunar. Mülkî amir tarafından kırksekiz saat içinde onaylanmayan tedbirler kendiliğinden kalkar.

  • Hakim Tarafından Verilecek Koruyucu Tedbir Kararları

Bu Kanun kapsamında korunan kişilerle ilgili olarak aşağıdaki koruyucu tedbirlerden birine, birkaçına veya uygun görülecek benzer tedbirlere hâkim tarafından karar verilebilir:

a) İşyerinin değiştirilmesi.

b) Kişinin evli olması hâlinde müşterek yerleşim yerinden ayrı yerleşim yeri belirlenmesi.

c) 22/11/2001 tarihli ve 4721 sayılı Türk Medenî Kanunundaki şartların varlığı hâlinde ve korunan kişinin talebi üzerine tapu kütüğüne aile konutu şerhi konulması.

ç) Korunan kişi bakımından hayatî tehlikenin bulunması ve bu tehlikenin önlenmesi için diğer tedbirlerin yeterli olmayacağının anlaşılması hâlinde ve ilgilinin aydınlatılmış rızasına dayalı olarak 27/12/2007 tarihli ve 5726 sayılı Tanık Koruma Kanunu hükümlerine göre kimlik ve ilgili diğer bilgi ve belgelerinin değiştirilmesi.

Önleyici Tedbir Kararları

  • Hakim Tarafından Verilecek Önleyici Tedbir Kararları

Şiddet uygulayanlarla ilgili olarak aşağıdaki önleyici tedbirlerden birine, birkaçına veya uygun görülecek benzer tedbirlere hâkim tarafından karar verilebilir:

a) Şiddet mağduruna yönelik olarak şiddet tehdidi, hakaret, aşağılama veya küçük düşürmeyi içeren söz ve davranışlarda bulunmaması. (Hakaret ve Tehdit Yasağı)

b) Müşterek konuttan veya bulunduğu yerden derhâl uzaklaştırılması ve müşterek konutun korunan kişiye tahsis edilmesi. (Evden Uzaklaştırma)

c) Korunan kişilere, bu kişilerin bulundukları konuta, okula ve işyerine yaklaşmaması. (Adrese Yaklaşmama)

ç) Çocuklarla ilgili daha önce verilmiş bir kişisel ilişki kurma kararı varsa, kişisel ilişkinin refakatçi eşliğinde yapılması, kişisel ilişkinin sınırlanması ya da tümüyle kaldırılması. (Çocukla Görüşmenin Refakatçi Eşliğinde Yapılması)

d) Gerekli görülmesi hâlinde korunan kişinin, şiddete uğramamış olsa bile yakınlarına, tanıklarına ve kişisel ilişki kurulmasına ilişkin hâller saklı kalmak üzere çocuklarına yaklaşmaması. (Çocuklara Yaklaşma Yasağı)

e) Korunan kişinin şahsi eşyalarına ve ev eşyalarına zarar vermemesi. (Eşyalara Zarar Verme Yasağı)

f) Korunan kişiyi iletişim araçlarıyla veya sair surette rahatsız etmemesi. (İletişim Kurma Yasağı)

g) Bulundurulması veya taşınmasına kanunen izin verilen silahları kolluğa teslim etmesi. (Silah Teslimi)

ğ) Silah taşıması zorunlu olan bir kamu görevi ifa etse bile bu görevi nedeniyle zimmetinde bulunan silahı kurumuna teslim etmesi.

h) Korunan kişilerin bulundukları yerlerde alkol ya da uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanmaması ya da bu maddelerin etkisinde iken korunan kişilere ve bunların bulundukları yerlere yaklaşmaması, bağımlılığının olması hâlinde, hastaneye yatmak dâhil, muayene ve tedavisinin sağlanması. (Alkol ve Uyuşturucu Kullanma Yasağı)

ı) Bir sağlık kuruluşuna muayene veya tedavi için başvurması ve tedavisinin sağlanması. (Sağlık Kuruluşuna Başvurma ve Tedavi)

Önleyici tedbir kararları için toplum içerisinde genellikle uzaklaştırma kararı ifadesi kullanılmaktadır. Uzaklaştırma kararı, önleyici tedbir kararlarından olup kural olarak hakim tarafından verilir. Nöbetçi Aile Mahkemesine dilekçe ile başvurularak talep edilebilir. Burada yapılan başvuruda şiddetin belgelenmesi şart değildir. Başvuru sırasında herhangi bir ücret yani harç ödenmez ve başvuru hakkında duruşma yapılmadan seri bir şekilde karar verilir.

Gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde, (a), (b), (c) ve (d) bentlerinde yer alan tedbirler, ilgili kolluk amirlerince de alınabilir. Kolluk amiri evrakı en geç kararın alındığı tarihi takip eden ilk işgünü içinde hakimin onayına sunar. Hâkim tarafından yirmidört saat içinde onaylanmayan tedbirler kendiliğinden kalkar.

Bu Kanunda belirtilen tedbirlerle birlikte hakim, Çocuk Koruma Kanununda yer alan koruyucu ve destekleyici tedbirler ile Medeni Kanun hükümlerine göre velayet, kayyım, nafaka ve kişisel ilişki kurulması hususlarında karar vermeye yetkilidir.

Şiddet uygulayan, aynı zamanda ailenin geçimini sağlayan ya da katkıda bulunan kişi ise Medeni Kanun hükümlerine göre nafakaya hükmedilmemiş olması kaydıyla hâkim, şiddet mağdurunun yaşam düzeyini göz önünde bulundurarak talep edilmese dahi tedbir nafakasına hükmedebilir.

Tedbir Kararının Verilmesi

Tedbir kararı, ilgilinin talebi, Bakanlık veya kolluk görevlileri ya da Cumhuriyet savcısının başvurusu üzerine verilir. Tedbir kararları en çabuk ve en kolay ulaşılabilecek yer hakiminden, mülki amirden ya da kolluk biriminden talep edilebilir.

Tedbir kararı ilk defasında en çok altı ay için verilebilir.

 Ancak şiddet veya şiddet uygulanma tehlikesinin devam edeceğinin anlaşıldığı hallerde, resen, korunan kişinin ya da Bakanlık veya kolluk görevlilerinin talebi üzerine tedbirlerin süresinin veya şeklinin değiştirilmesine, bu tedbirlerin kaldırılmasına veya aynen devam etmesine karar verilebilir.

Koruyucu tedbir kararı verilebilmesi için, şiddetin uygulandığı hususunda delil veya belge aranmaz. Önleyici tedbir kararı, geciktirilmeksizin verilir.

Tedbir kararları genellikle başvuru yapıldıktan sonra 1 gün içerisinde verilmektedir.

Tedbir Kararına İtiraz

Tedbir kararlarına karşı tefhim veya tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde ilgililer tarafından aile mahkemesine itiraz edilebilir.

Hakim tarafından verilen tedbir kararlarına itiraz üzerine dosya, o yerde aile mahkemesinin birden fazla dairesinin bulunması hâlinde, numara olarak kendisini izleyen daireye, son numaralı daire için birinci daireye, o yerde aile mahkemesinin tek dairesi bulunması hâlinde asliye hukuk mahkemesine, aile mahkemesi hakimi ile asliye hukuk mahkemesi hâkiminin aynı hâkim olması hâlinde ise en yakın asliye hukuk mahkemesine gecikmeksizin gönderilir.

İtiraz mercii kararını bir hafta içinde verir ve verilen karar kesindir.

Korunan kişinin geçici koruma altına alınmasına ilişkin koruyucu tedbir kararı ile şiddet uygulayan hakkında verilen önleyici tedbir kararlarının yerine getirilmesinden, hakkında koruyucu veya önleyici tedbir kararı verilen kişilerin yerleşim yeri veya bulunduğu ya da tedbirin uygulanacağı yer kolluk birimi görevli ve yetkilidir.

Tedbir Kararına Aykırlık / Verilen Karara Uyulmaması

Hakkında tedbir kararı verilen şiddet uygulayan, bu kararın gereklerine aykırı hareket etmesi hâlinde, fiili bir suç oluştursa bile ihlal edilen tedbirin niteliğine ve aykırılığın ağırlığına göre hakim kararıyla üç günden on güne kadar zorlama hapsine tabi tutulur.

Tedbir kararının gereklerine aykırılığın her tekrarında, ihlal edilen tedbirin niteliğine ve aykırılığın ağırlığına göre zorlama hapsinin süresi onbeş günden otuz güne kadardır. Ancak zorlama hapsinin toplam süresi altı ayı geçemez.

Zorlama hapsine ilişkin kararlar, Cumhuriyet Başsavcılığınca yerine getirilir.

Şiddet uygulayan kişiyle ilgili olarak Aile Mahkemesi hakimi, zorlama hapsi kararı verebilir. Bu kararın verilebilmesi için şiddet uygulayan kişinin tedbir kararını ne zaman ve nasıl ihlal ettiğinin polis ya da jandarmaya(kolluk kuvvetlerine) bildirilmesi gereklidir. Kolluk kuvvetlerine bildirmenin yanında bir dilekçeyle savcılığa veya mahkemeye başvurmak da geçerli bir yoldur.

Başa dön tuşu