evlat edinme davasi tmk 305

Evlat Edinme; belirli koşullar ve usul içinde gerçekleştirilebilen ve evlat edinenle evlatlık arasında akdi soy bağı kuran bir aile hukuku kurumudur. Evlat edinme davası Aile Mahkemesinde açılır. TMK, evlat edinme işlemini, Kanunun aradığı şartların yerine getirilmesi üzerine mahkeme kararı ile kurulan ve evlatlık ile evlat edinen arasında soybağını kuran bir hukuki ilişki şeklinde düzenlemiştir.

Ülkemizde evlat edinme işlemleri;

  • Türk Medeni Kanununun 305’den 320’ye kadar maddeleri,
  • Çocukların Korunması ve Ülkelerarası Evlat Edinme Konusunda İşbirliğine Dair Sözleşmenin Onaylanmasının Uygun Bulunduğu Hakkında Kanun,
  • Küçüklerin Evlat Edinilmesinde Aracılık Faaliyetlerinin Yürütülmesine İlişkin Tüzük,
  • Bu mevzuat ve işleyişe yönelik olarak hazırlanan genelge ve dağıtımlı yazılar,

kapsamında yürütülmektedir.

Bekleme süresi (iddet müddeti) hakkında bilgi almak için bu makalemizi okuyabilirsiniz. https://kadimhukuk.com.tr/makale/bekleme-suresinin-kaldirilmasi-davasi/

Evlat edinme süreci, içerisinde aynı zamanda resmi prosedürleri de barındırdığından evlat edinme sürecinin tamamlanması yoğunluğun bulunduğu şehirlerde daha uzun sürebilmektedir. Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü’ne başvuru yapıldıktan sonra, başvuru sahibi/sahipleri resmi prosedüre ilişkin tüm belgelerini toplayıp kuruma sunmalıdır.

Tüm bu belgeler tamamlandıktan sonra, Kurum gerekli denetlemeleri ve incelemeleri yapar. Akabinde, evlat edinme davası açılması gerekmektedir. Resmi prosedürler tamamlandıktan sonra, dava kolaylıkla çözümlenmektedir. Sürece ilişkin olarak ortalama 1 yıllık bir süreden bahsetmek mümkündür. Bununla birlikte sürecin işleyişini sizin adınıza yakından takip edecek tecrübeli bir Aile Hukuku avukatı ile çalışmak, sürecin doğru ve minimum sürede tamamlanabilmesi adına oldukça önemlidir.

Evlat Edinme Yolları

  • Korunma altındaki bir çocuğun evlat edinilmesi ve
  • Kişilerarası anlaşma ile evlat edinme şeklindedir.

İkinci grupta yer alan evlat edinmelerde de başvuru koşulları aynen geçerlidir. Aile Mahkemesine, bulunmadığı durumlarda Asliye Hukuk Mahkemesine başvurulmalıdır.  Türk Medeni Kanununun 316. maddesi gereği, ilgili mahkeme hakimince taraflar hakkında araştırma yapılması istenmektedir. Tarafların yurt içinde yaşaması halinde bu istek İl Sosyal Hizmetler Müdürlüklerince yerine getirilmektedir. Ancak, taraflardan birinin yurt dışında olması halinde, evlat edinecek ailenin öncelikle bulunduğu ülkenin yetkili birimine başvurması gerekmektedir. Yurt dışı bağlantılı işlemler Genel Müdürlükçe yürütülmektedir. Yapılan araştırmada oluşan kanaati bildirir rapor evlat edinme mevzuatı kapsamında hazırlanarak ilgili mahkeme hakiminin takdirine sunulmaktadır.

Anlaşmalı boşanma protokolü buradan indirebilirsiniz. https://kadimhukuk.com.tr/makale/anlasmali-bosanma-protokolu-ornegi-dilekcesi/

Evlat Edinme İşlemlerinde Sorumlu Birim

  • Ülke içi evlat edinmelerde aracılık faaliyetleri “Aracı Kurum” yetkisi ile Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Çocuk Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından yürütülür. (Türk Medeni Kanunun 320. Maddesi gereği hazırlanarak yürürlüğe giren Küçüklerin Evlât Edinilmesinde Aracılık Faaliyetlerinin Yürütülmesine İlişkin Tüzük)
  • Ülkelerarası evlât edinme işlemleri “Merkezi Makam” yetkisi ile Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Çocuk Hizmetleri Genel Müdürlüğü Aile Yanında Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı tarafından yürütülür.(Lahey Ülkelerarası Evlat Edinme Sözleşmesi gereği ülkelerarası evlat edinme işlemlerini yürütmekten sorumlu tek yetkili merkezi makam olarak)
    Bu kapsamda, Dış İşleri Bakanlığı tarafından, Lahey Uluslararası Özel Hukuk Daimi Bürosu’na yapılan bildirim ile Genel Müdürlüğümüz, ülkelerarası evlat edinme işlemlerinde Ülkemizin Merkezi Yetkili Makamı statüsünü kazanmıştır. Ülkelerarası evlat edinme işlemleri kabul eden veya menşei devlet merkezi makamları arasında işbirliği yapılarak gerçekleştirilir.

Evlat Edinme Başvuru Yeri ve Şekli

Evlat edinmek üzere başvurmak isteyenler:

  • Yerleşim yeri Türkiye’de olan Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları, yerleşim yerlerindeki İl Müdürlüklerine,
  • Yerleşim yeri yurt dışında olan Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları ile yabancı ülke vatandaşları, kabul eden Devletin merkezi makamına,
  • Türkiye’de bir yıldan fazla süreyle oturma izni almış yabancı ülke vatandaşları, Merkezi Makama gönderilmek üzere bulundukları yerin İl Müdürlüğüne, yazılı başvuruda bulunurlar.

Evlat edinmek isteyenlerin şahsen ve yazılı olarak başvurmaları gerekir. Eşlerin evlat edinmek istemesi halinde başvuruda her ikisininde birlikte bulunması gerekir. (Başvuruda bulunmak üzere gitmeden önce randevu alınmalıdır.)

Başvuru Sırasında Yapılacak İşlemler

Başvuranlara, evlat edinilecek küçüklerin özellikleri ile evlat edinmenin sosyal ve hukuki sonuçları hakkında sosyal çalışmacı tarafından bilgi verilir ve ilk görüşme formu birlikte doldurulur.

Evlât edinmek üzere başvuran kişi veya eşler, evlât edinme işlemlerine ilişkin tüm yükümlülükleri kabul ve taahhüt ederler.

Evlat edinmek üzere başvurmaya karar vererek başvuranlardan hazırlanması istenilecek belgeler ile süreç hakkında daha ayrıntılı bilgiye Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’nın web sitesinden ulaşılabilir.

Evlat Edinme Başvuruların İncelenmesi

Evlat edinmek üzere başvuran kişi ve eşler;

  • Belgeleri, başvuru tarihinden itibaren en geç iki ay içinde tamamlayıp sunarlar. Bu süre içinde belgeleri sunmayanların başvuruları işleme konulmaz.
  • Belgelerin sunulduğu tarih ve saat sosyal inceleme ve küçüğün yerleştirilmesi sıralamasında esas alınır. (Ancak, korunmaya muhtaç olmayan küçüklerin evlât edinilmesi veya oluşmuş anne, baba ve küçük ilişkisinin bulunması ya da hısımlığın söz konusu olması durumlarında bu esasa bağlı kalınmaz.)
  • Başvuru sahipleri belgelerin tesliminden itibaren en geç altı ay içinde yerleşim yerlerinde ziyaret edilerek haklarında sosyal inceleme başlatılır.
  • (Başvuruların yoğun olduğu İl Müdürlüklerinde bu süre, altı ay daha uzatılabilir.)
  • İncelemede karar vermeye yardımcı olacak her türlü belge talep edilir.
  • Başvuru sahiplerinin ve varsa birlikte yaşadıkları başka kişilerin kişilik, eğitim, kültürel özellikleri, ekonomik güçleri, sağlık durumları, aile bireylerinin birbirleriyle ve çevreleri ile olan ilişkileri, küçükten beklentileri, evlât edinmeye bakış açıları, bakım, eğitme ve yetiştirme konularına yaklaşımları, evlât edinmek istedikleri küçüğün özellikleri, başvuru sahiplerinin veya varsa altsoylarının tavır ve düşünceleri değerlendirilir.
  • Başvuru sahipleri ile en az beş görüşme gerçekleştirilir.
  • Yapılan görüşmeler, incelemeler ve belgeler sonucu yapılan değerlendirme ile kapsamlı bir Sosyal İnceleme Raporu hazırlanarak kanaat bildirilir.
  • Sosyal İnceleme Raporunda yer alan olumlu ya da olumsuz kanaat  başvuru sahibine yazılı olarak bildirilir.
  • Başvuru hakkında olumlu kanaat bildirilmesi halinde dosya sıraya alınır.
  • Küçüğün yaşı, cinsiyeti, sağlık durumu, varsa kardeşi ile birlikte istenmesi gibi özellikler sıralamayı belirlemede dikkate alınır. Evlât edinilecek küçüğün, varsa kardeşi ile birlikte evlât edindirilmesine, bunun mümkün olmaması durumunda birbirlerine yakın yerleşim yerlerinde bulunan ve birbirleriyle görüştürebilecek kişi veya eşlerin yanına yerleştirilmelerine özen gösterilir. Kardeşi olan küçükleri birlikte evlât edinmek isteyenler için sıralamaya bağlı kalınmayabilir.

Küçüğün Yerleştirilmesi

  • Küçük evlat edinecek kişi/eşlerin yanına “Evlat Edinme Öncesi Geçici Bakım Sözleşmesi” ile yerleştirilir.
  • Geçici Bakım Sözleşmesi’nin imzalanmasından sonra, evlat edinilecek küçük, en az bir yıl süreyle bakım ve eğitimi için uygun görülen kişi veya eşlerin yanına yerleştirilir.

İzleme

Evlat edinme öncesi bir yıllık geçici bakım sürecinde mevzuata uygun olarak yerleştirilen küçük;

  • Evlat edinecek kişi veya eşlerin küçüğü eğitme yeteneği, aile ilişkileri, sağlığı, küçükle olan ilişkilerindeki gelişmeler ile sosyal ve ekonomik koşullarındaki değişimler yönünden sosyal çalışmacılarca izlenir.
  • Yapılan izlemeler sonucu üçer aylık dönemler halinde İzleme Raporları düzenlenir.
  • Evlat edineceklerin altsoyu olması halinde düzenlenen İzleme Raporunda onların da küçük ile ilgili tavır ve düşünceleri değerlendirilir.
  • Evlat edineceklerin küçüğe karşı tutum ve davranışları Kurum tarafından denetlenirken gerektiğinde danışmanlık ve rehberlik hizmeti de verilir.

Yerleştirme İşlemi Sonrası Küçüğün Yurt Dışına Çıkması

Evlat edinme davası öncesi bir yıllık geçici bakım sürecinde kişi/eşlerin, görev, tatil… gibi nedenlerle kısa süreli olarak il dışına çıkmak istemesi halinde;

  • Yeterli bir zaman öncesinde il müdürlüğüne şahsen ve yazılı olarak başvuruda bulunulması gerekir.
  • İl müdürlüğü tarafından mevzuat gereği olan işlemler tamamlanarak izin verilmesi sonrasında küçük evlat edineceklerle birlikte il dışına çıkabilir.
  • Evlat edinme öncesi bir yıllık geçici bakım sürecinde kişi/eşlerin, görev, tatil… gibi nedenlerle kısa süreli olarak yurt dışına çıkmak istemesi halinde;
  • Yeterli bir zaman öncesinde il müdürlüğüne şahsen ve yazılı olarak başvuruda bulunulması gerekir.
  • İl müdürlüğü tarafından küçüğün yurt dışına çıkabilmesi için mevzuat gereği olan işlemler tamamlanır.
  • İl müdürlüğü tarafından bu bilgi Merkezi Makam Yetkisi kapsamında işlem yapılmak üzere Çocuk Hizmetleri Genel Müdürlüğüne iletilir.
  • Küçüğün yurt dışı izlemelerinin yapılmasını gerektiren bir süre gidilen ülkede kalmasının söz konusu olduğu durumlarda Merkezi Makam tarafından da gidilen ülkenin merkezi makamı ile işbirliği yapılarak izleme sürdürülür, düzenlenen raporların gönderilmesi talep edilir.
  • İzleme sürecinin başlatılması halinde evlat edinecek aile izlemelerin yapılması ve periyodik olarak düzenlenecek raporların gönderilmesinden sorumludur.

Gizlilik

Türk Medeni Kanunun 314. Maddesi “Evlat edinme ile ilgili kayıtlar, belgeler ve bilgiler mahkeme kararı olmadıkça veya evlatlık istemedikçe hiçbir şekilde açıklanamaz.” ile evlat edinme işlemlerinde gizlilik hüküm altına alınmıştır.

Bir yıllık izleme süresi sonunda sosyal inceleme raporunu da içeren dosya bir ay içinde ilgili Mahkemeye evlat edinme davası açılmak üzere hazırlanır.

Ülkelerarası Evlat Edinme

Ülkelerarası kapsamda yer alan dosyalar Lahey Ülkelerarası Evlat Edinme Sözleşmesi gereği değerlendirilmektedir. Sözleşme gereği küçük ancak kendi ülkesinde evlat edindirilemediği takdirde ülkelerarası bir evlat edinme söz konusu olabilmektedir.
Ülkemizde evlat edinmek üzere ailelerin sırada beklemesi nedeniyle bu kapsamda genellikle süreğen sağlık sorunları, engelleri ve bebek grubunun dışında 5 yaş ve üzeri olup genellikle erkek ya da kardeşleri olan çocuklar yer almaktadır.
Ülkemizde ikamet eden ve aynı zamanda bir başka ülkenin vatandaşlık hakkına sahip olan ya da Türk vatandaşı ile evli olan yabancı ülke vatandaşları hakkında evlat edinmenin vatandaşı olunan ülkede tanınıp tanınmayacağına ilişkin olarak Çocuk Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından ülkelerarası işlem gerçekleştirilmektedir.

Türkiye’de ikamet eden yabancı ülke vatandaşlarının sabıkaları olmadığını gösterir belgelerinin vatandaşı oldukları ülkeden kendileri tarafından temin edilmesi gerekmektedir.
Ülkelerarası Merkezi Makamları ile işlem başlatılacak vaka dosyalarında; bu ilke ile süren iletişimin detaylarına ve iletişim bilgilerine yer verilmesi gerekmektedir.

Evlat Edinme Davası

Evlat edinmek için tamamlanması gereken son prosedür, evlat edinme davası açmaktır. Bu dava, Aile Mahkemelerinin görev alanı içerisindedir. Yetkili mahkeme ise, eşlerden birinin yerleşim yeri mahkemesi veya evlat edinecek kişinin ikametgah yeri mahkemesidir.

Evlat edinme prosedüründe sağlanması gereken şartlar aşağıda ayrıntılı olarak ifade edilmiştir. Bu şartların oluşması ile beraber davanın açılabilmesi için ön şartlar gerçekleşmiş demektir. Mahkemeye kalan görev, taraflar arasındaki hukuki bağın kurulmasını sağlamaktır.

Evlat Edinme Şartları

1. Küçüklerin Evlat Edinilmesinin Şartları

  • Gerçek Kişi Olmak
  • Yaş Farkı

Evlat edinen ile evlatlık arasında en az 18 yaş olmalıdır (TMK m. 308/I).

  • Bakım ve Eğitim

Bir küçüğün evlât edinilmesi için, evlât edinenin bir yıl süreyle küçüğe bakmış ve eğitmiş olması gerekir.

2. Evlat Edinene İlişkin Şartlar

  • Yaş

Evlat edinenin yaşını ikiye ayrılarak incelenmelidir;

  • Tek Başına Evlat Edinme

Evli olmayan kişinin evlât edinebilmesi 30 yaşını doldurmuş olmasına bağlıdır (TMK m. 307/I).

  • Birlikte Evlat Edinme

Üçüncü Bir Kişiyi Evlat Edinme

Üçüncü bir kişinin birlikte evlât edinilmesinde alternatif iki şart mevcuttur. Evlât edinenlerin;

  1. En az otuz yaşını doldurmuş olmaları veya
  2. En az beş yıldan beri evli olmaları gerekir.
  • Diğer Eşin Çocuğunu Evlat Edinme

Diğer eşin çocuğunun evlât edinilmesi halinde, evlât edinecek olan kişinin;

  1. En az otuz yaşını doldurmuş olması veya
  2. En az iki yıldan beri evli olmaları gerekir.

Yukarıda değinilen iki halde evlât edinecek kişi otuz yaşın çok altında olabilir. Örneğin; 18 yaşını tamamladığında evlenen bir kişi, 20 yaşını halen evli olarak tamamladığında, diğer şartlar da gerçekleşmişse eşinin çocuğunu evlât edinebilir.

  • Altsoyun Menfaatinin Zedelenmemesi

TMK, evlât edinme ile evlât edinenin diğer çocuklarının menfaâtlerine hakkâniyete aykırı bir şekilde zarar verilemeyeceğini hükme bağlamıştır (m. 305/II).

  • Eşlerin Ortak Kararı

Evli olan kişilerin tek başına evlât edinmeleri mümkün değildir. Eşlerin bu konuda birlikte hareket etmeleri ve birlikte evlât edinmeleri gerekmektedir (TMK m. 306/I). Bu değişiklik, eşlerin evlât edinmede aynı statüye girmek zorunda olmaları nedeniyle sorumluluğun paylaşılmasına neden olacaktır.

Evli olmasına rağmen bir kişinin tek başına evlât edinebilmesi ancak şu hallerde mümkündür;

  1. Diğer eşin sürekli olarak ayırt etme gücünden yoksun olması,
  2. Diğer eşin iki yıldan uzun bir süreden beri nerede olduğunun bilinmemesi,
  3. Diğer eşle iki yıldan uzun bir süreden beri mahkeme kararıyla ayrı yaşamakta olması.

Yukarıda sayılan hallerde diğer eşle birlikte evlat edinmek imkansızdır. Kişinin bu durumu ispat etmesi gerekir. Bu hallerde, evlilik kaç yıl sürmüş olursa olsun, 30 yaşa ilişkin genel kural, burada uygulanacaktır (TMK m. 307/II).

  • Ayırt Etme Gücüne Sahip Olma

Evlat edinme davası açabilmek için ayırt etme gücüne sahip olması gerekir. Ayırt etme gücü olmayanların (tam ehliyetsiz) evlat edinmeleri mümkün olmadığı gibi, yasal temsilci de tam ehliyetsiz adına evlât edinemez. Kendisine yasal danışman atanan bir kişi tek başına evlât edinebilir (TMK m. 429). Vesayet altındaki kişinin (sınırlı ehliyetsiz) evlât edinebilmesi vesayet makamının izninden sonra denetim makamının da buna izin vermesine bağlıdır (TMK m. 463).

3. Evlatlığa İlişkin Şartlar

  • Evlatlığın Rızası

Ayırt etme gücüne sahip küçüğün evlât edinilmesi, bu işleme rıza göstermesine bağlıdır (MK m. 308/II).

  • Yasal Temsilcinin Muvafakati
  • Ana ve Babanın Rızası

Küçüğün evlât edinilmesinde ana babasının rızası şarta bağlanmıştır (TMK m. 309/I).  Küçüğün veya ana ve babasının oturdukları yer mahkemesinde sözlü veya yazılı olarak açıklanan rıza tutanağa geçirilir (TMK m. 309/II). Ana ve babanın ayrı yaşaması halinde her birinin kendi oturdukları yer mahkemesi veya küçüğün oturduğu yer mahkemesi rıza açıklamada yetkilidir. Maddede geçen “oturdukları yer” ifadesi, yerleşim yeri değil sakin olunan yer olarak algılanmalıdır. Zira, kanun koyucu, yerleşim yerini aradığı hallerde, bunu açıkça belirtmiştir. Evlât edinenlerin, adlarının belirtilmemiş veya henüz belirlenmemiş olması rızanın geçerliliğini etkilemez (TMK m. 309/III). Burada kanun koyucunun iradesi, evlât edinenlerin kişisel özelliklerinden dolayı doğması muhtemel problemlere göre ana babanın rıza göstermesi değildir. Ana babanın, çocuk ile ilişkileri ve çocuk üzerindeki haklarının son bulmasına rıza göstermesi amaçlanmıştır. Evlât edinenlerin, bu husustaki yeterlilikleri, evlât edinmeye karar verecek olan mahkeme tarafından zaten takdir edilecektir.

Ana babanın rızasının zamanına ilişkin olarak ise, küçüğün doğumunun üzerinden altı hafta geçmeden önce verilen rıza geçersizdir (TMK m. 310/I). Tutanağa geçirilme tarihinden itibaren altı hafta içinde aynı usûlle, verilen rızanın geri alınması mümkündür (TMK m. 310/II). Geri almadan sonra yeniden verilen rıza ise kesindir (TMK m. 310/III).

Ana ve babadan birinin rızasının aranmadığı haller şunlardır;

  1. Kim olduğu veya uzun süreden beri nerede oturduğu bilinmiyorsa veya ayırt etme gücünden sürekli olarak yoksun bulunuyorsa,
  2. Küçüğe karşı özen yükümlülüğünü yeterince yerine getirmiyorsa (TMK m. 311).

Küçük, gelecekte evlat edinilmek amacıyla bir kuruma yerleştirilir ve ana ve babadan birinin rızası eksik olursa, evlat edinenin veya evlat edinmede aracılık yapan kurumun istemi üzerine ve kural olarak küçüğün yerleştirilmesinden önce, onun oturduğu yer mahkemesi bu rızanın aranıp aranmamasına karar verir. Diğer hallerde, bu konudaki karar evlat edinme işlemleri sırasında verilir. Ana ve babadan birinin küçüğe karşı özen yükümlülüğünü yeterince yerine getirmemesi sebebiyle rızasının aranmaması halinde, bu konudaki karar kendisine yazılı olarak bildirilir. (TMK m.312)

  • Vesayet Dairelerinin İzni

Küçük, vesayet altında ise, evlât edinilebilmesi için vesayet dairelerinin izni şarttır. Bu hususta, küçüğün ayırt etme gücüne sahip olup olmamasının önemi yoktur (TMK m. 308/III). Evlât edinmeye izni, küçüğün yerleşim yerindeki vesayet daireleri verir (TMK m. 411). Vesayet altındaki küçüğün evlât edinilmesi çift izni gerektirir. Önce vesayet makamı (sulh hukuk mahkemesi (TMK m. 397/II)), daha sonra da denetim makamının (asliye hukuk mahkemesi (TMK m. 397/II)) izni aranır (TMK m. 463).

Erginlerin ve Kısıtlıların Evlat Edinilmesinin Şartları

Genel Olarak

Erginlerin ve kısıtlıların evlât edinilmesi küçüklerin evlât edinilmesinden farklı esaslara tâbi tutulmuştur. Bu konuda bazı şartlar belirtilmiş ve diğer şartlara ilişkin olarak küçüklerin evlât edinilmesine atıfta bulunulmuştur (TMK m. 313/III).

Evlat Edinenin Altsoyunun Açık Muvafakati

Küçüklerin evlat edinilmesinde aranmayan bu şarta burada yer verilmiştir.

Beş Yıllık Süre

a) Genel Olarak

Evlât edinecek kişinin en az beş yıl süre ile evlât edinmeyi düşündüğü kişiye bakıp gözetmesi, eğitmesi veya onunla birlikte aile halinde birlikte yaşaması gerekmektedir.

b) Engelliler Hakkında

Bedensel veya zihinsel engeli sebebiyle sürekli olarak yardıma muhtaç ve evlât edinen tarafından bakılıp gözetilen kişiyi evlât edinmek mümkündür. Buradaki beş yıllık süre evlât edinmeye kadar olan beş yıllık süredir.

c) Küçüklükteki Bakım Gözetim ve Eğitim

Evlât edinen tarafından, küçükken bakılıp gözetilmiş ve eğitilmiş kişileri evlât edinmek mümkündür. Burada son beş yıl değil, evlâtlık küçükken geçen en az beş yıl söz konusudur.

d) Birlikte Yaşama

Diğer haklı sebepler mevcut ve evlâtlık, evlât edinen ile aile hâlinde birlikte yaşamakta ise evlât edinme mümkündür (TMK m. 313/I). Buradaki beş yıl, engellilere ilişkin beş yıl gibidir. Bir başka ifade ile son beş yıl dikkate alınır.

e)Eşin Rızası

Evli bir kişinin evlat edinilebilmesi eşinin rızasına bağlıdır. Bu şartın, küçüklerin evlat edinilmesinde aranmaması isabetlidir. Zira, evlenme kişiyi ergin kılar (TMK m. 11/II). Bu durumda küçüklük vasfını kaybeden kişi ergin statüsüne girmektedir. Eşin rızasını açıklaması herhangi bir şekil şartına tâbi değildir.

Evlat Edinmenin Hükümleri

Ana ve babaya ait olan haklar ve yükümlülükler evlât edinene geçer.  Evlatlık, evlat edinenin mirasçısı olur. Evlatlık küçük ise evlât edinenin soyadını alır. Evlât edinen isterse çocuğa yeni bir ad verebilir. Ergin olan evlâtlık, evlât edinilme sırasında dilerse evlât edinenin soyadını alabilir.

Eşler tarafından birlikte evlât edinilen ve ayırt etme gücüne sahip olmayan küçüklerin nüfus kaydına ana ve baba adı olarak evlât edinen eşlerin adları yazılır.

Evlatlığın, miras ve başka haklarının zedelenmemesi, aile bağlarının devam etmesi için evlâtlığın naklen geldiği aile kütüğü ile evlât edinenin aile kütüğü arasında her türlü bağ kurulur. Ayrıca evlâtlıkla ilgili kesinleşmiş mahkeme kararı her iki nüfus kütüğüne işlenir.

Evlat edinme ile ilgili kayıtlar, belgeler ve bilgiler mahkeme kararı olmadıkça veya evlâtlık istemedikçe hiçbir şekilde açıklanamaz. (TMK m. 314)

Evlat Edinmede Şekil ve Usul

Evlat edinme kararı, evlât edinenin oturma yeri; birlikte evlât edinmede eşlerden birinin oturma yeri mahkemesince verilir. Mahkeme kararıyla birlikte evlâtlık ilişkisi kurulmuş olur.

Evlat edinme başvurusundan sonra evlât edinenin ölümü veya ayırt etme gücünü kaybetmesi, diğer koşullar bundan etkilenmediği takdirde evlât edinmeye engel olmaz.

Başvurudan sonra küçük ergin olursa, koşulları daha önceden yerine getirilmiş olmak kaydıyla küçüklerin evlât edinilmesine ilişkin hükümler uygulanır. (TMK m. 315)

Araştırma

Evlat edinmeye, ancak esaslı sayılan her türlü durum ve koşulların kapsamlı biçimde araştırılmasından, evlât edinen ile edinilenin dinlenmelerinden ve gerektiğinde uzmanların görüşünün alınmasından sonra karar verilir.

Araştırmada özellikle evlât edinen ile edinilenin kişiliği ve sağlığı, karşılıklı ilişkileri, ekonomik durumları, evlât edinenin eğitme yeteneği, evlât edinmeye yönelten sebepler ve aile ilişkileri ile bakım ilişkilerindeki gelişmelerin açıklığa kavuşturulması gerekir.

Evlât edinenin altsoyu varsa, onların evlât edinme ile ilgili tavır ve düşünceleri de değerlendirilir. (TMK m. 316)

Evlatlık İlişkisinin Kaldırılması

  • Rızanın Bulunmaması

Yasal sebep bulunmaksızın rıza alınmamışsa, rızası alınması gereken kişiler, küçüğün menfaati bunun sonucunda ağır biçimde zedelenmeyecekse, hâkimden evlâtlık ilişkisinin kaldırılmasını isteyebilirler. (TMK m. 317)

  • Diğer Noksanlıklar

Evlât edinme esasa ilişkin diğer noksanlıklardan biriyle sakatsa, Cumhuriyet savcısı veya her ilgili evlâtlık ilişkisinin kaldırılmasını isteyebilir. Noksanlıklar bu arada ortadan kalkmış veya sadece usule ilişkin olup ilişkinin kaldırılması evlâtlığın menfaatini ağır biçimde zedeleyecek olursa, bu yola gidilemez. (TMK m. 318)

  • Hak Düşürücü Süre

Dava hakkı, evlatlık ilişkisinin kaldırılması sebebinin öğrenilmesinden başlayarak bir yıl geçmekle düşer. (TMK m. 319)

Evlat Edinme Davası Dilekçesi

Ankara Nöbetçi Aile Mahkemesi’ne

Davacılar:  (Ad Soyad, TC Kimlik No) (Koca)  Adres

Vekili      :   Av. Umur YILDIRIM

Davalılar: (Ad Soyad) (Küçüğün Babası) Adres

Dava Konusu: Evlat edinme istemidir.

Açıklamalar:

Taraflar  …. yıldır evlidir.  Davacı ……ili, …………….. ilçesi …….. mahallesi .. hane, .. cilt ve …. sayfada kayıtlı bulunmaktadır; davacı …. ise  ……ili, …………….. ilçesi …….. mahallesi .. hane, .. cilt ve …. sayfada kayıtlı bulunmaktadır. Tarafların evliliğinden müşterek  çocuğu bulunmamaktadır. Ekonomik ve sosyal durumları çok iyidir. Bir çocuğun ihtiyaç duyacağı her şeyi temin edebilecek durumdadırlar.

Müvekkillerimin yaşı 30’dan fazla olup, müvekkillerim ile evlat edinilmek istenen kişi arasındaki yaş farkı da 18’den fazladır. Evlat edinilmek istenen küçük henüz 3 yaşında olup, bir yıldan fazla süredir müvekkillerim tarafından bakılmaktadır. Müvekkillerim çocuğu, çocuk da müvekkillerimi benimsemiş durumdadır.

………….. evlat edinilmesine kendi ailesi de rıza göstermektedirler. Bu durumda duruşmanın yapılarak MK.m. 305 vd. hükümleri gereğince, …………… evlat edinilmesine izin verilmesini talep etmek için bu davayı açma zorunluluğu hasıl olmuştur.

Hukuki Sebepler: İlgili mevzuat. (4721 sayılı Türk Medeni Kanunu madde 305 ve devamı.)

Hukuki Deliller  : Nüfus kayıtları, davalıların yazılı izinleri, her türlü yasal delil.

Sonuç ve İstem  : Yukarıda açıklanan sebeplerle;

Müvekkillerimin  …….’yı evlat edinmelerine ve verilen karar kesinleştiğinde kararın nüfusa tesciline karar verilmesini vekaleten Saygılarımızla arz ve talep ederiz.

                                   Davacılar Vekili

                          Av. Umur YILDIRIM




Paylaş