Ceza Hukuku

Adli Süreç Nasıl İşler ? Ceza Davalarında Tüm Aşamalar

Mahkeme süreci nasıl işler?

  • Soruşturma aşaması: Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütür.
  • Kovuşturma aşaması: Mahkeme ve yargılama safhası.
  • İstinaf ve Temyiz aşaması: İstinaf Mahkemesi ve Yargıtay.
  • Anayasa Mahkemesi
  • Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi

Savcılık ve Yerel Mahkeme

Adli Süreç Nasıl İşler? Bu sorunun ilk aşaması savcılık ve yerel mahkeme aşamasıdır. Ceza yargılaması aşamaları soruşturma ve kovuşturmadır. Ceza adalet sistemi, suçların soruşturulması, kovuşturulma (yargılanması) ve cezaların infaz edildiği üç evreden oluşur. Bu üç evreden soruşturmada şüpheli, kovuşturmada sanık, infazda hükümlü sıfatını alan kişilerin hepsi, adil yargılanma güvencesi altındadır. Soruşturma aşaması savcı kontrolünde gerçekleştirilir. Soruşturma evresi; suç isnadının bildirilmesi, ifade alınması, koruma tedbirlerine başvurulması ve dava açılması gibi birçok işlemin sonucunda karara bağlanan bir süreçtir. Kovuşturma aşaması ise iddianamenin kabul edilmesiyle mahkemenin karar vermesi arasında geçen süredir. Süreç olağan kanun yollarını kapsamaktadır.

Ceza davası nedir ? sorusunun cevabı ise yukarıda belirttiğimiz üzere soruşturma ve kovuşturma sürecinin tamamıdır.Tüm yapılan bu işlemler neticesinde kişinin özgürlüğünün kısıtlanmasıdır. Ceza yargılaması aşamaları soruşturma ve kovuşturmadır. Kişi şikayetçi olduktan sonra mahkeme süreci nasıl işler? Sorusunun cevabı ise sırasıyla ilk başta savcı tarafından soruşturma yapılır devamında eğer gerekli şartlar oluşursa iddianame düzenler ve kovuşturma aşamasına geçilir.

Asliye ceza mahkemesi ne kadar sürer? Dosyanın nevi, sanık sayısı ve asliye ceza mahkemesinin iş yüküne göre farklılık olmakla birlikte ortalama 1 yıl sürmektedir. Suç tipine göre ikinci veya üçüncü celse karar verilmektedir.

Asliye ceza mahkemesi nedir? Asliye ceza mahkemesi kanunda ağır ceza mahkemesinin görevine girmeyen suç tiplerinde genel ceza mahkemesidir. Halk dilinle daha anlaşılır olması için açıklamak gerekirse; ağır ceza mahkemeleri dosyalarına göre daha hafif ceza davalarına bakan, tek hakimli mahkemelerdir.

İstinaf Yargılaması ( 6 Ayda Sonuçlanır, Cezası 5 Yıl ve Altı Olanlar İçin Yargıtay Yolu Kapalı )

İstinaf kanun yolu 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 272 ile 285. maddeleri arasında düzenlenmiştir. Kural olarak istinaf yargılamasının konusunu ilk derece mahkemesinin verdiği son kararlar oluşturur.  Kanunda belirtilen bazı kararlara karşı istinafa başvurma imkanı ortadan kaldırılmıştır.

İstinaf kanun yolunun temel amacı, ilk derece mahkemesi tarafından verilen nihayetinde kesinleşmemiş kararların hem maddi hem de hukuki sorun yönünden incelenip hataların giderilmesini sağlayarak yargılama hukukunun amacını gerçekleştirmektir. İstinafta amaç; somut olayda adil karar verilmesini sağlamaktır. İstinaf kanun yolunda dosya Bölge Adliye Mahkemesi tarafından incelenir. Yeni kurulduğu için ortama 6 ay içerisinde dosya sonuçlanır. İstinaf kararı neticesinde 5 yıl ve altı ceza alanlar Yargıtay’a temyiz başvurusunda bulunamazlar.

Yargıtay Aşaması (1 Yılda Sonuçlanır)

Bölge Adliye Mahkemeleri 2016 yılında faaliyetlerine başlaması ile istinaf kanun yolunun hukukumuza girmesiyle, ceza muhakemesi hukukunda temyiz kanun yolu büyük ölçüde değişikliğe uğramıştır. Bu değişiklik uyarınca 20 Temmuz 2016 tarihinden itibaren verilen ve daha önce Yargıtay incelemesinden geçmeyen tüm hükümler önce istinaf kanun yoluna ve sonrasında açık olduğu takdirde temyiz kanun yolundan geçecektir. Söz konusu incelemeler 5271 sayılı CMK’nin istinaf ile temyiz kanun yoluna ilişkin hükümleri uyarınca yapılacaktır. Eski uygulamada temyiz süreleri çok uzun olmasına karşı yeni düzenleme ile Yargıtay’ın iş yükü azalmış bu nedenle temyiz süreleri kısalmıştır.

Adli Süreç Nasıl İşler?  Bu sorunun cevabı aslında yerel mahkeme, istinaf ve yargıtay olmak üzere 3 dereceyi kapsar. Diğer yargı yolları olağanüstü kanun yollarıdır.

Anayasa Mahkemesi

2012 yılından itibaren hukuk sistemimizde devreye giren bireysel başvuru mekanizmasıyla kamu gücünü kullanan kişi ile kurumların neden olduğu hak ihlallerine karşı ulusal hukuk düzeninde en üst düzeyde koruma sağlanması imkanı doğmuştur. Geride bıraktığımız dönem içinde bireysel başvurunun anayasal hak ve özgürlüklerin korunmasında, standardının yükseltilmesinde önemli bir işlev gördüğü söylenebilir.

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi

Türkiye Cumhuriyeti Devlet’i tarafından haksız bir uygulama sonucu kendinizi kişi olarakdoğrudan mağdur olarak nitelendiriyorsanız, mahkemeye şahsen veya alanında uzman bir avukat vasıtasıyla başvurabilirsiniz. AİHM’ ye sadece devlete karşı şikayette bulunabilirsiniz.

AİHM 35. Madde uyarınca; iç hukuk yolları tüketilmelidir. Örneğin idari cezalar içeren kararlar için itiraz, iptal, gerekirse istinaf, temyiz yollarına; adli ve cezai kararlar için istinaf, temyiz yollarına gidilmeli. Olağanüstü kanun yollarına şartlar varsa gidilmesi zorunlu değildir. Zira olağanüstü kanun yolları adı üstünde olağan kanun yolu değildir. Ancak tüm iç hukuk yolları tüketildikten sonra AİHM’ne başvurmak mümkün. İç hukuk yollarıyla nihai kararın verilmesinden itibaren altı aylık süre içerisinde başvuru yapılmalı. Başvuru dilekçesi imzalı olmalı. Başvuru AİHM tarafından daha önceden incelenmiş bulunmamalı.

Tutuklular için direk AYM başvurusu ve 6 ay sonra AİHM

Anayasa Mahkemesi  ve sonrasında AİHM’e keyfi tutukluluğa karşı başvuru yapılabilmesi için öncelikle tahliye talebinin reddi, tutukluluğun devamı kararına itiraz süreçlerinin tamamlanması gerekmektedir. Aksi takdirde yapılacak başvuru iç hukuk yolları tüketilmeden ve etkin yollar denenmediği için reddedilecektir.

Tutukluluğa karşı bu süreçler bittikten sonra iç hukuk yolu son ret kararından itibaren 30 gün içerisinde Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunulmalıdır. Anayasa Mahkemesi süreci tamamlandıktan sonra 6 ay içerisinde AİHM’e başvurmalıdır. AİHM’ye tutukluluk için ayrı, disiplin soruşturmasında idarenin tutumunu, cezaevi şartlarının insanlık dışı muamele oluşturduğu için ayrı başvurularda bulunabilirsiniz.

kadim-law-consultancy-office-09-04-2018-656


 

Başa dön tuşu