Şantaj Suçu ve Cezası

santaj sucu

Şantaj suçu, Türk Ceza Kanunu madde 107 düzenlenmiştir. Şantaj suçunun cezası  1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası ve 5000 güne kadar adli para cezasıdır. Şantaj, kişin kendisine ya da başkasına para veya başka bir yarar sağlamak için gerçek/tüzel kişilere zarar verebileceği durumu tehditle açıklamasıdır. Bir kişiye fotoğraflarını paylaşacağım, porno videolarını yayınlayacağım, videolarını internete yollayacağım şu kadar parayı vermezsin şeklinde cümleler şantaj suçunu oluşturur. Şantaj 5237 sayılı TCK’nin 107. maddesinin birinci fıkrasına göre; “Hakkı olan veya yükümlü olduğu bir şeyi yapacağından veya yapmayacağından bahisle, bir kimseyi kanuna aykırı veya yükümlü olmadığı bir şeyi yapmaya veya yapmamaya ya da haksız çıkar sağlamaya zorlayan kişi, bir yıldan üç yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır.”

Şantaj suçu, failin kendisine veya üçüncü bir kişiye haksız bir menfaat sağlamak amacıyla, bir kimseyi kendisinin ya da başkasının şeref ve saygınlığına, malvarlığına kişilik haklarına veya hukuken korunan başka bir değerine zarar verebileceği yönünde tehdit ederek, mağduru bir şeyi yapmaya veya yapmamaya ya da haksız bir yarar sağlamaya zorlaması suretiyle işlenen bir suçtur. Örneğin bir kişiye şu kadar para vermezsen fotoğraflarını paylaşacağım, porno videolarını yayınlayacağım, videolarını internete yollayacağım şeklinde cümleler kurmak şantaj suçunu oluşturur. Şantaj suçu iki farklı şekilde işlenebilir. Bunlar;

  • Hakkı olan veya yükümlü olduğu bir şeyi yapacağından veya yapmayacağından bahisle; Bir kimseyi kanuna aykırı veya yükümlü olmadığı bir şeyi yapmaya veya yapmamaya zorlama şeklinde şantaj suçu. (TCK m.107/1) Haksız çıkar sağlamaya zorlama suretiyle şantaj suçu. (TCK m.107/1)
  • Bir kimsenin şeref veya saygınlığına zarar verecek mahiyette olan hususların açıklanacağı veya isnat edileceği tehdidi ile şantaj suçu. (TCK m.107/2)

Şantaj suçu ile tehdit suçu birbirine çok fazla karıştırılmaktadır. Bu nedenle şantaj suçu kapsamında yürütülecek ceza davaları dikkatle yürütülmelidir. Kadim Hukuk ve Danışmanlık olarak bu yazımızda şantaj suçu ve cezasından (TCK madde 107) bahsedeceğiz.

İlgili Makale: İnfaz Hesaplama

Şantaj Suçu Nedir?

Şantaj suçunda fail, mağduru kanuna aykırı bir fiil işleyeme, hukuken yükümlü olmadığı bir davranışı yerine getirmeye ya da yapmakla yükümlü olduğu bir eylemden kaçınmaya zorlayabileceği gibi, mağduru kendisine veya bir başkasına haksız bir çıkar sağlamaya da mecbur bırakabilir. Bu yönüyle şantaj yalnızca malvarlığına yönelik bir suç değildir. Mağdurun iradesi üzerinde baskı kurarak onun serbest karar verme yetisini ortadan kaldıran bir suç tipidir.

Şantaj suçu ve bu suç için öngörülen ceza 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun İkinci Kitap “Özel Hükümler” İkinci Kısım “Kişilere Karşı Suçlar” Yedinci Bölüm “Hürriyete Karşı Suçlar” bölümünün “Şantaj” başlığının 107. Maddesinde düzenlenmiştir. Şantaj suçunu konu edinen 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 107. Madde metni şu şekildedir:

Madde 107

(1) Hakkı olan veya yükümlü olduğu bir şeyi yapacağından veya yapmayacağından bahisle, bir kimseyi kanuna aykırı veya yükümlü olmadığı bir şeyi yapmaya veya yapmamaya ya da haksız çıkar sağlamaya zorlayan kişi, bir yıldan üç yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır.

(2) (Ek: 29/6/2005 – 5377/14 md.) Kendisine veya başkasına yarar sağlamak maksadıyla bir kişinin şeref veya saygınlığına zarar verecek nitelikteki hususların açıklanacağı veya isnat edileceği tehdidinde bulunulması halinde de birinci fıkraya göre cezaya hükmolunur.

Şantaj SuçuTCK 107. Madde
Kanun Maddesi5237 sayılı Türk Ceza Kanunu madde 107
ŞikâyetŞikayete tabi değildir, resen soruşturulur.
Zamanaşımı8 yıldır.
Tutuklama ve Adli KontrolTutuklama ve adli kontrol kararı verilebilir.
UzlaşmaSuç uzlaşmaya tabi değildir.
Etkin PişmanlıkEtkin pişmanlık hükümleri uygulanamaz.
İndirimŞartları varsa 62 indirimi uygulanabilir.
Memurluğa Etki1 yıl ve daha uzun süreli hapis cezasına hükmedilirse memuriyete engeldir.
Görevli MahkemeAsliye Ceza Mahkemesidir.

Şantaj Suçu Şartları Nelerdir?

Şantaj suçu, failin mağdur üzerinde baskı kurması ile oluşan, mağdurun bu baskı sonucunda haksız çıkar sağlamasına, bir şeyi yapması-yapmaması sonuçlarını doğuran bir suç tipidir. Ayrıca şantaj suçunun gerçekleşmesi için mağdurun, failin istediği hususu yerine getirmesi şart görülmemiştir. Örneğin adamın silah ruhsatı alabilmek için valiyi ‘’Bana ruhsat vermezsen otel kayıtlarını ortaya dökerim.’’ Demesi ile birlikte suç meydana gelir. Dolayısıyla şantaj suçunun şartları şu şekildedir:

  • Hareket sonucunda failin bizzat kendine ya da bir başkasına yarar sağlanması gerekmektedir.
  • Failin bir hakka ya da yükümlülüğe sahip olması gerekmektedir.
  • Failin sahip olduğu hak/yükümlülük sayesinde mağduru zorlaması gerekmektedir.
  • Mağdurun şeref ve saygınlığına zarar verecek hususların açıklanması tehdidinde bulunmak gerekmektedir.
santaj sucu tck 107
santaj sucu tck 107

Şantaj Suçu Unsurları

  • Fail: Şantaj suçu herkes tarafından işlenebilen bir suçtur. Suç özgü bir suç olmadığı için failin bir özelliği bulunmamaktadır, herkes bu suçu işleyebilir. Maddenin birinci fıkrasına göre, failin bir hak ve yükümlülük sahibi olması gerekir. Maddenin ikinci fıkrasına göre ise, kendisine ve başkasına yarar sağlamak için bir kişinin şeref ve saygınlığını ihlal ederek tehdit eden herkes fail olabilir. TCK m.111 uyarınca şantaj suçunun işlenmesi sonucunda yararına haksız menfaat sağlanan tüzel kişiler hakkında bunlara özgü güvenlik tedbirleri uygulanır.
  • Mağdur: 5237 sayılı kanunun sistematiğinde tüzel kişilerin failliğine dair bir ayrım yapılmamıştır. Öğretide şantaj suçunun mağdurunun sadece gerçek kişiler olacağını savunanlar olduğu gibi tüzel kişilerin de mağdur olabileceğini savunan yazarlar bulunmaktadır. Şantaj suçunda, tehditten etkilenen kişi, yarar-haksız çıkar sağlanan kişi aynıdır.
  • Suçun Hukuki Konusu: Suçun hukuki konusu hürriyete karşı suçlarda, genel olarak kişinin tüm alanlarda serbestçe hareket etmesidir. Şantaj eğer mağdura bir şey yaptırma/yaptırmama şeklinde gerçekleşirse korunan hukuki değer, kişinin irade özgürlüğüdür. Ama maddi çıkar elde etmek için şantaj yapıldıysa, malvarlığı değeri ve irade özgürlüğü korunan hukuki değerlerdir.
  • Suçun Maddi Konusu: Şantaj suçu maddi unsuru bakımından tehdit suçundan ayrılmaktadır. Şöyle ki; şantaj suçunda fail, hukuken sahip olduğu bir hakkın kullanılmasını veya mevcut bir yükümlülüğün yerine getirilmesini bu amacın dışına çıkarak bir araç haline getirmektedir bu hak veya yükümlülüğün mağduru belirli bir davranışta bulunmaya/bulunmamaya ya da haksız bir yarar sağlamaya zorlama amacıyla kötüye kullanılması hali söz konusudur.
  • Manevi Unsur: Manevi unsur failin suç işlemek için ortaya koyduğu iradesidir. Fiil ile fail arasında suçun oluşması için bir manevi bağ kurulmalıdır. Şantaj suçu kasten işlenebilen suçlardandır. Maddenin birinci fıkrasına göre, failin kastının bulunması yani genel kast olması yeterlidir. Maddenin ikinci fıkrasına göre ise, failin yarar sağlama amacı yani özel bir kastı bulunmalıdır.

Şantaj Suçunun Cezası Nedir?

Şantaj suçu; iki fıkra halinde 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 107. Maddesinde düzenlenmiştir. Şantaj suçunun cezası, Türk Ceza Kanunu’nun 107. maddesinde belirtildiği üzere, 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası ve beş bin güne kadar adli para cezasıdır.

  • Şantaj Suçunun Temel Halinin Cezası: Türk Ceza Kanunu’nun 107. Maddesinde şantaj suçunun temel hali düzenlenmiştir. Yasa hükmüne göre; şantaj suçu işleyen bir kişiye verilecek ceza bir yıldan üç yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezası olarak belirlenmiştir. Burada adli para cezası seçimlik değildir, hapis cezası ile birlikte verilecektir.
  • Şantaj Suçunun Nitelikli Halinin Cezası: Bir suçun nitelikli hali, suçun temel şekline ilave edilen ve cezanın arttırılmasını ya da indirilmesini gerektiren suçun maddi unsuruna ait hallerdir. Şantaj suçunda nitelikli hal düzenlenmemiştir. Maddenin ikinci fıkrasındaki kısım da suçun nitelikli halini oluşturmaz.
  • Şantaj Suçunda Ağırlaştırıcı Nedenler: Şantaj suçunun 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu kapsamında ağırlaştırıcı bir nedeni düzenlenmemiştir. Ancak suçun işleniş biçimi ve koşulları, TCK’nın genel hükümleri çerçevesinde cezasının arttırılmasını gerektirebilir. Maddenin ikinci fıkrası, şeref veya saygınlığa zarar verilecek nitelikte tehdit hâlini düzenlemekte olup bu hal nitelikli hali oluşturmaz. Temel suçun kapsamını genişleten bir düzenlemedir ve ayrıca daha ağır ceza öngörmemektedir.
  • Şantaj Suçunun Tüzel Kişiler Tarafından İşlenmesi: Şantaj suçunun tüzel kişiler tarafından işlenmesi hali yasa maddesinin 111. Madde hükmünde düzenlenmiştir. Maddeye göre suçun tüzel kişinin faaliyeti çerçevesinde işlenmesi halinde tüzel kişiler hakkında bunlara özgü güvenlik tedbirlerine hükmedilmektedir.
Şantaj Suçu CezasıKanuni Dayanağı
TCK 107 Basit Hali Cezası1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası ve beş bin güne kadar adli para cezası
Şantaj Suçunun Nitelikli Halinin CezasıDüzenlenmemiştir.
Şantaj Suçunda Ağırlaştırıcı HallerDüzenlenmemiştir.
santaj sucu cezasi
santaj sucu cezasi

Şantaj Suçu Örnekleri

  • Mehmet, eski sevgilisi Firuze’nin çıplak fotoğraflarını çekmiş ve muhafaza etmektedir. Mehmet, Firuze’nin kendisinden ayrılmasından sonra Firuze’yi aramış ve kendisiyle görüşmesi için ısrarcı olmuştur. Ancak Firuze bu ısrarlara hiçbir şekilde karşılık vermemiş ve Mehmet’e kendisi ile görüşmek istemediğini belirtmiştir. Mehmet, Firuze’ye son çare olarak kendisi ile görüşmezse telefonundaki çıplak fotoğraflarını sosyal medya hesaplarından yayınlayacağını söylemiştir. Mehmet bu durumları Firuze üzerinde baskı aracı olarak kullanarak, onu yükümlü olmadığı bir şey yapmaya sağlamaya zorlayarak şantaj suçunu işlemiştir.
  • Ayşe komşusu Berk’in bahçesindeki ağaçtan rahatsızlık duymaktadır. Bunu da defalarca komşusu Berk’e belirtmiştir. Ancak Berk, komşusu Ayşe’nin bu rahatsızlığını mantıksız bulup kulak arkası etmiştir. Ayşe’nin en sonunda canına tak etmiş ve komşusu Berk’e “Eğer ağacı kesmezden apartmandaki bütün komşulara bana anlattığın özel hayatınla ilgili gizli sırlarını anlatırım.” Şeklinde tehditte bulunmuştur. Burada Ayşe, mağdur Berke’yi istediği davranışı yapmaya zorlamak için tehditte bulunarak şantaj suçunu işlemiştir.
  • Şantaj suçlarında genellikle sanık mağdurun çıplak fotoğrafım ya da görüntüsünü kullanmaktadır. Kişilerin çıplak, uygunsuz görüntüleri/videoları hem kattır hem de kişisel veridir. Anayasanın 20. maddesine göre kişisel verilerin korunması gerekir. Bu nedenle, dosyada bulunan kişisel verilere, üçüncü kişilerin erişimi engellenmelidir. (4. CD, 16/05/2016, 3972/9894)
  • Şantaj suçunda genellikle mağdurun çıplak/uygunsuz fotoğrafları/videoları akıllı telefonlarla çekilmekte ve burada muhafaza edilmektedir. Veri işleyen özelliği nedeniyle akıllı telefonlar Budapeşte Sanal Ortamda İşlenen Suçlar Sözleşmesi’nin 1/a maddesindeki tanıma göre CMK 134. madde kapsamında bilgisayar sayılır. Adli ve Önleme Aramaları Yönetmeliği’nin 17/3 maddesine göre çıkarılabilir donanımlar (CD, DVD, Flash bellek, harici harddisk) da bilgisayardır. Bu nedenle akıllı telefon ya da çıkarılabilir donanımlara elkoyma, bunlar üzerinde arama CMK 134. maddeye göre yapılmalıdır. Aksi halde elde edilen delil, yasak delil sayılır.
  • Ayrıldıktan Sonra Telefonla Şantajda Bulunma Dosyada sanık hakkında hakaret ve şantaj suçundan yargılama yapılmış, mahkumiyet kararı verilmiştir. Somut olayda, sanık ile müştekinin arkadaş oldukları ve ayrıldıktan sonra sanığın müştekiyi telefon ile arayarak şantaj ve hakaret içeren sözler söylemiştir. Sanık, aradığını ve şantaj ile hakaret içeren sözlerde bulunduğunu kabul etmiştir. Yargıtay, sanık tarafından kabul edilen ve söylendiği iddia edilen sözlerin ne şekilde şantaj suçunun unsurları oluşturduğuna dair mahkemeden tartışılıp açıklanmadan karar verdiği belirtilmiştir. Şantaj suçunun, sanığın yapmaya hakkı olan veya yükümlü olduğu bir şeyi yapacağından veya yapmayacağından söz ederek, bu durumları mağdur üzerinde baskı aracı olarak kullanması, mağduru kanuna aykırı veya yükümlü olmadığı bir şey yapmaya sağlamaya zorlamak olduğu eklenmiştir. Yargıtay, yerel mahkemenin tehdit suçunu da oluşturup oluşturmadığının değerlendirilmesini yasal olmayan gerekçe ile mahkumiyet hükmü kurulmasını doğru bulmamış ve bozma kararı vermiştir. (Yargıtay 4. Ceza Dairesi 2014/35707 Esas, 2018/21935 Karar)

  • Elinde Özel Görüntüler Olduğunu Belirten Eski Sevgilinin Şantaj Suçu İşlemesi: Dosyada sanık hakkında şantaj suçundan yargılama yapılmış, mahkeme, sanık adına beraat kararı vermiştir. Temyiz başvurusunda bulunulmuştur. Yargıtay, dosya incelemesinde, mağdur ile sanığın duygusal arkadaşlık içinde bulunduğu ve mağdurun sanıktan ayrılma isteğini sanığın kabullenemediğini ve mağdura mesaj atarak “Elimde özel görüntülerin var, eğer benden ayrılırsan bu görüntüleri internette yayınlarım, okulun sitesine koyarım” dediği anlaşılmıştır. Yargıtay, sanığın eylemlerini, mağdurun şeref ve saygınlığına zarar verecek nitelikte olduğunu, mahkemenin şantaj suçunu oluşturduğunu gözetmeden beraat kararı verdiğini belirtmiştir. Yargıtay, kanuna aykırı olan hükmün bozulması yönünde karar vermiştir. (Yargıtay 4. Ceza Dairesi 2014/35004 Esas, 2018/21962 Karar)

Şantaj Suçu Ceza Davalarında Dikkat Edilmesi Gerekilenler

Soruşturma dosyasında, yeri geldiğinde olayın özelliği de gözetilerek mağdura bazı sorular sorulabilir. Mağdurun beyanları ile suçun kapsamı belirlenebilir. Mağdurun beyanlarının alınması olay tarihine yakın olduğu için soruşturma evresinde alınmalıdır. Mağdurun beyanları suçun teşebbüs aşamasında kalıp kalmadığını tespit etmek için de esas alınabilir ancak şantaj suçuna teşebbüs hükümleri uygulanmaz çünkü sırf hareket suçudur. Bu suç şikayete tabi bir suç değildir. Yani mağdur şikayetçi olmasa bile Cumhuriyet savcısı tarafından suçun soruşturulması ve kovuşturulması resen yapılacaktır. Şantaj suçunun işlendiği yeri gören güvenlik kamera kayıtları ses de kayıt ediyorsa dosya kapsamında yardımcı olabilir. Şantaj suçu tehdit suçunun özel bir görünüşüdür. Çünkü tehdidin kanunun 107. maddesi kapsamında işlenmesi halinde şantaj suçu oluşur.

  • İhbar eden ya da şikayetçi olan kişinin beyanının ayrıntılı ve maddi gerçeği ortaya çıkarmaya yönelik sağlıklı araştırma yapılmasına elverişli bir içeriğe sahip olmadığı, beyan içeriğinde suçun oluşma- si için kanunda öngörülen hak, yükümlülük, haksız çıkar sağlama ya da şeref veya saygınlığına zarar verecek nitelikteki hususları açıklama ve isnat etme olgularının varlığını gösterir iddialar bulunup bulunmadığı, bu doğrultuda eylemin suç teşkil etmemesi ya da başka bir suç oluşturması ihtimali dikkate alınarak adli sürece yön verilip verilmediği.
  • Eylemin telefon vasıtasıyla gerçekleştiği iddia ediliyorsa, iletişimin tespiti tedbiri uygulanarak elde edilen verilerin iddiayı doğrulayıp doğrulamadığı, mağdurun telefonunda bulunan mesajların usule uygun biçimde incelenip ayrıntısıyla tutanağa bağlanıp bağlanmadığı, mağdur tarafından kaydedilmiş bir görüşme mevcut ise usulünce muhafaza altına alınarak incelenip incelenmediği, gereği halinde kayıttaki sesin şüpheliye/sanığa ait olup olmadığına dair yapılacak bilirkişi incelemesi sonucu hazırlanan rapor ya da iletişimin tespiti verilerinden şüpheliyle/sanıkla irtibat halinde olduğu anlaşılan kişilerle yüzleştirme yaptırılıp yaptırılmadığı, tarafların yararlandıkları baz istasyonlarına ilişkin verilerin iddiaları doğrulayıp doğrulamadığı, bu amaçla tanık dinlenip dinlenmediği.
  • Eylemin internet vasıtasıyla gerçekleştiği iddia ediliyorsa, failin kullandığı iddia olunan site yönetiminden (yer sağlayıcıdan) IP/Port ve zaman aralığı bilgileri temin edilip bu veriler erişim sağlayıcıya gönderilmek suretiyle eylem esnasında yararlanılan internet hattı sahibinin ve bu hattın bulunduğu yer ile şüpheli/sanık arasında irtibat olup olmadığının tespit edilip edilmediği, gereği halinde uzman kolluk ekipleri vasıtasıyla açık kaynak araştırması yapılıp yapılmadığı, yine yasal şartların varlığı halinde şüpheliye/sanığa ait cep telefonu/bilgisayar üzerinde usulünce inceleme yapılarak şikâyet konusu eylemi doğrulayan bir veri elde edilip edilmediği, bu hususların tespiti amacıyla bilirkişi görevlendirilip görevlendirilmediği.
  • Gerek şantaj iddiasının gerçekliğini gerekse taraflar arasında böyle bir olay yaşanmasına sebep olacak diğer hususları (eski ilişki, husumet vs.) tespit edip değerlendirmek amacıyla tanık beyanlarının alınıp alınmadığı, taraflar arasında önceden meydana gelen olaylara ilişkin adli evrakın temin edilerek incelenip incelenmediği.
  • Toplanan delillere göre eylemin doğru vasıflandırılıp vasıflandırılmadığı, bu kapsamda eylemin suç teşkil edip etmediği yahut başka bir suçun unsurlarını taşıyıp taşımadığı.
  • Netice itibarıyla şüpheli/sanık hakkında kamu davası açılmasına veya mahkumiyet kararı verilmesine yeterli olacak mahiyette savunmasının aksini ispat edici ve şüpheden uzak delil bulunup bulunmadığı.

Şantaj Suçunun Özel Görünüşleri

  • Teşebbüs: Şantaj suçu, tehlike suçları arasında yer almaktadır. Yani failin eylemi tamamlanmadan bırakması halinde teşebbüsten söz edilemez. Tehlike suçlarında genel olarak teşebbüs hükümleri uygulanmaz. Ancak tehlike suçlarının bileşik ve parçalı yapısı dikkate alındığında suç birden fazla aşamadan oluşuyorsa teşebbüs mümkün olabilmektedir. Başka bir deyişle, şantaj suçunun unsurları ayrı ayrı aşamalar hâlinde işlenmiş ve fail suçun tamamlanmasını engelleyecek şekilde müdahale edilmişse, teşebbüs hükümleri uygulama alanı bulur.
  • İştirak: İştirak tek kişiyle işlenebilen bir suçun birden fazla kişiyle işlenmesi halinde cezai sorumluluğu genişleten bir hukuk kuralıdır. Kanundaki suç tanımına uyan hareketi işleyen kişi tek değildir, bu suçun işlenmesine katılan kişilerin hepsi cezalandırılır. Ancak şantaj suçunda iştirak açısından özel bir düzenleme yoktur. Bu nedenle şantaja iştirak kişinin şantaja yardım etmesi, azmettirmesi şeklinde gerçekleşebilir.
  • İçtima: Kural olarak ceza hukukunda kaç tane suç varsa o kadar ceza vardır. Ancak içtima; birden çok suç işenmesine rağmen tek ceza verilmesini sağlayan hukuki kurumdur. Suçların içtimaında ceza dörtte birinden dörtte üçüne kadar arttırılır. Aynı suç işleme kararı ile aynı kişiye farklı zamanlarda birden çok kez şantaj uygulanabilir. Yani şantaj suçunda içtima hükümleri uygulanma alanı bulur.

Uzlaşma, Adli Para Cezasına Çevirme, Erteleme ve Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması Kararı

  • Uzlaşma: uzlaşma müessesesi mağdur ile failin arasındaki uyuşmazlığın giderilmesini hedefler. Uzlaştırma kapsamındaki suçlar kanunda belirlenmiştir. Buna göre her suç uzlaşma kapsamına girmemektedir. Dolayısıyla şantaj suçunda uzlaşma hükümlerinin uygulanması mümkün değildir.
  • Adli Para Cezasına Çevirme: Kanunda şantaj suçu düzenlenirken hem hapis hem de adli para cezasının verilmesi öngörülmüştür. Buna göre şantaj suçunun cezası aslında hem hapis hem de adli para cezasıdır. Şantaj suçu nedeniyle verilen hapis cezasının adli para cezasına çevrilebilmesi için alt sınırdan verilen hapis cezasının takdiri indirim vb. sebeplerle bir yıl ve daha az süreli olması gerekir. Nitekim TCK m.50 uyarınca hapis cezası bu şartlar altında para cezasına çevrilebilmektedir.
  • Erteleme: 5237 sayılı TCK’nin 51. Maddesinde hapis cezasının ertelenmesi düzenlenmiştir. Hapis cezasının ertelenmesi kararı; iki yıl veya daha altındaki hapis cezalarında verilir. Şantaj suçunda verilecek hapis cezasının 2 yıl ve altında olması ayrıca diğer şartlarında sağlanması durumunda hapis cezasının ertelenmesine karar verilebilir.
  • Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılmasına Karar Verilmesi: Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı; kişi hakkında mahkeme hükmü kurulduktan sonra hükmün açıklanmaması ancak 5 yıl boyunca denetimde tutulmasını sağlayan hukuki durumdur. Hakimin takdir yetkisine göre; şantaj suçunda gerekli şartlar sağlanıyorsa hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilebilir.

Soruşturma ve Kovuşturma Evresi

  • Soruşturma Evresi: Şantaj suçu, tehdit suçunun özel bir görünüşüdür. Nitekim tehdidin kanunun 107. maddesi kapsamında işlenmesi halinde şantaj suçu oluşur. Bu suç şikayete tabi bir suç değildir. Yani mağdur şikayetçi olmasa bile Cumhuriyet savcısı tarafından suçun soruşturulması ve kovuşturulması resen yapılacaktır. Savcı şantaj suçuna ilişkin yeterli delile ulaştığı takdirde şüpheli hakkında iddianame düzenler. Aksi takdirde yeterli delile ulaşamayan savcı takipsizlik kararı verir. Takipsizlik kararına 2 hafta içerisinde itiraz edilmesi mümkündür.
  • Kovuşturma Evresi: Soruşturma evresinin sonlaması ile birlikte kovuşturma evresi başlayacaktır. Soruşturma evresinde şüpheli sıfatına sahip olan kişi kovuşturma evresiyle birlikte sanık sıfatını alır. Şantaj suçlarında görevli mahkeme asliye ceza mahkemeleridir. Suçun işlendiğine dair tüm deliller bu evrede değerlendirilerek mahkeme tarafından hüküm kurulur. Şantaj suçunun işlendiği yeri gören güvenlik kamera kayıtları ses de kaydediyorsa dosya kapsamında yardımcı olacaktır. Kovuşturma evresi neticesinde sanık hakkında ya beraat ya da mahkumiyet hükmü kurulur.

Şantaj Suçunda Gözaltı ve Tutukluluk

Şantaj suçu, hürriyete karşı suçlar arasında düzenlenmiştir. Buna göre mağduru tehdit yoluyla belirli bir davranışta bulunmaya zorlama veya haksız bir menfaat sağlamayı amaçlamak şantaj suçunu meydana getirmektedir. 5237 sayılı kanunun 107. Maddesinde düzenlenmektedir. Bu suç hem malvarlığına hem de mağdurun iradesine yönelik bir suç olması nedeniyle soruşturma ve kovuşturma aşamalarında kolluk ve yargı organları tarafından ciddi şekilde takip edilir. Gözaltı, 5271 sayılı kanunun 90. Madde ve devamında düzenlenmiştir.

Şantaj suçu bakımından gözaltı, suçun tespiti, delillerin toplanması gibi hususlar söz konusu olduğunda uygulanabilir. Gözaltı tedbiri, soruşturma sürecinin sağlıklı yürütülebilmesini sağlamak maksadıyla başvurulabilecek tedbirlerden bir tanesidir. Bu tedbirlerden bir diğeri tutukluluk tedbiridir. Tutukluluk 5271 sayılı kanunun 100. Madde ve devamında düzenlenmiştir. CMK 100 kapsamında aranana şartlar mevcutsa şüpheli hakkında tutuklama tedbirinin uygulanabilmesi mümkündür.

İfade, Savunma ve Yargılama Süreci

Şantaj suçu şikayete tabi bir suç değildir. Yani tespit edildiği takdirde savcılık tarafından resen takip edilir. Soruşturma aşamasında, yeri geldiğinde olayın özelliği de gözetilerek mağdura suça ilişkin bazı sorular sorulmalıdır. Mağdurun beyanlarının alınması olay tarihine yakın olduğu için soruşturma evresinde olması önemlidir. Böylece maddi gerçeğin ortaya çıkarılması daha kolay olacaktır. Mağdurun beyanları ile suçun kapsamı belirlenmesine yardımcı olur.

Akabinde yalnızca mağdurun değil sanık ya da şüphelinin de ifadesinin alınması önem arz eder. Aksi halde sanık/şüphelinin savunma hakkı ihlal edilmiş olacaktır. Yargılama süreci boyunca hem sanığın hem de mağdurun ifadelerine başvurularak maddi gerçeğin ortaya çıkarılması gerekmektedir. Nitekim toplanan deliller sanığın suçu işlediğini sabit hale getirirse sanık hakkında mahkumiyet hükmü tesis edilir. Aksi halde ise sanığın beraatine karar verilir.

Şikayet Süresi, Zamanaşımı, Uzlaşma, Etkin Pişmanlık ve Görevli Mahkeme

  • Şikayet Süresi: Şikayete tabi olan suçlar için şikayet süresi mağdurun fail ve fiili öğrenmesi ile başlar. Bu süre 6 aylık bir süre olup mağdurun hem faili hem mağduru öğrenmesi gerekir. Şikayete tabi suçlar 5237 sayılı TCK’nin 73. Maddesinde yer almaktadır. Şantaj suçu bu suçlar arasında yer almadığı için şikayete tabi suçlar arasında bulunmamaktadır. Bu nedenle şantaj suçu için kişilerin şikayeti şartı aranmaz. Cumhuriyet savcılığı resen soruşturma ve kovuşturma yapacaktır.
  • Zamanaşımı: Ceza hukukundaki zamanaşımı; ceza davasının açılması için kanunda öngörülen süreyi ya da cezanın kesinleşmesi için öngörülen süreyi belirtir. Şantaj suçu bakımından zamanaşımı süresi 8 yıldır. Kişi suçun işlenmesinden itibaren 8 yıl içinde resen soruşturulması yapılmazsa sonrasında da yapılmaz. Çünkü şantaj takibi şikâyete bağlı olmayan bir suçtur.
  • Etkin Pişmanlık: Etkin pişmanlık 52237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nda düzenmiş olan failin pişmanlığına göre cezanın azaltılmasını hatta kaldırılmasına yol açan bir hukuk kuralıdır. Her suç tipi için etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanması mümkün değildir. Bu nedenle şantaj suçu için de kanunda etkin pişmanlık hükümleri düzenlenmediğinden  etkin pişmanlık hükümleri uygulanmaz.
  • Şantaj Suçunda Görevli Mahkeme:  Görev kamu düzeninden olduğu için görevsiz bir mahkemenin davaya bakması işlemleri geçersiz kılar. Yetki ise belirlenen mahkemenin hangi yerdeki mahkeme olduğu ile ilgilidir. Şantaj suçu için görevli mahkeme asliye ceza mahkemesidir. Yetkili mahkeme ise suçun işlendiği yer asliye ceza mahkemesi ile mağdurun yerleşim yerindeki asliye ceza mahkemesi olacaktır.
İlgili Yazı: Yargıtay Kararları
santaj sucu beraat
santaj sucu beraat

Şantaj Suçu Hakkında Mahkeme Kararları

Yargıtay 4. CD Esas: 2016/14394 Karar: 2020/13019 Tarih: 21.10.2020

  • Şantaj Suçu ve Cezası
  • TCK 107. Madde

Somut olayda sanığın katılanı birden fazla defa aradığı, katılan tarafından dosyaya sunulan ses kayıtlarına yansıyan taraflar arasında geçen telefon görüşmesinde sanığın katılan ile görüşmek istediğini, katılanı sevdiğini, katılanın gel demesi halinde geleceğini beyan etmesi, bu görüşmede sanığın katılanı herhangi bir menfaat sağlamak amacıyla kendisiyle görüşmeye zorladığına dair bir sözlün bulunmadığını anlaşılması karşısında, eylemin cinsel taciz suçunu oluşturduğu gözetilmeksizin yerinde görülmeyen gerekçe ile sanık hakkında şantaj suçundan hüküm kurulması bozmayı gerektirmiş.


Yargıtay 4. CD Karar: 2016/10423 Esas: 2020/9740 Tarih: 10.09.2020

  • Şantaj Suçu ve Cezası
  • TCK 107. Madde

Somut olayda sanığın kendisinden şikayetçi olan müştekiye şikâyetinden vazgeçmesi için “aradan çekil, ayağını denk al, çekilmezsen sonunu iyi görmüyorum, seni öldürürüm” dediğinin kabul edilmesi karşısında; sanığın mağduru zorladığı hususların neler olduğu açıklanmadan, vücut dokunulmazlığına yönelik tehdidinin de yapmaya hakkı olduğu bir eylem niteliğinde bulunmadığı, buna göre şantaj suçunun yukarıda açıklanan unsurunun gerçekleşmediği ve eylemin kül halinde TCK’nın 106/1 maddesine uyan tehdit suçunu oluşturup oluşturmadığı değerlendirilmeden yasal olmayan gerekçe ile şantaj suçundan mahkumiyet hükmü kurulması bozmayı gerektirmiş.


Yargıtay 15. Ceza Dairesi 2017/14068 E. 2019/8789 K. ve 24.09.2019 Tarihli Kararı

  • Şantaj Suçu ve Cezası
  • TCK 107. Madde

Sanık ile katılan arasında arkadaşlık ilişkisi olduğu, sanığın çeşitli bahaneler üreterek katılandan birden fazla kez ödünç para aldığı, geri ödemede bulunmadığı, ayrıca katılanın özel yaşamına ait görüntülerini ailesine göndereceği söylemek suretiyle dolandırıcılık ve şantaj suçlarını işlediğinin iddia edildiği olayda, sanık savunması, katılan beyanı ile tüm dosya kapsamına göre, sanığın üzerine atılı dolandırıcılık suçu açısından, sanık ile katılan arasındaki uyuşmazlığın hukuki mahiyette olduğu, dolandırıcılık suçunun yasal unsurlarının oluşmadığı, şantaj suçu açısından, sanığın savunmasının aksinin ispat edilmediği, sanığın atılı şantaj suçunu işlediğinin sabit olmadığı, gerekçelerine dayanan mahkemenin atılı suçlardan sanığın beraatına ilişkin hükümde bir isabetsizlik görülmemiştir.


Yargıtay 15. Ceza Dairesi 2015/1259 E. 2018/1895 K. ve 20.03.2018 Tarihli Kararı

  • Şantaj Suçu ve Cezası
  • TCK 107. Madde

Lise öğrencileri olan mağdur … ile…’ın aralarında gönül ilişkisinin olduğu ve kendilerine ait cep telefonu olmaması nedeni ile arkadaşlarının cep telefonları üzerinden haberleştikleri, …’ın talebi üzerine arkadaşı olan sanık …’nin kendi cep telefonundan, mağdur …’nın arkadaşına “ilişkiyi bitirdiğine” yönelik mesaj gönderdiği, bu mesajdan bir kaç saat sonra sanık ve suça sürüklenen çocuğun birlikte hareket ederek, mağdur …’ya, …’ın arkadaşı olduklarını ve buluşmak istediklerine dair mesaj gönderdikleri, buluştuklarında ise …ile kendisini 200 TL karşılığında barıştırabileceklerini söyleyerek mağdur …’nın inanmasını sağlayıp 200 TL’yi aldıkları, bir gün sonra ise mağdur …’nın yine çağrılarak bu kez “… ile irtibat sağlaması için her ikisine de telefon alacaklarını söyleyerek para istedikleri”, mağdur …’nın da inanarak bu kez evlerinde bulunan ailesine ait bir adet bileziği verdiği, bu olaydan sonra ise sanık ve suça sürüklenen çocuğun “barıştırmak için kafe kapatacaklarını söyleyip” aynı şekilde bir bilezik daha aldıkları, bir süre sonra sanık ve suça sürüklenen çocuğun tekrarda farklı bir bahane ile mağdur …’dan bilezik istemesi üzerine, mağdur …’nın bu sefer bilezik vermeyi kabul etmediği, bunun üzerine sanık …’nin “sen …değilsin, babana gider benimle yattığını söylerim, o da bana inanır” diyerek şantaj ettiği, mağdur …’nın bu şantaj nedeniyle korku altında …’ye o gün bir bilezik daha verdiği, sonraki günlerde ise sanık ve suça sürüklenen çocuğun aynı şantajla mağdur …’dan yedi bilezik daha aldıkları, bilezikleri bozdurarak parasını birlikte harcadıkları, mağdur …’nın babasının evdeki bileziklerin yerinde olmadığını görmesi üzerine hırsızlık olduğu düşüncesi ile polise durumu bildirdiğinde olayın ortaya çıktığı, sanık ve suça sürüklenen çocuğun iştirak iradesi altında hareket ederek dolandırıcılık ve şantaj suçunu işledikleri iddia olunan somut olayda, sanık ve suça sürüklenen çocuğun suçtan kurtulmaya yönelik soyut suç inkarına yönelik savunmaları, mağdurun tüm aşamalardaki istikrarlı beyanları ile mağdurun bu beyanlarını doğrular içerikteki tanıkların anlatımları karşısında, sanık ve suça sürüklenen çocuğun dolandırıcılık ve şantaj suçundan mahkumiyetleri yerine, yeterli ve yasal olmayan gerekçe ile hakların beraat hükümleri verilmesi, bozmayı gerektirmiş.


Şantaj Suç Duyurusu Dilekçesi

(Suçun İşlendiği Yer) CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞI’NA

Müşteki: İsim Soyisim (TC Kimlik No) (Adres Bilgileri)

Vekili: Av. Umur YILDIRIM

Söğütözü Mah. Söğütözü Cad. No:2 Koç İkiz Kuleleri B Blok Kat:4 Daire:7,  06530 Çankaya

Şüpheli: İsim Soyisim (TC Kimlik No) – (Adres Bilgileri)

SUÇ: Şantaj Suçu (TCK Madde 107)

Suç Tarihi: …/…/…

Suç Yeri: (…)

Konu: Şüpheli şahıs hakkında işlemiş olduğu şantaj suçu nedeniyle soruşturma başlatılması ve soruşturma neticesinde şahıs hakkında kamu davası açılması taleplerimizi havidir.

AÇIKLAMALAR

  • Giriş kısmında müvekkilin kim olduğu, şüpheli şahsın kim olduğu, tarafların nasıl tanıştığı ve iletişime geçtiği gibi hususlar ayrıntılı olarak anlatılır. Bununla birlikte suç nedeniyle müvekkilin uğradığı maddi-manevi zarar da giriş kısmında özetlenebilir.
  • Şüpheli şahsın, suça yönelik eylemlerinin ne şekilde işlediği ayrıntılı olarak anlatılır. Yaşanılan olaydan bahsedildikten sonra ayrıntılı olarak deliller sunulur. Aynı zamanda ek olarak bu delillerin sunulması gerekmektedir. (Örneğin Ankara ilinde bulunan X isimli şahıs müvekkile ait özel görüntü ve video kayıtlarını kendisine 10.000 TL vermediği takdirde sosyal mecralarda yayınlayacağı yönünde tehdit etmiştir. Ceza Kanunumuzun 107. maddesinde düzenlenen şantaj suçunun işlendiği sabittir.)
  • Sonuç kısmında ise dilekçenin ekinde yer alacak deliller toparlanır. Gerekli görüldüğü takdirde suça ilişkin açıklamalara ve mahkeme kararlarına yer verilir.

Hukuki Sebepler: TCK ve ilgili her türlü yasal mevzuat.

Hukuki Deliller: Tanık, yemin, sözleşmeler, fotoğraf görüntüleri, mesajlar ve ilgili her türlü yasal delil.

Sonuç Ve İstem: Yukarıda açıklanan nedenlerle şüpheli şahıs hakkında soruşturma başlatılmasını, soruşturma sonucunda kamu davası açılması yönünde karar verilmesini saygılarımızla vekaleten arz ve talep ederiz. (Tarih)

                        Müşteki Vekili

                  Av. Umur YILDIRIM

                              (e-İmza)


Şantaj Suçu Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

  • Şantaj suçu memuriyete engel olur mu?

Hırsızlık, zimmet, belgede sahtecilik, dolandırıcılık, kaçakçılık gibi suçlarda kaç yıl ceza verildiğine bakılmaksızın kişilerin memur olmasına izin verilmez. Bu suçlar dışındaki suçlarda ise 1 yıl ve daha uzun süreli hapis cezası verilen suçlar kişilerin memuriyetine engel olmaktadır. Sonuç olarak şantaj suçu da kişilerin memuriyetine engel olacaktır.

  • Şantaj suçu mağduru olarak tazminat davası açabilir miyim?

Şantaj suçunun mağduru olarak kişi Cumhuriyet savcılığına başvurduktan sonra bu başvurusunun sonucunu beklemeden tazminat davası açabilir. Ancak tazminat davasına bakan mahkeme; ceza dosyasının sonuçlanmasını bekleyecektir. Açılacak tazminat davası asliye hukuk mahkemesinin görev alanındadır.

  • Kişiye hem tehditten hem de şantajdan ceza verilebilir mi?

Şartlar sağlandığı ve iki ayrı suç şeklinde tehdit ve şantaj suçu işlendiği sürece iki suçtan ayrı ayrı cezalandırma mümkündür.

X
kadim hukuk ve danışmanlık