Bilişim Hukuku

İnternetten İçerik Kaldırma

İnternetin ortaya çıktığı ilk yıllarda Türkiye’de internet kullanımı hakkında hukuki düzenlemelere ihtiyaç duyulmamıştır. Ancak internet çok kısa bir süre içinde çok büyük bir gelişme kaydetmiş ve öngörülemeyecek bir şekilde hukuku etkilemeye başlamıştır. İnternetin bu beklenmeyen gelişmesi üzerine kişiler arasında doğan uyuşmazlıkların önlenmesi ve sorumluluk boyutunun düzenlenmesi gerekliliği doğmuştur.  İnternetten içerik kaldırma da bunların en başında yer almaktadır.

Türkiye’de internet hakkına ilişkin ilk düzenleme 5369 sayılı Evrensel Hizmet Kanunu ile yapılmıştır.  Bu Kanun ile düzenlenen evrensel hizmet ile; Türkiye sınırları içinde hiçbir yer ayrımı gözetmeksizin, makul bedel karşılığında, düşük gelirliler ve dezavantajlı gruplara ilişkin tedbirler alınarak, önceden belirlenmiş hizmet kalitesinde ve devamlı olarak temel internet erişimi ve elektronik haberleşmenin sağlanması amaçlanmıştır.

İnternet alanındaki hızlı gelişmeler Evrensel Hizmet Kanunu’nu yetersiz kılmış ve nihayet 2007 yılında kısaca İnternet Kanunu olarak adlandırılan İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanunyürürlüğe girmiştir. Bu kanun kapsamına internetten içerik kaldırmaya yönelik usul ve esasları da almaktadır. Özellikle internet hukukunun yaygınlaşması ve uygulama alanının genişlemesi ile ortaya çıkan ve evrensel olarak bir temel hak olarak kabul görmeye başlayan unutulma hakkı ile yakından bağlantısı bulunan internetten içerik kaldırmava ve buna ilişkin usulü bu kanun açıklığa kavuşturmuş durumdadır.

İnternet hakkındaki yasal düzenlemelerin uygulanmasını ve yürütülmesini sağlayan idari kuruluş günümüzde Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu(BTK)’dur. 2016 yılından önce Telekomünikasyon İletişim Başkanlığınca yapılan iletişimin içeriğini kontrolü 2016 yılında bu kurumun kapatılması üzerine BTK bünyesinde toplanarak tek merkezden yürütülmeye başlanmıştır.

İnternetten İçerik Sildirme

Günümüzde internet aracılığıyla iletişim kurmayan ve internet ortamında içerik oluşturmayan kişi sayısı yok denecek kadar azdır. Ancak kişiler her zaman internet ortamında oluşturdukları ya da kendileri hakkında oluşturulan içeriklerin internet ortamında kalmaya devam etmesini istemeyebilirler. Bu anlayış günümüzde özellikle internet kullanımının artmasıyla ortaya çıkan unutulma hakkı ile yakından ilişkilidir. Temel bir insan hakkı olarak unutulma hakkı esasen kişilerin kendileri hakkındaki bilgi ve paylaşımların ortadan kaldırılmasını isteme hakkını oluşturur. Bu bağlamda internetten içerik kaldırılmasının talep edilmesi de unutulma hakkının bir gereğidir.

Ülkemizde internetten içerik kaldırılmasının talep edilmesi yukarıda da adı geçen İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi Ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun (İnternet Kanunu) çerçevesinde yapılmaktadır. Ancak bu temel kanun dışında da internetten içerik kaldırılmasını düzenleyen kanunlar vardır. Örneğin; Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu Ek 4. Maddesi, Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurumu Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun 8. Maddesi, Türk Ticaret Kanunu haksız rekabete ilişkin hükümler, Terörle Mücadele Kanunu 6. Maddesi, Türk Medeni Kanunu 24 ve 25. Maddeleri gibi kanunlar ile internetten içerik kaldırılması hususu düzenlenmiştir.

İnternetten içerik kaldırılmasına ilişkin düzenlemeye göre içerik kaldırmayı talep edecek olan talepçi bazı şartların gerçekleşmesi halinde doğrudan idareye başvurabileceği gibi yargı yoluna da başvurabilmektedir. İdareye doğrudan yapılacak başvuru BTK’ya yapılırken, yargısal başvuru için Sulh Ceza Hakimliği görevlidir. Bu konuda ceza avukatı ile çalışmanız sürecinizin hızlanması ve doğru sonuç alınması bakımından önemlidir.

Katalog Suçlar Kapsamında BTK’nın Doğrudan Erişim Engellemesi

İnternet Kanunu’nun 8. Maddesinde yazılı suçlar uygulamada Katalog Suçlar olarak adlandırılmaktadır. İnternet Kanunu’nun 8. Maddesinde sayılan suçların oluştuğuna dair yeterli şüphenin bulunması halinde içeriğin yurtdışından veya yurtiçinden sağlanmasına göre BTK’nın doğrudan erişim engelleme yetkisi gündeme gelecektir.

Kanun’un 8. Maddesi şu şekildedir:

“İnternet ortamında yapılan ve içeriği aşağıdaki suçları oluşturduğu hususunda yeterli şüphe sebebi bulunan yayınlarla ilgili olarak erişimin engellenmesine karar verilir:

a) 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununda yer alan;

1) İntihara yönlendirme (madde 84),

2) Çocukların cinsel istismarı (madde 103, birinci fıkra),

3) Uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanılmasını kolaylaştırma (madde 190),

4) Sağlık için tehlikeli madde temini (madde 194),

5) Müstehcenlik (madde 226),

6) Fuhuş (madde 227),

7) Kumar oynanması için yer ve imkân sağlama (madde 228), suçları.

b) 25/7/1951 tarihli ve 5816 sayılı Atatürk Aleyhine İşlenen Suçlar Hakkında Kanunda yer alan suçlar”

Yukarıda sayılan suçlar uygulamada katalog suç olarak adlandırılmaktadır. İnternet Kanunu’nun 8. maddesinin 4. fıkrasına göre;

-İçeriğin yurtdışından sağlandığı durumlarda BTK; katalog suçların tamamı için doğrudan içerik engelleme kararı verebilmektedir.

-Ancak içeriğin yurtiçinden sağlandığı hallerde BTK; yalnızca müstehcenlik, çocukların cinsel istismarı ve fuhuş suçlarına dair bir tespit ile karşılaşılması durumunda doğrudan içerik engelleme kararı verebilmektedir. İçeriğin yurtiçinden sağlandığı diğer katalog suçlar için BTK’nın doğrudan içerik engellemesi mümkün olmayıp yargı yoluna başvurmak gerekecektir.

BTK’nın erişim engelleme kararı derhal ve en geç kararın erişim sağlayıcıya (internet ortamına erişim olanağı sağlayan gerçek ve tüzel kişiler) bildirilmesinden itibaren 4 saat içinde uygulanarak internet ortamından kaldırılmak zorundadır.

Müstehcenlik, fuhuş ve çocukların cinsel istismarı suçlarının cinsellikle ilgili olması ve internete çocuklar dâhil herkesin çok rahat şekilde erişim sağlayabilmesi çocuğun üstün yararı da düşünüldüğünde acil müdahaleyi gerektiren suçlar kapsamına girmektedir. Bu nedenle BTK’nın doğrudan müdahale ederek içerik engellemesi gerektiği kanun koyucu tarafından uygun görülmüştür.

Katalog Suçlar Dışında Hak İhlalleri Halinde İnternetten İçerik Kaldırılması

İnternet Kanunu’nun 9 ve 9/A maddelerinde hak ihlalinin kişilik hakkı ihlali ve özel hayatın gizliliğinin ihlali şeklinde ikili bir ayrıma gidilmiş olup bu iki durumda içerik kaldırılması için izlenecek usul farklıdır. Ayrıca aynı Kanun’un 8/A maddesinde belli haklara ilişkin durumlarda doğrudan BTK’ya başvurulması için de farklı usuller öngörülmüştür.

  • Kişilik haklarının ihlali durumunda

Madde kişilik haklarının ihlali durumunu düzenlemiş olup internet ortamında yayınlanan içerik nedeniyle kişilik haklarının ihlal edildiğini düşünen kişinin iki seçimlik hakkı bulunmaktadır. Buna göre:

– Kişilik hakkı ihlal edilen kişi uygulamada “uyar-kaldır” şeklinde adlandırılan yöntemle öncelikle içerik sağlayıcı (internet ortamı üzerinden kullanıcılara sunulan her türlü bilgi veya veriyi üreten, değiştiren ve sağlayan gerçek veya tüzel kişiler) veya yer sağlayıcıya (ör: twitter, facebook) başvurarak söz konusu içeriğin kaldırılmasını talep edebilir. İçerik veya yer sağlayıcının 24 saat içinde cevap vermesi gerekmektedir. İçerik veya yer sağlayıcı başvuruya olumlu cevap vererek içeriği internet ortamından kaldırırsa uyuşmazlık yargı yoluna gitmeden çözülmüş olacaktır. Ancak içerik veya yer sağlayıcının olumsuz cevap vermesi ya da hiç cevap vermemesi halinde kişilik hakkı ihlal edilen kişinin yargı yoluna başvurarak aşağıda izah edilen usulü takip etmesi gerekecektir.

– Kişilik hakkının ihlal edildiği iddiasıyla internetten içerik kaldırmak isteyen kişi isterse doğrudan isterse uyar-kaldır yönteminden olumlu cevap alamaması halinde doğrudan Sulh Ceza Hakimliği’ne başvuruda bulunabilir. Başvurucu Sulh Ceza Hakimliği’nden erişimin engellenmesi talebinde bulunmalıdır. Bu talep üzerine hakimlik yalnızca kişilik hakkının ihlal edildiği kısım hakkında 24 saat içinde karar vermek zorundadır. Sulh Ceza Hakimliği’nin vermiş olduğu içerik engelleme kararı derhal Erişim Sağlayıcıları Birliği’ne tebliğ edilir. Erişim Sağlayıcıları Birliği tebliğden itibaren 4 saat içinde kararı uygulamakla yükümlüdür.

internetten resim kaldırma tablo

  • Özel hayatın gizliliğinin ihlali durumunda

Kanun’un 9/A maddesinde özel hayatın gizliliğinin ihlali halinde izlenmesi gereken usul düzenlenmiştir. Özel hayatın gizliliğinin ihlal edildiğini iddia eden başvurucu içerik engelleme talebiyle doğrudan BTK’ya başvuruda bulunma hakkına sahiptir. BTK’ya doğrudan başvurunun ardından süreç şu şekilde ilerlemektedir:

– BTK kendisine gelen başvuruyu derhal Erişim Sağlayıcıları Birliği’ne bildirmekle yükümlüdür. Erişim Sağlayıcıları Birliği bu bildirimden itibaren 4 saat içinde içeriği engellemek zorundadır. İçerik engellenmesi talebinde bulunan başvurucu BTK başvurusundan itibaren 24 saat içinde başvurusunu Sulh Ceza Hakimliği’ne taşımak zorundadır. Hakimlik ise kendisine başvurulmasından itibaren 48 saat içinde karar vererek bu kararı BTK’ya gönderir. Neticede BTK Sulh Ceza Hakimliği’nin vermiş olduğu kararı uygulamak zorundadır. Eğer Hakimlik içerik engellenmesini yerinde bulmaz ve talebi reddederse engellenmiş olan içerik yeniden erişime açılacaktır.

internetten içerik kaldırma btk

  • Kanun’un 8/A maddesindeki haklara ilişkin durumunda

İlgili maddedeki düzenlemeye göre “yaşam hakkı ile kişilerin can ve mal güvenliğinin korunması, millî güvenlik ve kamu düzeninin korunması, suç işlenmesinin önlenmesi veya genel sağlığın korunması sebeplerinden bir veya bir kaçının” söz konusu olduğu internet içerikleri için ilgili Bakanlıkların talebi ve BTK’ya bildirimi üzerine Erişim Sağlayıcıları Birliği 4 saat içinde içeriği internet ortamından kaldırır. Ancak BTK talepten itibaren 24 saat içinde Sulh Ceza Hakimliği’ne başvurmak zorundadır. Hakimlik 48 saat içinde konu ile ilgili karar vererek bu kararını BTK’ya bildirir. Sulh Ceza Hakimliği’ne başvurulmadığı ya da Hakimliğin red kararı verdiği hallerde içerik tekrar erişime açık hale getirilir.

İçeriğin engellenmesinin hak ihlalini ortadan kaldırmadığı durumlarda internet sitesinin tamamen erişime kapatılması kararı da söz konusu olabilir.

internetten resim kaldırma btk başvuru

Başa dön tuşu