Aile Hukuku

Anlaşmalı Boşanma Protokolü Nasıl Hazırlanır?

Anlaşmalı boşanma protokolü nasıl hazırlanır? Bu sorunun cevabını vermeden önce anlaşmalı boşanmanın şartlarını yazmakta fayda vardır. Anlaşmalı boşanma protokolü, en az bir sene evlilikleri sürmüş olan ve boşanmak isteyen tarafların boşanma ve ferilerine ilişkin her türlü hususa dair iradelerini yazılı bir şekilde ortaya koymaları sonucunda oluşan düzenlemedir.

Türk Medeni Kanunu’nda ise anlaşmalı boşanma protokolüne ilişkin bulunan kanuni düzenleme;

“Evlilik en az bir yıl sürmüş ise, eşlerin birlikte başvurması ya da bir eşin diğerinin davasını kabul etmesi hâlinde, evlilik birliği temelinden sarsılmış sayılır. Bu hâlde boşanma kararı verilebilmesi için, hâkimin tarafları bizzat dinleyerek iradelerinin serbestçe açıklandığına kanaat getirmesi ve boşanmanın malî sonuçları ile çocukların durumu hususunda taraflarca kabul edilecek düzenlemeyi uygun bulması şarttır. Hâkim, tarafların ve çocukların menfaatlerini göz önünde tutarak bu anlaşmada gerekli gördüğü değişiklikleri yapabilir. Bu değişikliklerin taraflarca da kabulü hâlinde boşanmaya hükmolunur. Bu hâlde tarafların ikrarlarının hâkimi bağlamayacağı hükmü uygulanmaz.”

 şeklindedir.

İlgili kanun hükmünde de açık bir şekilde belirtildiği üzere, boşanma kararı verilebilmesi için Mahkeme Hakiminin anlaşmalı boşanma protokolünü uygun bulması şarttır. Bu nedenle, birazdan açıklayacağımız unsurların, anlaşmalı boşanma protokolünde açık, net ve eksiksiz bir şekilde düzenlenmiş olması gerekmektedir.

Boşanma protokolünün eksiksiz ve açık bir şekilde düzenlenmiş olması, boşanma sonrasında tarafların hak kaybı yaşamaması adına büyük bir önem teşkil etmektedir. Bu nedenle, işbu protokolün haklarınızı en iyi şekilde bilebilecek kişi olan uzman boşanma avukatı https://kadimhukuk.com.tr/makale/ankara-bosanma-avukati/  tarafından hazırlanmış olması faydanıza olacaktır.

Özellikle Covid-19 virüsünün sokağa çıkma yasağı ile birlikte çok sayıda çiftin boşanmak için resmi dairelere başvurması nedeniyle yazımızın bilgilendirici nitelikte olduğunu düşünmekteyiz. Çiftler arasında sorunların artmasına yol açtığı görülen sokağa çıkma yasaklarından sonra çiftlerin anlaşmalı veya çekişmeli olarak boşanma davası açma isteklerinin çoğaldığı yönündeki istatistikler neticesinde merak konusu olan anlaşmalı boşanma protokolü nasıl hazırlanır sorusunu sizler için yanıtladık.

1. Taraf Bilgileri

Anlaşmalı Boşanma Protokolü hazırlanırken, protokolde bulunması gereken birinci unsur taraf bilgileridir. Boşanan eşler, ad – soyadlarını, TC kimlik numaralarını ve adreslerini işbu protokolde belirtmelidirler.

Boşanma davası açıldıktan sonra buradan TC ve e devlet şifresi ile giriş sağlayarak davanızı takip edebilirsiniz. https://www.turkiye.gov.tr/uyap-portali-vatandas-girisi

2. Tarafların İradesi

Çekişmeli boşanma davalarında yer almayan anlaşmalı boşanma protokolünün en önemli özelliklerinden biri de eşlerin boşanmak istediklerine ilişkin ortak irade sahibi olmalarıdır. Bu ortak iradenin baskı altında olmaksızın hür bir irade olması gerekmektedir. Çekişmeli boşanma davalarında bulunması zorunlu olmayan bu unsur, ilgili kanun maddesinde de belirtildiği üzere ilk duruşmada tarafların bulunması gerekliliğini de doğurmaktadır. Kanun maddesinin, ilk duruşmada tarafların bulunmasını zorunlu kılmasının nedeni ise, hakim tarafından tarafların boşanmak yönündeki iradelerini hür bir şekilde vermiş olduklarına ilişkin kanaat getirecek olmasıdır.

3. Çocuğun Velayeti

Anlaşmalı boşanma protokolünde düzenlenmesi gereken bir diğer husus da, var ise çocuğun ya da çocukların velayetlerine ilişkindir. Anlaşmalı boşanma protokolü hazırlanırken, çocukların velayetinin annede mi yoksa babada mı kalacağına ilişkin çocuğun kimlik bilgileri, adı soyadı yaşı ve çocuğun velayetinin kimde kalacağı şeklinde bir ifade bulunması gerekmektedir. Bir örnek vermek gerekirse, “Tarafların evlilik birliğinden doğan 07/04/2010 doğum tarihli A (T.C.: 12345678912) ile 18/11/2014 doğumlu B (T.C.: 012345678901) isimli müşterek çocukların velayetlerinin davacı anneye verileceği, hususuna ilişkin taraflar aralarında anlaşma sağlamışlardır.”

Çocuğun vekaleti konusunda hakimin takdir yetkisi vardır. Taraflar anlaşsa da hakim çocuğun menfaatini gözeterek karar verebilir.

4. Çocuk ile Kişisel İlişki

Velayet hususunun düzenlenmesinden sonra, çocuğun üstün yararı adına çocuğun ya da çocukların diğer ebeveyni ile görüşmesi hususu da açık bir şekilde düzenlenmelidir. Anlaşmalı boşanma protokolünde çocuk ile kişisel ilişki düzenlemesinde bulunulurken, çocuğun yaşı, çocuğun eğitim durumu, uyku zamanı, sağlık durumu, kültürel ya da spor faaliyetleri düşünülerek kişisel ilişki gün ve saat düzenlemesi gerçekleştirilmelidir. Belirtmek gerekir ki, çocuk ile kişisel ilişkiye dair düzenlemeler çocuğun üstün yararı ön planda tutularak yapılmalıdır, velilerin müsaitlik durumu ya da rahatlığı düşünülmemelidir.

Çocuk ile kişisel ilişkiye dair bir düzenlemede bulunulurken “Her ayın birinci ve üçüncü hafta sonları için Cuma günü saat 18:00’da davacı anne tarafından müşterek çocukların davalı babanın istediği adrese bırakılarak Pazar saat 21:00’a kadar davalı baba tarafından müşterek çocukların ikametgahına bırakılacağı konusunda taraflar anlaşmaya varmışladır.” şeklinde bir düzenlemede bulunulmalıdır. Burada verilen örnek gibi, yaz tatilleri, sömestr tatilleri, milli ve dini bayramlar, ara tatiller, doğum günleri, telefon üzerinden görüşmeler, yılbaşı, özel günler, anneler günü, babalar günü, için düzenlemelerde de bulunulması tarafların daha sonrasında bir anlaşmazlık yaşamamaları ve hak kaybı gerçekleşmemesi adına önem teşkil etmektedir.

Kişisel ilişkinin sonradan değiştirilmesi için Aile Mahkemesine dava açılabilir.

5. Çocuk için İştirak Nafakası

Boşanma ile yalnızca eşler arasındaki ilişki sona ermektedir. Ebeveynlerin çocuklar ile ilişkileri ve çocuklara karşı sorumlulukları evlilik birliğindeki gibi değişmeksizin devam etmektedir.  Bu nedenle, çocuk ya da çocuklar için velayeti alan eşin sorumluluğu kadar, diğer eşin de çocuk ya da çocuklar için sorumluluğu bulunmaktadır ve bu hususun düzenlenmesi anlaşmalı boşanma protokolü için zorunlu unsurlardandır.

İştirak nafakası düzenlemesi gerçekleştirilirken, diğer unsurlardaki gibi açık bir düzenleme yapılması gerekmektedir. Buraya yazılacak maddelerde, çocuk için iştirak nafakasının kim tarafından ödeneceği, ne zaman ödeneceği, nasıl ödeneceği belirtilmelidir. Bir örnek vermek gerekir ise, “Davalı baba, çocuklar için her ay toplamda 2.000,00-TL(İkibintürklirası),iştirak nafakasını davacı annenin T.C. A Bankası A.Ş. B  Şubesi’nde bulunan İBAN NO:TR xxxx xxxx xxxx xxxx xxxx xxxx nolu hesaba her ayın 15’inde yatıracaktır. İştirak nafaka miktarı her yıl TEFE-TÜFE ortalamasına göre arttırılacaktır. Yukarıda belirtilen velayetin değiştirilmesi hallerinden birinin gerçekleşmesi durumunda, davacı anne davalı babanın ödemiş olduğu en son bedel üzerinden iştirak nafakasını davalı babanın belirteceği hesaba her ayın 15’inde yatıracaktır. İştirak nafakasının miktarı ise yine aynı şekilde her yıl TEFE-TÜFE ortalamasına göre attırılacaktır.

Müşterek çocuklara ait eğitim, sağlık, kurs ücreti giderleri davacı anne ve davalı baba olmak üzere taraflar arasında eşit bir şekilde paylaştırılacaktır. Bu kapsamda davacı annenin, gerekli evrak, bilgi ve belgeleri davalı baba ile paylaşması gerekmektedir. Davalı baba, belirtilen masrafların oluşması halinde iştirak nafakasının yatırılacağı hesaba 10 gün içerisinde kendisine düşen miktarı yatıracaktır. “ şeklinde gerçekleştirilecek bir düzenleme bu unsur için yeterli bir düzenleme olacaktır.

6. Eş için Yoksulluk Nafakası

Boşanma sonrasında eşler aralarında yoksulluk nafakasına ilişkin bir talepte de bulunabilmektedirler. Bu durumda yukarıda belirtildiği üzere, taraflardan birinin böyle bir talepte bulunması halinde, anlaşmalı boşanma protokolünde hangi tarafın hangi tarafa ne kadar yoksulluk nafakası ödeyeceğini, ne zaman ve nasıl ödeyeceğini açık bir şekilde düzenlemek gerekmektedir.

Tarafların birbirlerinden bir yoksulluk nafakası talebi bulunmaması halinde, bu unsur için şu şekilde bir düzenleme gerçekleştirilmelidir: “Tarafların karşılıklı olarak birbirlerinden yoksulluk nafakasına ilişkin bir talepleri bulunmamaktadır.”

7. Maddi ve Manevi Tazminat

Maddi manevi tazminat hususu, taraflarca boşanma davasında talep edilebilecek hususlardan bir tanesidir. Maddi manevi tazminat hususu da yukarıda belirtilen diğer maddi taleplerde olduğu gibi açık bir şekilde düzenlenmeli, hangi tarafın hangi tarafa ne kadar, ne zaman ve nasıl ödeme yapacağına ilişkin detayları içeren bir düzenleme yapılmalıdır.

Tarafların birbirlerinden maddi ve manevi bir tazminat talebi bulunmuyor ise protokole “Tarafların birbirlerinden maddi ya manevi tazminat talebi yoktur.” şeklinde bir ifade eklenmesi gerekmektedir.

8. Dava ve Yargılama Giderleri

Boşanma davalarında da tıpkı her davada olduğu gibi harç ve bir takım masraflar bulunmaktadır. Taraflar her konuda anlaştığı üzere, bu konuya ilişkin de anlaşmalı boşanma protokolünde bir düzenlemede bulunmuş olmalıdırlar. “Dava ve yargılama giderleri davacı tarafından karşılanacaktır.” ifadesine benzer bir ifade anlaşma protokolünde yer almalıdır.

9. Avukatlık Ücreti

Boşanma sürecinde tarafların kendisini vekil ile temsil ettirme hakkı mevcuttur. Eğer, taraflardan bir ya da ikisi vekil ile temsil ettirme hakkını kullanmış ise bu durumda vekil ile temsil edilen taraf ya da tarafların bir avukatlık ücreti ödemeleri gerekmektedir. Anlaşmalı boşanma protokolünde taraflarca, avukata verilecek vekalet ücretinin kim tarafından ödeneceği açık bir şekilde belirtilmelidir.

10. Taraflarca Düzenlenebilecek Diğer Hususlar

Boşanma sürecinde taraflarca yukarıda bahsedilen unsurların yanı sıra bir takım hususların da düzenlenmesine ilişkin kimi zaman taleplerde bulunulmaktadır. Bu taleplere ilişkin hususlar anlaşmalı boşanma protokolünde bulunması zorunlu olmayan hususlardır. Ancak, bu hususların talep halinde düzenlenmesi, boşanma sonrasında tekrardan bir dava açılmaması adına tarafların lehine bir durum yaratmaktadır. Yazımızın devamında bahsedeceğimiz bu hususların da boşanma protokolünde düzenlenmesi mümkündür.

Evlilik birliği içerisinde, taraflarca bir takım mallar edinilir, aile konutu bulunmaktadır, araçlar bulunulmaktadır, ziynet eşyaları bulunmaktadır. Anlaşmalı boşanma protokolü sonrası, kişilerin bir dava ile bu malların paylaşımını sağlamak yerine bu protokol ile bu mal paylaşımına ilişkin anlaşmaları ve karar vermeleri de mümkün kılınmıştır.

Bilindiği üzere evlilik birliği içerisinde, soy isim değişikliği ya da talebe göre soy isim eklenmesi söz konusudur. Kimi boşanma davalarında, kadın eş tarafından bu soy ismine yönelik olarak kullanmayı devam etmek istiyorum, şeklinde bir talepte bulunulabilmektedir. Eğer böyle bir talep mevcut ise, anlaşmalı boşanma protokolüne bu hususa ilişkin, “İş bu protokol şartları çerçevesinde tarafların anlaşmalı boşanma davasının kesinleşmesinden sonra da davalı eşin soyadını davacı eşin kullanmasına muvafakat ettiği konusunda taraflar anlaşmışlardır.” şeklinde bir ifade eklenilmelidir.

Bu makalemizde anlaşmalı boşanma protokolü nasıl hazırlanır? Sorusuna cevap verdik. Fakat protokol hazırlanırken profesyonel destek alınması faydanıza olacaktır.

Başa dön tuşu