yapi tatil zapti yikim kararina itiraz iptal davasi

Yapı tatil zaptı ve yıkım kararına itiraz ve iptal davası süreci idarenin fiil ve eylemlerinden kaynaklanması ve bu işlemlerin idare tarafından tesis edilmiş olması gerekçeleriyle idare mahkemesinde yürütülmesi gereken bir idari dava sürecidir. Yıkım kararı, idarenin kolluk eliyle kullandığı, kesin ve icrai bir özellik taşıması nedeniyle idari işlem niteliğinde bir karardır. İdari işlem niteliğinde olan bu kararın idari işlemin tüm unsurlarını haiz olması gerekmektedir. Bu unsurlarından birinde oluşacak sakatlık hali işlemi de hukuka uygunluktan uzaklaştırıp iptali elzem hale getirecektir.

Yapı tatil zaptı ve yıkım kararına itiraz ve iptal davası 60 gün içinde yürütme durdurma istemli olarak İdare Mahkemesine açılır.

Yıkım Yetkisi ve Yıkım Kararı

Yıkım yetkisi ve yıkım kararı Anayasanın 35.maddesinde düzenlenmiş olan temel haklardan “mülkiyet hakkı” ile ilgili ve sınırlandırma hâli olarak karşımıza çıkan bir tasarruf şeklidir. Yıkım kararı, idarenin kamu gücünü en yoğun ve etkili biçimde kullandığı durumlardan biridir. Zira amacı her ne kadar hukuka aykırı şekilde inşa edilmeye çalışılan yahut edilmiş ve değiştirilmek istenen bir yapının hukuka uygun hale getirilmesi olsa da ilgilisinin rızası dışında uygulanmak istenen bir karar olması yönüyle kesin ve uygulanabilir bir idari işlem olarak karşımıza çıkmaktadır.

Yıkım kararının geri alınması için idareye başvuru yapabilirsiniz. İdari işlemin geri alınması hakkında yazımızı buradan okuyabilirsiniz. https://kadimhukuk.com.tr/makale/idari-islemin-geri-alinmasi-idare-hukuku/

Yıkım kararının uygulanması 3194 sayılı İmar Kanunu kapsamında, kolluk marifetiyle icra edilecek bir eylem olarak tanımlanmıştır. Bu yönüyle idari bir eylem olan yıkım ve bu eyleme dayanak teşkil eden idarenin yıkım kararı yasal bir dayanak tesis edilmelidir. İdari işlem olması yönüyle ise yıkım kararının idari işlemin unsurları olan sebep, şekil, amaç, konu ve yetki unsurlarını eksiksiz olarak barındırması gerekmektedir. Öte yandan yıkım kararı, dayandığı kanun maddesinde açıkça sayılan nedenlerin gerçekleşmesi durumunda tesis edilmesi zorunluluğu ise bir diğer şarttır. İdarenin kolluk marifeti ile kullandığı yıkım yetkisi ve yıkım kararı idari işlemin unsurları açısından eksiklikler barındırdığı takdirde idarenin gerçekleştirdiği yıkım “fiili yol” adı verilen temel hak ve özgürlüklere saldırı niteliğindeki duruma yol açacaktır.

Yapı Tatil Zaptı Düzenlenmesi Danıştay Görüşü

Yıkım kararı öncesi yapı tatil zaptının düzenlenmesi usulü ve süreler konusunda Danıştay’a göre;

  • Ruhsata uygun hale getirilebilecek nitelikteki yapıların yapı tatil zaptı aracılığı ile ilgiliye bildirilmesi, ne kadar süre içerisinde yapılması gerektiği, tam olarak eksikliklerin neler olduğu gibi konuların açıkça ifade edilmesi gerekmektedir. Kısaca, yapıdaki hukuka aykırılıklar açıkça ifade edilmelidir.
  • Yapı tatil tutanağı yapıya asılmalı, bir nüshası muhtara bırakılmalı, bir diğer nüshası Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü’ne gönderilmelidir. Tutanağın ilgiliye imzalatılması gibi bir zorunluluk olmadığı dikkatten kaçmamalıdır. Yapı tatil belgesinin tebliği usul olarak Tebligat Kanunu uyarınca değil, İmar Kanunu m.32-III’e göre yapılmakta olup, ilgilinin haberi bile olmadan yapının yıkılabilmesine ortam hazırlamaktadır.
  • Aykırılıkların ortadan kaldırılması için en fazla bir aylık bir süre verilmesi gerekmektedir. Somut olaydaki şartlara göre örneğin imarlı yere tecavüz durumlarında süre verilmeden yıkım kararı da ayrıksı olarak alınabilmektedir.
  • Verilen süre zarfında aykırılıkların giderilmemesi durumunda yıkım kararı öncesi yapı tatil zaptının düzenlenmesi usulü ve süreler çiğnenmiş olup yapının yetkili birimlerce yıkılması gerekmektedir.

Taşınmazın ya da diğer tanımıyla yapının muhatabı sahibidir. Fakat dikkat edilmesi gerekir ki paylı mülkiyete ya da elbirliği halinde mülkiyete konu bir taşınmaz hakkında uygulanacak yıkım için tebligatın tüm maliklere yapılması gerekmektedir.

Danıştay’ın sitesinden yıkım kararına ilişkin emsal kararlar bulabilirsiniz. https://www.danistay.gov.tr/

Yıkım Kararı Öncesi Yapı Tatil Zaptının Düzenlenmesi Usulü ve Süreler

Yıkım kararı öncesi yapı tatil zaptının düzenlenmesi usulü ve süreler, özellikle İmar Kanunu kapsamında düzenlenmiş ve açıkça kurala bağlanmıştır. Yıkım kararı öncesinden birtakım hazırlık işlemleri yapılmakta, bu hazırlık işlemlerinden sonra işlem tesis edilmektedir. Bu hazırlık işlemlerinin başında yapı tatil zaptı adı verilen bir tutanak tanzimi gelmektedir. Bu zapt tanzim edilmeksizin yıkım kararı verilmesi tek başına iptal sebebidir.

Yapı tatil zaptının nasıl tanzim edileceği İmar Kanunu m.32’de düzenlenmiştir. Bu kapsamda incelendiğinde görülecektir ki; bu tutanakta yapının ne gerekçeyle tutanağa konu edildiği, ruhsat ve varsa ruhsat ekleri ile ruhsat ile yapı arasındaki uyumsuzlukların neler olduğu yer almak zorundadır. Bu tutanak yetkili makamlar tarafından, ilgilisine; anlayacağı açıklıkta tebliğ edilmelidir. Bu şekilde düzenlenen yapı tatil zaptı bir örneği kapıya asılmak ve diğer bir örneği muhtara bırakılmak suretiyle tebliğ edilmiş sayılır. Bu tutanağın bir nüshası da Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü’ne gönderilmektedir.

İlgilisine tebliğ edilen yapı tatil zaptı sonrasında idare tutanakta belirtilen eksiklik ya da aykırılıkların giderilmesi için ilgiliye en fazla bir ay olmak üzere bir süre tanımak zorundadır. Bu süre zarfı içerisinde eksiklikleri usulüne göre düzeltilen yapılar hakkında yıkım kararı verilememektedir. Öte yandan yapının ruhsata kaydının mümkün olmadığı durumlarda böyle bir süre verilmesine gerek yoktur.

Belediye encümen kararına itiraz dilekçesi örneğini buradan indirebilirsiniz. https://kadimhukuk.com.tr/makale/belediye-encumen-kararina-itiraz-dilekcesi-ornegi/

Yıkım Kararlarında Yetkili Makamlar/Merciler

Yıkım kararlarında yetkili makamlar/merciler yapının bulunduğu yere göre şekillenmektedir. Belediyelere bağlı bulunan bölgelerde eksikliği giderilmemiş yapıya ilişkin yıkım kararını alırken kamu gücünü belediye encümeni kullanırken valiliğe bağlı yerlerde bu yetki il idaresi tarafından kullanılmaktadır. Kolluk kuvveti marifetiyle gerçekleştirilen bu yıkıma ait tüm masraflar eksikliğin giderilmesi için süre verilen ilgiliden tahsil edilmektedir.

İmar Kanunu m.32 uyarınca yıkım kararlarında yetkili makamlar/merciler arasında Çevre ve Şehircilik Bakanlığı sayılmıştır. Şöyle ki; “Yapı tatil tutanağının düzenlendiği tarihten itibaren bir ay içinde yapı sahibi tarafından yapının ruhsata uygun hale getirilmediğinin veya ruhsat alınmadığının ilgili idaresince tespit edilmesine rağmen iki ay içinde hakkında yıkım kararı alınmayan yapılar ile hakkında yıkım kararı alınmış olmasına rağmen altı ay içinde ilgili idaresince yıkılmayan yapılar, yıkım maliyetleri döner sermaye işletmesi gelirlerinden karşılanmak üzere Bakanlıkça yıkılabilir veya yıktırılabilir.”

Yapı Tatil Zaptına Karşı İtiraz Yolu ve İptal davası

Yapı tatil zaptı taşıdığı özellikler bakımından idari bir işlem özelliği taşımamakla birlikte yapı tatil zaptına karşı itiraz yolu ve iptal davası süreci yürütülebilmektedir. Zira yapı kayıt belgesi kesin ve yürütülebilir bir işlem olmayıp bu yönüyle idari işlemden ayrılmaktadır. Buna rağmen yapı tatil zaptına karşı 60 gün içinde iptal davası açılabileceği Danıştay tarafından kabul görmektedir. Hakkında yıkım kararı verilmemiş olsa dahi yapı tatil zaptına karşı itiraz yolu ve iptal davası yolu açıktır ve iptal davası açma süresi yapı tatil zaptının yapıya asılmasından itibaren 60 gündür.

Yıkım Kararlarına Karşı İtiraz Yolu ve İptal Davası

Yıkım kararları, yapı tatil tutanağına dayalı olarak ruhsata uygun hale getirilmediği hallerde belediye encümeni veya il idare kurulu tarafından onaylanmak suretiyle ve kolluk kuvvetlerince tatbik edilir. Bu kararın belediye encümeni ya da il idare kurulunca değil de farklı kurumlar tarafından verilmesi hukuka aykırıdır ve iptali gerekmektedir. Bu durumda yıkım kararı iptal davasına konu edilebilir. Yıkım kararlarına karşı itiraz yolu ve iptal davası yetki ve usulde paralellik ilkesine göre kararı vermeye yetkili kuruma karşı kullanılmalıdır. İdari dava açma süresi ise İYUK m.11 uyarınca kararın ilgiliye tebliğinden itibaren 60 gündür.

Usulüne uygun verilmiş bir yıkım kararı aşağıdaki özellikleri bünyesinde barındırmalıdır:

  • Yıkım kararı bir “yapı” hakkında verilmiş olmalıdır. Yapı, İmar Kanunu m.5 uyarınca “karada ve suda, daimi veya muvakkat, resmi ve hususi yeraltı ve yerüstü inşaatı ile bunların ilave, değişiklik ve tamirlerini içine alan sabit ve müteharrik tesislerdir” şeklinde açıklanmıştır. Bu tanıma İmar Affı Kanunu m.4 ile “temel inşaatı tamamlanmış veya sömel betonları dökülmüş olmak şartıyla inşaatına başlanmış olanlar” ibaresi de eklenmiştir. Böylece yapı tanımına binalar, köprüler, tünel, rıhtım, yol, telgraf, telefon, kanalizasyon, elektrik, havagazı ve doğalgaz tesisleri gibi yer altı ve yer üstü tesisleri de ilave edilmiş ve denetim sahası genişletilmiştir.
  • Yapının İmar Kanunu m.32’de belirtilen usulsüzlüklere ya da eksikliklere sahip olması gerekmektedir.
  • Eksikliklerin giderilmesi adına idarenin verdiği ve en fazla bir ay olarak biçilmiş sürenin dolması gerekmektedir.
  • Yıkım kararını vermeye yetkili belediye encümeni ya da il idare kurulunun usulüne uygun sayıda ve koşulda toplanarak bu kararı almış olması gerekmektedir.
  • Yapının ruhsata aykırılıklar içeren bölümüne ilişkin tüm açıklamalar ayrıntılı olarak kararda yazılmalıdır. Bunların yanı sıra tutanakta binanın mevcut durumu, ayrıntılı olarak yazılırken kroki ve yüzölçümlerinden bahsedilmelidir.

Yıkım kararlarına karşı itiraz yolu ve iptal davası, yukarıda belirtilen özelliklere sahip olmaksızın alınan yıkım kararlarına karşı izlenebilecek yoldur. Bu yönde iptal davası açmaya yetkili olanlardan biri de yapıda kiracı olarak bulunan şahıstır.

Yapı Tatil Zaptı ve Yıkım Kararına İtiraz Dilekçesi Örneği

Yapı tatil zaptı ve yıkım kararına itiraz dilekçesi örneği Kadim Hukuk ve Danışmanlık olarak bizlere e-mail yoluyla ya da telefon aracılığıyla danışmanlık veya avukatlık hizmeti almak için ulaşmanız durumunda tarafınıza iletilebilmektedir. İdare mahkemelerine vereceğiniz iptal davası dilekçelerinizde bu örnekten faydalanabilirsiniz. Kadim Hukuk ve Danışmanlık olarak tatil zaptı ve yıkım kararına itiraz süreçlerinizde hukuki destek ve danışmanlık vermekteyiz. Kaçırıldığı takdirde hak kaybına yol açan 60 günlük süre esasına dikkat etmeniz büyük önem arz etmektedir.

Contact Us