Devlet Memurları Kanunu 72. Madde (DMK)

Devlet Memurları Kanunu 72. Madde (DMK)

devlet memurları kanunu 72 madde

Devlet Memurları Kanunu 72. Madde (DMK)

Yer Değiştirme Suretiyle Atanma

(Değişik: 12/5/1982 – 2670/25 md.) Kurumlarda yer değiştirme suretiyle atanmalar; hizmetlerin gereklerine, özelliklerine, Türkiye’nin ekonomik, sosyal, kültürel ve ulaşım şartları yönünden benzerlik ve yakınlık gösteren iller gruplandırılarak tespit edilen bölgeler arasında adil ve dengeli bir sistem içinde yapılır.

(Değişik: 9/4/1990 – KHK-418/5 md.; İptal: Anayasa Mahkemesinin 5/2/1992 tarihli ve E. 1990/22, K. 1992/6 Sayılı Kararı ile; yeniden düzenleme: 18/5/1994 – KHK527/5 md.) Yeniden veya yer değiştirme suretiyle yapılacak atamalarda; aile birimini muhafaza etmek bakımından kurumlar arasında gerekli koordinasyon sağlanarak memur olan diğer eşin de isteği halinde ataması, atamaya tabi tutulan memurun atandığı yere 74 ve 76. maddelerde belirtilen esaslar çerçevesinde yapılır. Yer değiştirme suretiyle atanmaya tabi memurun atandığı yerde eşinin atanacağı teşkilatın bulunmaması ya da teşkilatı olmakla birlikte niteliğine uygun münhal bir görev bulunmaması ve ilgilinin de talebi halinde, bu personele eşinin görev süresi ile sınırlı olmak üzere aşağıdaki şartlarda izin verilebilir.

(Ek: 9/4/1990 – KHK-418/5 md.; İptal: Anayasa Mahkemesinin 5/2/1992 tarihli ve E. 1990/22, K. 1992/6 Sayılı Kararı ile; yeniden düzenleme: 18/5/1994 – KHK-527/5 md.) Bu suretle izin verilenlere, aylık ve diğer ödemelerine karşılık olarak, aylık (taban ve kıdem aylığı dahil), ek gösterge, zam ve tazminatlarının kanuni kesintiler düşüldükten sonraki net miktarının, eşleri;

a) Olağanüstü Hal Bölgesine dahil illerle bu illere mücavir olarak belirlenen illerde görevli olanlara % 60’ı,

b) Kalkınmada 1. derecede öncelikli yörelerde görevli olanlara % 50’si,

c) Kalkınmada 2. derecede öncelikli yörelerde görevli olanlara % 25’i, kurumlarınca kadro tasarrufundan ödenir.

Eşleri diğer yörelerde görevli olanlar ise ücretsiz izinli sayılır.

(Ek: 9/4/1990 – KHK-418/5 md.; İptal: Anayasa Mahkemesinin 5/2/1992 tarihli ve E. 1990/22, K. 1992/6 Sayılı Kararı ile; yeniden düzenleme: 18/5/1994 – KHK-527/5 md.) Yukarıda sayılanların kadroları eşlerinin görevlendirme süresiyle sınırlı olarak saklı tutulur. Ancak, bu süre memuriyet boyunca 4 yılı hiç bir surette geçemez. Bunların kademe ilerlemesi; emeklilik ve diğer bütün hakları ve yükümlülükleri devam eder. Ancak ücretsiz izin verilenlerin bu sürelerinin emeklilikten sayılabilmesi için kesenek ve kurum karşılıklarının her ay kendileri tarafından T.C. Emekli Sandığına yatırılması gerekir.

(Ek fıkra: 6/2/2014 – 6518/10 md.) İlgili mevzuatı uyarınca verilecek rapora göre kendisi, eşi veya birinci derece kan hısımlığı bulunan bakmakla yükümlü olduğu aile fertleri engelli olan memurların engellilik durumundan kaynaklanan yer değiştirme taleplerinin karşılanması için düzenlemeler yapılır.

(Değişik: 29/11/1984 – KHK-243/13 md.) Memurların atanamayacakları yerler ve bu yerlerdeki görevler ile kurumların özellik arz eden görevlerine atanabilmeleri için hangi kademelerde ne kadar hizmet etmeleri gerektiği ve yer değiştirme ile ilgili atama esasları Devlet Personel Başkanlığınca hazırlanacak bir yönetmelikle belirlenir. Kurumlar atamaya tabi olacak personeli için bu yönetmelik esaslarına göre Devlet Personel Başkanlığının görüşünü almak suretiyle bir personel ve atama planı hazırlar.

  • İlgili Makale: 
  • 657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu (DMK) Tam Metin: 

Devlet Memurları Kanunu 72. Madde Açıklaması

Maddenin birinci fıkrasına göre, kurumlarda yer değiştirme suretiyle yapılacak atamalar, hizmetlerin gereklerine, özelliklerine, Türkiye’nin ekonomik, sosyal, kültürel ve ulaşım koşulları yönünden benzerlik ve yakınlık gösteren iller gruplandırılarak saptanan bölgeler arasında adil ve dengeli bir sistem içinde yapılacaktır.

Hizmet bölgeleri, Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmeliğe göre, gelişmişlik sırasına göre 6 hizmet bölgesine ayrılmıştır Kamu kurum ve kuruluşları, altıyı geçmemek üzere en az üç bölge olmak üzere, hizmet özelliklerine göre bu hizmet bölgelerinden farklı hizmet bölgeleri de belirleyebilirler. Bu şekilde yönetmelikle getirilen hükümlere, kurum ve kuruluşlara, hizmet özelliklerine göre farklı hizmet bölgesi belirleme yetkisi verilmişti, ancak belirlenecek bölgenin üçten az, altıdan çok olamayacağı hükme bağlanmıştır.

Anılan yönetmelik, genel nitelikte hükümler içermekte olup, ayrıntılar kurumlar tarafından çıkarılacak özel yönetmeliklere bırakılmıştır. Sözgelimi, zorunlu yer değiştirmeye tabi personel, hizmet bölgelerinde en az çalışma süresi, belirlenen bütün bölge hizmetlerini tamamlayanların hangi hizmet bölgesinde görev yapacakları gibi hususların tespiti kurumlarınca çıkarılacak özel yönetmeliklere bırakılmıştır. Kurumlar, hizmet bölgelerindeki zorunlu çalışma sürelerini belirlerken bu Yönetmelikle getirilen iki yıllık asgari çalışma koşuluna uymakla yükümlüdürler.

Yönetmelik, yer değiştirme suretiyle atanma dönemlerini bizzat tespit ederek kurumlara bırakmamıştır. Buna göre, atanma dönemleri, her yılın Haziran-Eylül dönemi veya iş mevsimi bu dönemi kapsayan hizmetler için Mart ve Ekim ayları olarak belirlenmiştir. Öğretmen olan eşlerin eş durumu özrüne bağlı yer değiştirme suretiyle atanmaları, yarıyıl ve yaz tatillerinde yapılır.

Zorunlu hizmet süresi tamamlanmadan yapılabilecek yer değiştirmeler de yönetmelikle hükme bağlanmıştır. Haklarında adli, idari, inzibati bir soruşturma yapılmış ve bu soruşturma sonucunda o yerde kalması sakıncalı görülen, sicil raporu sonuçlarına göre olumsuzluğu tespit edilenler bölgelerdeki veya hizmet alanlarındaki zorunlu çalışma sürelerini tamamlamadan hizmetin gereği olarak yer değiştirme suretiyle başka hizmet bölge veya alanlarına atanabilirler. Bu şekilde atananların ayrıldıkları hizmet bölgelerindeki eksik hizmetleri, başka bir hizmet alanında tamamlattırılır.

Zorunlu hizmet süresini doldurmadan yapılabilecek atamalardan diğeri memurun isteği üzerine yapılan atamalardır. Bu yer değiştirmek suretiyle yapılacak atamalar ise sağlık ve eş durumu nedenlerine bağlanmıştır.

devlet memurları kanunu 72 madde dmk
devlet memurları kanunu 72 madde dmk

Devlet Memurları Kanunu 72. Madde Yer Değiştirme Suretiyle Atanma Emsal Kararlar

Danıştay İkinci Dairesi E:2004/873, K:2004/684

  • Devlet Memurları Kanunu 72. Madde
  • Yer Değiştirme Suretiyle Atanma

Davacının eşi, … İli … Anaokulunda Öğretmen olarak görev yapmakta ise de, 11.6.2000 günlü, 24076 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Milli Eğitim Bakanlığına Bağlı Eğitim Kurumları Öğretmenlerinin Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğinin “Zorunlu Çalışma Yükümlülüğü” başlıklı 7. maddesiyle Ek-1 Çizelgenin incelenmesinden … İlinin birinci hizmet bölgesinde yer aldığı, dolayısıyla öğretmenler yönünden zorunlu çalışma yükümlülüğü öngörülen ikinci ve üçüncü hizmet bölgelerinde yer almadığı anlaşılmaktadır. Diğer bir deyişle davacının eşi … İline zorunlu yer değiştirme suretiyle atanmış kişi konumunda olmadığından davacının yukarıda belirtilen Yönetmeliğin 9. maddesinin son fıkrası hükmünden yararlanamayacağı açık olup, Mahkeme kararının bu madde uyarınca davacı hakkında norm kadroya ilişkin hükümlerin uygulanamayacağı yolundaki gerekçesinde hukuka uyarlık bulunmamaktadır.

3797 sayılı Milli Eğitim Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkındaki Kanunun 4359 sayılı Yasayla değişik 62. maddesi ile Milli Eğitim Bakanlığına tahsis edilmiş bulunan serbest kadroların, Milli Eğitim Bakanlığı, Maliye Bakanlığı ve Devlet Personel Başkanlığınca birlikte hazırlanacak norm kadro sayılarının tespit edildiği Yönetmeliğe uygun olarak merkez ve taşra birimleri, öğretmen kadrolarının ise branşlar bazında okul ve kurumlar itibarıyla dağıtılacağı hükmü getirilmiştir. Bu maddeye dayalı olarak çıkarılan ve 10.8.1999 günlü, 23782 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Milli Eğitim Bakanlığına Bağlı Okul ve Kurumların Yönetici ve Öğretmenlerinin Norm Kadrolarına İlişkin Yönetmeliğin “Amaç” başlıklı 1. maddesinde, bu Yönetmeliğin amacının, Milli Eğitim Bakanlığına bağlı her derece ve türdeki örgün ve yaygın eğitim kurumlarıyla diğer eğitim kurumlarının öğretmen ve yönetici norm kadro sayılarına ilişkin esas ve usulleri belirlemek olduğu; “Temel İlkeler” başlıklı 5. maddesinde, bu Yönetmelikte düzenlenen esas ve usullerin belirlenmesinde (a) Okul ve kurumlarda yönetim, eğitim ve öğretim hizmetlerinin gerekli ve yeterli personelle yürütülmesinin, (b) Personel boyutunda atıl kapasite yaratılmamasının, var olan atıl kapasitenin ihtiyaç duyulan okul ve kurumlara yönlendirilmesine zemin oluşturarak verimliliğe dönüştürülmesinin temel ilke olarak dikkate alındığı belirtilmiştir.

Öte yandan, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 72. maddesinde “kurumlarda yer değiştirme suretiyle atamaların…. adil ve dengeli bir sistem içinde yapılacağı” hükmüne yer verilmek suretiyle kamu personeli yönünden atıl kapasite yaratılmaması ve verimli etkin bir yönetim amaçlanmıştır.

Belli bir statüye girmeyi kabul eden bir kişinin bu statü için geçerli kurallara uyması gerektiği açıktır. 657 sayılı Yasanın 72.maddesi naklen atanan memurun kamu kurumunda çalışan eşine ancak belli koşullarla sınırlı bir koruma getirmektedir. Söz konusu maddeye göre memurun atandığı yerde eşinin kurumunun örgütünün bulunmaması ya da örgütü olmakla birlikte niteliğine uygun boş bir görev bulunmaması hallerinde, isteğe bağlı olarak, eş kural olarak ücretsiz izinli sayılabilecek; kadrosu eşinin görevlendirme süresiyle sınırlı olarak saklı tutulacak; ancak bu süre memuriyet boyunca 4 yılı geçmeyecektir.

Yukarıda yer alan kurallar ve yapılan açıklamalar birlikte değerlendirildiğinde; bir kamu görevlisinin eş durumu nedeniyle atanma talebinde bulunması halinde, sadece eş durumunun değil, hizmet gereklerinin de gözetilmesi gerekmektedir. Esasen bu yönde bir değerlendirme, hizmet verimliliğinin sağlanması ve etkin bir yönetim için zorunlu bulunmaktadır.

Davacının İl Merkezine atanmak için yaptığı başvuru, İl merkezindeki okullarda hizmet alanı sırası bulunması ve branşında öğretmen ihtiyacı olmaması nedeniyle reddedilmiş olup, yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri uyarınca, eğitim kurumlarında atıl kapasite yaratılmadan, verimli ve etkin bir hizmet sunumunu sağlamak amacıyla uygulamaya konulan “norm kadro” uygulaması nedeniyle dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığından anılan işlemin iptali yolunda verilen Mahkeme kararında hukuki isabet görülmemiştir.


Danıştay İkinci Dairesi E:2006/1719, K:2007/406

  • Devlet Memurları Kanunu 72. Madde
  • Yer Değiştirme Suretiyle Atanma

Dava, … İlköğretim Okulu’nda yardımcı hizmetler sınıfında memur olarak görev yapmakta olan davacının, mezun olduğu okullar itibariyle mesleği ile ilgili herhangi bir kadroya yatay geçiş yapılmak suretiyle atamasının yapılması yolundaki başvurusunun reddine ilişkin … tarih ve … sayılı … Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğü işleminin iptali istemiyle açılmıştır.

… İdare Mahkemesi’nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; davacının … Lisesini bitirerek “sağlık memuru” unvanını almakla birlikte ara kararına cevaben davalı idarece gönderilen bilgi ve belgelerden Milli Eğitim Bakanlığı’nda sağlık memuru kadrosunun bulunmadığının görüldüğü, olmayan bir kadroya atama yapılamayacağı gerekçesiyle bu istem bakımından davanın reddi, davacının … Meslek Yüksek Okulunun “Seracılık” programını bitirerek “tekniker” unvanını kazandığı dikkate alındığında tekniker kadrosuna atamasının yapılması yönündeki isteminin sınıf ve unvan değişikliği niteliğinde olduğu, görevde yükselme niteliği taşımadığı, kadro ve ihtiyaç durumu gözetilerek 657 sayılı Yasanın 71. maddesi hükmü uyarınca talebinin değerlendirilmesi gerekir iken isteminin reddinde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle işlemin bu kısmının iptaline karar verilmiştir.

Davalı idarece, dava konusu işlemin Milli Eğitim Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme Yönetmeliği hükümlerine göre tesis edildiği, ayrıca bu konu ile ilgili genel yönetmelikle unvan değişikliğinin de sınav koşuluna bağlandığı belirtilerek İdare Mahkemesince verilen kararın iptale ilişkin kısmının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

657 sayılı Devlet Memurları Kanununun “bir sınıftan başka bir sınıfa geçme” başlıklı 71. maddesinin birinci fıkrasında; memurların eşit dereceler arasında veya derece yükselmesi suretiyle sınıf değiştirebilecekleri; bu şekilde sınıf değiştireceklerin geçecekleri sınıf ve görev için bu Kanunda veya kuruluş kanunlarında belirtilen niteliklere sahip olmalarının şart olduğu; bu durumda sınıfları değişenlerin eski sınıflarının derecesinde elde ettikleri kademelerde geçirdikleri sürelerin yeni sınıflardaki derecelerinde dikkate alınacağı hükme bağlanmıştır.

Öte yandan 5442 sayılı İl İdaresi Kanununun 8. maddesinde; “Yetiştirme ve ikmal kaynakları Bakanlıklar veya tüzel kişiliği haiz genel müdürlüklere bağlı olup il genel teşkilatı içinde birden fazla istihdam yerleri bulunan meslek, fen ve uzmanlık kadrolarına dahil görevlerden:

A) İlçe idare şube başkanı sıfatını haiz olanlarla il merkezinde Devlet gelir, giderlerinin ve mallarının tahakkuk, tahsil, ödeme ve idaresiyle ilgili ikinci derecedeki müdürler, şube şefleri ve kontrol memurları, nakit muhasipleriyle, lise, orta ve o derecelerdeki okul müdür ve öğretmenleri, hastaneler mütehassıs hekimleri, Bakanlıklar veya tüzelkişiliği haiz genel müdürlükler tarafından tayin edilirler.

B) Bunun dışında kalan bütün memurlar Bakanlıklar veya tüzelkişiliği haiz genel müdürlükler tarafından valilik emrine tayin edilerek il idare şube başkanının inhası üzerine valiler tarafından istihdam yerleri tespit olunur.

C) Yukarıdaki fıkralarda yazılı bütün memurların lüzumu halinde il içinde nakil ve tahvilleri mensup olduğu il idare şube başkanlarının inhası üzerine valiler tarafından icra edilmekle beraber mensup oldukları Bakanlıklar veya genel müdürlüklere sebebiyle bildirilir.” hükmüne yer verilmiştir.

Yukarıda anılan Yasa hükümlerinin birlikte değerlendirilmesi sonucunda görüleceği üzere Devlet memurlarının sınıf ve unvan değişikliği yapılmak suretiyle başka kadrolara atanmaları hususunda İl Valiliklerine herhangi bir yetki tanınmamış olup, Valiliklere sadece il emrine ataması yapılan personelin il içindeki görev yerlerini belirleme ve değiştirme yetkisi tanınmıştır.

Bu durumda, yardımcı hizmetler sınıfında görev yapmakta olan davacı tarafından bitirdiği okullar sonucu almış olduğu unvanlardan bahisle sağlık hizmetleri sınıfında yer alan “sağlık memuru” veya teknik hizmetler sınıfında yer alan “tekniker” kadrolarından birine atamasının yapılması yolunda görev yapmakta olduğu … İlköğretim Okulu Müdürlüğü’ne hitaben yazmış olduğu dilekçe ile yaptığı başvurunun iletildiği … Valiliği’nin sınıf ve unvan değişikliği yapmak suretiyle atama yetkisinin bulunmadığı açık olup, her ne kadar davacı istemi hatalı bir şekilde görevde yükselme olarak değerlendirilmiş ise de; Milli Eğitim Bakanlığı’na başvuruda bulunması halinde kadro unvanının değişebileceği yolunda tesis edilen dava konusu işlemde bu yönüyle hukuka ve mevzuata aykırılık, aksi yönde verilen temyize konu İdare Mahkemesi kararında ise hukuki isabet bulunmadığı sonucuna varılmıştır.


Danıştay İkinci Dairesi E:2005/1895, K:2006/2561

  • Devlet Memurları Kanunu 72. Madde
  • Yer Değiştirme Suretiyle Atanma

Dava; … İli, … İlçesi … İlköğretim Okulunda öğretmen olarak görev yapan davacının, … Meslek Lisesine öğretmen olarak atanmasına ilişkin 11.11.2003 günlü, 84/4 sayılı işlemin iptali istemiyle açılmıştır.

… İdare Mahkemesinin … günlü, E: …, K:… sayılı kararıyla; davacının … İlköğretim Okuluna atanmasında kusuru ve sorumluluğu olduğu yolunda bir tespit bulunmadığı, eş durumu özründen dolayı anılan okula yapılan atamasının mevzuata uygun olduğu, idarenin kendi işleminden kaynaklanan hatadan dolayı tesis edilen işlemin hukuka uygun bulunmadığı gerekçesiyle iptaline karar verilmiştir.

Davalı idare, İdare Mahkemesi kararının hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek temyizen incelenerek bozulmasını istemektedir.

3797 sayılı Milli Eğitim Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun’un 61. maddesinin 6. fıkrasında, özre dayalı yer değiştirmelerin özür ve hizmet gereklerinin birlikte karşılanması temelinde gerçekleştirileceği, bu özürlerin gruplandırılarak önem ve öncelik sırasına konulacağı ve gruplarına göre puanlandırılacağı hükme bağlanmıştır.
Dava konusu işlem tesis tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Milli Eğitim Bakanlığına Bağlı Eğitim Kurumları Öğretmenlerinin Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğinin 36. maddesinde de hizmet sınıfları ve hizmet puanının nasıl hesaplanacağı kurala bağlanmıştır.

Dosyanın incelenmesinden, … İli, … İlçesi … Meslek Lisesinde Biyoloji Öğretmeni (ek branşı fen bilgisi) olarak görev yapan davacının, 2002 atama döneminde eş özründen … İli, … İlçesi … İlköğretim Okuluna Fen Bilgisi Öğretmeni olarak atandığı, … Meslek Lisesinde Kimya Öğretmeni (ek branşı fen bilgisi) olarak görev yapan ve 2002 atama döneminde eş özründen … İli, … ve … İlçelerine atanma isteğinde bulunan fakat ataması yapılmayan …’in şikayeti üzerine ilköğretim müfettişi tarafından düzenlenen 12.5.2003 günlü, 410-25 sayılı inceleme raporuyla, şikayetçi öğretmenin hizmet puanının 192 olduğu, davacının hizmet puanının ise 116 olduğu halde şikayetçi öğretmenin atanma isteğinde bulunduğu ilçelerden birine atandığının tespit edilmesi üzerine davacının atama onayının iptal edilerek, eski görev yerine iade edilmesine ilişkin dava konusu işlemin tesis edildiği anlaşılmaktadır.

Bu durumda; aynı özre dayalı yer değiştirmelerde hizmet puanının esas alınacağı açık olup, eş özründen dolayı davacıdan daha yüksek hizmet puanına sahip öğretmenin başvurusu varken, davacının atandığının tespit edilmesi nedeniyle atama onayının iptal edilerek eski görev yerine iadesine ilişkin işlemde hukuka aykırılık; işlemi iptal eden İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.


Danıştay Sekizinci Dairesi E:2006/892, K:2007/1481

  • Devlet Memurları Kanunu 72. Madde
  • Yer Değiştirme Suretiyle Atanma

Uyuşmazlık, … Üniversitesi Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığında İnşaat Mühendisi olarak görev yapan davacının, … Meslek Yüksekokulunda Öğretim Görevlisi olarak görevlendirilmesine ilişkin 12.08.2004 tarih ve … sayılı Rektörlük işleminin iptali istemine ilişkindir.

2547 sayılı Yükseköğretim Yasasının 31. maddesinde; “Öğretim görevlileri; üniversitelerde ve bağlı birimlerinde bu Kanun uyarınca atanmış öğretim üyesi bulunmayan dersler veya herhangi bir dersin özel bilgi ve uzmanlık isteyen konularının eğitim-öğretim ve uygulamaları için, kendi uzmanlık alanlarındaki çalışma ve eserleri ile tanınmış kişiler, süreli veya ders saati ücreti ile görevlendirilebilir. Öğretim görevlileri, ilgili yönetim kurullarının görüşleri alınarak fakültelerde dekanların, rektörlüğe bağlı bölümlerde bölüm başkanlarının önerileri üzerine ve rektörün onayı ile öğretim üyesi, öğretim üye yardımcısı ve öğretim görevlisi kadrolarına atanabilirler veya kadro şartı aranmaksızın ders saati ücreti veya sözleşmeli olarak istihdam edilebilirler. Öğretim üyesi kadrolarına öğretim görevlileri en çok iki yıl süre ile atanabilirler; bu süre sonunda işgal ettikleri kadroya başvuran öğretim üyesi bulunmadığı ve görevlerine devamda yarar görüldüğü takdirde aynı usulle yeniden atanabilirler. Atanma süresi sonunda görevleri kendiliğinden sona erer. Bunların yeniden atanmaları mümkündür. Bu takdirde ilk atama usulü uygulanır. Konservatuarlar ile meslek yüksekokullarına gerektiğinde sürekli olarak öğretim görevlisi atanabilir.” hükmü yer almıştır.

Aynı Yasanın 13. maddesinin b/4. fıkrasında da, gerekli gördüğü hallerde üniversiteyi oluşturan kuruluş ve birimlerde görevli öğretim elemanlarının ve diğer personelin görev yerlerini değiştirmek veya bunlara yeni görevler vermek, üniversite Rektörlerinin yetkileri içinde sayılmıştır.

Diğer taraftan, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 71. maddesinde ise, “Memurların eşit dereceler arasında veya derece yükselmesi suretiyle sınıf değiştirmeleri caizdir. Bu şekilde sınıf değiştireceklerin geçecekleri sınıf ve görev için bu Kanunda veya kuruluş Kanunlarında belirtilen niteliklere sahip olmaları şarttır. Bu durumda sınıfları değişenlerin eski sınıflarının derecesinde elde ettikleri kademelerde geçirdikleri süreler yeni sınıflardaki derecelerinde dikkate alınır.

Kurumlar, memurlarını meslekleri ile ilgili sınıftan genel idare hizmetleri sınıfına veya genel idare hizmetleri sınıfından meslekleri ile ilgili sınıfa, görev ve unvan eşitliği gözetmeden kazanılmış hak aylık dereceleriyle atayabilirler.” kuralına yer verilmiştir.
21.11.1983 tarih ve 124 sayılı Yükseköğretim Üst Kuruluşları ile Yükseköğretim Kurumlarının İdari Teşkilatı Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 26. maddesinde de, Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı, Üniversitenin idari teşkilatını oluşturan birimleri arasında sayılmıştır.

2547 sayılı Yasanın 13/b-4. maddesinin düzenleniş amacı, üniversiteyi oluşturan kuruluş ve birimlerin herhangi birinde hizmetle ilgili olarak ortaya çıkacak ihtiyacın üniversitenin kendi elemanları ile hızlı bir biçimde karşılanması ve böylece kamu hizmetinin aksamadan ve sürekli olarak yürütülmesini sağlamaktır.

Rektöre verilen öğretim elemanlarının ve diğer personelin görev yerlerini değiştirme yetkisinin süreklilik arz edecek şekilde kullanılabileceğinin kabul edilmesi halinde, belli usullerle bir kadroya atanmış kamu görevlisinin Yasada gösterilen usule ve yetki kurallarına uyulmadan kadrosu ile hukuki ve fiili irtibatının kesilmesi ve belli usul ve yetki kurallarına uyularak atanabilecek bir kadroya bunlara uyulmadan atama yapılması sonucunu doğuracak olup, sözü edilen maddede öngörülen yetkinin yukarıda belirtilen amaçlarla ve hizmetin gerektirdiği süre ile sınırlı olduğunun ve bu yetkinin sürekli olarak görev yerini değiştirme şeklinde yorumlanamayacağının da kabulü zorunludur.

2914 sayılı Yükseköğretim Personel Yasasının 3. maddesinde, öğretim elemanlarının kimler olduğu tek tek gösterilmiş ve öğretim görevlileri de bunlar arasında sayılmıştır. 2547 sayılı Yasanın 31. maddesine göre de, bir derse öğretim görevlisi olarak atanacak kişilerin, o dersin özel bilgi ve uzmanlık isteyen konularında veya buna paralel olarak kendi uzmanlık alanındaki çalışmaları ve eserleri ile tanınmış olma niteliklerine sahip olması gerekmekte olup, öğretim görevlisi olarak görevlendirilecek kişilerin de bu nitelikleri taşıyıp taşımadığının araştırılması gerekmektedir.

Dava konusu olayda; … Üniversitesi Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığında mühendis olarak görev yapan davacının, … Üniversitesi Senatosunun 18.02.2004 gün ve … sayılı kararıyla, … Meslek Yüksekokulunun 2004-2005 öğretim yılından itibaren sadece İktisadi ve İdari Programlarına öğrenci kabul etmesi ve adının “Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu” olarak değiştirilmesi, İnşaat ve Harita-Kadastro Programlarına 2004-2005 öğretim yılında öğrenci alınmaması, her iki programın da … Üniversitesi … Meslek Yüksekokulunda sürdürülmesinin kararlaştırılması nedeniyle 1 yıl süreyle … Meslek Yüksekokulu Müdürlüğünde öğretim görevlisi olarak görevlendirilmesi üzerine bakılan davanın açılmış olduğu anlaşılmaktadır.

Bu açıklamalar karşısında, 2547 sayılı Yasanın yukarıda amacı ve niteliği açıklanan 13. maddesinin b-4. fıkrası ile Rektöre verilen yetkinin, hükmün yukarıda değinilen amacına ve niteliğine uygun olarak ve bu sınırlamalar çerçevesinde kullanılabileceği, üniversitenin akademik kadrosunu oluşturan öğretim elemanlarının yine öğretim elemanı olarak, diğer personelin de kendi alanında atanmalarına veya görevlendirilmelerine olanak sağlayacağı kuşkusuzdur. Ancak 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi ve Teknik Hizmetler Sınıfında, üniversitenin idari teşkilatını oluşturan Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı emrinde, inşaat mühendisi olarak istihdam edilen davacının, aynı Yasanın 71. maddesine göre mesleği ile ilgili bir sınıfta veya genel idare hizmetleri sınıfında görevlendirilmesi mümkün olup, idari kadroda görev yapan personelde bulunması gereken niteliklerden tamamen farklı özel şartlar ve nitelikler gerektiren öğretim görevlisi olarak görevlendirilmesine olanak bulunmamaktadır.


Devlet Memurları Kanunu 72. madde emsal karar aramak için https://karararama.danistay.gov.tr/

Yorum Gönderin

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

X
kadim hukuk ve danışmanlık