0 (312) 911 9553
·
info@kadimhukuk.com.tr
·
Pzt-Cuma 09:00-18:00
Danışmanlık

Branştan Çıkarma İşlemi ve İptal Davası

11branstan cikarma

Branştan çıkarma işlemi, Emniyet Genel Müdürlüğü personellerinin sahip oldukları branştan çıkartılmasıdır. Bu branşlar; TEM (Terörle Mücadele Şube Müdürlüğü), KOM (Kaçakçılık ve Organize Suçlarla Mücadele Başkanlığı), Özel Harekat Polisi, İstihbarat Polisi, Deniz Polisi, Hava Polisi, Özel Harekat Polisi gibi örneklerle sıralanabilir. Emniyet teşkilatının içerisinde branşlı personellerin dışında kalan genel hizmet statülü personeller de bulunmaktadır. Branşlar dışındaki görevliler kanun çerçevesinde koruyucu, önleyici güvenlik tedbirleri alabileceği gibi suç hakkında araştırma da yapabilir. Ayrıca delil tespiti ve diğer adli idari görevleri yapabilirler. Bu personeller yine bilgi ve yeteneğe sahip olup herhangi bir branşta bulunmayan kişilerdir. Emniyet Hizmetleri Sınıfı Branş Yönetmeliği 10. maddesinin 3. fıkrasına göre branştan çıkarma işlemi şu durumlarda yapılabilir;

  • İlgili branş yönergesinde belirlenen branşa aktarmaya esas şartlardan herhangi birini yitirenler,
  • Personelin çalıştığı hizmette verimli olamayacağı veya hizmeti olumsuz etkilediği bilgi ve belgelerle anlaşılanlar,
  • Adli ve/veya idari bir suçtan dolayı ceza almış olanlardan çalıştığı branşta verimli olamayacağı anlaşılanlar,
  • Birinci yazılı ikazı aldığı tarihten itibaren bir yıllık süre içerisinde ikinci kez yazılı ikaz edilenler,
  • Polis-halk ilişkilerinde olumsuz tutum ve davranışlar sergilediği bilgi ve belgelerle anlaşılanlar,
  • İlgili branş yönergelerinde belirlenen süre kadar branşı dışında çalışanlar,
  • Personelin başarısının periyodik olarak ölçülmesi neticesinde başarısı düşük olduğu tespit edilenler.

Emniyet hizmetlerinin branştan çıkarma işlemleri; 25.08.2011 Tarihli ve 28036 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan Emniyet Hizmetleri Sınıfı Branş Yönetmeliği ile hukuk sistemimize girmiştir. 25.08.2011 tarihinde yürürlüğe giren yönetmelik, en son 26.05.2021 tarihinde değişikliğe uğramıştır. Yönetmelik İçişleri Bakanlığı’na bağlı Emniyet Genel Müdürlüğü için hazırlanmıştır. Üç bölüm ve 19 maddeden oluşan yönetmelik; emniyet genel müdürlüğünde çalışan kişilerin branş işlemlerinin hukuka uygun bir şekilde yürütülmesi, bu işlemlerin nasıl yapılacağına dair usul ve esasları düzenlemektedir. Kadim Hukuk ve Danışmanlık olarak bu yazımızda “Branştan Çıkarma İşleminden ve İptal Davasından” bahsedeceğiz.

branstan cikarma hangi durumlarda yapilir
branstan cikarma hangi durumlarda yapilir

Emniyet Hizmetleri Sınıfı Branştan Çıkarma Nedir?

Emniyet hizmetleri sınıfının branştan çıkartılması işlemleri; 25.08.2011 Tarihli ve 28036 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan Emniyet Hizmetleri Sınıfı Branş Yönetmeliği’nde yer alan usul ve esaslardır. Yönetmelik 04.06.1937 tarihli 3201 sayılı Emniyet Teşkilatı Kanunu’nun 4. Maddesi ele alınarak düzenlenmiştir. Emniyet Genel Müdürlüğü İçişleri Bakanlığı’na bağlı olup, emniyet hizmetleri sınıfının branşı da Emniyet Teşkilatının özel hizmet alanlarını oluşturur. Branşların alınması; o alanla ilgili kurs sonrasında sertifika alınarak personelin branş hizmetine alınmasıdır. Aşağıda ayrıntılı olarak branştan çıkarma şartları yer almaktadır.

Branştan çıkartılan bir personel genel hizmet statüsünde çalışmaya başlar. Aşağıda yer alan şartlar nedeniyle branştan çıkartılanlar tekrar aynı branşa alınmaz. Ancak ilgili branş yönergelerinde belirlenen süre dışında çalışanlar, 3 yıl kesintisiz olarak branş dışında çalışanlar, adli-idari zorunlu durumlar bu durumun istisnasını oluşturur ve bir defa olmak üzere eski branşına aktarılmak isteyebilirler. Bu durumda, fiilen branşlı birimde görevli olan bir personel talebi aranmadan branşa aktarılabilir.

Emniyet hizmetlerinin branştan çıkarma işlemi konusunda idarenin takdir yetkisi sınırsız değildir. Yani idare istediği personeli branştan çıkarıp branşa alamaz. Belli şartların olması gereklidir. Branş yönetmeliğinin 3. maddesinde hangi durumlarda personelin branştan çıkarılacağını tek tek saymıştır. Bu durumlardan biri olmadan branştan çıkaramaz. Yine aynı yönetmeliğin 7. maddesinde gerekli görülen idari ve asayişle ilgili zorunlu durumların ortaya çıkması halinde personelin branştan çıkarma işlemi yukarıdaki şartlar aranmaksızın Genel Müdür tarafından re’sen yapılabilir. Bu durumda da idare, idari ve asayişle ilgili zorunlu durumu somut şekilde ortaya koymalıdır. Bu durumda idarenin keyfiliği anlamına gelmemektedir.

Emniyet Hizmetleri Sınıfı Branştan Çıkarma Şartları

Bir personelin branştan çıkartılması için ilgili birimindeki amiri branş komisyonuna bu durumu teklif eder. teklif gerekçeli bir şekilde bildirilmelidir. Branştan çıkartılma teklifi branş komisyonu tarafından değerlendirilir ve uygun görülürse branştan çıkartılır. Ancak bu durum için Genel Müdür Yardımcısı uygun görüşünü sunmalı ve Genel Müdür de onaylamalıdır. Aşağıda yer alan şartlardan biri gerçekleştiği takdirde kişinin branştan çıkartılması için teklif verilebilir:

  • Branş yönergesinde, branşa aktarmaya esas şartlardan birini yitirenler,
  • Personelin çalıştığı hizmette verimli olmayacağı anlaşılanlar,
  • Personelin çalıştığı hizmeti olumsuz etkilediği anlaşılanlar,
  • Adli veya idari bir suçtan dolayı cezalandırılmış olduğundan verimsizliği anlaşılanlar,
  • Birinci yazılı ikazı aldığı tarihten itibaren 1 yıllık süre içerisinde ikinci kez yazılı olarak ikaz edilenler,
  • Polis halk ve ilişkilerinde olumsuz tutum ve davranışlar sergilediği belgelerle anlaşılanlar, (Ancak ilk ikazdan sonra 1 aylık bir süre ile personele kendisini düzeltme süresi verilir.)
  • İlgili branş yönergelerinde belirlenen süre dışında çalışanlar, (Hizmet içi eğitim, yurtiçi/dışı eğitimler, tedaviler bu kapsamda değerlendirilmez.)
  • Personelin periyodik olarak başarısının ölçülmesinde düşük olduğu tespit edilenler,

Ancak bazı istisnai durumlar da bulunmaktadır. Örneğin kesintisiz olarak 3 yıl boyunca branşı dışında görev alan kişiler ve polislik mesleğinden ayrılması nedeniyle en az 2 yıl süreyle ayrı kalıp mesleğe dönecek olanlar resen branştan çıkartılır. Bunun dışında elbette idari ya da asayişle ilgili zorunlu durumlarda resen çıkartma işlemi yapılabilir. Branştan çıkartma işlemi ayrıca personel tarafından onaylanmalı ve onayı ile birlikte 15 gün içinde Personel Dairesi Başkanlığı’na gönderilmelidir.

emniyet branstan cikarma dava
emniyet branstan cikarma dava

Emniyet Hizmetleri Sınıfı Branş Yönetmeliği

Emniyet Hizmetleri Sınıfı Branş Yönetmeliği İçişleri Bakanlığı’na bağlı Emniyet Genel Müdürlüğü Kurumu için hazırlanmış, 25.08.2011 Tarihli Resmi Gazete’de 28036 sayısı ile yayınlanmıştır. 25.08.2011 tarihinde yürürlüğe giren bu yönetmelikte 26.05.2021 tarihinde son değişiklik yapılmıştır. Bu değişikliğe göre; bir emniyet mensubu polis, branştan çıkartıldıktan sonra çevik kuvvette en fazla 6 yıl geçirecektir. Düzenlemenin eski halinde 10 yıl süre ile branştan ayrılamayan personeller, 10 yılı çevik kuvvet birimlerinde tamamlamaktaydı. Ancak şimdi hangi yıl branştan çıkartılmış olurlarsa olsunlar en fazla 6 yıllarını çevik kuvvette geçireceklerdir. Ardından da genel hizmet kadrosuna aktarılacaktır.

Emniyet Hizmetleri Sınıfı Branş Yönetmeliği 19 madde ve 2 geçici maddeden oluşmaktadır. İlk 4 madde yönetmeliğin amacı, kapsamı, dayanağı ve tanımlarına yer vermektedir. 5 ila 15/A maddeleri arası da branş işlemlerine ait usul ve esasları düzenlemektedir. Son olarak 16. Madde ve devamı hükümleri de son hükümleri kapsamaktadır. Yönetmeliğe göre 3. Sınıf emniyet müdürlüğü dahil branşlaşma esas kabul edilmiştir. Ayrıca yönetmeliğinde İçişleri Bakanı tarafından yürütüldüğü yönetmelikte belirtilmiştir.

Emniyet Hizmetleri Sınıfı Branştan Çıkarma Yetkili Mercii

Bir personelin branştan çıkartılması için öncelikle birim amiri branş komisyonuna bir teklifte bulunur. Bu teklif gerekçeli olarak yapılmak zorundadır. Ardından branş komisyonu bu teklifi değerlendirir ve uygun görülürse branştan çıkartılır. Ancak bu durumda Genel Müdür Yardımcısının uygun görüşü alındıktan sonra Genel Müdürün de onayı alınır ve personel bu durumda branştan çıkartılır. Bu durum branş komisyonu kararı ile branştan çıkartılmadır. Bunun dışında, Genel Müdüre bağlı daire başkanları da branştan çıkarma işlemi yapabilir. Bunun için de yine ilgili daire başkanı teklif ettikten sonra Genel Müdürün onayı ile personel branştan çıkartılır.

Emniyet hizmetlerinde yeni bir branş; hali hazırda var olan branşlar dikkate alınarak teknik bilgi gerektiren ya da özel bir yetenek/beceri gerektiren durumlarda yeni bir branşa ihtiyaç duyulursa teklif edilerek oluşturulur. Bu teklife Personel Dairesi Başkanlığı görüşünü sunduktan sonra Genel müdür onay verirse, ilgili yeni branş oluşturulur. Bunun dışında görevli olan tek mercii idari işlemden sonra iptal davası açılacağı zaman davanın açılacağı merciidir. İptal davası idare mahkemelerinde açılacak olup, yetkili mahkeme de personelin çalıştığı yerdeki idare mahkemesi olmaktadır.

Emniyet Hizmetleri Branştan Çıkarma İşlemine Karşı İptal Davası

Emniyet hizmetlerinin branştan çıkarma işlemi konusunda idarenin takdir yetkisi sınırsız değildir. Yani idare istediği personeli branştan çıkarıp branşa alamaz. Belli şartların olması gereklidir. Branş yönetmeliğinin 3. maddesinde hangi durumlarda personelin branştan çıkarılacağını tek tek saymıştır. Bu durumlardan biri olmadan branştan çıkaramaz. Yine aynı yönetmeliğin 7. maddesinde gerekli görülen idari ve asayişle ilgili zorunlu durumların ortaya çıkması halinde personelin branştan çıkarma işlemi yukarıdaki şartlar aranmaksızın Genel Müdür tarafından re’sen yapılabilir. Bu durumda da idare, idari ve asayişle ilgili zorunlu durumu somut şekilde ortaya koymalıdır. Bu durumda idarenin keyfiliği anlamına gelmemektedir.

İdari işlemler, yetkili idari mercii tarafından tek taraflı olarak irade açıklaması ile yaptıkları işlemlerdir. Bu durumda ilgili kişinin rızasının alınması gerekmez ve hukuki sonuçlarını doğurur. Branştan çıkarma işlemi de bir idari bir işlemdir. İdari işlemlerde görevli adli merci idare mahkemeleri olduğundan, branştan çıkarma işlemi de idare mahkemelerinde görülecektir. Yetkili mahkeme ise, Emniyet hizmetindeki personelin görev yaptığı yerdeki idare mahkemesi olmaktadır. Eğer bulunduğu yerde idare mahkemesi yoksa o ilin bağlı olduğu idare mahkemesinde dava açılmaktadır.

Dava açma süresi 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nda belirtildiği üzere işlemin ilgili personele tebliğ edildiği tarihten itibaren 60 gündür. Dava imzalı dilekçe ile açılır ve dilekçede 2577 sayılı İYUK madde 3’teki hususların da yer alması gerekmektedir. Örneğin davanın konu ve sebebi, dayandığı deliller, tarafların ad soyad ve adresleri gibi. Bunun dışında dava dilekçesine branştan çıkarmaya ilişkin işlem eklenir ve tarih ile sayı da belirtilir. Ayrıca personelin branştan çıkarma işlemi yürütmenin durdurulması şartlarını taşıyorsa talep edilmelidir. Bu şartlar da şu şekildedir:

  • İdari işlem açıkça hukuka aykırı olmalıdır.
  • İdari işlem uygulandığı takdirde telafisi güç ve imkansız zararlar doğması muhtemel olmalıdır.

Emniyet Hizmetleri Sınıfı Branş Alma Süreci

Emniyet hizmetlerinde çalışan personellerin branş alabilmesi için gereken usul ve esaslar Emniyet Hizmetleri Sınıf Branş Yönetmeliği’nde yer almaktadır. Personellerin branş kazanabilmesi için bu branşla alakalı bir kursu tamamlaması gerekmektedir. Branş Yönergesi’nde hangi branşların kurslarının açılacağı belirlenir ve internet sayfasında bu kurslar yayınlanır. Branşla ilgili daire başkanlığı; ya genel hizmet statüsünde olan personellerden ya da başka bir branşta çalışan personellerden uygun olanları kursa çağırabilir.

Başka bir branşta yer alan personel, kursunu yeni almaya başladığı branş biriminde çalışmaya başladığında eski branşından çıkartılır. Bu çıkartma işlemi için kişinin talebi aranmadan çalıştığı branştaki daire başkanlığı talepte bulunabilir. Kurs sona erdikten sonra ilgili personele başarılı olduğu takdirde sertifika verilir. Bunların dışında belirtmek gerekir ki kişiler bu kurslara katıldıktan sonra sağlık problemleri yaşayabilir ve bu nedenle kursa devam edemeyebilir. Bu sağlık problemi raporla sabit olduğu takdirde ve mazereti idare tarafından kabul edildiği takdirde açılacak ilk kursa personel çağırılır. Bir personelin branşa alınabilmesi için ayrıca şu şartlara sahip olmalıdır:

  • Son 3 yıl içinde kademe ilerlemesinin durdurulması cezası almamış olmak,
  • Son 3 yıl içinde ikiden fazla aylık kesme cezası almamış olmak,
  • Personelin çalışmakta olduğu en az 2 amirinden olumlu görüş alması, (Liyakat, mesleki yeterlilik, başarı vs.)
  • Gerekli görüldüğü takdirde yapılacak sınavlarda (Beceri, motivasyon, bilgi ölçen yazılı sözlü ya da elektronik sınavlar) başarılı olmak,
  • Branş ile ilgili kursu başarı ile tamamlamak.

Branş Komisyonları ve Hizmet Öncesi Branş Eğitimleri

Branş komisyonları en az 5 kişiden oluşur. Bu kişiler; ilgili daire başkanlığında personel işlerinden sorumlu daire başkan yardımcısı, şube müdürü, daire başkanı ve daire başkanının uygun göreceği rütbeli personellerle oluşmaktadır. Branş komisyonunun başkan ve üyeleri; kendileri, eşleri üçüncü dereceye kadar kan ve ikinci dereceye kadar kayın hısımları için oy kullanamazlar. Bazı branşlar için komisyonun oluşturulması ayrı yönergelerle belirlenmiştir. Bu branşlar da bando, trafik,, havacılık ve kurbağa adamdır. Komisyon üyelerin salt çoğunluğu ile toplanır ve oy çokluğu ile karar alır.

Personellerin branşlı olarak planlanması Personel Dairesi Başkanlığı tarafından yürütülür. Personel Dairesi Başkanlığı her branş için gerekli personel sayısını vs. belirler ve atamalarını yapar. Bunun dışında hizmet öncesinde branş eğitimleri bulunmaktadır. Hizmet öncesi branş eğitimleri polis eğitim ve öğretim kurumlarında verilir. Bu özel eğitimi başarı ile tamamlayan ve başarılı olan polis memurları atacakları zaman başka bir işleme gerek kalmadan direkt eğitimini aldıkları branşlara atanırlar.

Branştan Çıkarma İşlemi Hakkında Mahkeme Kararları

Danıştay 16. Dairesi 2015/24708 E. 2016/443 K. ve 15.02.2016 Tarihli Kararı

Dosyanın incelenmesinden, dava konusu edilen, İstihbarat branşından çıkarılma işlemini tesis etmeye yetkili makamın Emniyet Genel Müdürlüğü olduğu, Bingöl İl Emniyet Müdürlüğü İstihbarat Şube Müdürlüğü emrindeki görevinden alınarak Düzağaç Şehit Murat Şengül Polis Merkezi Amirliğine atanmasına yönelik işlemin ise 5442 sayılı İl İdaresi Kanununa göre Bingöl Valiliği tarafından tesis edildiği anlaşılmaktadır.

Temyizen incelenen davada; Emniyet Genel Müdürlüğünün yetkisindeki İstihbarat branşından çıkarılma işlemi ile davacının Bingöl İl Emniyet Müdürlüğü İstihbarat Şube Müdürlüğü emrinden alınarak Düzağaç Şehit Murat Şengül Polis Merkezi Amirliğine atanmasına yönelik Bingöl Valiliği işlemi arasında, 2577 sayılı Kanun’un 5. maddesinde aranan biçimde bağlılık ya da ilişki bulunduğu kabul edilse bile, branş değişikliği işleminden kaynaklanan uyuşmazlık temyiz incelemesine tabi iken, görev ve unvan değişikliği içermeyen il içi naklen atama işleminden kaynaklanan uyuşmazlık itiraz incelemesine tabi olduğundan, her iki işleme karşı bir dilekçe ile dava açılması hukuken olanaklı olmayıp, Mahkemece dava dilekçesinin reddine karar verilmesi gerekirken işin esası incelenerek karar verilmesinde yasal isabet bulunmamaktadır.


Danıştay 2. Dairesi 2021/7921 E. 2021/1531 K. ve 26.04.2021 Tarihli Kararı

Davacı tarafından; branşlı personelin branşı dışında bir görevde istihdam edilebilmesi için, branş dışında görevlendirmeyi gerekli kılan sebeplerin açıkça ve delilleriyle ortaya konulması gerektiği, idarece somut gerekçeler ortaya konulmaksızın branş değişikliğine gidilmiş olduğu, ilgili Yönetmelik hükümlerinde branş değişikliğinin şartları ve branştan çıkarma gerekçeleri sınırlı şekilde sayıldığı halde, sayılan şartlar gerçekleşmeksizin branştan çıkarma işleminin tesis edilmesinin hukuka aykırı olduğu, görev yaptığı istihbarat branşında başarılı bir personel olduğu, pek çok kez taltif aldığı, sicillerinin çok yüksek olduğu, yazılı bir ikaz almadığı gibi branş dışı çalışmasının da söz konusu olmadığı, İdare Mahkemesince davanın reddi kararına gerekçe olarak … Cumhuriyet Başsavcılığınca açılan … sayılı soruşturmanın gösterildiği, ancak tek başına soruşturma açılmasının branştan çıkarma işlemi için yeterli olmadığı, personelin çalıştığı branşta verimli olmayacağının anlaşılması ve bir cezanın verilmiş olması şartlarının birlikte mevcut olması halinde branştan çıkarma işleminin tesis edilebileceği, dava konusu branştan çıkarma işlemi öncesinde Denizli Valiliğince görevden uzaklaştırılmış olduğu, fiilen görevli olmadığı halde branştan çıkarılmasında hiç bir kamu yararı bulunmadığı ileri sürülerek, Danıştay Beşinci Dairesi’nce verilen kararın düzeltilmesi istenilmektedir.

Dilekçede ileri sürülen düzeltme nedenlerinin anılan maddede sayılan nedenlere uymadığı anlaşılmıştır. Karar düzeltme isteminin REDDİNE, oy birliği ile karar verilmiştir.

Sıkça Sorulan Sorular

Branştan çıkarma işlemi, Emniyet Genel Müdürlüğü personellerinin sahip oldukları branştan çıkartılmasıdır. Bu branşlar; TEM (Terörle Mücadele Şube Müdürlüğü), KOM (Kaçakçılık ve Organize Suçlarla Mücadele Başkanlığı), Özel Harekat Polisi, İstihbarat Polisi, Deniz Polisi, Hava Polisi, Özel Harekat Polisi gibi örneklerle sıralanabilir.

Bu durumlardan biri gerçekleştiği takdirde kişinin branştan çıkartılması için teklif verilebilir: branş yönergesinde, branşa aktarmaya esas şartlardan birini yitirenler, personelin çalıştığı hizmette verimli olmayacağı anlaşılanlar, personelin çalıştığı hizmeti olumsuz etkilediği anlaşılanlar, adli veya idari bir suçtan dolayı cezalandırılmış olduğundan verimsizliği anlaşılanlar, birinci yazılı ikazı aldığı tarihten itibaren 1 yıllık süre içerisinde ikinci kez yazılı olarak ikaz edilenler, polis halk ve ilişkilerinde olumsuz tutum ve davranışlar sergilediği belgelerle anlaşılanlar, (Ancak ilk ikazdan sonra 1 aylık bir süre ile personele kendisini düzeltme süresi verilir.), ilgili branş yönergelerinde belirlenen süre dışında çalışanlar, (Hizmet içi eğitim, yurtiçi/dışı eğitimler, tedaviler bu kapsamda değerlendirilmez.) • Personelin periyodik olarak başarısının ölçülmesinde düşük olduğu tespit edilenler,



Avatar
1990 yılında Kırıkkale’de doğan Umur Yıldırım, orta öğrenimini Bursa Polis Koleji’nde tamamladıktan sonra yüksek öğrenimine Ankara Polis Akademisi’nde başlamış ve 2011 yılında ayrılmıştır. Çankaya Üniversitesi Hukuk Fakültesi’ne başlayarak başarı burs ile üç yılda dönem ikincisi olarak mezun olmuştur. Halen tam burslu olarak Çankaya Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü-Kamu Hukuku Bölümünde yüksek lisansına devam etmekte olan Umur Yıldırım, Kadim Hukuk ve Danışmanlık Bürosu’nun kurucusudur.
Yorum Yazın