Trafik Cezasına İtiraz Nasıl Yapılır?

Trafik cezasına itiraz, yazılan trafik cezasının haksız, hatalı veya delilsiz olduğunu düşünen sürücülerin başvurduğu bir yoldur. Trafik cezasına itiraz, yazılı dilekçe ile Sulh Ceza Hakimliği’ne yapılır. Dilerseniz itirazı e-Devlet üzerinden UYAP Vatandaş Portalı aracılığıyla da gerçekleştirebilirsiniz. Trafik cezasına itiraz cezanın tebliğden itibaren 15 gün içinde yapılmalıdır.

Ülkemizde ve dünyada hemen her gün çok sayıda trafik kazaları yaşanmaktadır. Trafik kazaları sonucunda maddi kayıp ve zararlar, bunlarında ötesinde can kayıpları ve yaralanmalar meydana gelmektedir. Trafik kazalarının sebep olduğu maddi ve manevi kayıpların önlenmesi ya da en azından asgari seviyeye indirilmesi için trafik kurallarına titizlikle uyulması gerekmektedir. Trafik güvenliğinin sağlanması amacıyla trafik kurallarına uyulmaması ceza yaptırımına tabi tutulmuştur. Trafik kurallarına uyulmaması ya da ihlali hallerinde trafik cezası verilmekte, ceza puanı uygulanmakta ve bunun sonucunda sürücü belgesine geçici veya sürekli olarak geri alınabilmektedir. Trafik kazaları sonucu meydana gelen kayıp ve zararlar ayrıca tazminat ve ceza davalarına konu olabilmektedir.

Trafik kurallarına uyulması her şeyden önce can ve mal güvenliği, trafik emniyeti açısından zorunludur. Trafik cezaları ile de bu zorunluluk hukuki yaptırımlara bağlanmıştır. Öncelikle can ve mal güvenliğinin, trafik emniyetinin sağlanması için trafik kurallarına titizlikle uyulmalıdır. Günümüzün olumsuz ekonomik şartlarında zorlayıcı cezalara muhatap olmamak için de trafik kurallarına uyulması gerekmektedir.

Trafik cezalarının verilmesinde ve uygulanmasında yanlış ve hatalı iş ve işlemler yapılması, hatalı değerlendirmelerde bulunulması mümkündür. Yani hukuka aykırı ve haksız bir trafik cezasının verilmesi söz konusu olabilir. Söz gelimi hiçbir kural ihlali olmadığı halde ceza verilebilir ya da ihlal edilen kuralın karşılığı olandan daha farklı ve ağır bir ceza verilebilir. Bu nedenle trafik cezaları hukuki ve yargısal denetime tabi tutulmuş, trafik cezalarına karşı itiraz imkanı tanınmıştır. Bireylerin haksız yere verildiğini düşündükleri trafik cezalarına itiraz hakları bulunmaktadır. Herhangi bir mağduriyet, kayıp ya da zarar yaşanmaması için bu itirazın yerinde ve zamanında, usulüne uygun bir şekilde yapılması gerekmektedir.

2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu

Temel hukuk ilkelerinden birisi olan suç ve cezaların kanuniliği ilkesi Anayasamızın 38. maddesinde de ifadesini bulmuştur. Bu ilke gereğince suçların ve bu suçlar için öngörülen cezaların Kanunla belirlenmesi gerekmektedir.

Anılan ilke gereğince trafik suçları ve cezaları 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu ile belirlenmiştir. Trafik suçları ve cezaları Kanunda:

• Genel Kurallar
• Hız Kuralları
• Sürücülerin Uyacağı Diğer Kurallar
• Yayalar, Hayvanla Çekilen veya Elle Sürülen Araçlarla Hayvan Sürücüleri ve Yarışlar Hakkında Kurallar
• Çeşitli Kurallar

Bölümlerinde detaylı bir şekilde düzenlenmiştir. Bu başlıklar altındaki maddelerde uyulması gereken trafik kuralları ile bunların ihlali halinde verilecek cezalar sayılmıştır.

 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu uyarınca, can ve mal güvenliği yönünden; karayollarında trafik düzeninin sağlanması ve trafik güvenliğini ilgilendiren hususlarda alınacak tedbirler ile ilgili olarak, Yönetmelikte düzenlenmesi işaret edilen ve gerekli görülen diğer hükümler ve bunların uygulanmasına ait esas ve usuller 18.07.1997 tarihli ve 23053 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Karayolları Trafik Yönetmeliği ile düzenlenmiştir.

Trafik idari para cezası karar tutanaklarının düzenlenmesinde, tahsilinde ve takibinde uygulanacak usul ve esaslar 06.04.2011 tarihli ve 27897 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Yönetmelik ile düzenlenmiştir.

 İdarî para cezaları her takvim yılı başından geçerli olmak üzere o yıl için 213 sayılı Vergi Usul Kanununun mükerrer 298 inci maddesi hükümleri uyarınca tespit ve ilân edilen yeniden değerleme oranında artırılarak uygulanmaktadır. Trafik cezalarının güncel tutarları Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından yayınlanan Trafik Ceza Rehberinden öğrenilebilmektedir. Bu rehberde ihlal edilen Kanun hükmü, ihlalin konusu, ceza miktarı gibi bilgiler yer almaktadır.

Kanunda Trafik Cezasına Nasıl İtiraz Edilir?

Trafik cezalarına itiraz edilirken en önemli husus itirazı süresinde yapmaktır. Bu süre cezanın yüz yüze mi yoksa tebliğ yoluyla mı bildirildiğine göre değişiklik gösterir. Yüze karşı ceza bildiriminin yapılması genellikle trafik polisinin ihlal tespit etmesiyle olur. Tebligat yoluyla ceza bildirilmişse muhtemelen araç bir EDS veya radar cihazına yakalanmıştır ve ceza araç plakasına kesilmiştir.

• Eğer ceza bizzat bildirilmişse cezanın uygulandığı günden itibaren 15 gün içinde,
• Eğer ceza tutanağı tebliğ edilmişse, tebliğden itibaren 15 gün içinde itirazda bulunmak mümkündür.

Trafik cezalarına itiraz dilekçe yoluyla yapılır. Dilekçeye yönetmelikte belirlenen belgelerin de eklenmesinden sonra ikamet adresine en yakın Sulh Ceza Hakimliği’ne başvurulur.

E-Devlet Üzerinden Trafik Cezasına İtiraz Etmek

E-Devlet ve UYAP sistemi üzerinden trafik cezalarına ilişkin yapılabilecek işlemler mevcuttur.

E-Devlet üzerinden;

• Araç plakasına yazılan cezaları sorgulamak
• Araç trafikten men edildiyse hangi otoparka çekildiğini öğrenmek
• Trafik idari para cezalarını sorgulamak mümkündür.

Devamında UYAP Vatandaş Portalı üzerinden cezalara itiraz edilebilir; UYAP üzerinden itiraz gerçekleştirmek için e-imza veya mobil imzanız olması gerekmektedir. Eğer bu koşulu taşıyorsanız aşağıdaki yönergeleri izleyerek trafik cezasına itiraz edebilirsiniz:

Trafik Cezası İtirazı Nereye Yapılır?

Trafik cezalarına ilişkin itirazları, cezayı uygulayan birimde yetkili olan Sulh Ceza Hakimliği inceler. Ancak başvuruların bu merciye bizzat yapılması zorunlu değildir. Cezayla karşılaşan kişiler ikamet ettikleri adrese yakın herhangi bir Sulh Ceza Hakimliği’nde itiraz işlemlerini gerçekleştirebilirler.

Trafik Cezasına İtiraz Dilekçesi Nasıl Hazırlanır?

İtiraz dilekçesinin hazırlanmasında mutlaka dikkat edilmesi gereken birtakım hususlar vardır. Dilekçede bazı bilgilere kesinlikle yer verilmelidir. Örneğin;

• İtiraz dilekçesi,
• Ceza tutanağı,
• Ruhsat fotokopisi,
• Kimlik fotokopisi,
• Kapaklı pembe dosya

Ayrıca, dilekçede itiraz edilen cezanın hangi sebeple haksız ve hukuka aykırı olarak düzenlendiğinin açıklanması da önemlidir. Dilekçe hazırlandıktan sonra ek evrakların da tamamlanmasıyla başvuru yapılabilir.

Trafik Cezasına İtiraz Dilekçesi Nereye Verilir?

Eğer trafik cezasında itiraz dilekçesi fiziken yani kağıt üzerinde hazırlandıysa ıslak imzayla imzalanarak trafik cezasının yazıldığı yer Sulh Ceza Hakimliğine başvurulur. Dilekçe ve ek evraklar, nöbetçi Sulh Ceza Hakimine tevzi edilmek üzere ön büroya teslim edilir.

Eğer elektronik ortamda bir itiraz dilekçesi hazırlanmışsa, bu evrak mobil imza veya e-imza ile imzalanmalıdır. Devamında, belirtilen aşamaları izleyerek UYAP üzerinden dilekçe sunulabilir.

Trafik Cezasına İtiraz Nedenleri

Kanunda trafik cezalarına itiraz sebepleri tek tek yazılmamıştır. Bu konuda kişinin itirazına ilişkin herhangi bir sebep sunulabilir. Hem somut olayı kendine özgü savunması yapılır. Fakat bazı itiraz sebepleri Yargıtay ve diğer mahkeme kararları ışığında şekillenmiştir.

• Radar uyarı levhası konulmadan radar cihazıyla denetim yapılmış olması.
• Cezanın uygulanma sebebini kanıtlayan fotoğraf ve delil gösterilmemiş olması.
• Park cezası kesilen yerde, araç park yerlerinin çok az olması veya hiç olmaması.
• Alkol promil ölçüm cihazındaki hata nedeniyle sürücünün alkollü çıkması.

Trafik Cezasına İtiraz

Trafik cezalarına karşı tebliğden itibaren 15 gün içinde Sulh Ceza Mahkemesine başvurulabilmektedir. Mahkeme kararına karşı da 7 gün içinde itiraz edilebilmektedir. Sürecin detayları 5326 sayılı Kabahatler Kanununda düzenlenmiştir. Buna göre:

• Trafik İdari Para Cezası Karar Tutanağına karşı, kararın tebliği tarihinden itibaren en geç 15 (onbeş) gün içinde sulh ceza mahkemesine itiraz için başvurulabilir. Bu süre içinde başvurunun yapılmamış olması halinde idari para cezası kesinleşir.
• Mücbir sebebin varlığı dolayısıyla bu sürelerin geçirilmiş olması halinde, bu sebebin ortadan kalktığı tarihten itibaren en geç yedi gün içinde karara karşı başvuruda bulunulabilir. Bu başvuru, kararın kesinleşmesini engellemez; ancak mahkeme yerine getirmeyi durdurabilir.
• Başvuru, bizzat kanunî temsilci veya avukat tarafından sulh ceza mahkemesine verilecek bir dilekçe ile yapılır. Başvuru dilekçesi, iki nüsha olarak verilir.
• Başvuru dilekçesinde, idarî yaptırım kararına ilişkin bilgiler, bu karara karşı ileri sürülen deliller açık bir şekilde gösterilir. Dilekçede ayrıca, başvurunun süresinde yapılmasını engelleyen mücbir sebep dayanaklarıyla gösterilir.
• Başvurunun usulden kabulü halinde mahkeme dilekçenin bir örneğini ilgili kamu kurum ve kuruluşuna tebliğ eder.
• İlgili kamu kurum ve kuruluşu, başvuru dilekçesinin tebliği tarihinden itibaren en geç onbeş gün içinde mahkemeye cevap verir. Başvuru konusu idarî yaptırıma ilişkin işlem dosyasının tamamının bir örneği, cevap dilekçesi ile birlikte mahkemeye verilir. Mahkeme, işlem dosyasının aslını da ilgili kamu kurum ve kuruluşundan isteyebilir. Cevap dilekçesi, idarî yaptırım kararına karşı başvuruda bulunan kişi sayısından bir fazla nüsha olarak verilir.
• Mahkeme, başvuruda bulunan kişilere cevap dilekçesinin bir örneğini tebliğ eder; talep üzerine veya re’sen tarafları çağırarak belli bir gün ve saatte dinleyebilir. Dinleme için belirlenen günle tebligatın yapılacağı gün arasında en az bir haftalık zaman olmasına dikkat edilir. Dinleme sırasında taraflar veya avukatları hazır bulunur. Mazeretsiz olarak hazır bulunmama, yokluklarında karar verilmesine engel değildir. Bu husus, tebligat yazısında açıkça belirtilir.
• Ceza Muhakemesi Kanununun tanıklığa, bilirkişi incelemesine ve keşfe ilişkin hükümleri, bu başvuru ile ilgili olarak da uygulanır.
• Dinlemede sırasıyla; hazır bulunan başvuru sahibi ve avukatı, ilgili kamu kurum ve kuruluşunun temsilcisi, varsa tanıklar dinlenir, bilirkişi raporu okunur, diğer deliller ortaya konulur.
• Mahkeme, ilgilileri dinledikten ve bütün delilleri ortaya koyduktan sonra aleyhinde idarî yaptırım kararı verilen ve hazır bulunan tarafa son sözünü sorar. Son söz hakkı, aleyhinde idarî yaptırım kararı verilen tarafın kanunî temsilcisi veya avukatı tarafından da kullanılabilir. Mahkeme son kararını hazır bulunan tarafların huzurunda açıklar.
• Mahkeme, son karar olarak idarî yaptırım kararının;

a) Hukuka uygun olması nedeniyle, “başvurunun reddine”,

b) Hukuka aykırı olması nedeniyle, “idarî yaptırım kararının kaldırılmasına”,

Karar verir.

• Mahkemenin verdiği son karara karşı, Ceza Muhakemesi Kanununa göre itiraz edilebilir. Bu itiraz, kararın tebliği tarihten itibaren en geç yedi gün içinde yapılır. İtirazla ilgili karar, dosya üzerinden inceleme yapılarak verilir. Mahkeme, her bir itirazla ilgili olarak “itirazın kabulüne” veya “itirazın reddine” karar verir. Mahkemenin verdiği karar taraflara tebliğ edilir. Vekil olarak avukatla temsil edilme halinde ayrıca taraflara tebligat yapılmaz.
• İdarî yaptırım kararına karşı başvuru yolu harca tâbi değildir. Kanun yoluna başvuru dolayısıyla oluşan bütün masraflar ve vekalet ücreti, başvurusu veya savunması reddedilen tarafça ödenir.

Trafik Cezasına İtiraz Usulünde Sürelerin Önemi

Trafik cezalarına karşı yapılacak başvurular, 5326 say1ılı Kabahatler Kanunu’nun 27. maddesi uyarınca belirlenen süreler içerisinde gerçekleştirilmediği takdirde kesinleşmektedir. Sulh Ceza Hakimliği’ne itiraz için öngörülen 15 günlük süre hak düşürücü niteliktedir; yani bu süre geçirilirse itiraz hakkı ortadan kalkar.

Sürelerin hesaplanmasında tebliğ tarihi esas alınır ve bu tarih başvuru süresinin başlangıcıdır. Mücbir sebep halleri (örneğin ağır hastalık, doğal afet, resmi makamların engelleyici işlemleri) dışında sürelerin kaçırılması, cezanın iptali imkânını tamamen ortadan kaldırır. Bu nedenle sürücülerin cezayı öğrendikleri andan itibaren sürelere dikkat etmeleri ve başvurularını geciktirmemeleri büyük önem taşımaktadır.

İtiraz Dilekçesinde Bulunması Gereken Unsurlar

2020 yılından sonra uygulamaya giren elektronik tebligat sistemi ile trafik cezalarının büyük bir kısmı artık elektronik ortamda sürücülere bildirilmektedir. Elektronik tebligatın ulaştığı tarih, tebligatın yapılmış sayıldığı tarih olarak kabul edilir ve süreler bu andan itibaren işlemeye başlar. Dolayısıyla sürücülerin düzenli olarak e-tebligat adreslerini kontrol etmeleri gerekir.

Bunun yanı sıra, UYAP Vatandaş Portalı ve e-Devlet sistemi üzerinden de trafik cezalarına karşı itiraz başvurusu yapılabilmektedir. Bu imkan, özellikle şehir dışında bulunan veya fiziksel olarak mahkemeye gitmesi zor olan kişiler için büyük kolaylık sağlamaktadır. Ayrıca elektronik ortamda yapılan başvuruların kayda alınması ve sürecin şeffaf ilerlemesi, tarafların hak kaybı yaşamasını önlemektedir.

Trafik Cezasına İtirazda Yargılama Masrafları ve Vekalet Ücreti

Trafik cezasına itiraz sürecinde mahkeme masrafları ve avukatlık ücreti gündeme gelebilir. Kabahatler Kanunu gereğince, itirazı reddedilen taraf yargılama giderlerini ödemekle yükümlüdür. Bu giderlere posta, bilirkişi, keşif, dosya inceleme masrafları dahil olabilir. Ayrıca avukatla temsil edilme halinde, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen vekalet ücreti de karşı tarafın üzerinde bırakılabilir.

Bu durum, haksız yere yapılan başvuruların maliyetini artırmakta ve kişilerin sadece gerçekten haklı oldukları durumlarda itiraza yönelmelerini sağlamaktadır. Buna karşılık, mahkeme başvuruyu haklı bulursa, masraflar ve vekalet ücreti idareye yükletilmektedir.

Trafik Cezasına İtirazın Kabul Edilmesi Halinde Sonuçlar

Sulh Ceza Hakimliği tarafından itirazın kabul edilmesi ve cezanın iptaline karar verilmesi halinde, eğer ceza tahsil edilmişse bu bedel iade edilir. Ayrıca ceza puanı sürücünün sicilinden silinir ve herhangi bir olumsuz kayıt bırakmaz. Kararın kesinleşmesiyle birlikte sürücünün idari sicilinde bu ceza hiç verilmemiş sayılır.

Bu durum, özellikle ehliyet puan sistemi açısından büyük önem taşır; zira haksız yere işlenmiş bir ceza puanı, sürücünün ehliyetinin geçici olarak geri alınmasına sebep olabilmektedir. İtirazın kabul edilmesiyle birlikte sürücü hem maddi yükten kurtulmuş olur hem de sürücü belgesine ilişkin hak kaybı yaşamaz. Ayrıca iptal kararı, sigorta primleri gibi dolaylı mali yüklerin de sürücüyü etkilemesinin önüne geçer.

Trafik Cezalarının Ödenmesi

• Trafik cezaları Hazine ve Maliye Bakanlığına bağlı muhasebe birimlerine, vergi dairelerine ve Gelir İdaresi Başkanlığınca yetkilendirilen banka ve PTT aracılığıyla ödenebilir.
• Para cezalarının, tutanağın tebliğ tarihinden itibaren bir ay içinde ödenmesi gerekir. Bir ay içinde ödenmeyen cezalar için her ay % 5 faiz uygulanır. Bu suretle bulunacak tutar cezanın iki katını geçemez.
• İdari para cezasını kanun yoluna başvurmadan önce ödeyen kişiden bunun dörtte üçü tahsil edilir. Peşin ödeme, kişinin bu karara karşı kanun yoluna başvurma hakkını etkilemez.
• Trafik idari para cezasının tebliğ tarihinden itibaren onbeş gün içinde ödenmesi halinde; dörtte bir oranında indirim yapılır.
• Cezaya muhatap olanın ekonomik durumunun müsait olmaması ve 1 (bir) ay içerisinde ilgili vergi dairesine müracaat etmesi halinde, vergi dairesince ilk taksiti peşin, kalan üç taksiti de bir yıl içinde ve dört eşit taksitte ödenmesine karar verilebilir. Taksitlerin zamanında ve tam olarak ödenmemesi durumunda, idarî para cezasının kalan kısmının tamamı tahsil edilir.

Trafik Cezasına İtiraz Hakkında Sık Sorulan Sorular

• Trafik cezaları ile ilgili yasal düzenlemeler nelerdir?

Trafik kuralları genel olarak:

• 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu
• 5326 sayılı Kabahatler Kanunu
• Karayolları Trafik Yönetmeliği
• Trafik İdari Para Cezası Karar Tutanaklarının Düzenlenmesinde, Tahsilinde ve Takibinde Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik
• ve Trafik Ceza Rehberinde

düzenlenmiştir.

• Trafik cezalarına karşı nereye itiraz edilebilir?

Trafik cezalarına karşı cezanın verildiği yerdeki Sulh Ceza Mahkemesine itiraz edilebilir.

• Trafik cezası itiraz süresi ne kadardır?

Trafik cezalarına tebliğden itibaren 15 gün içinde itiraz edilmelidir.

Can ve mal güvenliği için trafik kurallarına titizlikle uyulmalıdır. Kurallara aykırı, riskli ve tehlikeli hareketlerden kaçınılmalıdır. Kurallara uygun hareket ederken dahi son derece dikkatli olunmalıdır.