Hakemlerin Bahis Skandalında Hukuken Sorumluluğu

Hakemlerin bahis skandalında hukuken sorumluluğu vardır. Türkiye Futbol Federasyonu, 2025 Ekim ayında yaptığı açıklamada 571 hakem üzerinde yasadışı bahis nedeniyle inceleme başlattığını duyurdu. Bu açıklamadan kısa bir süre sonra detaylar açıklandı. Bu açıklamalara göre;

• 371 hakemin bahis hesabı bulundu,
• 152 hakemin aktif olarak bahis oynadığı tespit edilmiştir.

İddialara göre bazı hakemler, tek başına 18.000’in üzerinde bahis işlemi yapmış; 42 hakem ise 1.000’in üzerinde futbol müsabakasına bahis oynamıştı.

Öncelikle belirtmek gerekir ki hakemlerin yasal bahis oynamasının yasalara göre suç olmadığını da belirtti. Yasa dışı bahis oynadığı tespit edilen hakemlere 5 bin ile 20 bin TL arasında idari para cezası veriliyor. Yine bu konuya ilişkin disiplin cezası öngörülüyor. Ama TCK kapsamında suç değil. Hapis cezası için ise şikenin kanıtlanması gerekli. Şike kanıtlandığı takdirde hakemler 1,5 yıldan 4,5 yıla kadar hapis cezasıyla yargılanabilir. Bu yaşananlar karşısında bu durumun hukuki boyutu tartışma konusu olmuştur. İşbu yazımızda hakemlerin bahis skandalında hukuken sorumluluğunu açıklayacağız.

Hakemlerin Bahis Skandalının Özeti ve Hukuki Nitelendirme

TFF Başkanı İbrahim Hacıosmanoğlu’nun 27 Ekim 2025 tarihinde yaptığı açıklamaya göre, profesyonel liglerde görev yapan 571 hakemden 371’inin bahis hesabı bulunduğu, bunların 152’sinin aktif şekilde bahis oynadığı tespit edilmiştir. Bir hakemin 18.000’in üzerinde bahis işlemi gerçekleştirdiği belirtilmiştir.

Bu tespitler, FIFA Etik Kodu’nun 25. maddesi ve TFF Etik Kuralları’nın 10. maddesi uyarınca açık bir ihlal niteliğindedir. Her iki düzenleme de, hakemlerin herhangi bir futbol müsabakası ya da sportif etkinlik üzerinde bahis oynamasını kesin şekilde yasaklamaktadır. Dolayısıyla, bu fiil disiplin suçu olmanın ötesinde, futbolun temel etik ilkelerine yönelmiş bir saldırı olarak değerlendirilmelidir.

Disiplin Hukuku Açısından Sorumluluk

Türkiye Futbol Federasyonu’nun Profesyonel Futbol Disiplin Talimatı (PFDT), bahis yasağını açıkça düzenlemiştir. İşbu Talimat’ın 57. Maddesine göre;

“Madde 57 – Bahis Yasağı:

Hakemler, futbol müsabakaları veya futbol faaliyetleriyle ilgili herhangi bir etkinlik üzerine doğrudan ya da dolaylı şekilde bahis oynayamazlar.”

Bu hüküm, yalnızca hakemin kendi yönettiği maçı değil; futbolla ilgili her türlü etkinliği kapsamaktadır. Bu madde uyarınca, hakemin kendi liginde ya da başka bir ligde bahis oynaması halinde bahis yasağını ihlal etmiş olacaktır.

Bu kapsamda da TFF Etik Kurulu Talimatı, madde 6’ya göre de, “futbolun dürüstlüğüne zarar verebilecek her türlü fiil” disiplin suçu sayılır. Bahis yasağını ihlal etmekte disiplin suçu ile cezalandırılacaktır. Bu halde verilebilecek disiplin cezaları şunlardır;

• Genel Bahis Oynama: Kendi maçı dışında başka bir futbol karşılaşmasına bahis oynadığı tespit edilen hakem 3 ay – 1 yıl arasında görevden men veya sınıf düşürme veya lisans askıya alma cezası,
• Kendi Maçına Bahis: Eğer hakem kendi yönettiği maçta, sonucu ya da gidişatı etkileyebilecek şekilde bahis oynadıysa hakemlik lisansı iptal edilir ve ömür boyu hakemlikten men edilir.

TFF Tahkim Kurulu, 2020/115 K. Sayılı kararında da; “Hakemlik görevinin ifası sırasında bahis faaliyetinde bulunduğu tespit edilen kişi, tarafsızlık yükümlülüğünü ortadan kaldırmıştır. Lisansının süresiz iptali gerekir.” Hakemlik lisansının iptaline karar verilmiştir.

Ceza Hukuku Açısından Sorumluluk

Spor müsabakalarında bahis ve şans oyunlarının hukuka aykırı oynatılmasının yaptırımı 7258 sayılı “Futbol ve Diğer Spor müsabakalarında Bahis ve Şans Oyunları Düzenlemesi Hakkında Kanun” ile düzenlenmiştir. 7258 sayılı kanun tüm spor dallarında gerçekleşen oyunlar bakımından oynatılan yasa dışı bahis ve şans oyunları için uygulanır. 7258 sayılı kanunun 5. maddesi, yurtiçinde ve yurtdışında yasadışı bahis veya şans oyunu oynatılmasını, oynanmasına yer ve imkan sağlanmasını hüküm altına alarak cezalandırılacağını düzenlemiştir. 7258 sayılı kanunun 5. maddesine göre yasadışı bahis suçu ve kabahati teşkil eden fiiller şunlardır:

• Sabit ihtimalli veya müşterek bahis oynatma suçu (madde 5/1-a)
• Yasadışı bahis oynanmasına yer veya imkân sağlama suçu (madde 5/1-a)
• Yurt dışında oynatılan her çeşit bahis veya şans oyunlarının Türkiye’den oynanmasına imkan sağlama suçu (madde 5/1-b)
• Yasadışı bahis suçları ile bağlantılı paranın nakline aracılık etme suçu (madde 5/1-c)
• Kişileri reklam vermek ve sair surette yasadışı bahis oynamasına teşvik etme suçu (madde 5/1-ç)
• Yasadışı bahis oynama kabahati (madde 5/1-d)

Suç/Kabahat	Ceza Miktarı
Spor müsabakalarına dayalı bahis veya şans oyunlarını oynatmak veya oynanmasına yer/imkan sağlamak	3 – 5 yıl hapis + 10.000 güne kadar adli para cezası
Yurt dışında oynatılan bahis/şans oyunlarının Türkiye’den oynanmasına imkan sağlamak	4 – 6 yıl hapis
Bahis/şans oyunlarıyla bağlantılı olarak para nakline aracılık etmek	3 – 5 yıl hapis + 5.000 güne kadar adli para cezası
Reklam veya diğer yollarla bahis/şans oyunlarına teşvik etmek	1 – 3 yıl hapis + 3.000 güne kadar adli para cezası
Bahis veya şans oyunlarını oynayan kişi	82.244 TL - 329.106 TL idari para cezası

Nitekim Sporda Şiddet Ve Düzensizliğin Önlenmesine Dair Kanun kapsamında da hakemlerin bahis konusunda cezai sorumluluğu düzenlenmiştir. İlgili Kanunu’nun “Yasak Fiiller ve Ceza Hükümleri” adlı üçüncü bölümünde şike ve teşvik primleri düzenlenmiştir. İlgili maddelere göre;

“Şike ve teşvik primi

MADDE 11 – (1) Belirli bir spor müsabakasının sonucunu etkilemek amacıyla bir başkasına kazanç veya sair menfaat temin eden kişi, bir yıldan üç yıla kadar hapis ve yirmibin güne kadar adli para cezası ile cezalandırılır. Kendisine menfaat temin edilen kişi de bu suçtan dolayı müşterek fail olarak cezalandırılır. Kazanç veya sair menfaat temini hususunda anlaşmaya varılmış olması halinde dahi, suç tamamlanmış gibi cezaya hükmolunur.”

Suç, anlaşma yapılmış olmasa bile teşebbüs aşamasında kalmışsa cezaya tabidir. Kamu görevinin kötüye kullanılması, bahis amacıyla işlenmesi veya örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenmesi halinde cezalar artırılır; teşvik primi sadece takımın başarısı için verilmişse ceza yarı oranında indirilir. Mahkûmiyet halinde, kişi spor kulüpleri veya federasyonlarda yönetim ve denetim görevlerinden men edilir ve hapis cezası ertelenemez veya seçenek yaptırıma çevrilemez.

Dünyadan Bahis Skandalları

• İtalya – Calcioscommesse Skandalı (2011)

Yüzlerce futbolcu ve kulüp, bahis manipülasyonu nedeniyle cezalandırılmıştır.

• İngiltere – Ivan Toney Vakası

Premier Lig golcüsü, bahis kurallarını ihlal ettiği gerekçesiyle 8 ay futboldan men edilmiştir.

• Türkiye – Amatör Lig Vaka Dosyaları

TFF Etik Kurulu, bahis oynadığı tespit edilen teknik direktörlere uzun süreli men cezaları vermiştir.