İnsan Ticareti Suçu ve Cezası (TCK 80. Madde)

• Yukarıda yer alan amaçlarla, tehdit, baskı, cebir, şiddet uygulayarak, nüfuzu kötüye kullanarak ya da kandırarak kişilerin çaresizliklerinden yararlanmak suretiyle ülkeye sokulması, (TCK 80/1)
• Yukarıda yer alan amaçlarla, tehdit, baskı, cebir, şiddet uygulayarak, nüfuzu kötüye kullanarak ya da kandırarak kişilerin çaresizliklerinden yararlanmak suretiyle ülke dışına çıkarılması, (TCK 80/1)
• Yukarıda yer alan amaçlarla, tehdit, baskı, cebir, şiddet uygulayarak, nüfuzu kötüye kullanarak ya da kandırarak kişilerin çaresizliklerinden yararlanmak suretiyle bir yerden başka bir yere götürülmesi veya sevk edilmesi, (TCK 80/1)
• Yukarıda yer alan amaçlarla, tehdit, baskı, cebir, şiddet uygulayarak, nüfuzu kötüye kullanarak ya da kandırarak kişilerin çaresizliklerinden yararlanmak suretiyle kaçırılması, (TCK 80/1)
• Yukarıda yer alan amaçlarla, tehdit, baskı, cebir, şiddet uygulayarak, nüfuzu kötüye kullanarak ya da kandırarak kişilerin çaresizliklerinden yararlanmak suretiyle barındırılması veya tedarik edilmesi, (TCK 80/1)

Günümüzde insan ticareti suçu önemli bir insan hakları ihlalidir. Çünkü kişi zorla çalıştırılabileceği gibi fuhşa veya organlarının verilmesine de zorlanabilir. Bu nedenle ülkemizde insan ticareti mağdurlarına özel ikamet izinleri verilmektedir. Ancak ikamet süreleri sınırsız olmayıp kural olarak 30 gün olarak verilmekle birlikte üç yılı geçmeyecek şekilde altışar aylık sürelerle uzatılabilir. Bir kişinin insan ticareti suçunun mağduru olduğunu düşündüğünüz takdirde 153 Yabancılar İletişim Merkezi (YİMER) aranabileceği gibi 112 Acil Durum Hattı da aranarak ihbar ve talepte bulunulabilir. Kadim Hukuk ve Danışmanlık olarak bu yazımızda insan ticareti suçu ve cezasından (TCK m. 80) bahsedeceğiz.

Ceza Hukukuİnsan Ticareti Suçu ve Cezası (TCK 80. Madde)Kadim Hukuk ve Danışmanlık

İnsan Ticareti Suçu Nedir?

İnsan ticareti suçu esas olarak üç aşamada gerçekleşen bir suçtur. Birinci aşama suç konusu mağdurun tedarik edilmesi aşamasıdır. Bu aşamada kişinin tespit edilmesi, iradesi zedelenip toplanması amaçlanır. İkinci aşama ise, mağdurun istismar edileceği yere nakledilmesidir. Yani mağdurun ülke içerisinde bir başka şehre hatta bir başka ülkeye naklinin sağlanmasıdır. Son aşamada ise amaçlanan istismarın (fuhuş, evlendirilmek vs.) mağdura uygulanmasıdır.

İnsan Ticareti suçu ve bu suç için öngörülen ceza 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun İkinci Kitap “Özel Hükümler” Birinci Kısım “Uluslararası Suçlar” İkinci Bölüm “Göçmen Kaçakçılığı ve İnsan Ticareti” bölümünün “İnsan Ticareti” başlığının 80. Maddesinde düzenlenmiştir. İnsan Ticareti suçunu konu edinen 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 80. madde metni şu şekildedir:

Madde 80

1. (Değişik: 6/12/2006 – 5560/3 Md.) Zorla çalıştırmak, hizmet ettirmek, fuhuş yaptırmak veya esarete tâbi kılmak ya da vücut organlarının verilmesini sağlamak maksadıyla tehdit, baskı, cebir veya şiddet uygulamak, nüfuzu kötüye kullanmak, kandırmak veya kişiler üzerindeki denetim olanaklarından veya çaresizliklerinden yararlanarak rızalarını elde etmek suretiyle kişileri ülkeye sokan, ülke dışına çıkaran, tedarik eden, kaçıran, bir yerden başka bir yere götüren veya sevk eden ya da barındıran kimseye sekiz yıldan on iki yıla kadar hapis ve on bin güne kadar adlî para cezası verilir.
2. Birinci fıkrada belirtilen amaçlarla girişilen ve suçu oluşturan fiiller var olduğu takdirde, mağdurun rızası geçersizdir.
3. On sekiz yaşını doldurmamış olanların birinci fıkrada belirtilen maksatlarla tedarik edilmeleri, kaçırılmaları, bir yerden diğer bir yere götürülmeleri veya sevk edilmeleri veya barındırılmaları hallerinde suça ait araç fiillerden hiçbirine başvurulmuş olmasa da faile birinci fıkrada belirtilen cezalar verilir.
4. Bu suçlardan dolayı tüzel kişiler hakkında da güvenlik tedbirine hükmolunur.

İnsan Ticareti Suçunun Şartları

İnsan Ticareti suçu, mağdurun ülke dışına çıkarılması, ülkeye sokulması, tedarik edilmesi, kaçırılması, bir yerden başka bir yere götürülmesi, sevk edilmesi ve barındırılması ile işlenir. Eğer mağdur 18 yaşından küçük ise yukarıda yer alan amaçlarla mağdurun tedarik edilmesi, kaçırılması, bir yerden başka bir yere götürülmesi, sevk edilmesi, barındırılması durumunda suça ait araç fiillerin oluşması şart değildir. Özetle insan ticareti suçunun şartları şu şekilde sıralanabilir:

• Yasada yer alan amaçlarla suç işlenmelidir. (Örneğin zorla çalıştırmak, fuhuş yaptırmak gibi amaçlarla suç işlenmelidir.)
• Suça ait araç fiiller kullanılarak suç işlenmelidir. (Örneğin tehdit, baskı gibi aracı fiiller kullanılarak insan ticareti suçu işlenmelidir.)
• Eğer mağdur 18 yaşından küçük ise araç fiillerin varlığı şart değildir.
• Yasada yer alan suç tiplerinden birinin işlenmesi gerekir. (Örneğin ülke dışına çıkarılması, ülkeye sokulması, tedarik edilmesi, kaçırılması, bir yerden başka bir yere götürülmesi, sevk edilmesi ve barındırılması gibi suçlar insan ticareti suçuna vücut verir.)
• Mağdurun rıza göstermesi fiili suç olmaktan çıkarmaz.

İnsan Ticareti Suçunun Unsurları

• Fail: İnsan ticareti suçunun faili herkes olabilir. Suçun failinin kamu görevlisi ya da mağdurun yakını olması cezaya etkili değildir. Bununla birlikte failin suçu örgüt kapsamında işlemesi mümkün olduğu gibi tek başına işlemesi de mümkündür. Özetle insan ticareti suçunun faili, mağduru ülkeye sokan, ülke dışına çıkaran, tedarik eden, kaçıran, bir yerden başka bir yere götüren veya sevk eden ya da barındıran gerçek kişidir.

• Mağdur: Mağdur kendisine karşı işlenen bir suçtan dolayı vücut bütünlüğünde veya ekonomisinde zarara uğrayan kişidir. İnsan Ticareti suçunun mağduru herkes olabilir. Yalnızca suçun mağduru ile faili aynı kişi olamaz.

• Suçun Hukuki Konusu: Suçun hukuki konusu; kanunda korunan hak ve menfaatlerdir. İnsan ticareti suçunun hukuki konusu bu fiillerle ihlal edilen haklar ve menfaatlerdir. Mağdurların özgürlükleri kısıtlandığından hürriyet hakları da korunması gereken hukuki konulardan biridir. Ayrıca mağdurun vücut bütünlüğü ve şerefi de yani maddi manevi varlığı da korunması gereken hukuki konulardan biridir. Bu nedenle insan ticareti suçu birden çok hukuki menfaati koruyan bir suç tipidir.

• Suçun Maddi Konusu: İnsan ticareti suçunun maddi konusu insanın kendisi ve vücududur. Mağdur olan şahıs, yasa dışı yollarla ülkeye sokulan, ülke dışına çıkarılan, kaçırılan kişidir. İnsan ticareti suçu, suçun mağduru olan insanın maddi ve manevi varlığı üzerinden işlenir. Bu suçu oluşturan fiillerle adeta bir nesne haline getirilmekte, alınıp satılmaya, kullanılmaya konu edilmektedir. Bu nedenle insanın yaşı, cinsiyeti, milliyeti, dili, dini, önemli değildir. Önemli olan canlı olmasıdır, canlı olmayan kimseler veya bu kimsenin organları veya dokuları bu suçun konusunu oluşturmaz.

• Manevi Unsur: Manevi unsur suçu işleyen fail ile eylemleri arasındaki manevi bağdır. İnsan ticareti suçu kastla işlenebilen bir suçtur, bu suçun taksirle işlenmesi mümkün değildir. Fail araç ve amaç hareketleri yapmış olsa bile, bu hareketlerin yukarıda belirtilen amaçlarla işlenmemesi halinde insan ticareti suçu oluşmayacaktır. Failin, bu amaçları maddi kazanç elde etmek için taşıyıp taşımaması önemli değildir, maddi kazanç elde etme, insan ticareti suçunun unsurları arasında yer almamıştır.

İnsan Ticareti Suçunun Cezası Nedir?

İnsan Ticareti suçu; tek fıkra halinde 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 80. maddesinde düzenlenmiştir. İnsan Ticareti suçunun cezası, Türk Ceza Kanunu’nun 80. maddesinde belirtildiği üzere, 8 yıldan 12 yıla kadar hapis ve on bin güne kadar adli para cezasıdır.

• İnsan Ticareti Suçunun Temel Halinin Cezası: Türk Ceza Kanunu’nun 80. maddesinde yer alan insan ticareti suçunun temel hali 1. fıkrada düzenlenmiştir. Yasa hükmüne göre, insan ticareti suçu işleyen bir kişiye verilecek ceza 8 yıldan 12 yıla kadar hapis cezası ve 10.000 güne kadar adli para cezasıdır. Yani hem hapis cezası hem de adli para cezası faile uygulanacaktır. Mağdurun 18 yaşından küçük olması halinde de verilecek cezada bir değişiklik düzenlenmemiştir. Bu nedenle aynı ceza uygulanacaktır.

• İnsan Ticareti Suçunun Nitelikli Halinin Cezası: İnsan ticareti suçunun kanun kapsamında nitelikli bir hali düzenlenmemiştir. Ancak yasada genel hükümlere göre verilen artırım nedenleri insan ticareti suçunda da uygulanacaktır. Türk Ceza Kanunu’nun 61 maddesinde düzenlenen cezanın belirlenmesi hükmüne göre öncelikle temel ceza alt ve üst sınır arasında belirlenir. Ardından cezada yapılacak artırımlar uygulanır ve en son indirim halleri uygulanarak sonuç cezaya ulaşılır. Ancak önemle belirtilmelidir ki kanunda açıkça yazılmayan cezalarda artırım ve eksiltme yapılamaz.

• İnsan Ticareti Suçunda Ağırlaştırıcı Nedenler: Suç kapsamında Türk Ceza Kanunu’nun 80. maddesinde ağırlaştırıcı bir neden belirtilmemiştir. Bu nedenle suç kapsamında ağırlaştırıcı nedenlerin uygulanması mümkün değildir.

• İnsan Ticareti Suçunun Tüzel Kişiler Tarafından İşlenmesi: İnsan Ticareti suçunun tüzel kişiler tarafından işlenmesi halinde TCK’nın 80/4. maddesinin açık hükmü gereğince, tüzel kişilere özgü güvenlik tedbiri uygulanır. Bu güvenlik tedbirleri, faaliyet izninin iptali ve müsaderedir. Aynı suç mağdurları ile ilgili yurtdışında yargılama yapılmış ise yurtdışında infaz edilen tutukluluk ya da hükümlülük varsa Türkiye’de verilen cezadan mahsup gerekir.

İnsan Ticareti Suçu Örnekleri

• Bir başka örnek ise kişinin fuhuş yaptırmak için kişinin ülke dışına götürülmesidir. Türk vatandaşı bir kadın olan A şahsı sosyal medya üzerinden tanıştığı B ile gönül ilişkisi kurmuştur. Akabinde birliktelikleri olan kısa bir süreden sonra B şahsı A’ya tatile gideceğiz diyerek Rusya’ya gidelim demiştir. A şahsı aldanarak B ile Rusya’ya gittiği esnada B şahsı A’yı orada bulunan başka kişilere para karşılığı teslim etmiştir. Olayda B şahsı A şahsını hizmet ettirmek gibi amaçlarla ülke dışına çıkarmıştır. Bu durum B şahsının A şahsını kandırması ile gerçekleşmiştir. Yasa hükmünün 2. Fıkrasında mağdurun rızasının geçersiz olduğu belirtilmiştir. Nitekim somut olayda, A şahsının tatile gitmeye rızası vardır, zorla çalıştırılmaya değil.
• Son olarak bir örnek vermek gerekirse, Türk vatandaşı olan A’nın çeşitli kurslara katılarak birden fazla kadınla tanıştığını düşünelim. Failin seçtiği kadınların hepsinin maddi açıdan zorlu dönemde olduklarını varsayalım. Bu kişilerin çaresizliklerinden yararlanmak suretiyle tedarik edildiği bir olayda aynı zamanda mağdurlar üzerinde şiddet uygulanarak özgürlüklerinin kısıtlandığını ve para kazanmaları için zorla fuhuş yaptırıldığında insan ticareti suçunun şartları doğacaktır. Ancak şahısların bir yerden başka bir yere götürülmesi ile suç oluşacaktır. Örneğin Sivas ilinden İzmir iline götürülen şahısların zorla fuhuş yaptırılması halinde insan ticareti suçu oluşacaktır. Şartların oluşup oluşmadığı dikkatle incelenmelidir ki aksi takdirde TCK 227 fuhuş suçu oluşacaktır.

İnsan Ticareti Suçunun Özel Görünüşleri

• Teşebbüs: İnsan ticareti suçu, suçun asıl hareketlerini oluşturan kişileri ülkeye sokma, ülke dışına çıkarma, tedarik etme, bir yerden diğer bir yere götürme, sevk etme durumlarında anılan hareketlerin yapılması ile insan ticareti suçu tamamlanır. Buna karşılık suçun amaç hareketlerini gerçekleştirmek için harekete geçip, suçun araç hareketlerini gerçekleştirip, failin elinde olmayan nedenlerle asıl hareketlerin yapılaması durumunda eylem teşebbüs aşamasında kalmış olacaktır. Yine fail, suçun araç hareketlerini gerçekleştirmiş ve daha sonra da asıl hareketleri gerçekleştirmek üzere harekete geçip elinde olmayan nedenlerle bu hareketleri tamamlayamamış ise, insan ticareti suçunun teşebbüs aşamasında kaldığı kabul olunacaktır.

• İştirak: İnsan ticareti suçuna iştirakin her türlüsü mümkündür, kural olarak bu suça iştirakle ilgili her hangi bir özel durum yoktur. Ancak insan ticareti suçunun iki hareketli suç olması bağlı ve aynı zamanda kendi içinde seçimlik hareketli suç olması ve mütemadi suç olmasından kaynaklanan bazı nedenlerle, iştirak ile ilgili ayrık durumlar ortaya çıkabilmektedir. Aynı fail, mağduru hem ülkeye soksa, hem bir yerden başka bir yere götürse, hem de barındırsa bu durumda her bir eylem nedeniyle ayrı insan ticareti suçunu işlemiş sayılmaz, tek bir suç işlemiş sayılır. Bu hareketleri ayrı ayrı kimseler yapsa, örneğin A şahsı mağduru ülkeye soksa, B şahsı aynı amaçla ülke içinde bir yerden başka yere götürse, C şahsı da bu kişiyi barındırsa, bu faillerden her biri suçun asıl hareketlerini yapmış olduklarından yardım eden olarak değil, suç oluşturan eylemleri birlikte gerçekleştiren olarak sorumlu olur.

• İçtima: İnsan ticareti suçu birlikte işlenen başka suçların unsurları, ağırlaştırıcı nedenleri olmadığı durumlarda bağımsız bir suç olarak sayılır. Her iki suç da gerçek içtima kurallarına göre birleşmektedir. Örneğin hem insan ticareti yapan kişinin aynı zamanda silah ticareti yapması durumunda iki suçtan da cezalandırılması gerekmektedir. İnsan ticareti suçunda içtima hakkında özel bir düzenleme yapılmadığından genel hükümler uygulanacaktır. İnsan ticareti suçu ile birlikte başka suçların işlenmesi halinde ya da insan ticareti suçu tamamlandıktan sonra başka suçlar işlenmesi halinde kimi yazarlara göre müteselsil suçtan bahsedilir.

Uzlaşma, Adli Para Cezasına Çevirme, Erteleme ve Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması Kararı

• Uzlaşma: Uzlaşma ile amaçlanan bir uzlaştırmacı huzurunda fail ve mağdurlar bir araya getirilerek iletişim yolu ile aradaki uyuşmazlıkların giderilmesidir. Uzlaştırma kapsamındaki suçlar kanunda sıralandığından İnsan Ticareti suçu bu suçlar arasında yer almamaktadır. Dolayısıyla İnsan Ticareti suçunda uzlaşma hükümlerinin uygulanması mümkün değildir.

• Adli Para Cezasına Çevirme: Adli para cezaları mahkeme tarafından doğrudan verilebileceği gibi verilen hapis cezasının adli para cezasına çevrilmesi de mümkün olacaktır. İnsan Ticareti suçunun basit halinin cezasında hem adli para cezası hem de hapis cezası öngörüldüğünden hapis cezasının adli para cezasına çevrilmesi de mümkün değildir.

• Erteleme: Erteleme kararı kapsamında mahkeme tarafından yargılaması yapılan kişinin suçlu olduğu tespit edilmiştir. Bununla birlikte kişiye belirli bir hapis cezası da verilmiştir. Ancak mahkeme kişiye vermiş olduğu bu hapis cezasını, kişi ceza infaz kurumuna girmeden, şartlı olarak vazgeçilmesi yoluna gidilebilir. Bu durumda hapis cezasının ertelenmesinden bahsedilecektir. Ancak İnsan Ticareti suçunda erteleme kararının verilmesi mümkün değildir. Nitekim verilecek cezanın alt sınırı 8 yıl olarak belirlenmiştir.

• Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması Kararı: HAGB kararı verilmesi için çeşitli şartların oluşması gerekmekle birlikte bu şartlardan en önemlisi verilen cezanın alt sınırının 2 yılın altında olmasıdır. Ancak İnsan Ticareti suçunda verilen cezanın alt sınırı 8 yıl olduğu için hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilmesi de mümkün değildir.

Soruşturma ve Kovuşturma Evresi

• Soruşturma Evresi: Soruşturma evresi, Cumhuriyet savcılığına yapılan başvuru ya da kolluk kuvvetlerine yapılan ihbar ile başlar. İnsan Ticareti suçu şikayete tabi olmadığı için soruşturma resen başlatılır ve yürütülür. Suç kapsamında mağdurların şikayetçi olmasına bu nedenle gerek yoktur aynı şekilde mağdurların şikayetten vazgeçmesi de dosya üzerinde etkili olmayacaktır. Savcı İnsan Ticareti suçuna ilişkin yeterli somut delilleri toplar ve yeterli şüpheye ulaşırsa iddianame düzenler. Aksi takdirde yeterli delil toplanmazsa savcılık tarafından takipsizlik kararı verilir. Söz konusu takipsizlik kararına karşı 2 hafta içerisinde itiraz edilmesi mümkündür.
• Kovuşturma Evresi: Kovuşturma evresi; iddianamenin kabul edilmesi ile başlar ve mahkeme aşamasındaki yargılamayı ifade eder. Soruşturma evresindeki şüpheli kovuşturma evresinde sanık olur. Aynı zamanda katılma talebi kabul edilen müşteki de katılan olarak isimlendirilir. Görevli mahkeme İnsan Ticareti suçunda ağır ceza mahkemeleridir. İnsan Ticareti suçunun kovuşturma evresi tamamlandığında sanığın suçu işlediği sabit ise verilecek ceza 8 yıldan 12 yıla kadar hapis cezası ve 10.000 güne kadar adli para cezası olarak belirlenecektir. Artırım ve indirim nedenlerinin uygulanması da mahkemenin takdirine kalacaktır.  

İnsan Ticareti Suçunda Gözaltı ve Tutukluluk

Bir kişi hakkında gözaltı kararı verilebilmesi için bu kişi hakkında somut delillerin var olması gerekir. Cumhuriyet Savcılığı gözaltı kararı verir vermez kişinin fotoğrafı çekilir ve parmak izi alınır. Aynı zamanda şüphelinin kendisine gerekli bilgiler verilmeli ve hekime götürülerek muayenesinin yapılması gerekir. İnsan ticareti suçunda gözaltı süresi her ne kadar Olağanüstü Hal Durumlarında (OHAL) 30 güne kadar çıksa da uluslar arası bir sözleşme olan Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nde en fazla 4 gün olarak belirlenmiştir. İnsan ticareti suçunda da, savcının gözaltı kararı ile failin gözaltına alınması mümkündür.

İnsan Ticareti suçunda tutuklama kararı verilmesi için CMK 100 gereği tutuklama sebeplerinin oluşup oluşmadığına göre değişiklik gösterir. CMK 100 gereği kuvvetli suç şüphesi varsa, suç katalog suçlardan biriyse tutuklama kararı verilebilir. TCK 80’de yer alan İnsan Ticareti suçu da katalog suçlardan olup kişiler hakkında tutuklama kararı verilmesi mümkündür. CMK 102/1gereğince İnsan Ticareti suçunda tutukluluk süresi en çok bir yıldır. Ancak bu süre, zorunlu hallerde gerekçeleri gösterilerek altı ay daha uzatılabilir.

İfade, Savunma ve Yargılama Süreci

Bir kişinin üzerine isnat edilen suç hakkında ifadesinin alınması için kişi hakkında bir şikayet yapılmalı veya suç resen takip edilen bir suç ise doğrudan ifadesi alınmalıdır. Öncelikle şahıs ifadeye çağırılır ancak gelmediği takdirde hakkında yakalama kararı verilerek ifadesinin alınması için gerekli işlemler yapılır. İfadeler kolluk görevlileri tarafından alınabileceği gibi bizzat Cumhuriyet savcısı tarafından da alınabilir. Soruşturma evresinde bu şekilde ifadesi alınan şüphelinin iddianame düzenlenip kabul edildikten sonra da kovuşturma evresinde mahkeme huzurunda ifadesinin alınması gerekir.

Mahkeme aşamasında kişinin savunmalarını sunması için kendi beyanları veya vekili aracılığı ile beyanlarını iletmesi mümkündür. Kişiye üzerine isnat edilen suçun ayrıntılı şekilde anlatılması gerekir aksi takdirde savunma hakkı kısıtlanmış olur. İnsan Ticareti suçu katalog suçlardan biri olduğu için yabancı ülkelerden birinde işlendiği takdirde Adalet Bakanlığı’nın talebi ile Türkiye’de Türk hukukuna göre yargılama yapılır. Bunun yanı sıra suç kapsamında çeşitli tedbirlerin alınması, örneğin taşıma yaparken kullanılan taşınır araca el konulabilir. Bununla birlikte sanıklar/şüpheliler teknik araçla izlenebilir.

Şikayet Süresi, Zamanaşımı, Etkin Pişmanlık ve Görevli Mahkeme

• Şikayet Süresi: İnsan Ticareti suçu resen soruşturulan ve kovuşturulan bir suç tipidir. İnsan Ticareti suçu ve nitelikli halleri takibi şikayete bağlı olmayan, resen takibi gereken suçlardır. Bu nedenle 6 aylık şikayet süresi bu suç açısından geçerli değildir.

• Zamanaşımı: Zamanaşımı, suçun varlığı devam etmesine rağmen devletin faile yargılama yapamaması ve cezalandıramamasına denir. Zamanaşımı ceza hakimi tarafından resen gözetilir ve talebe bağlı olmadan uygulanır. İnsan Ticareti suçunda ise zamanaşımı süresi 15 yıl olarak belirlenmiştir. Nitekim İnsan Ticareti suçu büyük bir insan hakları ihlali içerdiğinden, zamanaşımı süresi diğer suçlara göre daha uzun tutulmuştur.

• Etkin Pişmanlık: Etkin pişmanlık, suç işleyen kimsenin işlediği suçtan pişman olması neticesinde ortaya çıkan bir durumdur. Her suç tipi için etkin pişmanlık söz konusu olmamaktadır. İnsan Ticareti suçu için ise etkin pişmanlık hükümlerinden yararlanılabileceği gibi bir hüküm bulunmamaktadır. Bu nedenle İnsan Ticareti suçunda etkin pişmanlık hükümleri uygulanmaz.

• Görevli Mahkeme: İnsan ticareti suçu ile ilgili görevli mahkeme, 5235 sayılı Yasanın 12. maddesi ile suç için kanunda öngörülen cezanın üst sınırı itibariyle Ağır Ceza Mahkemesidir. Bu suç terör örgütünün faaliyeti çerçevesinde işlenmiş ise, bu durumda görevli mahkeme TMK uyarınca kurulan özel görevli Ağır Ceza Mahkemesidir. İnsan ticareti suçunda yetkili Cumhuriyet Başsavcılığı veya mahkeme ise, suçun asıl hareket unsuruna göre değişiklik arz etmektedir. İnsan ticareti suçunun kişileri ülkeye sokmak, ülke dışına çıkarmak, tedarik etmek bir yerden başka bir yere götürmek, sevk etmek biçiminde gerçekleşmesi durumunda bu fiillerin yapıldığı yer, insan ticareti suçu kaçırmak, veya barındırmak fiilleri ile işlendiğinde ise, mağdurun yakalandığı veya serbest kaldığı, daha açık bir deyişle temadinin bittiği yer Cumhuriyet Başsavcılığı veya mahkemesi yetkilidir.

İnsan Ticareti Suçu Hakkında Mahkeme Kararları

Yargıtay 18. Ceza Dairesi Tarih: 21/11/2018, Esas: 2016/15379 Karar: 2018/15486

• İnsan Ticareti Suçu
• Türk Ceza Kanunu 80. Madde

Sanığın atılı suçlamayı inkâr etmesi, mağdurlar Habibe C. ile Berna G’in, “gazinoda rızalarıyla çalıştıkları, müşterilere ısmarlattıkları içeceklerden belli bir oranda kazanç sağladıkları” yönündeki kolluk ifadelerinden dönerek savcı huzurundaki ifadelerinde, “Metin Arif G in kendilerini kısa süreliğine bıraktığı Devran isimli kişi tarafından tehdit edilerek zorla gazinoda çalıştırıldıklarını belirtmeleri, son olarak ta “gazinoda çalışmadıkları, Devran isimli kişiyi tanımadıkları ve kolluk ifadelerini kabul etmedikleri” yönündeki mahkeme beyanlarının birbirleri içerisinde çelişkiler barındırması nedeniyle, mağdurların hangi anlatımlarına ve hangi nedenle üstünlük tanındığı, sanığın savunmasına neden itibar edilmediği karar yerinde açıklanıp tartışılmadan sanığın hukuki durumu belirlenerek yetersiz gerekçeyle hüküm kurulması, Kabule göre de,

Sanığın, mağdur sayısınca ayrı ayrı cezalandırılması gerektiği gözetilmeyip zincirleme suç hükümleri uygulanmak suretiyle eksik ceza tayin edilmesi…

---

Yargıtay 18.Ceza Dairesi Tarih: 04/07/2018, Esas: 2016/8623 Karar: 2018/10744

• İnsan Ticareti Suçu
• Türk Ceza Kanunu 80. Madde

Bu dosya ile Kütahya 1. Ağu Ceza Mahkemesinin 2011/214 Esas sayılı dosya sı arasında çıkan olumsuz birleştirme uyuşmazlığına ilişkin Yargıtay 5. Ceza Dairesi nin kararı doğrultusunda, aralarında hukuki ve fiili irtibat bulunan her iki dosyanın Gaziantep 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 2012/123 Esas sayılı dosyasında birleştirilerek görülmesi zorunluluğu,

Sarık hakkında yaşı küçük katılana karşı insan ticareti suçundan dava açılma sına karşın, iddianamedeki eylem ile bağlılık kuralı dikkate alınmayıp, dava açılmayan fuhuş suçundan hükümlülük kararı verilerek, CMK’nın 225/1 maddesine aykırı davranılması.

---

Yargıtay 18. Ceza Dairesi Tarih: 27/06/2018, Esas: 2016/11414 Karar: 2018/10199

• İnsan Ticareti Suçu
• Türk Ceza Kanunu 80. Madde

Suçtan zarar gören Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığının temyiz talebi, katılma isteği niteliğinde kabul edilerek, CMK’nın 237/2. maddesi uyarınca Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığının katılan, vekilinin de katılan vekili olarak davaya kabulüne karar verilerek, temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi İnsan ticareti suçunun oluşması için TCK’nın 80/1 maddesinde aranan, “zorla çalıştırmak, hizmet ettirmek, fuhuş yaptırmak veya esarete tabi kılmak ya da vücut organlarının verilmesinin sağlamak” maksatlarının somut olayda gerçekleşmemesi nedeniyle tebliğ namedeki görüşe iştirak edilmemiştir.

---

Yargıtay 18. Ceza Dairesi Tarih: 30/03/2016, Esas: 2015/35622 Karar: 2016/6429

• İnsan Ticareti Suçu
• Türk Ceza Kanunu 80. Madde

“…İnsan ticareti ve fuhuşa aracılık etme suçları birbirinden bağımsız olduğundan, fuhuş yaptırmak maksatlı insan ticareti suçunda, insan ticareti suçunun unsurunu oluşturan araç fiiller ile fuhuşun nitelikli halini teşkil eden fiillerin bulunup bulunmadığı her suç açısından ayrı ayrı değerlendirilmelidir.

Somut olayda, oluş, dosya kapsamı ve mahkeme kabulüne göre, sanıkların kanıtlanan eylemlerinin TCK’nın 80/1 madde ve fıkrasında belirtilen “tehdit, baskı, cebir veya şiddet uygulamak” şeklinde gerçekleşen insan ticareti ile TCK’nın 227/4. madde- sinde düzenlenen fuhuş suçlarını oluşturduğu, kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçu- nun ise insan ticareti suçunun unsuru olduğu, bu nedenle ayrıca ceza verilemeyeceği, ayrıca amaç fiillerin tamamlanmasıyla insan ticareti suçunun oluşacağı, sanıkların hedeflediği fuhuş suçunun işlenmesinin zorunlu olmadığı, ancak bu hedef suçların işlenmesi halinde sanıkların bu suçlardan da ayrıca cezalandırılmaları gerektiği gözetilmeden, sübuta eren ve unsurları yönünden oluşan insan ticareti ile fuhuş suçlarından ayrı ayrı mahkumiyetleri yerine, yerinde olmayan gerekçeyle fuhuş suçu ile birlikte kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçundan cezalandırılmasına karar verilmesi.

---

İnsan Ticareti Suç Duyurusu Dilekçesi

(Suçun İşlendiği Yer) CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞI’NA

MÜŞTEKİ: İsim Soyisim (TC Kimlik No) – (Adres Bilgileri)

VEKİLİ: Av. Umur YILDIRIM

Söğütözü Mah. Söğütözü Cad. No:2 Koç İkiz Kuleleri B Blok Kat:4 Daire:7,  06530 Çankaya

ŞÜPHELİ: İsim Soyisim (TC Kimlik No) – (Adres Bilgileri)

SUÇ: İnsan Ticareti Suçu (TCK Madde 80)

SUÇ TARİHİ: …/…/…

SUÇ YERİ: (…)

KONU: Şüpheli şahıs hakkında işlemiş olduğu İnsan Ticareti suçu nedeniyle soruşturma başlatılması ve soruşturma neticesinde şahıs hakkında kamu davası açılması taleplerimizi havidir.

AÇIKLAMALAR

• Giriş kısmında müvekkilin kim olduğu, şüpheli şahsın kim olduğu, tarafların nasıl tanıştığı ve iletişime geçtiği gibi hususlar ayrıntılı olarak anlatılır. Bununla birlikte suç nedeniyle müvekkilin uğradığı maddi-manevi zarar da giriş kısmında özetlenebilir.
• Şüpheli şahsın, müvekkile yönelik insan ticareti suçunu ne şekilde işlediği ayrıntılı olarak anlatılır. Yaşanılan olaydan bahsedildikten sonra ayrıntılı olarak deliller sunulur. Aynı zamanda ek olarak bu delillerin sunulması gerekmektedir. (Örneğin yabancı uyruklu kadının yurtdışından Türkiye’ye rızası olmaksızın getirilmesi ve Türkiye’de çeşitli hizmet sektörlerinde (Ev temizliği, bakıcılık vb.) çalıştırılması şeklinde eylem gerçekleştiğinde mağdurun zorla çalıştırıldığı ve ülkeye sokulduğu ispatlanmalıdır. Mağdur ülkeye getirilirken tehdit ve baskı oluşturulduysa üzerinde bu hususlar da video, ses kayıtları ile ortaya konulabilir.)
• Sonuç kısmında ise dilekçenin ekinde yer alacak deliller toparlanır. Gerekli görüldüğü takdirde suça ilişkin açıklamalara ve mahkeme kararlarına yer verilir

HUKUKİ SEBEPLER: TCK ve ilgili her türlü yasal mevzuat.

HUKUKİ DELİLLER: Tanık, yemin, sözleşmeler, fotoğraf görüntüleri, mesajlar ve ilgili her türlü yasal delil.

SONUÇ ve İSTEM: Yukarıda açıklanan nedenlerle şüpheli şahıs hakkında soruşturma başlatılmasını, soruşturma sonucunda kamu davası açılması yönünde karar verilmesini saygılarımızla vekâleten arz ve talep ederiz. (Tarih)

                              Müşteki Vekili

                          Av. Umur YILDIRIM

                                       (e-İmza)

---

İnsan Ticareti Suçu Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

• İnsan ticareti suçunun mağduru kimdir?

İnsan ticareti suçunun mağduru genel olarak yabancı uyruklu şahıslar olmakla birlikte Türk vatandaşları da olabilir. Mağdur üzerinde hiçbir ayrım yapılmaksızın; yasada bulunan amaçlar gerçekleştiği takdirde aracı suç teşkil eden eylemler kullanılarak ülkeye sokulan, ülke dışına çıkarılan, tedarik edilen, kaçırılan, bir yerden başka bir yere götürülen veya sevk edilen ya da barındırılan kişiler insan ticareti suçunun mağduru olacaktır.

• İnsan ticareti mağduru ne demek?

İnsan ticareti suçunun mağduru suçtan zarar gören kişi olmakla birlikte kimi yazarlar devlerin de insan ticareti suçunun mağduru olduğunu kabul ettiği gözlemlenmektedir. Ayrıca kural olarak suç teşkil eden aracı fiiller kullanılarak insan ticareti suçu gerçekleşse de 18 yaşından küçük bireyler için bu şart aranmadan mağdur kabul edildikleri sabittir.