Biber Gazı Taşımak Yasak Mı?

Biber gazı taşımak yasal olarak suç değildir. Yani biber gazı taşımak ve gerektiğinde kendini savunma amaçlı kullanmak Türkiye’de suç değildir. Fakat biber gazının havaalanı, toplu ulaşım araçları, hastaneler, okullar, kamu kurum ve kuruluşları ile adliyelerde taşıyamaz ve buralara sokamazsınız. Üstünüzde taşımanıza engel yoktur. Fakat biber gazını saldırı amaçlı kullanırsanız TCK kapsamında silah olarak değerlendirilir. TCK 86/3-e maddesinden ceza alırsınız. Otomobilde veya çantada biber gazı taşınmasına herhangi bir engel olmasa dahi gerekli kontrollerde bu hususun bildirilmesi, kısıtlı alanlara girişlerde gazın teslim edilmesi ve cezai yaptırımı gerektirecek davranışlardan kaçınılması gereklidir. Biber gazı taşıma şartlarının başında kişinin akli dengesinin yerinde olması ve ayırt etme gücünü haiz bulunması gelir.

Biber gazı genellikle sprey formda olan, içeriğinde acı biber türevi etken maddesi bulunan göz ve solunum yollarını yakarak kullanıldığı kişiyi geçici olarak etkisiz hale getirmeyi amaçlayan kimyasal bir üründür. Biber gazının bulundurmak ve kullanmak kanunlarla doğrudan yasaklanmamıştır ancak yasal olduğundan söz edilebilmesi de doğru değildir.

Biber gazı, kişisel güvenliğin sağlanması amacıyla günümüzde en yaygın kullanılan savunma araçlarından biridir. Ancak biber gazı taşımanın ve kullanmanın yasal olup olmadığı akıllarda bir soru işareti yaratmaktadır. Bu yazımızda Kadim Hukuk ve Danışmanlık olarak biber gazı taşımanın yasak olup olmadığını inceleyeceğiz.

Biber Gazı Nedir?

Göz yaşartıcı gazlardan biber gazı, kullanılan kişinin görme yetisini, solunum yollarını ve cildini etkileyerek kişiyi etkisiz hale getirmek amacıyla kullanılmaktadır. Özellikle kadınlara yönelik saldırıların artmasıyla gündemi oldukça meşgul etmektedir. Yanma, kaşıntı ve bulanıklık yaratarak geçici görme bozukluğuna sebep olmaktadır. Uzun süreli maruz kalma halinde ise çeşitli göz hastalıklarının oluşumuna sebebiyet verir.

Kullanılan kişilerin bu gazı solumaları halinde solunum problemleri yaşamaları mümkündür. Nefes darlığına sebebiyet vererek kullanılan kişiyi etkisiz hale getirir. Halihazırda solunum problemleri yaşayan kişiler için kalıcı ve hatta acil müdahale gerektiren ciddi sağlık sıkıntılarını oluşturabilir. Genellikle sprey formda olan bu madde özellikle solunum yollarına etki etmektedir.

Cilt üzerinde yanma, kaşıntı gibi dermatolojik problemler oluşturarak kişilerde fiziksel zararlar meydana getirir. Maruz kalma miktarına göre bu zararların kalıcı etkiler bırakması da mümkün olabilir. Kullanımı oldukça tehlikeli olabilmektedir ve telafisi mümkün olmayabilecek zararlar yaratması mümkündür.

Biber Gazı Bir Silah Mıdır?

Biber gazının saldırı anında bir savunma aleti olarak kullanımı yaygın olmakla birlikte kullanımının orantısız olması halinde bir saldırı aleti konumuna gelmesi de mümkündür. Tartışma konusu yaratan husus da bu orantısızlık sebebiyle biber gazının silah konumuna gelmesidir. Burada incelenmesi gereken biber gazının aşırı kullanılması ya da gazın kullanım yöntemine ilişkindir.

6136 sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanun “Diğer saldırı ve savunma aletlerini” özel olarak saldırı ve savunmada kullanılmak amacıyla yapılmış her türlü ateşli ve ateşsiz aletleri ifade eder. Biber gazı da orantısız kullanıldığı durumlarda bu kapsama girmektedir. Biber gazının türü, bulundurma ve kullanım amacı, miktarı, somut olayda kullanıldığı durum ve yer etkenleri, biber gazının hangi mahiyette inceleneceğine etki eder.

Türkiye’de Biber Gazı Kullanımı Yasal Mıdır?

Ülkemizde biber gazı kullanımı doğrudan kanunlarla yasaklanmış bir husus değildir. Ancak bulundurmanın ve kullanımının tamamen serbest olduğundan söz etmek de mümkün değildir. Bu konu incelenirken biber gazının kullanım şekli, somut olayın gerektirdikleri ve kullanımının orantılı olup olmadığı gözetilmelidir. Öncelikle gözetilmesi gereken husus tabii ki de biber gazının bir saldırı aracı değil savunma aracı olarak kullanılması gerekliliğidir. Saldırı amacıyla kullanıldığında bu durum TCK kapsamında bir suç teşkil edecektir. Verilen zararın mahiyetine göre silahla yaralama ve hatta silahla öldürme suçları kapsamında değerlendirilecektir.

Gözetilmesi gereken bir diğer husus ise kullanılan biber gazının oranıdır. Yukarıda da değindiğimiz üzere biber gazının güvenlik güçleri tarafından da kullanımı oldukça yaygındır. Güvenlik güçleri tarafından kullanılan biber gazlarının üretimi özel olup vatandaş tarafından bu ürünlere erişim yasal değildir. Bu ürünlere erişimin sağlanması ve kişilere karşı kullanılması suç teşkil eder. Bu sebeple kişilerin yanlarında taşıdıkları biber gazı tamamen ticari faaliyetler için üretilmiş ve miktarı ticari sınırlarda olmalıdır. Biber gazının satışı genellikle 18 yaş ve üzeri vatandaşa sağlanmalıdır.

Yargıtay’ın yerleşik içtihatları uyarınca, biber gazı kullanımı bir silah olarak değerlendirilmektedir. Türk Ceza Kanunu’nun 6. maddesinde silahın tanımı yapılmıştır ve bu tanıma göre biber gazı, fiilen saldırı veya savunmada kullanılmaya elverişli bir madde olarak kabul edilir. Dolayısıyla, biber gazını kullanan kişi, bu eylemi hukuka uygunluk sebepleri (meşru savunma gibi) çerçevesinde gerçekleştirdiğinde ceza almaktan kurtulabilir. Ancak, hukuka aykırı kullanım durumunda cezai sorumluluk söz konusu olacaktır.

1. Okulda Biber Gazı Taşımak Yasak mı?

Okullar, güvenlik açısından özel olarak korunan alanlardır. Bu nedenle öğrenci, veli veya herhangi bir kişinin okula biber gazı getirmesi yasaktır. Bu tür savunma araçlarının okullarda taşınması, ciddi disiplin ve yasal yaptırımlara sebep olabilir.

2. Arabada Biber Gazı Taşımak Yasak mı?

Biber gazı arabada taşınabilir; ancak bu taşıma esnasında biber gazının kolay ulaşılabilir ve görünür bir yerde olmaması önemlidir. Ayrıca, kontrol noktalarında yetkililere biber gazı taşındığının belirtilmesi gerekmektedir. Bu durum, olası yanlış anlamaları ve güvenlik risklerini önlemek açısından önemlidir.

3. Çantada Biber Gazı Taşımak Yasak mı?

Kamuya açık alanlarda çantanızda biber gazı taşımak yasak değildir. Ancak çantanızda bulundurduğunuz biber gazını yalnızca acil durumlarda ve savunma amaçlı kullanabileceğinizi unutmamalısınız. Haksız ve gereksiz kullanımın cezai sonuçları olabilir.

4. Nato Biber Gazı Taşımak Yasak mı?

“Nato biber gazı” Nato veya Jenix marka biber gazları arasındaki fark teknik bir konudur. “Biber gazının etken maddesi kapsaisin‘dir. Kırmızı şili biberi veya acı arnavut biberinde etken maddesi bol miktarda bulunduğundan biber gazı üretiminde hammadde olarak bu biberler kullanılır. Markası ne olursa olsun aynı etken maddeden üretilen, sprey (aerosol) formdaki biber gazlarının yasal statüsü aynıdır.

5. Uçakta Biber Gazı Taşımak Yasak mı?

Uçak yolculuklarında biber gazı taşımak, güvenlik kuralları gereği yasaktır. Havaalanı güvenlik kontrollerinde bu tür maddeler tespit edildiğinde el konulur ve kişi hakkında yasal işlem başlatılabilir. Yolculuk öncesinde bagajda ya da el çantasında biber gazı bulundurulmaması gerekmektedir.

6. Yanımızda Biber Gazı Taşımak Yasak mı?

Genel olarak, biber gazı bireysel savunma amacıyla yanınızda taşınabilir. Ancak, bu taşımanın kamu güvenliğini tehlikeye atacak şekilde yapılmaması ve yasal sınırlar içinde kalınması önemlidir. Örneğin, kamuya açık etkinliklerde veya toplumsal protestolarda biber gazı taşımak güvenlik açısından sakıncalı kabul edilip el konulabilir.

Biber Gazı Kullanımı Hangi Hallerde Suç Teşkil Eder?

Biber gazı bulundurmak doğrudan suç sayılmamasına rağmen kullanım biçimi sebebiyle suç kapsamına girmesi mümkündür. Aşağıda sayılı hallerde biber gazı taşımak ve kullanmak yasak olup 6136 sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanun kapsamında yasak eşya taşımak, kasten yaralamaya teşebbüs ya da genel güvenliği tehlikeye sokmak suçlarından yargılanabilirler. Şöyle ki:

• Saldırı amacıyla kullanımı halinde suç teşkil etmesi mümkündür. Biber gazı ile kişiye kasten fiziksel bir zarar veren, kişinin vücuduna acı veren veya sağlığının bozulmasına neden olan kişi kasten yaralama fiilini gerçekleştirmiş olur. Bu durumda gerçekleştirilen fiil, TCK 86/3-a kapsamında silahla kasten yaralama suçu haline gelir ve kasten yaralama suçunun nitelikli halini teşkil eder.

Biber gazı kullanılan kişi üzerinde yukarıda da belirtildiği üzere duyularından veya organlarından birinin işlevinin sürekli zayıflamasına, konuşmasında sürekli zorluğa, yüzünde sabit ize, yaşamını tehlikeye sokan bir duruma, gebe bir kadına karşı işlenip de çocuğunun vaktinden önce doğmasına neden olursa belirlenen ceza, bir kat artırılır. Biber gazı kullanılan kişinin iyileşmesi olanağı bulunmayan bir hastalığa veya bitkisel hayata girmesine, duyularından veya organlarından birinin işlevinin yitirilmesine, konuşma ya da çocuk yapma yeteneklerinin kaybolmasına, yüzünün sürekli değişikliğine ve gebe bir kadına karşı işlenip de çocuğunun düşmesine neden olmuşsa belirlenen ceza, iki kat artırılır. Biber gazı kullanılması sonucunda ölüm meydana gelmişse on iki yıldan on sekiz yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.

• Biber gazı kullanımı keyfi olmamalıdır; kullanan kişinin kendisini savunma maksadı gütmesi gerekmektedir. Biber gazı savunma amacıyla kullanılıyor olsa bile kullanım şekli ve miktarı orantılı olmalıdır. Biber gazı kullanımının orantısız olması halinde kullanan kişi kendisini savunuyor dahi olsa hukuki sorumluluğu doğar.
• Basit spreyler dışında tetik mekanizmalı gazlarını, silah ve benzeri aparatları olan biber gazları, güvenlik kuvvetlerinin kullanımı için üretilmiş biber gazlarını kullanmak ve bulundurmak yasaktır. Bu ürünleri bulunduran ve kullanan kişiler için cezai sorumluluk doğar.

• Okul, hastane, devlet kurumu vb. kamuya açık alanlarda biber gazı bulundurmak ve kullanmak yasaktır.

Biber Gazı Kullanımı Meşru Müdafaa Sayılabilir Mi?

TCK madde 25 ile düzenlenen meşru savunma ve zorunluluk haline göre bir kimse kendisine veya bir başkasına yönelmiş haksız saldırıyı defetmek amacıyla orantılı güç kullanırsa bu eylemin meşru müdafaa kapsamında değerlendirileceğini düzenlemektedir. Anılan kanun maddesi şu şekildedir: “Gerek kendisine ve gerek başkasına ait bir hakka yönelmiş, gerçekleşen, gerçekleşmesi veya tekrarı muhakkak olan haksız bir saldırıyı o anda hal ve koşullara göre saldırı ile orantılı biçimde defetmek zorunluluğu ile işlenen fiillerden dolayı faile ceza verilmez. Gerek kendisine gerek başkasına ait bir hakka yönelik olup, bilerek neden olmadığı ve başka suretle korunmak olanağı bulunmayan ağır ve muhakkak bir tehlikeden kurtulmak veya başkasını kurtarmak zorunluluğu ile ve tehlikenin ağırlığı ile konu ve kullanılan vasıta arasında orantı bulunmak koşulu ile işlenen fiillerden dolayı faile ceza verilmez.”

Görüldüğü üzere meşru müdafaadan bahsedebilmemiz için haksız bir saldırının ve gerçekleştirilen saldırının orantılı bir şekilde defetme zorunluluğunun mevcut olması gerekmektedir. Kendisine karşı haksız bir saldırı gerçekleşen kişinin saldırıyı defetmek amacıyla biber gazı kullanması meşru müdafaa kapsamında değerlendirilebilir. Ancak kullanılan biner gazının mahiyeti, miktarı ve kullanıldığı yer gibi hususlar, biber gazının kullanılmasının suç veya meşru müdafaa durumu teşkil edip etmediğini etkiler.