Göçmen kaçakçılığı suçuna teşebbüs aşamasında kalsa bile, suç tamamlanmış gibi cezalandırılır (TCK 79/1-son madde). Örneğin, göçmenleri feribot ile taşıyan kişi henüz sınıra varmadan yakalandığı takdirde, göçmen kaçakçılığı suçu teşebbüs aşamasında kalmış olmasına rağmen yasal düzenleme gereği fail suç tamamlanmış gibi cezalandırılır. Göçmen kaçakçılığı suçu 3 hallerde işlenmiş olur:

  • Yabancının yasal olmayan yollardan ülke içine sokulması (TCK 79/1-a. madde)
  • Ülkeye girmiş yabancının ülkede kalmasının sağlanması  (TCK 79/1-a. madde)
  • Bir Türk vatandaşı veyahut yabancının ülkeden çıkmasının sağlanması  (TCK 79/1-b. madde)

Günümüzde, özellikle sorunlu coğrafyalarda bulunan ülkelerde yaşanan savaş, iç savaş ve diğer silahlı çatışmalar, istikrarsızlıklar, ağır ekonomik şartlar, mahrumiyetler ve diğer sıkıntılar insanları kendilerinin ve ailelerinin hayatlarını kurtarmak ve daha iyi koşullarda yaşamak için bulundukları ülkeleri terk etmeye ve nispeten daha iyi şartlara sahip olan ülkelere gitmeye zorlamaktadır. Bu göç hareketlerinin giderek artması göç alan ülkeleri ve en nihayetinde uluslararası toplumu bu konuda önlemler almaya ve düzenlemeler yapmaya itmiştir. Kadim Hukuk ve Danışmanlık olarak bu yazımızda göçmen kaçakçılığı suçu ve cezasından (TCK m. 79) bahsedeceğiz.

Göçmen Kaçakçılığı Suçu Nedir?

Göçmen kaçakçılığı suçunda, yabancıların yasa dışı yollardan ülkemize sokulması veya kalmasına imkan sağlanması ve vatandaşların ya da yabancıların yasa dışı yollardan ülke dışına çıkmasına imkan sağlanması suç olarak tanımlanmıştır. Suç kapsamında ulusal ve uluslararası alanlarda tehdit oluşturabilen kişiler için cezai yaptırım öngörülmüştür.

Göçmen kaçakçılığı suçu ve bu suç için öngörülen ceza 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun İkinci Kitap “Özel Hükümler” Birinci Kısım “Uluslararası Suçlar” İkinci Bölüm “Göçmen Kaçakçılığı ve İnsan Ticareti” bölümünün “Göçmen Kaçakçılığı” başlığının 79. maddesinde düzenlenmiştir. Göçmen kaçakçılığı suçunu konu edinen 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 79. Madde metni şu şekildedir:

Göçmen Kaçakçılığı – Madde 79

(1) Doğrudan doğruya veya dolaylı olarak maddi menfaat elde etmek maksadıyla, yasal olmayan yollardan;

a) Bir yabancıyı ülkeye sokan veya ülkede kalmasına imkan sağlayan,

b) Türk vatandaşı veya yabancının yurt dışına çıkmasına imkan sağlayan,

Kişi, üç yıldan sekiz yıla kadar hapis ve onbin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır. Suç, teşebbüs aşamasında kalmış olsa dahi, tamamlanmış gibi cezaya hükmolunur. (Asliye Ceza Mahkemesi)

(2) Suçun, mağdurların;

a) Hayatı bakımından bir tehlike oluşturması,

b) Onur kırıcı bir muameleye maruz bırakılarak işlenmesi,

hâlinde, verilecek ceza yarısından üçte ikisine kadar artırılır. (Asliye Ceza Mahkemesi)

(3) Bu suçun bir örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenmesi halinde, verilecek cezalar yarı oranında artırılır. (Asliye Ceza Mahkemesi)

(4) Bu suçun bir tüzel kişinin faaliyeti çerçevesinde işlenmesi halinde, tüzel kişi hakkında bunlara özgü güvenlik tedbirlerine hükmolunur.

Göçmen kaçakçıları zaten zor durumda olan bu kişileri yasa dışı ve çoğunlukla hayati tehlikeye ve kötü muameleye maruz bırakarak başka ülkelere götürmekte ve bunun karşılığında maddi kazanç sağlamaktadır. Konunun hem göçmenler, hem de ülkeler ve uluslararası toplum için giderek artan bir tehdit ve tehlike oluşturması karşısında göçmen kaçakçılığı uluslararası sözleşmeler gereğince ülkeler tarafından suç olarak tanımlanmış ve cezai yaptırıma tabi tutulmuştur.

TCK 79Göçmen Kaçakçılığı Suçu
Kanun Maddesi5237 sayılı Türk Ceza Kanunu madde 79
ŞikâyetŞikayete tabi değildir, resen soruşturulur.
Zamanaşımı15 yıldır.
Tutuklama ve Adli KontrolTutuklama ve adli kontrol kararı verilebilir.
UzlaşmaSuç uzlaşmaya tabi değildir.
Etkin PişmanlıkEtkin pişmanlık hükümleri uygulanamaz.
İndirimŞartları varsa 62 indirimi uygulanabilir.
Memurluğa EtkiMemuriyete engeldir.
Görevli MahkemeAsliye Ceza Mahkemesidir.

Göçmen Kaçakçılığı Suçunun Şartları Nelerdir?

Göçmen kaçakçılığı suçunda, maddi menfaat edilmesi gerekli değildir sadece maddi menfaat elde etmek için hareket edilmesi yeterlidir. Bu eylemler yasal olmayan yollarla yapılmış ancak menfaat elde etme amacı güdülmemişse ya da maddi menfaat elde edilmiş ancak yasal yollarla bu eylemler yapılmışsa suçtan söz edilemez. Dolayısıyla göçmen kaçakçılığı suçunun şartları şu şekildedir:

  • Eylemlerin yasal olmayan yollarla yapılması gerekir.
  • Eylemlerin maddi menfaat elde etmek amacıyla yapılması gerekir.
  • Vatandaş olmayan bir yabancının ülkeye sokulması, kalmasına imkan sağlanması veya vatandaş-yabancının yurt dışına çıkışına imkan sağlanması gerekir.
  • Özel kast ile işlenir.
gocmen kacakciligi sucu cezasi
gocmen kacakciligi sucu cezasi

Göçmen kaçakçılığı Suçunun Unsurları

  • Fail: Göçmen kaçakçılığı suçunun faili maddi menfaat elde etmek maksadıyla yasal olmayan yollardan bir yabancıyı ülkemize sokan veya ülkemizde kalmasına imkan sağlayan ya da vatandaşın veya yabancının yurt dışına çıkmasına imkan sağlayan kişi ya da kişileridir. Bu suç vatandaş veya yabancı, herkes tarafından işlenebilen bir suçtur. Yani herkes bu suçun faili olabilir.
  • Mağdur: Mağdur kendisine karşı işlenen bir suçtan dolayı vücut bütünlüğünde veya ekonomisinde zarara uğrayan kişidir. Göçmen kaçakçılığı suçunun mağduru devlet, toplum, toplumu oluşturan bireyler ve uluslararası toplumdur.
  • Suçun Hukuki Konusu: Yabancıların ülkemize gelişi, kalması, vatandaşların ve yabancıların ülkemizden çıkışları belli kurallara bağlanmıştır. Bu kurallar Pasaport Kanunu’nda, Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanununda ve ilgili diğer mevzuatta belirlenmiştir. Bu çerçevede ülkemize giriş ve çıkışların belli yerlerden, sınır kapılarından yapılması, pasaport, vize, çalışma ve ikamet izinleri gibi belgelerin usulüne uygun bir şekilde alınması gerekmektedir. Ülkemize giriş, çıkış ve ülkemizde kalmaya ilişkin mevzuat hükümleri ve kurallar suçun hukuki konusunu oluşturmaktadır.
  • Suçun Maddi Konusu: Suçun maddi konusu suçun üzerinde gerçekleştiği kişiler ya da şeylerdir. Yasal olmayan yollarla ülkeye sokulan, bulundurulan ya da çıkarılan kişiler bu suçun faili değil konusudur. Suçun maddi unsurunu oluşturan eylemlerin yasal olmayan yollardan yapılması gerekir. Bu bakımdan kişinin yasal ve hukuki süreçlere uygun şekilde ülkeye sokulması, çıkarılması ya da kalmasının sağlanması suç değildir. Bu nedenle bu kişiler göçmen kaçakçılığı suçundan cezalandırılmazlar.
  • Manevi Unsur: Göçmen kaçakçılığı kasten işlenebilen bir suçtur. Taksirle işlenemez. Manevi unsuru maddi menfaat elde etmek maksadıdır. Maddi menfaatin doğrudan veya dolaylı olmasının bir önemi yoktur. Her iki durumda da suçun manevi unsuru olan kast gerçekleşmiş olur. Kanun suçun oluşması için maddi menfaat elde etme maksadını aradığından bu yönde bir kastın olmaması durumunda suçun manevi unsuru oluşmayacak, dolayısıyla da suçtan söz edilemeyecektir.

Göçmen Kaçakçılığı Suçunun Cezası Nedir?

Göçmen kaçakçılığı suçu; tek fıkra halinde 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 79. Maddesinde düzenlenmiştir. Göçmen kaçakçılığı suçunun cezası, Türk Ceza Kanunu’nun 79. Maddesinde belirtildiği üzere, 5 yıldan 8 yıla kadar hapis cezası ve bin günden on bin güne kadar adli para cezasıdır.

  • Göçmen Kaçakçılığı Suçunun Temel Halinin Cezası: Türk Ceza Kanunu’nun 79. Maddesinde yer alan göçmen kaçakçılığı suçunun temel hali düzenlenmiştir. Yasa hükmüne göre, göçmen kaçakçılığı suçu işleyen bir kişiye verilecek ceza üç yıldan sekiz yıla kadar hapis ve bin günden on bin güne kadar adlî para cezası olarak belirlenmiştir. Buradaki adli para cezası seçimlik değildir, hapis cezasıyla birlikte verilecektir.
  • Göçmen Kaçakçılığı Suçunun Nitelikli Halinin Cezası: Göçmen kaçakçılığı suçunun nitelikli halleri ve bu hallerde verilecek cezalar iki şekilde düzenlenmiştir. Yasa maddesine göre suçun mağdurların hayatı açısından bir tehlike yaratması veya onur kırıcı bir muameleye maruz bırakılarak işlenmesi halinde verilecek ceza yarısından üçte ikisine kadar arttırılır. Bunun dışında suçun örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenmesi halinde verilecek cezalar yarı oranında arttırılacaktır.
  • Göçmen Kaçakçılığı Suçunda Ağırlaştırıcı Nedenler: Suçun, mağdurların; hayatı bakımından bir tehlike oluşturması, söz gelimi hayatlarını riske atabilecek şekilde, mesela uygun olmayan koşullarda deniz yoluyla taşınmaları ya da onur kırıcı bir muameleye maruz bırakılarak işlenmesi, mesela çok kalabalık bir şekilde taşınmaları, barındırılmaları ve kötü muameleye maruz bırakılmaları hâlinde, verilecek ceza yarısından üçte ikisine kadar artırılacaktır. Suçun örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenmesi halinde ise verilecek cezalar yarı oranında artırılacaktır.
  • Göçmen Kaçakçılığı Suçunun Tüzel Kişiler Tarafından İşlenmesi: Göçmen kaçakçılığının tüzel kişiler tarafından işlenmesi hali yasa maddesinin dördüncü fıkrasında düzenlenmiştir. Maddeye göre suçun tüzel kişinin faaliyeti çerçevesinde işlenmesi halinde tüzel kişiler hakkında bunlara özgü güvenlik tedbirlerine hükmedilmektedir.
Göçmen Kaçakçılığı Suçu CezasıKanuni Dayanağı
TCK 79 Basit Hali Cezası5 yıldan 8 yıla kadar hapis cezası ve bin günden on bin güne kadar adli para cezası
Göçmen Kaçakçılığı Suçunun Nitelikli Halinin CezasıOluşan duruma göre cezanın yarısından üçte ikisine arttırılması veya yarı oranında arttırılması öngörülmüştür.
Göçmen Kaçakçılığı Suçunda Ağırlaştırıcı HallerMaddenin 2 ve 3. fıkrasında düzenlenmiştir.

Göçmen Kaçakçılığı Suçu Örnekleri

  • Irak uyruklu birden fazla şahsın yani göçmenlerin yasa dışı yollarla Türkiye’ye girişi yapılacaktır. Giriş Irak-Türkiye arasında yer alan Habur Sınır Kapısından gerçekleşecektir. Kamyonet ile geçiş sağlanacak olup kamyonetin kasasının altındaki boş bölmeye 4 göçmen saklanmıştır. Karayolu ile taşıma yapılırken Habur Sınır Kapısından geçmek üzereyken yola çıkan kamyonet sınır kapısına varmadan durdurulmuştur. Akabinde yakalanan şahıslar hakkında göçmen kaçakçılığına teşebbüs suçundan yargılama yapılacaktır. Ancak verilecek ceza suç konusu eylem tamamlanmış gibi belirlenecektir.
  • Bir grup mülteci ile 250.000 TL karşılığında Türkiye’den Yunanistan’a tekne ile taşımak için anlaşan bir şahıs düşünelim. Yunanistan’a ulaştıktan sonra parayı alacağı konusunda anlaşma sağladığı bir olayda, anne-baba ve 2 çocuklarını bota can yeleği giydirmeden bindirmiştir. Fail burada maddi bir menfaat elde edeceği konusunda anlaşma sağlamıştır. Akabinde Midilli adasına gitmek üzere yola çıkan tekne Midilli adasına varmadan Sahil Güvenlik Ekipleri’nce yakalanmıştır. Her ne kadar Yunanistan’a varmamış olsalar ve maddi kazancı faile vermemiş olsalar da suç işlenmiş sayılacaktır.
İlgili Makale: İnfaz Hesaplama
gocmen kacakciligi sucu nedir
gocmen kacakciligi sucu nedir

Göçmen kaçakçılığı Suçunun Özel Görünüşleri

  • Teşebbüs: Göçmen kaçakçılığı suçunun unsurlarından bir yabancı şahsı ülkeye sokmak eylemi ani hareketli bir suç olduğundan yapıldığı anda tamamlanmış sayılacaktır. Nitekim yasa hükmünde düzenlendiği üzere göçmen kaçakçılığı suçunun teşebbüs aşamasında kalması halinde dahi eylem tamamlanmış gibi ceza verilecektir. Yani herhangi bir indirim uygulanmayacaktır. Yabancı şahsın ülke içerisinde kalmasına imkan sağlamak eylemi ise süreklilik arz eden bir eylemdir. Türk ya da yabancı uyruklu bir şahsın yurt dışına çıkarılmasında ise yurt dışına çıkmaya imkan sağlanması halinde suçun oluştuğu kabul edilmektedir.
  • İştirak: Göçmen kaçakçılığı suçu esasında tek failli suçtur. Ancak suça iştirakin her türlüsü mümkündür, kural olarak bu suça iştirakle ilgili her hangi bir özel durum yoktur. Madde metnindeki açık düzenlemeye göre, göçmenlerin ülkede yasa dışı kalmalarına yardım ederek imkan sağlayan kişiler de doğrudan suç işleyen olarak sorumlu olacaktır.
  • İçtima: Göçmen kaçakçılığı suçu hareketin sayısı açısından seçimlik hareketli bir suçtur. bu hareketlerden herhangi birisinin gerçekleştirilmesi suçun oluşması için yeterli olmaktadır. Hatta birden fazla seçimlik hareketin yapılması halinde dahi yine tek bir suç işlenmiş gibi ceza verilecektir. Bu nedenle zincirleme suç hükümleri uygulanmaz. Eğer suçun faili değişik zamanlarda birden fazla kez aynı suçu işlerse zincirleme suç hükümleri uygulanarak tek bir suçtan cezalandırılmalıdır. Ancak verilecek ceza TCK madde 43 uyarınca arttırılmalıdır.

Uzlaşma, Adli Para Cezasına Çevirme, Erteleme ve Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması Kararı

  • Uzlaşma: Uzlaşma ile amaçlanan bir uzlaştırmacı huzurunda fail ve mağdurlar bir araya getirilerek iletişim yolu ile aradaki uyuşmazlıkların giderilmesidir. Uzlaştırma kapsamındaki suçlar kanunda sıralandığından göçmen kaçakçılığı suçu bu suçlar arasında yer almamaktadır. Dolayısıyla göçmen kaçakçılığı suçunda uzlaşma hükümlerinin uygulanması mümkün değildir.
  • Adli Para Cezasına Çevirme: Adli para cezaları mahkeme tarafından doğrudan verilebileceği gibi verilen hapis cezasının adli para cezasına çevrilmesi de mümkün olacaktır. Göçmen kaçakçılığı suçunun basit halinin cezasında hem adli para cezası hem de hapis cezası öngörüldüğünden hapis cezasının adli para cezasına çevrilmesi de mümkün değildir.
  • Erteleme: Erteleme kararı kapsamında mahkeme tarafından yargılaması yapılan kişinin suçlu olduğu tespit edilmiştir. Bununla birlikte kişiye belirli bir hapis cezası da verilmiştir. Ancak mahkeme kişiye vermiş olduğu bu hapis cezasını, kişi ceza infaz kurumuna girmeden, şartlı olarak vazgeçilmesi yoluna gidilebilir. Bu durumda hapis cezasının ertelenmesinden bahsedilecektir. Ancak göçmen kaçakçılığı suçunda erteleme kararının verilmesi mümkün değildir. Nitekim verilecek cezanın alt sınırı 5 yıl olarak belirlenmiştir.
  • Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması Kararı: HAGB kararı verilmesi için çeşitli şartların oluşması gerekmekle birlikte bu şartlardan en önemlisi verilen cezanın alt sınırının 2 yılın altında olmasıdır. Ancak göçmen kaçakçılığı suçunda verilen cezanın alt sınırı 5 yıl olduğu için hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilmesi de mümkün değildir.

Soruşturma ve Kovuşturma Evresi

  • Soruşturma Evresi: Soruşturma evresi, Cumhuriyet savcılığına yapılan başvuru ya da kolluk kuvvetlerine yapılan ihbar ile başlar. Göçmen kaçakçılığı suçu şikayete tabi olmadığı için soruşturma resen başlatılır ve yürütülür. Suç kapsamında mağdurların şikayetçi olmasına bu nedenle gerek yoktur aynı şekilde mağdurların şikayetten vazgeçmesi de dosya üzerinde etkili olmayacaktır. Savcı göçmen kaçakçılığı suçuna ilişkin yeterli somut delilleri toplar ve yeterli şüpheye ulaşırsa iddianame düzenler. Aksi takdirde yeterli delil toplanmazsa savcılık tarafından takipsizlik kararı verilir. Söz konusu takipsizlik kararına karşı 2 hafta içerisinde itiraz edilmesi mümkündür.
  • Kovuşturma Evresi: Kovuşturma evresi; iddianamenin kabul edilmesi ile başlar ve mahkeme aşamasındaki yargılamayı ifade eder. Soruşturma evresindeki şüpheli kovuşturma evresinde sanık olur. Aynı zamanda katılma talebi kabul edilen müşteki de katılan olarak isimlendirilir. Görevli mahkeme göçmen kaçakçılığı suçunda asliye ceza mahkemeleridir. Göçmen kaçakçılığı suçunun kovuşturma evresi tamamlandığında sanığın suçu işlediği sabit ise verilecek ceza 5 yıldan 8 yıla kadar hapis cezası ve 1.000 günden 10.000 güne kadar adli para cezası olarak belirlenecektir. Artırım ve indirim nedenlerinin uygulanması da mahkemenin takdirine kalacaktır.  

Göçmen kaçakçılığı Suçunda Gözaltı ve Tutukluluk

Göçmen kaçakçılığı suçunda gözaltı kararı verilmesi için kişi hakkında somut delillerin elde edilmesi gerekir. Deliller elde edildikten sonra kişiler hekime götürülerek muayene edilir ve gerekli bilgiler toplanır. Göçmen kaçakçılığı suçunda genellikle kişiler suçu örgüt kapsamında veya birden fazla kişi ile birlikte işlediği için en fazla 4 gün tutuklu tutulur. Ceza Muhakemesi Kanunu’nu madde 91’de geçen fıkrada mülki amirlerin talimatı ile belirlenen bazı kolluk amirlerine bir kişiyi 24 saate kadar gözaltına alma yetkisi verilmiştir. Göçmen kaçakçılığı suçunda da, savcının gözaltı kararı ile failin gözaltına alınması mümkündür.

Göçmen kaçakçılığı suçunda tutuklama kararı verilmesi için CMK 100 gereği tutuklama sebeplerinin oluşup oluşmadığına göre değişiklik gösterir. CMK 100 gereği kuvvetli suç şüphesi varsa, suç katalog suçlardan biriyse tutuklama kararı verilebilir. TCK 792da yer alan göçmen kaçakçılığı suçu da katalog suçlardan olup kişiler hakkında tutuklama kararı verilmesi mümkündür. CMK 102/1gereğince göçmen kaçakçılığı suçunda tutukluluk süresi en çok bir yıldır. Ancak bu süre, zorunlu hallerde gerekçeleri gösterilerek altı ay daha uzatılabilir.

İfade, Savunma ve Yargılama Süreci

Bir kişinin üzerine isnat edilen suç hakkında ifadesinin alınması için kişi hakkında bir şikayet yapılmalı veya suç resen takip edilen bir suç ise doğrudan ifadesi alınmalıdır. Öncelikle şahıs ifadeye çağırılır ancak gelmediği takdirde hakkında yakalama kararı verilerek ifadesinin alınması için gerekli işlemler yapılır. İfadeler kolluk görevlileri tarafından alınabileceği gibi bizzat Cumhuriyet savcısı tarafından da alınabilir. Soruşturma evresinde bu şekilde ifadesi alınan şüphelinin iddianame düzenlenip kabul edildikten sonra da kovuşturma evresinde mahkeme huzurunda ifadesinin alınması gerekir.

Mahkeme aşamasında kişinin savunmalarını sunması için kendi beyanları veya vekili aracılığı ile beyanlarını iletmesi mümkündür. Kişiye üzerine isnat edilen suçun ayrıntılı şekilde anlatılması gerekir aksi takdirde savunma hakkı kısıtlanmış olur. Göçmen kaçakçılığı suçu katalog suçlardan biri olduğu için yabancı ülkelerden birinde işlendiği takdirde Adalet Bakanlığı’nın talebi ile Türkiye’de Türk hukukuna göre yargılama yapılır. Bunun yanı sıra suç kapsamında çeşitli tedbirlerin alınması, örneğin taşıma yaparken kullanılan taşınır araca el konulabilir. Bununla birlikte sanıklar/şüpheliler teknik araçla izlenebilir.

Şikayet Süresi, Zamanaşımı, Etkin Pişmanlık ve Görevli Mahkeme

  • Şikayet Süresi: Göçmen kaçakçılığı suçu resen soruşturulan ve kovuşturulan bir suç tipidir. Göçmen kaçakçılığı suçu ve nitelikli halleri takibi şikayete bağlı olmayan, resen takibi gereken suçlardır. Bu nedenle 6 aylık şikayet süresi bu suç açısından geçerli değildir.
  • Zamanaşımı: Zamanaşımı, suçun varlığı devam etmesine rağmen devletin faile yargılama yapamaması ve cezalandıramamasına denir. Zamanaşımı ceza hakimi tarafından resen gözetilir ve talebe bağlı olmadan uygulanır. Göçmen kaçakçılığı suçunda ise zamanaşımı süresi 15 yıl olarak belirlenmiştir. Nitekim göçmen kaçakçılığı suçu büyük bir insan hakları ihlali içerdiğinden, zamanaşımı süresi diğer suçlara göre daha uzun tutulmuştur.
  • Etkin Pişmanlık: Etkin pişmanlık, suç işleyen kimsenin işlediği suçtan pişman olması neticesinde ortaya çıkan bir durumdur. Her suç tipi için etkin pişmanlık söz konusu olmamaktadır. Göçmen kaçakçılığı suçu için ise etkin pişmanlık hükümlerinden yararlanılabileceği gibi bir hüküm bulunmamaktadır. Bu nedenle göçmen kaçakçılığı suçunda etkin pişmanlık hükümleri uygulanmaz.
  • Görevli Mahkeme: Göçmen Kaçakçılığı suçu ile ilgili görevli mahkeme, 5235 sayılı Yasanın 10, 11 ve 12. maddesi ile suç için kanunda öngörülen cezanın alt sınırı itibariyle Asliye Ceza Mahkemesidir. Bu suç örgütünün faaliyeti çerçevesinde işlenmiş olsa dahi bu durumda görevli mahkeme yine Asliye Ceza Mahkemesi olacaktır. Göçmen kaçakçılığı suçunda yetkili Cumhuriyet Başsavcılığı veya mahkeme ise, suçun asıl hareket unsuruna göre değişiklik arz etmektedir. Göçmen kaçakçılığı suçunun serbest hareketli olan hallerinden biri olan ülkede kalmaya imkan sağlanması halinde suç kesintisiz suçlardan sayılacaktır. Bu nedenle kesintinin gerçekleştiği yargı yeri yani göçmenin yakalandığı yargı yeri suç kapsamında yetkili olacaktır. Daha açık bir deyişle temadinin bittiği yer Cumhuriyet Başsavcılığı veya mahkemesi yetkilidir.
gocmen kacakciligi sucu tutuklama
gocmen kacakciligi sucu tutuklama

Göçmen kaçakçılığı Suçu Hakkında Mahkeme Kararları

Yargıtay 4. Ceza Dairesi 2020/15677 E., 2020/20748 K. sayılı Kararı

  • Göçmen Kaçakçılığı Suçu
  • Türk Ceza Kanunu 79. Madde

Sanığa yükletilen göçmen kaçakçılığı eylemiyle ulaşılan çözümü haklı kılıcı zorunlu öğelerinin ve bu eylemin sanık tarafından işlendiğinin Kanuna uygun olarak yürütülen duruşma sonucu saptandığı, bütün kanıtlarla aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların temyiz denetimini sağlayacak biçimde ve eksiksiz sergilendiği, özleri değiştirilmeksizin tartışıldığı, vicdani kanının kesin, tutarlı ve çelişmeyen verilere dayandırıldığı,

Eylemin doğru olarak nitelendirildiği ve Kanunda öngörülen suç tipine uyduğu,

Suçun işleniş biçimi, sanığın kasta dayalı kusurunun yoğunluğu, olayın meydana geliş şekliyle göçmen sayısı dikkate alınarak temel ceza belirlenirken alt sınırdan uzaklaşılması gerekirken ceza alt hadden tayin edilmiş ise de, aleyhe temyiz olmadığından bozma yapılamayacağı,

Anlaşıldığından, sanık … müdafiinin ileri sürdüğü nedenler yerinde görülmediğinden tebliğnameye uygun olarak, TEMYİZ DAVASININ ESASTAN REDDİYLE HÜKMÜN ONANMASINA, 21/12/2020 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.


Yargıtay 4. Ceza Dairesi 2020/14237 E. 2020/18647 K. sayılı Kararı

  • Göçmen Kaçakçılığı Suçu
  • Türk Ceza Kanunu 79. Madde

Sanığın aşamalarda dava dışı arkadaşı … ile İstanbul’dan … iline aile ziyareti için giderken yolu şaşırmaları sonucu bahse konu yere geldiklerini söyleyerek atılı suçlamayı reddetmesi, olay yeri tespit tutanağında suça konu araçta herhangi bir suç unsuruna rastlanmamış olması, sanığın bulunduğu aracın durdurulduğu yerden 12 km uzaklıkta bulunan yerde kaçak göçmenlerin bulunması, yakalanan göçmenlerin 15/06/2013 tarihli fotoğraf teşhis tutanağındaki ve soruşturma evresindeki beyanlarında; sanığı ilk defa gördüklerini, kendilerini getiren şahsın sanık olmadığını, yakalandıkları yere getirildikleri aracın ise suça konu araç olmadığını söylemeleri ve yurt dışına kaçacaklarına dair bir söylemlerinin de bulunmadığı, kendilerini getiren şahıslara herhangi bir ücret ödemedikleri yönündeki anlatımları doğrultusunda, sanığın doğrudan doğruya veya dolaylı olarak maddi menfaat elde etmek maksadıyla hareket ettiğinin tespit edilememesi karşısında, sanığın göçmen kaçakçılığı suçunu işlediğine dair her türlü şüpheden uzak, kesin ve cezalandırmaya yeterli delillerin nelerden ibaret olduğu açıklanmadan CMK’nın 230/1-b maddesine aykırı olarak mahkûmiyet kararı verilmesi,

Kabule göre de; Sanığın … plakalı araçta kaçak göçmen taşıdığının kabul edildiği eyleminde, göçmen kaçakçılığı suçunun nitelikli hali olan “hayatı bakımından bir tehlike oluşturması ya da onur kırıcı bir muameleye maruz bırakılarak işlenmesi” halinin söz konusu olmadığı, bilirkişinin aracın teknik özelliklerini belirten raporu dışında hayati tehlikenin varlığına dair göçmenler ile kolluk görevlilerinin bir ifadelerinin bulunmadığı, olay yeri tespit tutanağında hayati tehlikenin varlığına dair bir anlatıma yer verilmediği, göçmenlerin hayati tehlike atlattıklarına dair herhangi bir iddia veya tespitin olmadığı, kapasitenin üzerinde yolcu taşınmasının başlı başına unsur olmadığı, ancak cezanın belirlenmesi ve bireyselleştirilmesi kapsamında değerlendirilebileceği, nitekim bu yönde takdir ve teşdidin yerinde kullanıldığı, Kanun metninde belirtildiği biçimde göçmenlere yönelik onur kırıcı bir muamelenin veya hayatı bakımından tehlike oluşturacak bir durumun söz konusu olmadığı olayda, yerinde olmayan gerekçeyle TCK’nın 79/2. maddesinin uygulanması,

Kanuna aykırı, sanık … müdafiinin temyiz nedenleri yerinde görüldüğünden, tebliğnameye kısmen uygun olarak HÜKMÜN BOZULMASINA, yargılamanın bozma öncesi aşamadan başlayarak sürdürülüp sonuçlandırılmak üzere dosyanın esas/hüküm mahkemesine gönderilmesine, 07/12/2020 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.


Yargıtay 4. Ceza Dairesi 2020/15147 E., 2020/18580 K. sayılı Kararı

  • Göçmen Kaçakçılığı Suçu
  • Türk Ceza Kanunu 79. Madde

Sanığa yükletilen göçmen kaçakçılığı eylemiyle ulaşılan çözümü haklı kılıcı zorunlu öğelerinin ve bu eylemin sanık tarafından işlendiğinin Kanuna uygun olarak yürütülen duruşma sonucu saptandığı, bütün kanıtlarla aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların temyiz denetimini sağlayacak biçimde ve eksiksiz sergilendiği, özleri değiştirilmeksizin tartışıldığı, vicdani kanının kesin, tutarlı ve çelişmeyen verilere dayandırıldığı,

Eylemin doğru olarak nitelendirildiği ve Kanunda öngörülen suç tipine uyduğu,

Anlaşılmış ve ileri sürülen başkaca temyiz nedenleri yerinde görülmediği gibi hükmü etkileyecek oranda hukuka aykırılığa da rastlanmamıştır.

Ancak; Yargıtay Ceza Genel Kurulu’nun Dairemizce de benimsenen 09/02/2016 tarih, 2014/8-71 esas, 2016/42 nolu kararında belirtildiği üzere, 1 yıl 8 ay hapis ve ertelenmesine dair verilen ilk hükmün yalnız sanık müdafii tarafından temyiz edilip Özel Dairece lehe bozulmasından sonra, hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilip, sanığın denetim süresi içinde yeniden kasıtlı suç işlemesi nedeniyle açıklanan hükümde “cezayı aleyhe değiştirme” yasağı gözetilerek, cezanın ilk hükümdeki erteli 1 yıl 8 ay hapis cezası olarak belirlenmesi gerekirken; 1412 sayılı CMUK’nın 326/son maddesine aykırı davranılması,

Kanuna aykırı ve sanık … ile müdafiinin temyiz iddiaları bu nedenle yerinde görüldüğünden, hükmün bu nedenle BOZULMASINA, 5320 sayılı Kanun’un 8/1. madde ve fıkrası aracılığıyla 1412 sayılı CMUK’nın, 322. maddesi uyarınca bu aykırılık, yeniden duruşma yapılmasına gerekolmaksızın düzeltilebilir nitelikte olduğundan, temyiz edilen kararın açıklanan noktasına, tebliğnameye kısmen aykırı olarak “sanık hakkındaki sonuç cezanın TCK 51/1. maddesi gereğince ERTELENMESİNE, TCK’nın 51/3. maddesi gereğince sanık hakkında 1 yıl 8 ay DENETİM SÜRESİ BELİRLENMESİNE, 51/6 maddesine göre denetim süresi içerisinde yükümlülük belirlenmesine ve uzman görevlendirilmesine yer olmadığına” ibarelerinin eklenmesi suretiyle HÜKMÜN DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 07/12/2020 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.


Yargıtay 4. Hukuk Dairesi 2020/2808 E., 2020/3791 K. sayılı Kararı

  • Göçmen Kaçakçılığı Suçu
  • Türk Ceza Kanunu 79. Madde

Dava, kurum zararı nedeniyle alacak istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı vekili; davalıların göçmen kaçakçılığı suçundan yakalandıklarını, müvekkili idare tarafından yakalanan göçmenler için sınır dışı etme işlemi uygulanıncaya kadar barınma, yemek, yol, personel ve yolluk harcamaları yapıldığını belirterek uğranılan kamu zararının davalılardan rücuen tahsili isteminde bulunmuştur. Davalılar, davaya cevap vermemiştir. Mahkemece, davalıların göçmen kaçakçılığı suçunu işlediklerine dair dosyada delil bulunmadığı gerekçesiyle ispatlanamayan davanın reddine karar verilmiştir. Dosya kapsamından, dava konusu olaya ilişkin olarak davalılardan … hakkında göçmen kaçakçılığı suçundan … Asliye Ceza Mahkemesinin 2010/38 esas sayılı dosyasında kamu davası açıldığı ve yargılamanın devam ettiği anlaşılmaktadır.6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 74. maddesi (818 sayılı Borçlar Kanunu’nun 53. maddesi) uyarınca hukuk hâkimi, ceza mahkemesinin beraat kararı ile bağlı değil ise de; hem öğretide hem de kökleşmiş yargı kararlarında ceza mahkemesince belirlenen maddi olgunun hukuk hâkimini bağlayacağı kabul edilmektedir. Dava konusu olayın özelliği nedeniyle … Asliye Ceza Mahkemesinin 2010/38 esas sayılı dosyasının bekletici mesele yapılarak kesinleşmesi beklenmeli ve ondan sonra tüm kanıtlar birlikte değerlendirilerek varılacak sonuca uygun bir karar verilmelidir. Mahkemece açıklanan yönler gözetilmeyerek yazılı biçimde karar verilmiş olması, usul ve yasaya uygun düşmediğinden kararın bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Temyiz edilen kararın, yukarıda gösterilen nedenlerle BOZULMASINA, bozma nedenine göre temyiz eden davacının diğer temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına 09/11/2020 gününde oy birliğiyle karar verildi.

İlgili Yazı: Yargıtay Kararları

Göçmen Kaçakçılığı Suç Duyurusu Dilekçesi

Aşağıda göçmen kaçaklığı suç duyurusu örneğine yer verilmektedir.

Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına

İhbarda Bulunan: Av. Umur YILDIRIM

Söğütözü Mah. Söğütözü Cad. No:2 Koç İkiz Kuleleri B Blok  Kat:4 Daire:7,  06530 Çankaya

Suç : Göçmen kaçakçılığı (TCK m. 79)

Suç Tarihi ve Yeri: 13.03.2021 Ankara

Konu : Göçmen kaçakçılığı suçu işleyenler hakkında soruşturma başlatılması ve kamu davası açılması talepli ihbar ve suç duyurusudur.

Açıklamalar

Ankara ili XXX ilçesi XXX köyü yakınlarında bulunan XXX mevkiindeki bazı evlere kamyonet, minibüs, otobüs ve diğer araçlarla sürekli olarak yabancı uyruklu kişiler getirilmekte, bu kişiler bir müddet burada barındırıldıktan sonra tekrar başka yerlere nakledilmektedir. Çoğu kadın ve çocuk olan bu kişiler taşıma kapasitesini aşan bir şekilde nakledilmekte, oldukça zor ve elverişsiz şartlarda taşınmakta ve barındırılmakta, ayrıca kötü muameleye maruz kalmaktadır. Ceza Kanunumuzun 79. maddesinde düzenlenen göçmen kaçakçılığı suçunun işlendiği kuvvetle muhtemeldir.

  • Giriş kısmında müvekkilin kim olduğu, şüpheli şahsın kim olduğu, tarafların nasıl tanıştığı ve iletişime geçtiği gibi hususlar ayrıntılı olarak anlatılır. Bununla birlikte suç nedeniyle müvekkilin uğradığı maddi-manevi zarar da giriş kısmında özetlenebilir.
  • Şüpheli şahsın, suça yönelik eylemlerinin ne şekilde işlediği ayrıntılı olarak anlatılır. Yaşanılan olaydan bahsedildikten sonra ayrıntılı olarak deliller sunulur. Aynı zamanda ek olarak bu delillerin sunulması gerekmektedir. (Örneğin Ankara ili XXX ilçesi XXX köyü yakınlarında bulunan XXX mevkiindeki bazı evlere kamyonet, minibüs, otobüs ve diğer araçlarla sürekli olarak yabancı uyruklu kişiler getirilmekte, bu kişiler bir müddet burada barındırıldıktan sonra tekrar başka yerlere nakledilmektedir. Çoğu kadın ve çocuk olan bu kişiler taşıma kapasitesini aşan bir şekilde nakledilmekte, oldukça zor ve elverişsiz şartlarda taşınmakta ve barındırılmakta, ayrıca kötü muameleye maruz kalmaktadır. Ceza Kanunumuzun 79. maddesinde düzenlenen göçmen kaçakçılığı suçunun işlendiği kuvvetle muhtemeldir.)
  • Sonuç kısmında ise dilekçenin ekinde yer alacak deliller toparlanır. Gerekli görüldüğü takdirde suça ilişkin açıklamalara ve mahkeme kararlarına yer verilir.

Hukuki Sebepler: TCK ve ilgili her türlü yasal mevzuat.

Hukuki Deliller: Tanıklar, fotoğraf görüntüleri ve ilgili her türlü yasal delil.

Sonuç ve İstem: Yukarıda açıklanan nedenlerle konu hakkında soruşturma başlatılmasını, soruşturma sonucunda kamu davası açılması yönünde karar verilmesini saygılarımla vekâleten arz ve talep ederiz 13.01.2024

     Av. Umur YILDIRIM

                  İmza


Göçmen Kaçakçılığı Suçu Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

  • Göçmen kaçakçılığı kaç yıl ceza alır?

Göçmen kaçakçılığı suçu maddi bir menfaat elde etme amacıyla yasa dışı yollarla bir yabancıyı ülkeye sokmak, ülkede kalmasına imkan sağlamak, ülke dışına çıkmasına imkan sağlamak ve Türk vatandaşını yurt dışına çıkarmak şeklinde işlenebilir. Verilecek ceza kanun kapsamında 5 yıldan 8 yıla kadar hapis ve bin günden on bin güne kadar adli para cezası olarak belirlenmiştir. Bu nedenle kişinin ceza alacağı sabittir.

  • Mülteci kaçakçılığının cezası nedir?

Mülteci dini ya da milliyeti gibi sebeplerle zulüm gören, görme korkusu yaşayan bu nedenle ülkesinden ayrılmak zorunda kalan ve geri dönmek istemeyen kişilerdir. Göçmen ise bir ülkeden başka bir ülkeye yerleşmek amacıyla göç eden kişilerdir. Kanunda yer alan göçmen kaçakçılığı suçu, mülteci kaçakçılığı ya da insan kaçakçılığını da içermektedir. Bu nedenle verilecek ceza yine 5 yıldan 8 yıla kadar hapis ve bin günden on bin güne kadar adli para cezası olarak belirlenecektir.

  • Göçmen kaçakçılığı cezası arttı mı?

Göçmen kaçakçılığı suçunun cezası 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 79. Maddesinde düzenlenmiştir. Yasa hükmüne göre, suçun cezası beş yıldan 8 yıla kadar hapis ve bin günden on bin güne kadar adli para cezasıdır. 28.03.2023 tarihli ve 7445 sayılı İcra Ve İflas Kanunu İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun madde 16 ile yapılan değişiklik ile cezanın alt sınırı 3 yıldan 5 yıla çıkarılmıştır.   

  • Göçmen kaçakçılığı suçu yüz kızartıcı suç mudur?

Yüz kızartıcı suçlar Devlet Memurları Kanunu’nda düzenlenen suçlar olup hırsızlık, dolandırıcılık, rüşvet, sahtecilik, güveni/görevi kötüye kullanma gibi örneklerle sıralanabilir. Ancak göçmen kaçakçılığı suçu Devlet Memurları Kanunu’nda yüz kızartıcı suç olarak düzenlenmemiştir. Buna rağmen göçmen kaçakçılığı suçunun işlenmesi memuriyete engel teşkil etmektedir.

  • Ülkemize gelmek, kalmak ve çalışmak isteyen yabancı uyruklu kişilerin vize, oturma ve çalışma izinleri gibi işlemlerini ücreti karşılığında takip ediyorum. Göçmen kaçakçılığı suçundan yargılanır mıyım?

Göçmen kaçakçılığı suçunun oluşabilmesi için yabancı uyruklu kişilerin yasal olmayan yollardan ülkemize sokulması ya da kalmalarına imkan sağlanması gerekir. Yabancıların yasal yollarla ülkemize sokulması ya da ülkemizde yasal yollarla kalmalarına yardımcı olunması suç değildir.

  • Mahallemizde komşularımızla birlikte çok zor durumda olan ve kaçak olarak ülkemize gelen Suriyeli bir aileye ev tuttuk ve elimizden geldiğince yardımcı olmaya çalışıyoruz. Bu yaptığımız suç mudur?

Doğrudan ya da dolaylı olarak maddi menfaat elde etme amacı olmadığı sürece kaçak yollardan ülkemize giren yabancılara insani gayelerle yardım edilmesi suç değildir.

  • Yan binamıza tanımadığımız kişilerce sürekli yabancılar getiriliyor ve birkaç gün sonra tekrar götürülüyor. Bu kişiler yabancılara çok sert ve kaba davranıyorlar. Yabancılar araçlara tıkabasa bindiriliyor, çok sayıda insan dar alanlarda birlikte kalıyor. Temel ihtiyaçlarını zorlukla karşılayabiliyorlar. Ayrıca yabancıların paraları ve değerli eşyaları da alınıyor. Ne yapabilirim?

Göçmen kaçakçılığı suçunun işlendiği konusunda kuvvetli şüphe bulunmaktadır. Durumu Emniyete, Jandarmayı veya Savcılığa bildirebilirsiniz.