Vatandaşlık Maaşı Nedir? Kimlere Verilecek?

Vatandaşlık maaşı, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından duyurulduğu ilk günden beri merak konusu olmuştur. Halen uygulanan elektrik, doğalgaz, eğitim, sağlık, gıda, barınma, engelli maaşları, yaşlı aylıkları, anaokulu desteği, dul maaşı, Genel Sağlık Sigortası prim ödeme yardımları gibi çeşitli isimler adı altında yapılan yardımlara bir yenisinin daha ekleneceği ve yoksulluk sınırı altında kalan bireylere vatandaşlık maaşı bağlanacağı yönünde açıklamalar yapılmıştır. Gelişmiş ülkelerde uygulanmakta olan ancak henüz ülkemizde uygulamaya geçmemiş yardım sisteminde aile içerisindeki gelir durumu dikkate alınarak yoksulluk sınırının altında kalınması durumunda tamamlayıcı destek olarak kullanılacak olup geri ödemesi bulunmayacaktır.

Cumhurbaşkanı, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı tarafından yapılan açıklamalar sonucunda düşük gelirli kişiler için başvuruda bulunmaları halinde vatandaşlık maaşı ödemesinin yapılacağı duyurulmuş olup, bu uygulama ile yoksulluk sınırının altında geliri olan ailenin kalmaması ve toplumun refah seviyesinin yükselmesi amaçlanmıştır. Uygulamaya başlanma tarihi henüz belli olmayan sistemde başvuru şartları ve yardım miktarı tam olarak belli olmasa da yakın zamanda uygulanmaya başlanması beklenmektedir.

Türkiye Cumhuriyetinde, 2025 yılı itibarıyla vatandaşlık maaşı uygulaması bulunmamaktadır. Dolayısıyla, vatandaşlık maaşı ne zaman, kimlere verileceğine dair somut bir bilgi yoktur. Fakat, vatandaşlık maaşı uygulaması gündeme gelirse, uygulamanın kapsamı ve şartları hükümet tarafından açıklanacaktır. Bu kapsamda, vatandaşlık maaşı alma hakkına sahip kişiler, Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlığına sahip olmaları halinde, belirli bir süre boyunca devlet tarafından ödenen bir maaş alabileceklerdir. Vatandaşlık maaşı uygulamasının ne zaman başlayacağı ve kapsamıyla ilgili kesin bir bilgi olmamasına rağmen, bu uygulamanın yabancı yatırımcıları çekmek ve ülke ekonomisini canlandırmak amacıyla hayata geçirileceği tahmin edilmektedir.

Vatandaşlık Maaşı Nedir?

Vatandaşlık maaşı Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olan ve hane içi gelir düzeyi yoksulluk sınırı altında bulunan kişilerin gelir ve dolayısıyla refah seviyelerini yükseltmek amacıyla başlatılan destek sistemidir. Vatandaşlık maaşı, maddi olarak zor durumda olan bireyler ve aileler için tasarlanmıştır. İhtiyaç sahibi olan vatandaşların yaşam standartlarının yükseltilmesi ve sosyal güvencelerin artırılması amaçlanmaktadır. Vatandaşlık maaşının verilmesi ise bazı şartlara bağlanmıştır. Öncelikle vatandaşlık maaşı kişi bazlı değil aile geliri esas alınarak değerlendirilecektir. Hane geliri asgari ücretin üçte ikisinin altında kalan aileler vatandaşlık maaşı almaya hak kazanacaktır.

Ailenin gelir seviyesine göre yardımın değişkenlik göstereceği belirtilmişse de kesin yardım miktarları netlik kazanmamıştır. Ailenin gelir durumu belirlenirken ailede kaç kişi bulunduğu, çocuk, yaşlı, engelli bireylerin bulunma durumu ve ailenin tümünün gelir durumu dikkate alınacaktır. Tüm kriterler dikkatle incelendikten sonra kişilerin gelirlerinin yoksulluk sınırı altında kaldığının tespit edilmesi durumunda Aile Destek Paketi kapsamında vatandaşlık maaşı ödemeleri aylık olarak yapılacaktır.

11 Nisan 2023

Vatandaşlık Maaşı Alabilme Şartları Nelerdir?

11 Nisan 2023’te yayınlanan AK Parti Seçim Beyannamesi’nde aile bazlı vatandaşlık uygulamasının hayata geçirileceği duyuruldu. Beyannamede çeşitli başlıklar altında değinilen aile bazlı vatandaşlık maaşı uygulamasının kriterleri ve kapsamı netleşmemiş olsa da uygulamanın amacı, yoksulluk sınırı altında yaşayan hane kalmaması olarak açıklanmıştı. Seçimden sonra Temmuz ayında Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş tarafından uygulamanın hayata geçirileceği açıklansa da bunun ne zaman olacağı henüz bilinmiyor. Nitekim Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, AK Parti 8. Olağan Kongresi’nde yaptığı açıklamada, bu uygulamanın 2025 yılında hayata geçirileceğini duyurdu. Ancak henüz bir düzenleme söz konusu değildir. Bunun yanı sıra vatandaşlık maaşından faydalanabilmenin bazı şartlara bağlanacağı belirtilmiştir.

Vatandaşlık maaşından yararlanabilmek için bazı şartlar öngörülmüştür. Başvuru şartlarının sağlanması durumunda vatandaşlık maaşı için başvuru yapılabilir. Bu şartlar;

• Türkiye Cumhuriyeti Vatandaşı Olmak,
• Hane İçerisinde Kişi Başına Düşen Gelirin Net Asgari Ücretin Üçte Birinden Az Olması,
• Gelir Durumunun Belgelendirilmesi (Fakirlik Belgesi Gibi)
• Başvuranın 18 Yaşından Büyük Olması gerekmektedir.

Vatandaşlık Maaşı Ne Kadar? 

2025 yılında gündeme gelen vatandaşlık maaşı henüz uygulama alanı bulmamıştır. ancak vatandaşlar tarafından ilgili uygulamanın hayata geçirilmesi halinde ne kadar maaş verileceği merak edilmektedir. Vatandaşlık maaşı belirlenirken Ailenin toplam gelir seviyesi, okula giden çocuk sayısı, hane halkı üyelerinin yaşları ve sosyal güvenlik durumu gibi hususlara bakılmaktadır. Bu sebeple vatandaşlık maaşı konusunda net bir ücret söylenmesi şu aşamada mümkün değildir.

Ancak bir tahminde bulunmak gerekirse günümüz ekonomik koşulları ile Devletin ekonomik politikaları birlikte değerlendirildiğinde ortalama 5.000 TL gibi bir rakam belirlenmesi mümkün gözükmektedir.  Fakat bu durum daha netleşmemiştir.

Vatandaşlık Maaşına Nasıl Başvurulur?

Vatandaşlık maaşı başvurusu, başvuru sürecinin başlaması ile birlikte Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı tarafından gerekli düzenlemelerin yapılması ile birlikte e-devlet ve Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’nın il ve ilçe müdürlükleri üzerinden yapılacaktır. Vatandaşlık maaşı için başvurular henüz başlamamış olsa da Aile Destek Hizmeti Başvuruları devam etmektedir. E- devlet üzerinden Aile Destek Programına başvuru yapabilmek için ;

• E- devlet sistemine giriş yapın,
• Arama kısmına Sosyal Yardım Başvuru yazarak çıkan sekmeye tıklayın,
• Aile Destek Programı Sekmesine tıklayın,
• Başvuru yap butonuna tıklayın,
• Başvuru formuna gerekli bilgileri yazın,
• Gerekli belgeleri form ekine ekleyin
• Başvuruyu tamamlayın.

Vatandaşlık Maaşı Başvurusu İçin Gereken Belgeler Nelerdir?

Vatandaşlık maaşı başvurusu için gerekli belgeler;

• C. Kimlik belgesi,
• Hane halkının gelir durumunu gösterir belgeler (Fakirlik belgesi gibi)
• Aile Nüfus Kayıt Örneği,
• Engelli Belgesi (Engelli Vatandaşın Bulunması Durumunda)

Ayrıca yaş, engellilik durumu gibi ek kriterler de göz önünde bulundurulmaktadır. Bu nedenle ek kriterlere ilişkin belgelerin de başvuruya eklenmesi gerekmektedir. Başvuru sürecinde dikkat edilmesi gereken husus, gerekli belgelerin eksiksiz ve doğru bir şekilde hazırlanmasıdır.

Aile Destek Alanlar Vatandaşlık Maaşı Alacak Mı?

Vatandaşlık maaşı, aile destek programlarına dahil olan bireyler için önemli bir maddi destektir. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından sağlanan vatandaşlık maaşının aile destek alanları da kapsayıp kapsamayacağı merak konusudur. Aile destek programlarına katılan kişiler, belirli kriterleri sağlamaları durumunda, vatandaşlık maaşından faydalanabilirler.

Vatandaşlık maaşından faydalanabilmek için gerekli olan şartların aile destek alanlar tarafından da sağlanması gerekmektedir. Öncelikle gelir durumunun ve gerekli belgelerin eksiksiz bir şekilde sunulması gerekir. Bu şartların sağlanması halinde, aile destek alanlar da bu yardımdan yararlanmaya hak kazanabilir.

Vatandaşlık Maaşını Kimler Alabilecek?

Vatandaşlık maaşı, bazı şartları yerine getiren kişilere sunulan bir destek programıdır. Bu maaşı alabilecek gruplar şu şekilde sıralanabilir;

• Sosyal güvencesi olmayanlar
• Engelli bireyler ve yaşlılar
• Gelir düzeyi düşük olan bireyler
• İşsiz veya çalışamayacak durumda olan kişiler
• Dul ve yetim aylığı alamayan ihtiyaç sahipleri