Ceza Hukuku

Suça Yardım Etme TCK 39. Madde

Suça İştirak Nedir?

Suça iştirak, Türk Ceza Kanunu’nun dördüncü bölümünde 37-41.maddelerinde yer alan bir müessesedir. Suça iştirak kurumu, suçun herhangi bir aşamasında birden fazla kişinin aralarında anlaşmak ve işbirliği yapmak suretiyle, bir kişi tarafından işlenebilecek suçu birlikte işlemesi anlamına gelmektedir. Suça yardım etme suretiyle suça iştirak etme de bu madde kapsamında düzenlenmiştir.

Ceza Kanunu, suçu birlikte işleyenlerin suçun ortaya çıkmasındaki katkılarına göre değişik iştirak türleri düzenlemiştir. İştirake ait durumlardan bazılarının başkalarının suç kararını oluşturma veya güçlendirme niteliğinde olmasına karşılık, diğerleri suçu oluşturacak hareketlerin gerçekleştirilmesine katılma niteliğindedir. İştirakin türleri, kanunda da ayrı maddeler halinde düzenlenmiştir.

Kanunilik ilkesi gereğince, düzenlenen türlerden herhangi birine girmeyen bir katkıya, iştirak hükümleri uygulanamaz. Başka bir deyişle, bir kişiyi herhangi bir suça iştirakten sorumlu tutabilmek için, öncelikle davranışın Türk Ceza Kanunu’nda dördüncü bölüm suça iştirak başlığı altında düzenlenmiş olan, faillik (TCK m.37), azmettirme (TCK m.38) ve yardım etme (TCK m.39) iştirak türlerinden birine uyması gerekmektedir.

Yardım Etme Suretiyle Suça İştirak Etme Nedir?

Suça iştirakin türlerinden bir tanesi, Türk Ceza Kanunu’nun 39. maddesinde yardım etme olarak düzenlenmiştir. Türk Ceza Kanunu’nun 39. maddesinde, yardım etme suretiyle suça iştirak etmenin hangi hallerde gerçekleşmiş olacağı düzenlemiş bir husustur.

Suçun işlenmesine verilmiş olan faillik veya azmettirme olmayan her türlü katkı, yardım etme olarak kabul edilmektedir. Bu doğrultuda, somut olaya göre bu değerlendirmenin gerçekleştirilmesi gerekirken, şu şekilde bir ayrım kolaylığından bahsedebiliriz. Şöyle ki, suça yardım etme, müşterek faillik kurumundan, suçun oluşmasına sebep olan fiil üzerinde kişinin hâkimiyetinin bulunmaması nedeniyle ayrılmaktadır. Aynı zamanda, suça yardım etmenin gerçekleşmesi için kişinin katkılardan haberdar olması gerekli bir durum değilken, müşterek faillik olabilmesi için suç ortakları arasında alınmış bir suçu birlikte işleme kararı bulunmaktadır.

Şu hallerde yardım etme suretiyle suça iştirak etme durumu gerçekleşmiş olacaktır: “Suç işlemeye teşvik etmek veya suç işleme kararını kuvvetlendirmek veya fiilin işlenmesinden sonra yardımda bulunacağını vaat etmek, suçun nasıl işleneceği hususunda yol göstermek veya fiilin işlenmesinde kullanılan araçları sağlamak, suçun işlenmesinden önce veya işlenmesi sırasında yardımda bulunarak icrasını kolaylaştırmak.” Yukarıda da belirtildiği üzere, kanunilik ilkesi gereğince, yardım etme suretiyle suça iştirak etme durumunun gerçekleşebilmesi için, Kanun’da ve bir önceki cümlede belirtilen fiillerden birinin gerçekleştirilmiş olması gerekmektedir.  Kanun’da düzenlenmemiş olan ve belirtilmemiş bir fiilden ötürü, yardım etme suretiyle suça iştirak edilmesi mümkün olmamaktadır. Bir örnek vermek gerekirse, bir kişiyi kasten yaralama isteği ve düşüncesi ile silah yöneltmiş olan faile, “bacağına sık”, diyerek seslenen başka bir kişi, yardım etme suretiyle suça iştirak etmiş sayılacaktır.

Verilen örnekte de görüleceği üzere, yardım etme ile suça katkı sağlanırken, yardım eden kişinin, failin gerçekleştirdiği kasıtlı ve hukuka aykırı, yani suç fiiline katılma iradesi aranmalıdır. Aranacak bu irade, faile katkı sağlanması ile kasıtlı ve hukuka aykırı bir suçun işlenmesine yönelik bir irade olmalıdır.

Suça iştirak türlerinden yardım etme, failin kendisinde suç fikri oluştuktan sonra sağlanan bir katkı olması bakımından diğer iştirak türlerinden ayrılmaktadır.

Yardım etme fiili ile suça katkı sağlanması, failin suç teşkil eden davranışını gerçekleştirmeden önce olabileceği gibi, suç teşkil eden davranışı gerçekleştirildiği sırada da olabilmektedir. Ancak, yardım etme fiili ile suça sağlanan bu katkının en geç suç teşkil eden fiilin tamamlanması anına kadar, kesintisiz suçlarda ise suç teşkil eden fiilin kesintisi gerçekleşinceye kadar sağlanmış olması gerekmektedir.

Yardım etme fiili ile suça katkı sağlayan kişinin, failin gerçekleştirdiği suç fiili ile bağlantısı bulunması gerekmektedir. Bu nedenle, yardım etme ile suça katkı sağlanması için bahsedilen ve bağlantılı olması gereken failin gerçekleştirdiği asıl fiilin, suç tipinin bütün özelliklerini sağlamış olması, yani suç teşkil etmesi gereklidir.

Türk Ceza Kanunu’nun 40. maddesinde, iştirak halleri için genel bir şart belirtilmiş olup şu şekildedir, “Suça iştirak için kasten ve hukuka aykırı işlenmiş bir fiilin varlığı yeterlidir. Suçun işlenişine iştirak eden her kişi, diğerinin cezalandırılmasını önleyen kişisel nedenler göz önünde bulundurulmaksızın kendi kusurlu fiiline göre cezalandırılır.” Burada suç fiilini gerçekleştiren failin cezalandırılmasını önleyen herhangi bir kişisel nedeni olması halinde, yardım edenin bu husustan etkilenmeyeceği ve suça sağladığı katkıya göre cezalandırılacağı belirtilmiştir. Bir diğer şart ise, aynı maddenin üçüncü fıkrasında düzenlendiği üzere, “Suça iştirakten dolayı sorumlu tutulabilmek için ilgili suçun en azından teşebbüs aşamasına varmış olması gerekir.” şeklindedir.

Yardım Etme Suretiyle Suça İştirak Etme Nasıl Gerçekleştirilir?

Yardım etme suretiyle suça iştirak etme, ihmali hareketle yardım etme suretiyle, icra hareketiyle maddi(fiziksel) ve manevi(psişik) yardım etme şekilde gerçekleştirilebilir.

İcra hareketleriyle maddi nitelikte bir yardım etme, suçun işlenmesinden önce suç fiilinin işlenmesinde kullanılan vasıtaları sağlamak yahut suçun işlenmesi sırasında veya suçun işlenmesinden önce bir kısım kişisel hizmetlerde bulunarak suçun işlenmesini kolaylaştırmak şeklinde ifade edilebilir.

İcra hareketleriyle manevi nitelikte bir yardım etme ise, suç işlemeye teşvik, suç işleme kararını kuvvetlendirmek, bir suçu işlemeye karar vermiş olan faili karar aşamasından sonra icra aşamasına geçmeye itmek, suç fiilinin işlenmesinden sonra yardımda bulunacağını vaat etmek, suçun nasıl işleneceği konusunda akıl vermek veya yol göstermek şeklinde ifade edilebilir.

Yardım Etme Suretiyle Suça İştirak Etmenin Cezası Var Mıdır?

İştirak türlerinden bir tanesi olan yardım etme niteliğindeki fiiller, özel bir suç tipini oluşturmadıkları halde, cezalandırılmaktadırlar. Bu özelliği ile yardım etme, ceza sorumluluğunu genişleten bir kurumdur. Bu bakımdan ilgili kuruma dair, kanunilik ilkesi gereğince düzenlenmiş Kanun hükmü ile yardım edenin fiilinin cezalandırılması, mümkün olabilmektedir.

İştirak türlerinden bir tanesi olan yardım etme niteliğindeki fiili gerçekleştiren kişi, failden daha az cezalandırılmaktadır. Türk Ceza Kanunu’nun 39. Maddesinde, yardım etme ile suça katkı sağlayan kişiye verilecek ceza belirtilmiştir. İşbu madde “Suçun işlenmesine yardım eden kişiye, işlenen suçun ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektirmesi halinde, onbeş yıldan yirmi yıla; müebbet hapis cezasını gerektirmesi halinde, on yıldan onbeş yıla kadar hapis cezası verilir. Diğer hallerde cezanın yarısı indirilir. Ancak, bu durumda verilecek ceza sekiz yılı geçemez.” şeklindedir.

Yardım etme sebebiyle yargılanan kişiler ağır cezalar ile karşı karşıyadır. Bu sebeple ankara ceza avukatı vasıtasıyla davaları sürdürmeleri menfaatlerine olacaktır.

Başa dön tuşu