Polis Memurunun GİH’e Geçmesi – Genel İdare Hizmetleri Sınıfına Geçmek

Polis memurunun GİH’e geçmesi belli şartlar altında mümkündür. Bunlar kanunda sayılmıştır. Örnek olarak, polis memurunun eş durumu, sağlık durumu sebeplerle GİH’e geçmesi mümkündür. Fakat GİH’e geçiş yapıldıktan sonra tekrardan polisliğe dönmek mümkün değildir. Sağlık nedeniyle GİH’e geçişte sağlık raporu aldırılır. Alınan rapor doğrultusunda enfeksiyonlu yerde çalışmak, ayakta kalmak soğukta kalmak, bedensel yorgunluk gibi sebepler ile polislik mesleğini icra edemeyecek durumdaysa GİH’e geçiş sağlanır. Şayet bu şartlar altında polis olarak çalışması mümkünse idari memur yapılır. İdari memur olmanın avantajı aktif göreve çıkmadan çalışmak ve polis maaşı almaktır. Aksi durumda genel idare hizmetleri sınıfına geçme durumunda maaşınız düşecektir.

Emniyet Hizmetleri Sınıfı Mensupları Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği’nin 39. maddesi GİH sınıfı memurluğuna geçme hususu düzenlemiştir. Madde 39: Personelin, eşinin görevi sebebiyle görev yapmakta olduğu birimin hizmet süresinden daha fazla aynı yerde kalmak zorunda bulunması halinde, biriminin hizmet süresini tamamlamasına müteakip eşinin başka bir ile atanamayacağına dair belgeyi sunarak Emniyet Teşkilatı bünyesinde Genel İdare Hizmetleri Sınıfından bir göreve atanma talebinde bulunabilir. Kadim Hukuk ve Danışmanlık olarak bu makalemizde polis memurunun GİH’e geçmesi hakkında bilgi vereceğiz.

Polislikte GİH’e geçmek belli şartlarda mümkündür. Kanunda bu şartlar sağlık ve eş durumu olarak belirlenmiştir. Öncelikle belirtmek gerekir ki polis gih memuru maaşı polislik maaşına göre düşüktür. Genel idare hizmetleri sınıfı, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu kapsamındaki kurumların yönetim, icra, büro ve benzeri hizmetleri gören ve bu Kanunla tespit edilen diğer sınıflara girmeyen memurların sınıfını teşkil etmektedir. Sınıflandırma, kamu personel rejiminin temel ilkelerinden biri olup, Devlet Memurları Yasası’nda “Devlet kamu hizmetleri görevlerini ve bu görevlerde çalışan Devlet memurlarını, görevlerinin gerektirdiği niteliklere ve mesleklere göre sınıflara ayırmaktadır.” şeklinde tanımlamaktadır.

Devlet Memurları Kanunu’na göre Polis memurları Emniyet Hizmetleri Sınıfına dahildir. Kanunun 71. maddesinde bir sınıftan başka bir sınıfa geçme hususu düzenlenmiştir. Kanun maddesi uyarınca kurumların, memurların meslekleri ile ilgili sınıftan genel idare hizmetleri sınıfına, görev ve unvan eşitliği gözetmeden kazanılmış hak aylık dereceleriyle atayabilecekleri hükme bağlanmıştır. Polis memurlarının sınıf değiştirmelerine ilişkin usul ve esaslar ise Emniyet Hizmetleri Sınıfı Mensupları Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği ile düzenlenmiştir.

Genel İdare Hizmetleri Sınıfı Nedir?

Devlet kamu hizmetleri görevlerini ve bu görevlerde çalışan Devlet memurlarını görevlerin gerektirdiği niteliklere ve mesleklere göre sınıflara ayırmak olarak tanımlanan sınıflandırma ilkesi gereğince 657 sayılı Kanunun 36. Maddesinde memurların hizmet sınıfları ve unvanları belirlenmiştir. Bu düzenleme gereğince 657 sayılı kanuna tabi kurumlarda çalıştırılan memurların sınıfları şunlardır:

• Genel İdare Hizmetleri Sınıfı
• Teknik Hizmetler Sınıfı
• Sağlık Hizmetleri ve Yardımcı Sağlık Hizmetleri Sınıfı
• Eğitim ve Öğretim Hizmetleri Sınıfı
• Avukatlık Hizmetleri Sınıfı
• Din Hizmetleri Sınıfı
• Emniyet Hizmetleri Sınıfı
• Jandarma Hizmetleri Sınıfı
• Yardımcı Hizmetler Sınıfı
• Mülki İdare Amirliği Hizmetleri Sınıfı
• Milli İstihbarat Hizmetleri Sınıfı

Genel İdare Hizmetleri Sınıfı, 657 sayılı Kanunun 36/I Maddesinde “Bu Kanunun kapsamına dahil kurumlarda yönetim, icra, büro ve benzeri hizmetleri gören ve bu Kanunla tespit edilen diğer sınıflara girmeyen memurlar Genel İdare Hizmetleri sınıfını teşkil eder.” Şeklinde tanımlanmıştır.

Emniyet Hizmetleri Sınıfından Genel İdare Hizmetleri Sınıfına Geçme Nasıl Yapılır?

Polis memurlarının yer değiştirme işlemlerini, hizmetin gereklerine uygun, dengeli ve objektif kurallara bağlamak amacıyla Emniyet Hizmetleri Sınıfı Mensupları Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği hazırlanmıştır. Yönetmeliğin üçüncü bölümünde Atama ve Yer Değiştirme İşlemlerine İlişkin Esas ve Usuller düzenlenmiştir. Temel Atama Esasları başlıklı yönetmeliğin 12. Maddesine göre yer değiştirmeler, hizmetin aksatılmadan yürütülebilmesi için hizmet ihtiyacı doğrultusunda; standart kadro, hizmet bölgesi süresi, terfi durumu, branş ve mesleki gelişim durumu, görev puanı, atanma istek ve tercihleri, emniyet ve asayiş durumu ile idari ve zaruri nedenler dikkate alınarak yapılır.

657 sayılı Kanunun 71. Maddesi gereğince eşit dereceler arasında ayrım yapılmaksızın, ilgilinin isteği ve koşulların gerçekleşmesi halinde sınıf değişikliği yapılabilecektir. Kanun maddesi uyarınca sınıf değiştirme işlemi için ilgilinin talebinin mevcut olması gereklidir. Ancak ilgililerin isteğinin söz konusu olmadığı hallerde idareler, sınıf değişikliğini ancak memurların meslekleriyle ilgili sınıftan genel idare hizmetleri sınıfına yapılabilecektir. Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği uyarınca D dilimi sağlık raporu alan polis memurlarının silahlı görev yapması uygun görülmediğinden doğrudan Genel İdari Hizmet memurluğuna geçirileceklerdir.

Emniyet Hizmetleri Sınıfı Mensupları Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği yedinci bölümünde zorunlu yer değiştirme halleri sıralanmıştır. Yönetmeliğin bu başlık altındaki 39. Maddesinden Genel İdare Hizmet Sınıfına atanma hususu düzenlenmiştir. Yönetmelik maddesine göre “Personelin, eşinin görevi sebebiyle görev yapmakta olduğu birimin hizmet süresinden daha fazla aynı yerde kalmak zorunda bulunması halinde, biriminin hizmet süresini tamamlamasına müteakip eşinin başka bir ile atanamayacağına dair belgeyi sunarak Emniyet Teşkilatı bünyesinde Genel İdare Hizmetleri Sınıfından bir göreve atanma talebinde bulunabilir.” Yönetmelik maddesinde de sabit olduğu üzere polis memurlarının Genel İdare Hizmetleri sınıfına geçebilmeleri eş durumu sebebiyle mümkün olabilmektedir. Bu madde kapsamında Emniyet Hizmetleri Sınıfından Genel İdare Hizmetleri Sınıfına geçen polis memurları sonrasında yeniden Emniyet Hizmetleri Sınıfına geçemeyecekleri de hükme bağlanmıştır.

Polis Memurunun Genel İdare Hizmetleri Sınıfına Geçmesinin Şartları

Emniyet hizmetleri sınıfına mensup polis memurları sağlık ve eş durumu sebebiyle Genel İdare Hizmetleri’ne geçme talebinde bulunabilirler. Polisler Genel İdari Hizmet Sınıfına ancak mevzuatta öngörülen sebepler ve usul çerçevesinde mümkündür. Polis memurlarının Genel İdari Hizmet Sınıfına geçebilmeleri Emniyet Hizmetleri Sınıfı Mensupları Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği uyarınca eş durumu sebebiyle ve sağlık durumu sebebiyle zaruriyet halinde mümkündür. Polis memurlarının Genel İdari Hizmet Sınıfına geçişleri keyfi olamaz. Belirli şartların varlığı halinde, idareye yapılacak bir başvuru ile idarenin takdiri neticesinde gerçekleşir.

3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu uyarınca polis memurlarının sayılan sebeplerle başka sınıfa geçirilmesi ancak özel şartların mevcudiyeti halinde mümkündür. Emniyet Hizmetleri Sınıfı Mensupları Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği uyarınca polis memurlarının Genel İdare Hizmetlerine geçebilmeleri için polis memurunun eşinin görevi nedeniyle aynı ilde kalmak zorunda olması ve bunu belgelendirmesi, polis memurunun çalıştığı ildeki hizmet süresini tamamlamış olması ve nihayetinde polis memurunun Genel İdari Hizmet Sınıfına geçiş için talepte bulunması gerekmektedir.

Emniyet Hizmetleri Sınıfında çalışan polis amirleri dışındaki personelden Sağlık kurulu raporuna göre, D dilimi sağlık şartlarını taşıdıkları tespit edilenler Emniyet Hizmetleri Sınıfında çalışamazlar. Bu durumda olanların sağlık kurulu raporları ve sağlık dosyaları, sağlık komisyonunun görüşü ile birlikte, maluliyet veya hizmet sınıfı değişikliği yönünden gerekli işlemler yapılmak üzere Sosyal Güvenlik Kurumuna gönderilir. Burada gerçekleşen Genel İdari Hizmetleri Sınıfına geçiş kişinin talebi doğrultusunda değil gerekli görülmesi sebebiyle yapılır.

Polis Memurunun Eş Durumu Nedeniyle Genel İdari Hizmet Sınıfına Geçişi

Emniyet Hizmetleri Sınıfı Mensupları Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği uyarınca eşinin görev yerinin değiştirilmesinin mümkün olmadığı hallerde polislerin talep etmeleri halinde Genel İdare Hizmetleri Sınıfına atanabileceklerdir. Yönetmeliğin bu maddesi Anayasamızın Ailenin Korunması ve Çocuk Hakları başlıklı 41. Maddesine dayanmaktadır. Yasa maddesi “Aile, Türk toplumunun temelidir ve eşler arasında eşitliğe dayanır. Devlet, ailenin huzur ve refahı ile özellikle ananın ve çocukların korunması ve aile planlamasının öğretimi ile uygulanmasını sağlamak için gerekli tedbirleri alır, teşkilatı kurar.” Hükmünü haizdir.

Polis memurunun eş durumu nedeniyle Genel İdari Hizmet Sınıfına geçebilmesi için;

• Eşinin görevi nedeniyle şehir değiştiremeyecek olması ve bu durumu belgelendirmesi
• Eşinin bu işte en az 1 yıl sigortalı çalışmış olması ve bunu belgelemesi
• Polis memurunun görev yaptığı birimin zorunlu görev süresini tamamlamış olması
• Eşinin başka bir ile atanamayacağına dair belge sunması.
• Polisin Genel İdari Hizmet Sınıfına geçmek için talepte bulunması gerekmektedir.

Eşin çalıştığı iş bakımından kamuda veya özel sektörde çalışması arasında bir fark bulunmamaktadır. Burada temel prensip aile bütünlüğünün korunmasıdır. Genel İdari Hizmet sınıfına geçen memurun maaşında azalma meydana gelebilir ancak kendi memleketinde çalışma ve şark görevi zorunluluğu ortadan kalkar.

Polis Memurunun Sınıf Değiştirme Talebinin Reddedilmesi ve Hukuki Süreci

Polis memurlarının kendi talepleri doğrultusunda Genel İdari Hizmet Sınıfına geçişleri yalnızca eş durumu sebebiyle mümkün olur. Polis memurunun aranan şartları sağlaması ve Genel İdari Hizmet Sınıfına geçmesi için talepte bulunmuş olması gerekir. Emniyet Hizmetleri Sınıfı mensuplarının eş durumu sebebiyle aynı yerde veya bölgede kalmak zorunda bulunanların, sınıf değişikliği yapılarak Genel İdari Hizmetleri Sınıfına atanmaları konusunda idareye takdir yetkisi tanınmıştır. İdare tarafından bu takdir yetkisi kamu yararı ve hizmet gerekleri ile sınırlı olarak kullanılmalıdır.

Genel İdari Hizmet Sınıfına geçmesi için bütün koşulları sağlayan polis memurunun şartları sağlamasına ve talepte bulunmasına rağmen Genel İdari Hizmet Sınıfına aktarılmaması ve atamasının çıkarılmış olması Emniyet Hizmetleri Sınıfı Mensupları Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği’nin 39. Maddesine aykırılık teşkil eder. Bu işlem hukuka aykırı olduğundan İYUK kapsamında idare mahkemelerinde idari işlemin iptali davası açılmalıdır. Ret kararının tebliğ edilmesinden itibaren 60 gün içerisinde yetkili idare mahkemesinde iptal davası ikame edilir. Bu dava ile birlikte yürütmenin durdurulması da talep edilir.