Tazminat Hukuku

Ölümlü Trafik Kazası Tazminat

Trafik kazaları, bir taşıtın, bir başka taşıta, hayvana, insana ya da bir nesneye çarpması ile gerçekleşen aşırı hız, dikkatsizlik, bilinçsizlik, alkollü araç kullanmak, trafik kurallarına uymamak gibi etmenlerden kaynaklanan olaylardır. Bu olaylar sonucunda ise, maddi zararlar, yaralanmalar ve ölümler meydana gelebilir. Ölümlü trafik kazası ise insan ölümüyle sonuçlanan vahim bir kazadır. Ölümlü trafik kazası tazminat miktarı hesaplanırken bir çok kritere dikkat edilir. Bu kriterler aşağıda tek tek ele alınacaktır.

Yukarıda bahsedildiği üzere, bir taşıtın trafik kazası nedeniyle bir zarara sebebiyet vermesi ile bir sorumluluk doğmuş olacaktır. Burada bahsedilen zarar tanımından ise hukuki anlamda anlaşılması gereken, kişinin malvarlığında veya şahıs varlığında iradesi olmaksızın bir azalma olması halidir.

Ölümlü trafik kazaları nedeniyle oluşan zararda, hem maddi zarar hem de manevi bir zarar oluşmaktadır. Oluşan zarar tazminat davası ile maddi ve manevi olarak talep edilebilmektedir. Değer kaybı da maddi tazminatın içindedir.

Ölümlü Trafik Kazası Tazminat

Ölümlü Trafik Kazası Tazminat Davasını Kimler Açabilir?

Borçlar Kanunu kapsamında, ölenin yakınları ve ölenin desteğinden mahrum kalanlar tazminat talep etme hakkına sahiptirler. Bu husustan yola çıkarak, ölümlü trafik kazası tazminat talep edebilecek kişiler ölenin annesi, babası, eşi, çocukları, kardeşleri, nişanlısı, bakım ve desteğine muhtaç olan herkestir. Bu noktada ölen kişinin desteğine muhtaç olan kişinin bu hususu ispatlaması gerekmektedir.

Ölümlü Trafik Kazası Tazminat Davası Kimlere Açılabilir?

Ölümlü trafik kazası tazminat davası ilk akla geldiği üzere, bir seçenek olarak karşı taraftaki kusurlu araç sürücüsüne karşı açılabilmektedir. Ancak, maddi yetersizlikler gibi birçok sebepten ötürü ikinci bir seçenek olarak, ölümlü trafik kazalarında tazminat davasının sigorta şirketlerine açılması da mümkündür. Karayolları Trafik Kanunu kapsamında, sigorta şirketleri zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içerisinde, zarar görenin tazminat talepleri ile bağlıdır.

Zorunlu mali sorumluluk sigortası, kaza halinde öngörülen sınırlar içerisinde zarar gören ile sigorta ettireni koruyan, herhangi bir durumda maddi zararları karşılayan bir sigorta türüdür. Bu nedenle, araçların bu sigortayı yaptırmaları zorunlu tutulmuştur. Zorunlu mali sorumluluk sigortasını, bilinen adıyla trafik sigortasını yaptırmadan araçların trafikte bulunması her ne kadar yasak olsa da trafikte zorunlu mali sorumluluk sigortası olmayan birçok araç bulunmaktadır. Zorunlu mali sorumluluk sigortası bulunmayan araçların üçüncü kişilere zarar verdiği hallerde, zarar gören kişilerin mağdur olmaması açısından bir güvence hesabı kurulmuştur. Böyle durumlarda söz konusu tazminat talebi güvence hesabına karşı yapılacaktır.

Ölümlü Trafik Kazası Tazminat Davası ile Neler Talep Edilebilir?

Ölümlü trafik kazalarında maddi tazminat olarak Türk Borçlar Kanunu’nun 54. maddesinde belirtildiği üzere ölüm halinde, “cenaze giderleri, ölüm hemen gerçekleşmemişse tedavi giderleri ile çalışma gücünün azalmasından ya da yitirilmesinden doğan kayıplar, ölenin desteğinden yoksun kalan kişilerin bu sebeple uğradıkları kayıplar” talep edilebilir.

Ölümlü trafik kazalarında manevi tazminat olarak Türk Borçlar Kanunu’nun 56. maddesinde ölüm halinde “ağır bedensel zarar veya ölüm halinde, zarar görenin veya ölenin yakınlarına da manevi tazminat olarak uygun bir miktar paranın ödenmesine” karar verilebileceği belirtilmiştir.

Ölümlü Trafik Kazası Nedeniyle Tazminat Davasında Yetkili ve Görevli Mahkeme

 Hukuk Muhakemeleri Kanunu kapsamında ölümlü trafik kazası nedeniyle açılacak tazminat davasında birden çok yetkili mahkeme bulunmaktadır. Şöyle ki;

  • Hukuk Muhakemeleri Kanunu madde 6 “Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir.” şeklinde genel yetki kuralını düzenlemektedir. Bu maddeye göre, ölümlü trafik kazası nedeniyle açılacak tazminat davasında davalı taraflardan herhangi birinin ikametgâhının bulunduğu yerdeki mahkeme yetkili mahkemelerden bir tanesidir.
  • Hukuk Muhakemeleri Kanunu madde 16 “Haksız fiilden doğan davalarda, haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir.” şeklinde haksız fiilden doğan davalarda yetki kuralını düzenlemektedir. Belirtilen maddeye göre, ölümlü trafik kazası nedeniyle açılacak tazminat davasında trafik kazasının gerçekleştiği yer mahkemesi veya davacı tarafın ikametgâhının bulunduğu yer mahkemesi yetkili mahkemelerden bir tanesidir.
  • Hukuk Muhakemeleri Kanunu madde 14 “Bir şubenin işlemlerinden doğan davalarda, o şubenin bulunduğu yer mahkemesi de yetkilidir. Özel hukuk tüzel kişilerinin, ortaklık veya üyelik ilişkileriyle sınırlı olmak kaydıyla, bir ortağına veya üyesine karşı veya bir ortağın yahut üyenin bu sıfatla diğerlerine karşı açacakları davalar için, ilgili tüzel kişinin merkezinin bulunduğu yer mahkemesi kesin yetkilidir.” şeklinde şubeler ve tüzel kişilerle ilgili davalarda yetki kuralını düzenlemektedir. İlgili maddeye göre, ölümlü trafik kazası nedeniyle açılacak tazminat davasında trafik sigortası şirketi davalı taraf olarak gösterilecek ise, trafik sigortası şirketinin merkezinin bulunduğu yer mahkemesi yetkili mahkemelerden bir tanesidir.

Ölümlü trafik kazası nedeniyle açılacak tazminat davasında davalı olarak gösterilecek taraflara göre görevli mahkeme ikiye ayrılmaktadır. Şöyle ki;

  • Davalı tarafta sadece sigortalı kişi gösterilecekse ve sigortalı kişi tacir değilse, işbu hususta görevli ve yetkili mahkeme, davalı tarafın yerleşim yerindeki Asliye Hukuk Mahkemesi’dir.
  • Davalı taraf olarak sigorta şirketi de sigortalı ile birlikte gösterilecekse bu durumda görevli mahkeme, Asliye Ticaret Mahkemesi olacaktır.

Ölümlü Trafik Kazası Tazminat Davasında Zamanaşımı

Karayolları Trafik Kanunu’nda, 109. madde zamanaşımı hususunu düzenlemektedir. İlgili maddenin ikinci fıkrasında, cezayı gerektiren bir fiil var ise ve ceza kanunu bu fiil için daha uzun bir zaman aşımı süresi öngörmüş bulunursa, bu sürenin tazminat talepleri için geçerli olacağını belirterek, ölümlü trafik kazalarında Türk Ceza Kanunu’nun zamanaşımı ile ilgili 85. maddesinin uygulanacağı düzenlenmiştir.

Türk Ceza Kanunu’nun zamanaşımı ile ilgili 85. maddesi gereğince, ölümlü trafik kazası nedeniyle açılan tazminat davalarının zamanaşımı süresi 15 yıldır. 

Ölümlü Trafik Kazası Tazminat Davası Yargıtay Kararları

  • Yargıtay 17. Hukuk Dairesi’nin E. 2016/353 K. 2018/10829 Sayılı ve 19.11.2018 Tarihli Kararı

Davacılar vekili, davalıların işleteni ve sürücüsü olduğu aracın, davacıların eşi/ babası … idaresindeki araca çarpmasıyla ölümlü kaza meydana geldiğini, davacıların ölenin desteğinden yoksun kaldığını ve manevi zarara uğradıklarını, davalı sürücünün kazada tam kusurlu olduğunu, dava dışı … şirketinden 58.220,89 TL. destek tazminatı tahsil ettiklerini belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 1.000,00 TL. maddi ve 200.000,00 TL. manevi tazminatın kaza tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan tahsilini talep etmiş; 19.11.2015’te maddi tazminat taleplerini ıslah yoluyla 2.010,77 TL’ye yükseltmiştir.

Davalılar … ve …, kazada kusurlarının bulunmadığını, davacıların maddi zararının … şirketi tarafından karşılandığını, istenen manevi tazminatların fahiş olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, iddia, savunma, yapılan yargılama ve toplanan delillere göre; davacı tarafın maddi tazminat isteminin kabulü ile 2.010,77 TL’nin kaza tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan tahsiline; davacıların manevi tazminat isteminin kısmen kabulü ile davacı … için 30.000,00 TL. ve diğer davacılar için 20.000,00’er TL. olmak üzere toplam 130.000,00 TL’nin kaza tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan tahsiline, fazla isteğin reddine karar verilmiş; hüküm, davalılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde, dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına; oluşa ve dosya kapsamına uygun olarak düzenlenen uzman bilirkişi heyeti raporundaki kusur oranlarının benimsenmesinde bir usulsüzlük bulunmamasına; manevi tazminatın takdirinde TBK’nun 56. maddesindeki özel haller dikkate alınarak hak ve nasafet kuralları çerçevesinde hüküm kurulmuş olmasına göre; davalılar vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile hükmün ONANMASINA ve aşağıda dökümü yazılı 6.625,90 TL kalan onama harcının temyiz eden davalılara alınmasına 19/11/2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.

  • Yargıtay 17. Hukuk Dairesi’nin E. 2016/10076 K. 2019/3843 Sayılı ve 1.4.2019 Tarihli Kararı

Davacılar vekili, davalıların işleteni, sürücüsü ve trafik sigortacısı olduğu aracın, davacıların eşi/ babası ….’un idaresindeki araca çarpmasıyla ölümlü kaza meydana geldiğini, davacıların ölenin desteğinden yoksun kaldığını ve manevi zarara uğradıklarını, davalı …’nın da desteğin idaresindeki aracın trafik sigortacısı olarak zarardan sorumlu olduğunu belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak ve sigorta şirketleri sadece maddi tazminattan sorumlu olmak kaydıyla 7.000,00 TL. maddi ve toplam 58.000,00 TL. manevi tazminatın davalılardan müteselsilen (sigortacılar kusur oranlarına göre sorumlu olmak üzere) tahsilini talep etmiş; 29.05.2015 tarihli ıslah dilekçesiyle, toplam maddi tazminat taleplerini 219.225,00 TL’ye yükseltmiştir.

Davalılar vekilleri, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, iddia, savunma, yapılan yargılama ve toplanan delillere göre; davanın kısmen kabulü ile davacı … için 4.471,00 TL. tazminatın 3.130,00 TL’sinin …. Dış Tic. Ltd. Şti, …, … ve …. Anonim Türk Sigorta Şirketi’nden müteselsilen ve 1.341,00 TL’sinin davalı …’den tahsiline; davacı … ve …. için

13.570,00’şer TL. tazminatın 9.499,00 TL’sinin …. Dış Tic. Ltd. Şti, …, … ve …. Anonim Türk Sigorta Şirketi’nden müteselsilen ve 4.071,00 TL’sinin davalı …’den tahsiline; davacılar … için 18.570,00’er TL. tazminatın 13.008,00 TL’sinin… Tic. Ltd. Şti, …, … ve …. Anonim Türk Sigorta Şirketi’nden müteselsilen ve 5.574,00 TL’sinin davalı …Ş’den tahsiline; davacı … için 131.864,00 TL. tazminatın 92.305,00 TL’sinin …Dış Tic. Ltd. Şti, …, … ve … Anonim Türk Sigorta Şirketi’nden müteselsilen ve 39.559,00 TL’sinin davalı …’den tahsiline, tazminatların tamamına dava tarihinden yasal faiz işletilmesine; herbir davacı için 7.500,00 TL. olmak üzere toplam 52.500,00 TL. manevi tazminatın kaza tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte sigorta şirketleri dışındaki davalılardan müteselsilen tahsiline, fazla isteğin reddine karar verilmiş; hüküm, davalılar … ile … ve Dış Tic. Loj. Ltd. Şti. vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde, dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına; manevi tazminatın takdirinde TBK’nun 56. maddesindeki özel haller dikkate alınarak hak ve nasafet kuralları çerçevesinde hüküm kurulmuş olmasına göre; davalılar … ile…. ve Dış Tic. Loj. Ltd. Şti. vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile hükmün ONANMASINA, aşağıda dökümü yazılı 2.689,40 TL kalan onama harcının temyiz eden davalılar … ile…. ve Dış Tic. Loj. Ltd. Şti.’den alınmasına 01/04/2019 gününde oybirliğiyle karar verildi.

Başa dön tuşu