İdare Hukuku

Mülakat İptal Davası

Kamu görevlilerinin hizmete alınmaları, ücretleri, hizmet süreleri, asli ve yardımcı olmaları ve uygulanan hukuk dalları yönünden kümelendirmek mümkündür. Bu açıdan bakıldığında kamu görevlilerini hizmete alınmaları yönünden; kendi istekleri ile hizmete girenler ve zorla hizmete alınanlar olarak ikiye ayrılır. Normal olarak kamuda esas kendi isteği ile hizmete girmedir. Zorla hizmete alınma askerlik ve orman yangınları gibi durumlarda görülmektedir. İşte bu şekilde polis olarak kendi isteği ile kamu görevine hizmet etme durumunda polis adayları eğitimden sonra ya da alım aşamasında mülakata tabi tutulmaktadır. Usulsüz yapılan mülakatlar için ise mülakat iptal davası yürütülür.

Mülakat İptal Davası Nedir?

Mülakat iptal davası son zamanlarda birçok öğretmen, polis, komiser yardımcısı, araştırma görevlisi, doçent, subay ve astsubay gibi personel alımlarında yaşanan mağduriyetlerden dolayı başvurulan bir yoldur. Bu kurumlarda KPSS puanı veya diğer şartları sağlayan adaylara ayrıca mülakat ismini verdiğimiz sözlü bir sınav uygulamaktadır. Adaylar tüm şartları yerine getirse de sözlü sınavdan başarılı olamadıkları takdirde atamaları yapılamamakta veya iptal edilmektedir. Bu durum birçok mağduriyete aynı zamanda İdare Mahkemesi’ne iptal davası açılmasına neden olmaktadır.

Mülakat (Sözlü sınav), yazılı sınavı tamamlayıcısı niteliğinde olup, bilgi ve liyakati ölçmek, adayın mesleğine uygun yeteneğe, kültüre, çağdaş yaşam anlayışına sahip olup olmadığını belirlemek amacıyla yapılan bir uygulamadır. Bu kapsamda, mülakatın temel amacı, yazılı sınav yapılmak suretiyle nesnel bir biçimde belirlenen en başarılı adaydan başlayarak mesleğe en uygun aday personelin belirlenmesidir.

Üstte mülakat tanımından anlaşılacağı üzere, aday personelin yarıştırıldığı bir sınavda veya KPSS puanına göre sözlü sınava çağrılacak aday sayısı belirlenirken yazılı sınavın objektif sonuçlarının ortadan kaldırılmaması, alım yapılacak mesleğe olabildiğince yazılı sınavda en başarılı olanların alınmasının sağlanması gerekmektedir. Bu şekilde, idarenin takdir yetkisinin kullanılmasında sübjektif sebeplerin etkili olması önlenebilir, kamu yararı ve hizmet gereklerine uygun bir belirleme gerçekleştirilebilir.

Hukuk devleti ilkesinin gereği olarak idare bütün faaliyetlerinde hukuk kurallarına uygun hareket etmelidir.

mulakat iptal davasi 2019

Mülakat / Sözlü Sınav Nedir?

Sözlü ve yazılı sınavlar okul hayatına başladığımız yıllardan itibaren hayatımızın bir parçası olmaktadır. İlköğretim, ortaöğretim, lise, üniversite ve meslek sınavlarının tamamında kişiler sınava tabi tutulmaktadır. Bu sınavların sonucuna göre istedikleri okullara veya mesleklere yerleşebilmektedir. SBS, YKS, TYT, AYT, ÖSS, KPSS, E-KPSS gibi farklı isimlerde birçok yazılı sınav yapılmaktadır.

Mülakatlarda yönetmelikte açıkça düzenlenmediği takdirde ses veya video kaydı yapılması zorunlu değildir.  

Sınavlar sadece eğitim kurumlarında yapılmamaktadır. Kişilere belli kamu görevlerine atanabilmek, yüksek lisans, doktora ve meslekte yükselme için de yazılı ve sözlü sınavlar yapılmaktadır. Yazılı sınavın tamamlayıcısı niteliğinde olan mülakatlar ise adayların en korkulu rüyasıdır.

Mülakat; kamu görevine, yüksek lisansa, doktoraya, polis okulu veya jandarmada yıl sonunda mesleğe atanabilmek amacıyla, adaylarla tek tek ve yüz yüze konuşmak suretiyle liyakat, mesleki bilgisi ve belirlenen alanlarda bilgi düzeyinin ölçülmesidir.

Tanım bu şekilde olmakla beraber, mülakatın nasıl yapılacağına, içeriğine ve özelliklerine ilişkin tek ve genel bir düzenleme yoktur. Hep tartışma konusu olmuştur.

Mülakat Sonucuna Dava Açmak

Mülakat sonucuna idari dava açmak mümkündür. İdarenin tüm eylem ve işlemlerine karşı idari dava açma yolu açıktır. Sözlü sınav (mülakat) sınavların da idari yargı yoluyla denetlenmesi gerektiği açıktır. Ancak yapılacak denetimin ne şekilde olması gerektiği ve özellikle Danıştay’ın son zamanlarda mülakat ile ilgili olarak vermiş olduğu kararların tüm mülakatlarda geçerli olup olmayacağı konusu önem taşımaktadır.

Mülakatın İdare Mahkemesi tarafından iptal edilmiş olması, davacının ilgili kadroya doğrudan atanması anlamına gelmez. Nitekim Danıştay 5. Dairesi’ne göre, sözlü sınavın iptaline ilişkin mahkeme kararı “davacının söz konusu göreve doğrudan atanması sonucunu doğuran bir karar niteliğinde olmadığı, yalnızca, yukarıda belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde yeniden alınacağı sözlü sınav sonucunda ortaya çıkacak olan değerlendirme ve puana göre, işlem tesis edilmeye yönelik olduğu tabiidir.” şeklinde hükmüyle bu durumu ortaya koymuştur.

Birçok kurum mülakat sonucuna itiraz edilemeyeceğini ilgili yönetmeliğinde belirtmektedir. Örnek olarak;  03 Haziran 2015 tarihli ve 29375 Sayılı Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren “Emniyet Genel Müdürlüğü Kadrolarına Polis Memuru ve Komiser Yardımcısı Rütbelerine Aday Memur Olarak Atanacaklara Uygulanacak Sınav Yönetmeliği” 8. maddesi 8. Fıkrası uyarınca sınav komisyonu kararlarına itiraz edilemez. Polis okulu yıl sonu mülakatından elenen adaylar bu makalemizi okuyabilir. https://kadimhukuk.com.tr/makale/polis-okulu-yil-sonu-mulakati-nedir-ne-sorulur-yil-sonu-mulakatindan-elenenler-ne-yapmali/

Mülakat sonucuna dava açmak için öncelikle 60 gün süreniz vardır. Bu süre hak düşürücü süredir. 60 günlük süre geçirilmesi durumunda dava açma hakkınız son bulacaktır. Mülakat sonucuna idari dava açma süreniz mülakat sonuçlarının size tebliğ edildiği tarihten veya sonuçlar toplu olarak internet ortamında açıklanmışsa açıkladığı tarihten itibaren başlar. 60 günlük süre hafta sonuna veya resmi tatile denk gelmesi durumunda ilk mesai günü 17.00’a kadar dava açma süre uzar.

Mülakat iptal davası İdare Mahkemesi’ne açılır. Açılacak idari davada yürütme durdurma talep edilmelidir. İdare Mahkemesi tarafından yürütme durdurma kararı verilmesi durumunda davalı kurum 30 gün içerisinde kararı uygulamak zorundadır.

Mülakat İptal Davalarında Nelere Dikkat Edilir?

Şüphesiz diğer idari işlemlerde olduğu gibi mülakat iptal davası da yetki, şekil, sebep, amaç ve konu unsurlarında hukuka aykırılıkları tek tek incelenir ve yargısal denetime açıktır. Fakat, genel olarak mülakat iptal davası süreçlerini incelediğimizde, idare mahkemeleri daha çok işlemin şekil unsurundaki hukuka aykırılık halleri üzerinde durmuştur. İşlemin konu unsuru yönünden sözlü sınavların niteliği gereği sonradan bilirkişi incelemesi yaptırılamayacağı, çoğu zaman idarenin takdir yetkisi gerekçeleriyle denetim imkanı olmadığı yönünde kararlar vermiştir.

Yani aldığınız notun düşük olmasına idarenin takdir yetkisi sınırları içerisinde olup İdare Mahkemeleri tarafından yerindelik denetimi yapılamaz.

Sözlü sınavların yapılış usulünde görülebilecek hukuka aykırılık halleri;

  • Sınav komisyonunun yönetmelikte belirlenen usulüne uygun oluşturulmaması,
  • Adaylara soruyu cevaplama fırsatı tanınmaması veya ilgisiz sorular sorulması,
  • Sınavın ses ve görüntü kaydının alınması Danıştay’ın birçok kararında sözlü olarak yapılan sınavlara ait yazılı delil bulunamadığı için delil tespiti yapılamayacağı, dolayısıyla bu sınavların denetlenemeyeceği,
  • Adayın cevabının tutanağa geçirilmemesi veya tutanakların eksik doldurulması,
  • Mülakat soru ve cevaplarının önceden hazırlanarak tutanağa bağlanması,
  • Mülakat heyeti tarafından adaya fahiş fark bulanacak şekilde değerlendirme yapılmasıdır.

Bunlar İdare Mahkemelerinin iptal gerekçeleridir. Hukuk devletinin gereği mülakatlar objektif ve denetlenebilir olmalıdır. Aksi durumda mahkemeler tarafından iptal edilecektir.

Mülakat öncesinde adaylara sorulacak soruları ve cevapları sınav komisyonunca belirlenmelidir. Sınav sırasında, adaylara hazırlanmış olan bu sorulardan kart çekme suretiyle sorular yöneltilecektir.

Mülakatın iptali için açılan mülakat iptal davası kararlarının büyük çoğunluğunda Danıştay tarafından işlemin şekil unsuru yönünden hukuka aykırılık tespit edilerek mülakatın iptaline karar verilmiştir. 2019 ve 2020 yıllarında özellik polis okulu yıl sonu mülakatına ve Jandarma Genel Komutanlığı yeterlilik sınavlarına açılan idari davalar şekil unsuru yönünden iptal edilmiştir.

Mülakatlarda Elenip Mahkeme Sonucu Mülakat İptal Edilenler

Üstte belirttiğimiz gibi mülakattan elenenler, İdare Mahkemesine 60 gün içinde yürütme durdurma istemli iptal davası açmaları gereklidir. İdare mahkemesine yürütme durdurma veya iptal kararı vermesi durumunda davalı idare bu kararı 30 gün içinde uygulamak zorundadır.

Davalı idarenin kararı uygulama süresi İdare Mahkemesi’nin verdiği kararın kendilerine tebliğden itibaren başlar. Bu süre hiçbir şekilde 30 günü geçemez.

Mülakatlarda elenip mahkeme sonucu mülakat iptal edilenler hakkında yürütme durdurma veya iptal kararı verilmesi durumunda kişi tekrar mülakata tabi tutulur. Bazı kişiler mülakattan direkt muaf tutulursun şeklinde bilgiler vermektedir. Bu bilgi doğru değildir. Kişi tekrar mülakata alınır.

Kadim Hukuk ve Danışmanlık olarak uzman yardımcılığı kadroları, polis okulu yılsonu mülakatı, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı yeterlilik sınavları, yüksek lisans ve doktora mülakatları başta olmak üzere açtığımız mülakat iptal davası süreçlerinde danışmanlık ve avukatlık hizmeti vermekteyiz.

Sözlü Mülakat Emsal Karar

Danıştay 8. Dairesi, İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İktisat Anabilim Dalı öğrencisi olan davacının kaydının silinmesine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan davada, İstanbul 4. idare Mahkemesi’nce, davacıya doktora yeterlilik sınavının yazılı kısmında aynı jüri üyelerin tamamı tarafından 80 puan verildiği halde, sözlü sınavda aynı jüri üyelerince değişik notlar verilerek objektif değerlendirme kriterinden uzaklaşıldığı ve sözlü sınavda farklı ve düşük verilen notların hangi objektif kritere ve maddi olguya dayandırıldığı idarece ortaya konulamadığından bahisle verilen 30.09.2003 gün ve E:2002/1725, K:2003/1073 sayılı iptal kararına karşı yapılan temyiz başvurusunda,

“… sözlü sınavın doğası gereği, ilgilinin sınav sırasındaki performansının değerlendirilmesi söz konusudur. Ses, görüntü kaydı ya da detaylı tutanak tutulmadıktan sonra, ilgilinin sözlü sınav performansının sonradan değerlendirilmesinin yapılamayacağı, bilirkişi incelemesine de konu edilemeyeceği açıktır. Dolayısıyla, yazılı ya da sözlü sınav arasındaki değerlendirme farklılığı, tek başına hukuka aykırılık sonucunu doğurmaz. Bu durumda aksi yöndeki kabule dayanılarak verilen kararda hukuka uyarlık bulunmamaktadır”, demiş ve sözlü sınavların yargısal denetiminin sonradan yapılmasına imkan olmadığını vurgulamıştır.


Danıştay 8. Dairesi, Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Uluslararası İlişkiler Anabilim Dalı Yüksek Lisans Programı’na öğrenci alınması için yapılan mülakat sınavının iptali istemiyle açılan davanın temyiz incelemesinde “jürisi başkanının mülakata katılmadığının ve bir başka idari görevde olduğunun davalı idare savunmasıyla sabit olması, ilgili mevzuat gereği mülakat jürilerinin en az üç kişiden oluşması gerektiğinin açık olması ve dava konusu edilen mülakatı iki kişilik jürinin yapmış olması karşısında, ilgili mevzuatta aranan en az sayıdaki jüri üye sayısı sağlanmadan yapılan mülakatta ve değerlendirmede yasal düzenlemelere uyarlık bulunmadığı” gerekçesiyle ilk derece mahkemesinin kararını bozmuştur. Danıştay’ın kararı doğru bir karardır. Zira burada idari işlemin kurucu şekil unsurlarından birisinde eksiklik söz konusudur. Jüri Başkanının idari bir görev nedeniyle jüriye katılamayacak olması halinde yedek jüri üyesi çağrılma imkanı var iken iki kişilik jürinin mülakat yapması hukuka aykırıdır.

(Kararın tamamına buradan ulaşabilirsiniz. http://tbbdergisi.barobirlik.org.tr/m2010-86-580 )


Ankara 6. İdare Mahkemesi 15.03.2019 tarihli kararında; “Bakılan davada,  gerçekleştirilen sözlü sınavda sorulacak soruların Polis Akademisi Başkanlığı’nca mevzuata uygun şekilde önceden belirlendiği, sınav öncesinde belirlenen soruların cevaplarının da hazırlandığı, sınava giren davacının söz konusu sorular arasından kendi çektiği soruyu cevaplandırdığı, ancak komisyon üyelerince yapılan değerlendirme sonuçlarının ayrı ayrı tutanağa bağlanması gerekirken tek bir tutanağa bağlandığı, komisyon üyelerince hangi notun takdir edildiğinin tutanakta ayrı ayrı gösterilmemesinin sınavın hukuken denetlenebilir olmasını imkansız hale getirdiği, dolayısıyla sınavda usul hükümleri yönünden hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.”  gerekçesiyle davacının mülakatını iptal etmiştir.

Başa dön tuşu