İdare Hukuku

Görevden Uzaklaştırma Kararına Karşı Nasıl İdari Dava Açılır? Görevden Uzaklaştırma Davası

Görevden uzaklaştırılan personellere tanınmış olan idari dava açma hakkı görevden uzaklaştırma davası olarak da bilinmektedir. 657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu uyarınca memurun görev başında bulunmasının sakıncalı olarak nitelendirildiği durumlarda uygulanan görevden uzaklaştırma tedbiri belirli usul ve esaslara uyularak gerçekleştirilmesi gereken bir prosedüre sahiptir.

Görevden Uzaklaştırma Nedir?

Görevden uzaklaştırma, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 137- 145. maddelerinde düzenlenmiş bir “ihtiyati tedbir” işlemidir. Nitekim anılan kanunun 137. maddesinde; “Görevden uzaklaştırma, Devlet kamu hizmetlerinin gerektirdiği hallerde, görevi başında kalmasında sakınca görülecek devlet memurları hakkında alınan ihtiyati bir tedbirdir. Görevden uzaklaştırma tedbiri, soruşturmanın herhangi bir safhasında da alınabilir.” şeklinde düzenlenmiştir. Görevden uzaklaştırma nedir sorusunun cevabı üstte tanımlanmış olsa da uygulamada bir çok sorun ile karşılaşılmaktadır.

Mevzuatımızda 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu devlet memurlarının görevden uzaklaştırılmasını, 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ise sözleşmeli personelin görevden uzaklaştırılmasını düzenlemiştir. Görevden uzaklaştırma tedbirine başvurulabilmesi için bir kamu hizmetinin gereği gibi yürütülebilmesinin, ilgili devlet memurunun görevinden uzaklaştırılmasını zorunlu kılmasına bağlıdır. Görevden uzaklaştırma davası ile ilgili ayrıntılar yazımızda verilecektir.

Görevden Uzaklaştırma Tedbirinin Uygulanacağı Haller

657 sayılı Yasa’da devlet memurlarının görevden uzaklaştırılabilmeleri için, görevleri başında kalmalarının sakınca yaratacak olması ön koşul olarak görülmekte olup söz konusu sakıncanın varlığının tespiti bakımından ise kamu hizmeti gereklerinin gözetilmesi gerekmektedir. Görevden uzaklaştırma tedbirinin uygulanacağı haller memurun çalışmasında kamu yararı açısından bir sakınca görüldüğü durumlar olarak genellenebilir. Görevden uzaklaştırma davası haksız yere görevden uzaklaştırılan ya da usule uygun hareket edilmeyen durumlarda memurların 60 gün içerisinde açması gereken idari davalardır.

Madde metninde, görevden uzaklaştırmanın tanımı ile bu tedbirin nasıl uygulanacağını detaylıca düzenlemiştir. İhtiyati tedbir niteliğindeki bu işlemin uygulamaya konulabilmesi için, kamu hizmetlerinin gerektirdiği bir hal ve memurun görevi başında kalmasında sakınca görülecek bir durumun bulunması gerekli ve zorunludur. Bu şartlar oluşmamışsa, memurun görevden uzaklaştırılması keyfi bir idari eylem durumunda kalır ki bu da görevden uzaklaştırmayı gerçekleştiren amiri, 657 sayılı Kanunun 139. maddesi kapsamında hukuki, mali ve cezai sorumluluğunu doğuracaktır.

Görevden uzaklaştırma tedbirini, sadece yetkili amirler uygulayabilir. Süresi en fazla 3 aydır. Görevden uzaklaştırma tedbiri uygulananın aylığından sadece 1/3 kesinti yapılabilir. Bu maaşlarda içeride saklı tutulur. Görevden uzaklaştırma kararı kaldırıldığında bu maaşlar faizi ile birlikte kişiye eksiksiz ödenir. Görevden uzaklaştırma tedbirine keyfi ve gereksiz başvurmak ilgililerin hem cezai hem de idari sorumluluğunu gerektirir. Disiplin soruşturması sonunda, memurluktan çıkarma cezası haricinde bir disiplin cezası verilen personel hakkındaki görevden uzaklaştırma tedbiri derhal kaldırılır. Tedbire yetkili amirler de bu kararı her zaman kaldırılabilir. Kesin ve icrai bir işlem niteliğinde olan ilk görevden uzaklaştırma tedbiri kararı da, sonraki uzatma veya kaldırmama ile göreve iade etmeme kararları da idari davaya konu edilebilir.

Görevden uzaklaştırma tedbirinin kaldırılması için yetkili amirin kararı veya idare mahkemesinden  alınacak yürütme durdurma veya iptal kararı gereklidir. Bu durumda açığa alma işlemi kaldırılır.

Emniyet, Jandarma ve Sahil Güvenlik Personeli Hakkında Görevden Uzaklaştırma

15 Temmuz 2016’da gerçekleştirilen darbe teşebbüsünden sonra idari düzen ve teşkilatlanmamızda büyük çaplı değişiklikler yapılmıştır. Bu bağlamda yapılan önemli bir değişiklik de Jandarma ve Sahil Güvenlik Kuruluşlarının tüm birim ve personeliyle birlikte TSK’nin, yani ordunun bir parçası olmaktan çıkarılmış olmasıdır. Yapılan düzenlemeler sonucu, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı, polis gibi İçişleri Bakanlığının birer bağlı kuruluşu ve genel kolluk birimi olma özelliğini sürdürmekle beraber, daimi personeli asker sıfatını kaybederek tamamen 657 sayılı DMK’na tabi Devlet memuru statüsünü halini almıştır.

7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Kanunu göre genel kolluk personeline yani Emniyet Genel Müdürlüğü, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı personeline ilişkin görevden uzaklaştırma tedbiri, 657 sayılı Kanun hükümlerine göre yapılır (madde 28). Ancak bu görevden uzaklaştırma tedbiri disiplin soruşturmalarına mahsustur. Görevden uzaklaştırma tedbiri, gerektiğinde soruşturmadan önce de uygulanabilir. Görevden uzaklaştırma tedbiri; geçici, ihtiyati  ve ivedi nitelikte bir idari tedbirdir. Görevden uzaklaştırma tedbiri tüm genel kolluk personelini kapsamaktadır.

7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Kanunu, Devlet Memurları Kanuna atıf yaptığı için uygulanacak hüküm normal sivil memurlar ile aynı şartlara tabidir. Herhangi bir farklılık bulunmamaktadır.

Askeri Personel Hakkında Görevden Uzaklaştırma

Askeri personelin görevden uzaklaştırılması Devlet Memurları Kanunu’na benzer şekilde  Askeri Disiplin Kanunu Geçici olarak görevden uzaklaştırma ve görev yerini değiştirme tedbiri başlıklı 29. maddede;

(1) Disiplinsizlik veya suç teşkil edebilecek bir fiili nedeniyle hakkında yapılan inceleme ve araştırmanın emniyetli ve sıhhatli olarak devam etmesi amacıyla, görevi başında kalmasında sakınca görülecek subay, astsubay, uzman jandarma, uzman erbaş veya sözleşmeli erbaş ve erler idari izinli sayılarak görevinden geçici olarak uzaklaştırılabilir.

(2) Geçici olarak görevden uzaklaştırma kararı; sıralı disiplin amirlerinden birisinin veya disiplin soruşturmacılarının teklifi üzerine ya da doğrudan disiplin amiri konumundaki asgari tugay ve eşiti ile daha üst seviyedeki birlik, karargah veya kurum amirleri tarafından, on beş iş gününe kadar verilebilir. İhtiyaç duyulması halinde bu süre bir katına kadar artırılabilir.

(3) Görevden uzaklaştırma tedbiri; süresi sonunda başka bir işleme gerek kalmadan ortadan kalkacağı gibi, gerek görülmesi veya görevden uzaklaştırmaya neden olan fiilin herhangi bir suç veya disiplinsizlik teşkil etmediğinin anlaşılması halinde kararı veren disiplin amiri tarafından sürenin tamamlanmasından önce de kaldırılabilir. Görevden ayrı kalınan süre hizmetten sayılır. Bu süre içinde ilgili personelin asker kişi sıfatı devam eder, ancak emir veremez

(4) Yapılan soruşturma sonunda, görevine devam etmesinde kendisi veya birliği açısından sakıncalar bulunduğuna karar verilen subay, astsubayın vb. başka bir göreve atanması, kısa süreliğine görevden uzaklaştırmaya yetkili makamlar tarafından ilgili personeli atamaya yetkili makama teklif edilebilir. Atamaya yetkili makam tarafından, resen veya yapılan teklifin uygun görülmesi üzerine, ilgili personel zamana bağlı olmaksızın bulunduğu garnizonda veya başka garnizonda durumuna uygun başka bir kadroya ya da komutanlık emrine atanır.” şeklinde düzenlenmiştir.

Görevden Uzaklaştırma Maaş

Devlet Memurları Kanunu ile Askeri Disiplin Kanunu arasında görevden uzaklaştırmaya dair en önemli fark maaşlarda bir bölü üç kesinti yapılması hususudur. Askeri Disiplin Kanunu kapsamında açığa alınan kişiler idari izinli sayıldığı için maaşlarında kesinti yapılmaz. Fakat Devlet Memurları Kanunu kapsamında açığa alınan personelin maaşında 1/3 kesinti yapılır. Bu hususa ilişkin Sayıştay raporunda; “Her ne gerekçe ile olursa olsun görevden uzaklaştırılan personelin, tutuklanana ve meslekten ihraç edilene kadar geçen sürede, maaşlarından kesinti yapılması gerektiği” vurgulanmış olsa da; hali hazırda Milli Savunma Bakanlığı aynı uygulamaya devam etmektedir. Geçici görevden uzaklaştırma TSK bünyesinde farklılık göstermesinin sebebi görevin hassasiyeti ve önemidir. Görevden uzaklaştırma maaş hususu TSK’de aynen devam etmektedir.Yani kişi normal memur gibi 2/3 maaş almamaktadır. Görevden uzaklaştırma maaş kesintisi hakkında diğer şekilde yapılan bilgiler gerçeği yansıtmamaktadır.

Görevden Uzaklaştırma Kararına Karşı Davası Nasıl Açılır?

Açığa alınan memur ne yapmalı sorusunun cevabı ise; kesin ve icrai bir işlem niteliğinde olan görevden uzaklaştırma tedbiri kararına, sonraki uzatma veya kaldırmama ile göreve iade etmeme kararlarına da idari davaya açılabilir. İdare mahkemesine açılacak yürütme durdurma istemli iptal davasını size kararın tebliğinden itibaren 60 gün içerisinde açmanız gerekmektedir. Bu süre içerisinde dava açılmadığı takdirde dava açma hakkınız zamanaşımına uğrayacaktır. Bunun için kuruma tekrar dilekçe ile başvuru yapıp, başvurunun cevabına karşı dava açmanız gereklidir.

Son derece spesifik ve uzmanlık gerektiren bu davalardır. Her ne kadar avukat tutma zorunluluğunuz bulunmasa da idare hukukunda uzman bir avukat ile çalışmanızı önemle tavsiye ediyoruz. Zira açığa alma işlemi meslekten çıkarma işleminin habercisi durumunda olup hayati öneme sahip bir durumdur. Görevden uzaklaştırma davası süreç açısından tecrübeli bir yönetim gerektirmektedir. 

kadim-law-consultancy-office-09-04-2018-656

Başa dön tuşu