Anlaşmalı boşanma davası, TMK’nın 166/3 maddesinde düzenlenmiş olup eşlerin birbirleriyle anlaşarak boşanma protokolü hazırlaması, hazırladığı bu protokolü de dava dilekçesi ile birlikte aile mahkemesine sunması, hakimin kabulü ile de tarafların evlilik birliğinin sona erdirilmesine denir. Farklı şehirlerde anlaşmalı boşanma şu şekilde olur:

Aynı mahkemede dava açma: Taraflardan biri diğerinin yaşadığı şehirdeki mahkemede duruşmaya katılabilir. hakim duruşmayı genellikle tek celsede sonuçlandırır, böylece tarafların birden fazla kez seyahat etmesine gerek kalmaz.

Tarafların duruşmaya bizzat katılması zorunludur. Duruşmaya katılamayan taraf için vekil ile temsil mümkün değildir. Duruşmada hâkim, her iki tarafın anlaşmayı özgür iradeleriyle kabul edip etmediğini teyit eder.

İlgili Makale: Anlaşmalı Boşanma Protokolü

Makale İçeriği

Farklı Şehirlerde Anlaşmalı Boşanma

Anlaşmalı boşanma davasında yetkili mahkemenin eşlerden birinin yerleşim yeri veya davadan önce son kez 6 aydır birlikte oturdukları yer mahkemesi olduğunu yukarıda belirtmiştik. Aynı şekilde eşler anlaştıktan sonra istedikleri şehirde de dava açabilirler. Ancak açılan davada her bir tarafın yetkili mahkeme konusunda itiraz hakkı da bulunmaktadır.

Tarafların farklı şehirlerde yaşaması halinde davayı açan taraf kendi yerleşim yerinde ya da diğer eşin yerleşim yerindeki mahkemede dava açma hakkına sahiptir. Bu nedenle de farklı şehirlerde anlaşmalı boşanma mümkün olsa da tarafların yetkiye itiraz etme hakları vardır. Dolayısıyla taraflar anlaştıkları sürece istedikleri yerde dava açabilirler. Taraflardan biri diğerinin yaşadığı şehirdeki mahkemede duruşmaya katılabilir. Aynı zamanda hakim duruşmayı genellikle tek celsede sonuçlandırır, böylece tarafların birden fazla kez duruşmaya katılmasına da gerek kalmaz.

Ayrı şehirlerde ikamet eden çiftler için, ‘ayrı şehirlerde anlaşmalı boşanma‘ süreci bazı özel durumları beraberinde getirir. Anlaşmalı boşanma, iki tarafın da boşanma şartları üzerinde mutabık kaldığı ve boşanma protokolünü imzaladığı bir süreçtir. Bu tür boşanmalarda eşler arasındaki iletişim ve anlaşma oldukça önemlidir.

İlk Adım: Eşler, her iki tarafın da anlaşmaya varabileceği konularda müzakereler yürütür.
Boşanma Protokolü: Anlaşmaya varılması durumunda, tüm maddeleri içeren bir boşanma protokolü hazırlanır. Protokol, mal paylaşımı, nafaka, çocukların velayeti gibi konuları kapsar.
Dilekçe Hazırlığı: Anlaşma sağlanan maddeler neticesinde bir boşanma dilekçesi hazırlanır ve bu dilekçe, her iki tarafın da imzasıyla birlikte ilgili mahkemeye sunulur.

Ayrı şehirlerde anlaşmalı boşanma sürecinde, evrakların iletimi elektronik yollarla veya posta servisleri aracılığıyla sağlanır. Evrakların doğru ve eksiksiz olması, sürecin hızlanmasına katkı sağlar.

Ayrıca, süreç içerisinde her iki eşin de bulunduğu şehrin mahkemeleri arasında koordinasyon gerekebilir. Bu koordinasyon, avukatlar aracılığıyla ya da eşlerin bizzat kendileri tarafından yapılabilir. Evrakların her iki tarafın ikamet ettiği şehir mahkemelerine ulaştırılmasının ardından, boşanma işlemleri tamamlanabilir.

Özetle;

Karşılıklı rıza,
Net ve yazılı bir anlaşma,
Uygun iletişim kanalları ile evrak iletimi,
Eşlerin kendi şehirlerindeki mahkemelerle koordinasyon,

Ayrı şehirlerde anlaşmalı boşanma sürecini meydana getiren temel bileşenlerdir. Bu sürecin sorunsuz işlemesi, eşlerin gelecekleri ve resmi işlemleri açısından büyük önem taşır.

Anlaşmalı Boşanma Davasında Görevli ve Yetkili Mahkeme

Görev hususu 4787 sayılı Aile Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yargılama Usullerine Dair Kanun ile aile mahkemelerine verilmiştir. Ancak her yerde aile mahkemeleri olmayabilir. Aile mahkemeleri olmayan yerlerde bu davalara aile mahkemesi sıfatıyla asliye hukuk mahkemeleri bakacaktır. Boşanma protokolünde yer alıp karara geçirilmeyen tapu iptal, tescil isteklerinde genel mahkemeler görevlidir. Ancak anlaşmalı boşanma davasından kaynaklı tapu iptal/tescil davası aile mahkemesinde görülür. Bu davalar da maktu harca tabidir.

Boşanma davaları ve ayrılık davalarında yetkili mahkeme TMK m. 168 ile belirlenmiştir. Maddeye göre;

Eşlerden birinin yerleşim yeri .
Davadan önce son kez 6 aydır birlikte oturdukları yer mahkemesi.

yetkili mahkemedir. Yani boşanma davası eşlerden birinin ikametgâhındaki yer mahkemesinde açılabilir. Bu yer, eşlerden birinin yerleşmek için oturduğu yerdir.

Boşanma davasında yetki itiraz edilebilir bir husustur. Bu nedenle de farklı şehirlerde anlaşmalı boşanma mümkün olsa da tarafların yetkiye itiraz etme hakları vardır. Dolayısıyla taraflar anlaştıkları sürece istedikleri yerde dava açabilirler. Sonuçta taraflar anlaşma protokolüyle anlaştıklarından yetkiye itiraz etmeyeceklerdir. Önemli olan en hızlı davanın görüleceği yer mahkemesidir.

Farklı Şehirlerde Anlaşmalı Boşanma Yargıtay Kararları

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 2007/2-331 E., 2007/332 K. sayılı kararı

Türk Medeni Kanununun 168.maddesinde; “Boşanma ve ayrılık davalarında yetkili mahkeme, eşlerden birinin yerleşim yeri veya davadan önce son defa altı aydan beri birlikte oturdukları yer mahkemesi” olduğu açıklanmıştır.

Kanunun açık ifadesinden anlaşılacağı üzere boşanma ve ekindeki davaların kadının yerleşim yeri mahkemesinde de açılması olanaklıdır.

Somut olayda davacı kadının 15.8.2002 tarihinde koca evini terk edip, o tarihten beri baba evinde oturduğu, işte çalışmadığı, üzerine kayıtlı bir taşınmazının bulunmadığı, hayatın olağan akışı gereğince sığınabileceği ve yerleşebileceği tek yerin baba evi olduğu ayrı ev açıp orada hayatını idame ettirmesinin mevcut şartlarda mümkün bulunmadığı anlaşılmaktadır. Hal böyle olunca davacı kadının sürekli kalma niyeti ile baba evine gittiğinin ve hayatını burada devam ettireceğinin kabulü zorunlu bulunmaktadır.

Bu itibarla mahkemece yetki yönünden verilen direnme hükmü yerindedir. Ne var ki, işin esasına yönelik olarak davalı tarafından ileri sürülen temyiz itirazlarının incelenmesi için dosyanın Özel Dairesine gönderilmesi gerekir.

Yargıtay 17. HD., E. 2014/25092 K. 2015/140 T. 12.1.2015

T.M.K.’nun 168.maddesinde “Boşanma veya ayrılık davalarında yetkili mahkeme, eşlerden birinin yerleşim yeri veya davadan önce son defa altı aydan beri birlikte oturdukları yer mahkemesidir.” hükmüne yer verilmiş olup boşanma davalarında yetki kesin değildir.

Dosya kapsamından ve adrese dayalı nüfus kayıt sistemi bilgilerine göre davacının “… Mahallesi, … Sokak No:… ../….” adresinde, davalının da …Mahallesi …. Sokak No:../… …/….” adresinde ikamet ettiği anlaşılmaktadır. Her ne kadar dava yetkili … Aile Mahkemesi’nde açılmış ise de; davacı vekilinin 18.06.2014 tarihli celsede davalı vekilinin yetki itirazını kabul ettiklerini bildirdiği anlaşılmakla, boşanma davalarında yetkinin kesin olmaması hususu nazara alındığında uyuşmazlığın … Aile Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle; 6100 sayılı HMK.’nun 21 ve 22. maddeleri gereğince … Aile Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE, 12.01.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.

Yargıtay Kararları