Ceza Hukuku

Etkin Pişmanlık

Etkin Pişmanlık Nedir? Etkin pişmanlık kurumu, bir ceza hukuku kurumudur. Çoğu hukuk terimine nazaran, günlük dildeki kelime anlamlarını hukuki tanımında barındıran bir kurumdur. Pişmanlık kurumu, failin suçu tüm unsurlarıyla işlemesinden sonra bir pişmanlık duyarak işlediği suçun olumsuz etkilerini, zararı ve tehlikeyi en aza indirmek için çaba sarf etmesi durumudur. Etkin pişmanlık, Türk Ceza Kanunu’ndaki her suça uygulanmamakla birlikte, bir takım suçlarda cezayı azaltan ya da kaldıran şahsi bir sebeptir.

Etkin pişmanlık hükmünün uygulanıp uygulanmayacağı tartışılmadan hüküm kurulması Yargıtay kararlarında bozma gerekçesi olarak sayılmaktadır (Yargıtay 20. Ceza Dairesi 13.07.2020, 2019/2864 E, 2020/4235 K).

Etkin Pişmanlığın Unsurları Nelerdir?

  • Tamamlanmış Bir Suç Olmalı

Bir suç tipine etkin pişmanlık kurumunun cezayı azaltan veyahut kaldıran şahsi bir sebep olarak uygulanabilmesi için, söz konusu suç tipinin tamamlanmış bir suç olması gerekmektedir. Tamamlanmış bir suç olması ile suçun sona ermesi hususu karıştırmamalıdır. Etkin pişmanlık kurumunun unsurlarından bir tanesi olan husus, suçun sona ermesi değil, suçun tamamlanmasıdır. Başka bir deyişle, etkin pişmanlıktan söz edilebilmesi için öncelikle suçun büyün unsurlarıyla tamamlanması ve neticenin meydana gelmesi gerekir.

  • Tamamlanmış Bir Suç ile İlgili Olarak Türk Ceza Kanunu’nda Etkin Pişmanlık Hükümleri Düzenlenmeli

Kanunilik ilkesi gereği, etkin pişmanlık hükümleri Türk Ceza Kanunu’nda hangi suçlar için öngörülmüş, kaleme alınmış ise yalnızca o suçlar için uygulanabilir. Bu nedenle, etkin pişmanlık kurumunun ilgili suç tipine uygulanabilmesi için, söz konusu tamamlanmış suç tipi hakkında kanunda etkin pişmanlık hükümleri düzenlenmelidir.

  • Suçun Tamamlanmasından Sonra Fail Bizzat Pişmanlık Göstermeli

Failin, suçu işleyen kişinin etkin pişmanlık hükümlerinden faydalanabilmesi için,  suçu işledikten sonra bizzat kendisinin pişmanlık göstermesi gerekmektedir.

  • Failin Gösterdiği Pişmanlık Kanunda Öngörülen Zamanda Olmalı

Failin etkin pişmanlık kurumundan yararlanabilmesi için, gösterdiği pişmanlığın kanunda öngörülen zamanda olması gerekir. Kanunda belirtilen zamanlara göre etkin pişmanlık; suçun tamamlanmasından zarar ve tehlikenin doğumundan sonra, soruşturma evresi başlamadan önce, soruşturma evresi süresince, kovuşturma evresinde hüküm açıklanmadan öncesinde, kovuşturma evresinde hüküm açıklandıktan sonra, hatta ve hatta kovuşturma evresi tamamlandıktan sonra söz konusu olabilecek kanuni bir müessesedir.

Etkin Pişmanlık Kurumu Türk Ceza Kanunu’nda Hangi Suçlarda Düzenlenmiştir?

  • Organ Ve Doku Ticareti Suçunda,
  • Kişiyi Hürriyetinden Yoksun Kılma Suçunda,
  • Mala Karşı İşlenen Suçlarda,
  • İmar Kirliliğinde Neden Olma Suçunda,
  • Uyuşturucu Veya Uyarıcı Maddelere İlişkin Suçlarda,
  • Para Ve Kıymetli Damgalarda Sahtecilik Suçlarında,
  • Suç İşlemek Amacıyla Örgüt Kurma Suçlarında,
  • Evlenmek Olmaksızın Dinsel Tören Yaptırma Suçunda,
  • Zimmet Suçunda,
  • Rüşvet Suçunda,
  • İftira Suçunda,
  • Yalan Tanıklık Suçunda,
  • Yalan Yere Yemin Suçunda,
  • Suç Delillerini Gizleme Suçunda,
  • Suçtan Kaynaklanan Malvarlığı Değerlerini Aklama Suçunda,
  • Muhafaza Görevini Kötüye Kullanma Suçunda,
  • Hükümlü Ve Tutuklunun Kaçması Suçunda,
  • İnfaz Kurumuna Yasak Eşya Sokma Veya Bulundurma Suçunda,
  • Suç İşlemek İçin Anlaşma Suçunda etkin pişmanlık kurumuna yer verilmiştir. Türk Ceza Kanunu’nun belirtilen suçlarına, kanunda belirtildiği şekillerde etkin pişmanlık hükümleri uygulanacaktır.
  • Terör suçları.

Etkin Pişmanlık Kurumu ile Gönüllü Vazgeçme Kurumu Arasındaki İlişki

Gönüllü vazgeçme kurumu uygulandığında, Türk Ceza Kanunu’nun 36.maddesinde yer aldığı üzere, fail, suçun icra hareketlerinden gönüllü vazgeçer veya kendi çabalarıyla suçun tamamlanmasını veya neticenin gerçekleşmesini önlerse, teşebbüsten dolayı cezalandırılmaz; fakat tamam olan kısım esasen bir suç oluşturduğu takdirde, sadece o suça ait ceza ile cezalandırılır.

Gönüllü vazgeçme ve etkin pişmanlık kurumları arasındaki en temel farklılık, gönüllü vazgeçme kurumunun genel hükümler arasında düzenlenmiş olması ve etkin pişmanlık kurumunun ise uygulanacağı her suç tipine ilişkin özel hükümler çerçevesinde düzenlenmiş olmasıdır. Başka bir deyişle, gönüllü vazgeçme kurumu her suç tipi için uygulanırken etkin pişmanlık kurumu sadece kanunda düzenlendiği suç tipleri açısından uygulama alanı bulacaktır.

İkincil fark ise, gönüllü vazgeçme kurumunun uygulama alanı suçun tamamlanmasından önce söz konusu iken, etkin pişmanlık kurumunun uygulanması suçun tamamlanmasından sonra kanunda belirtilmiş zamanlarda söz konusu olmaktadır. Son olarak, bir diğer fark olarak bahsedilen iki kurum arasında cezalandırma bakımından farklı durumlar söz konusudur.

Ceza davaları spesifik davalar olup ceza avukatı ile yürütülmesi önemlidir. Pişmanlık cezayı azaltan sebep olup yararlanmak hürriyetiniz bakımından önemlidir.

Başa dön tuşu