İdare Hukuku

Bilgi Edinme Kanunu ve Bilgi Edinme Değerlendirme Kurulu 

Bilgi Edinme Hakkı Nedir?

4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanunu 9 Ekim 2003 tarihinde Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafın kabul edilmiştir. Bu kanunun amacı; demokratik ve şeffaf yönetimin gereği olan eşitlik, tarafsızlık ve açıklık ilkelerine uygun olarak kişilerin bilgi edinme hakkını kullanmalarını sağlamaktır. Bilgi Edinme Değerlendirme Kurulu da bu kanunun uygulanması konusunda yardımcı birim olarak karşımıza çıkmaktadır.

Bilgi Edinme Kanunu kapsamında; “Kurum ve kuruluşlar, bu Kanunda yer alan istisnalar dışındaki  her türlü bilgi veya belgeyi başvuranların yararlanmasına sunmak ve bilgi edinme başvurularını etkin, süratli ve doğru sonuçlandırmak üzere, gerekli idarî ve teknik tedbirleri almakla yükümlüdürler.” Burada kanun koyucu istisnaya girmediği taktirde her türlü bilginin verilmesi kanuni bir zorunluluk olarak düzenlemiştir. Kanunun 15. maddesi ve devamında bu istisnalar tek tek sayılmıştır. Bunlar ;

-Yargı denetimi dışında kalan işlemler

-Devlet sırrına ilişkin bilgi veya belgele

-Ülkenin ekonomik çıkarlarına ilişkin bilgi veya belgeler

-İstihbarata ilişkin bilgi veya belgeler

İdari soruşturmaya ilişkin bilgi veya belgeler

-Adlî soruşturma ve kovuşturmaya ilişkin bilgi veya belgeler

-Özel hayatın gizliliği

-Haberleşmenin gizliliği

-Ticari sır

-Fikir ve sanat eserleri

-Kurum içi düzenlemeler

-Kurum içi görüş, bilgi notu ve tavsiyeler

-Tavsiye ve mütalaa talepleri

Bu kapsamda bilgiler kişiler ile paylaşılamaz, bu kanun kapsamında talep edilse dahi verilemez.

Kimler Bilgi Edinme Hakkına Sahiptir?

Bilgi edinme hakkı, idarenin tek taraflı iradesiyle hukuk düzeninde yaptığı değişiklikler hakkında, ilgililerin, işlemin niteliği ve sonuçları ile ilgili bilgi alabilmesini sağlayan bir haktır. Bu hakkın belli istisnaları vardır. İstisnalar haricinde tüm bilgi ve belgeleri ilgililer ile paylaşılması gerekir.

Türk vatandaşı ve her yabancı bilgi edinme hakkına sahiptir. Bilgi Edinme Kanunu 4. madde de bu durum ” Herkes bilgi edinme hakkına sahiptir.” şeklinde hüküm altına alınmıştır. Fakat 4. madde yabancılar ile ilgili bir kısıtlamaya giderek “Türkiye’de ikamet eden yabancılar ile Türkiye’de faaliyette bulunan yabancı tüzel kişiler, isteyecekleri bilgi kendileriyle veya faaliyet alanlarıyla ilgili olmak kaydıyla ve karşılıklılık ilkesi çerçevesinde, bu Kanun hükümlerinden yararlanırlar” şeklinde düzenlenmiştir. Yani Türk vatandaşlığına sahip bireyler kanunda sayılan gizli bilgiler haricinde her türlü bilgiyi talep edebilirken yabancı ülke vatandaşları ve tüzel kişileri sadece kendileriyle ilgili bilgileri talep edebilirler. Bu talep ülkeler arasında karşılıklılık ilkesi çerçevesinde gerçekleştir. Bilgi edinme hakkı Bilgi Edinme değerlendirme Kurulu aracılığı ile kullanılabilmektedir.

Bilgi Edinme Değerlendirme Kurumu Nereye Bağlandı

4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanunu  14. maddesinde   Bilgi edinme başvurusuyla ilgili yapılacak itirazları incelemek ve kurum ve kuruluşlar için bilgi edinme hakkının kullanılmasına ilişkin olarak kararlar vermek üzere Bilgi Edinme Değerlendirme Kurulu kurulmuştur. Bu kurul Başbakanlık bünyesinde kurulmuş ve faaliyetlerine başlamıştır. Kurul; birer üyesi Yargıtay ve Danıştay genel kurullarının kendi kurumları içinden önerecekleri ikişer aday, birer üyesi ceza hukuku, idare hukuku ve anayasa hukuku alanlarında profesör veya doçent unvanına sahip kişiler, bir üyesi Türkiye Barolar Birliğinin baro başkanı seçilme yeterliliğine sahip kişiler içinden göstereceği iki aday, iki üyesi en az genel müdür düzeyinde görev yapmakta olanlar ve bir üyesi de Adalet Bakanının önerisi üzerine bu Bakanlıkta idari görevlerde çalışan hakimler arasından Bakanlar Kurulunca seçilecek dokuz üyeden oluşur.

Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemine geçiş ile Başbakanlık kurumu tamamen kapatılmıştır. 9 Temmuz 2018 tarihinde Yürürlüğe Giren Anayasada Yapılan Değişikliklere Uyum Sağlanması Amacıyla Bazı Kanun Ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında 703 Sayılı Kanun Hükmünde Kararname (KHK) kapsamında Bilgi Edinme Değerlendirme Kurulu Adalet Bakanlığı bünyesine alınmıştır.

Cumhurbaşkanlığı Hükümet sistemine geçiş ile Bilgi Edinme Değerlendirme Kurumu web sitesi www.bedk.gov.tr  kapatılmıştır. Başbakanlığa gönderilen bilgi edinme  itiraz dilekçeleri incelenmeden talepte bulunan vatandaşlarımıza iade edilmiştir.

Yaşanan bu karışıklık ve mağduriyetleri gidermek amacıyla hazırladığımız bu makalede Bilgi Edinme Değerlendirme Kurumu’nun artık Adalet Bakanlığı bünyesinde faaliyetine devam ettiğini, 15 iş günü içerisinde Adalet Bakanlığı’na itiraz edebileceklerini bilmelerini isteriz. Bilgi Edinme Değerlendirme Kurulu nereye bağlandıBilgi Edinme Değerlendirme Kurulu kapatıldı mı gibi tarafımıza sıkça sorulan soruların cevabı kanuni düzenlemeler ışığında ele alınmıştır.

kadim-law-consultancy-office-09-04-2018-656

Başa dön tuşu