Created with Sketch.
Söğütözü Mah. Söğütözü Cad. No:2 Koç İkiz Kuleleri B Blok Kat:4 Daire:7 Çankaya/ANKARA
Created with Sketch.
MENÜ
Created with Sketch.

Hakaret Suçu ( Tck 125 . Madde)

Hakaret Suçu ( Tck 125 . Madde)

Hakaret suçu TCK m.125’te tanımlanmış olup; maddenin 1.fıkrasının 1.cümlesi huzurda hakaret suçunu, 2.cümlesi gıyapta hakaret suçunu düzenlemiş, maddesin 2.fıkrası ileti yoluyla hakareti, 3. ve 4. fıkraları suçun nitelikli halini düzenlerken son fıkrada ise hakaret suçunun kurul halinde çalışan kamu görevlilerine karşı görevlerinden dolayı işlenmesi özel halini düzenlemiştir.

Türk Ceza Kanunu’nun “Şerefe Karşı Suçlar” başlığı altında düzenlenen hakaret suçunun konusunu kişinin haysiyeti, şerefi ve saygınlığı gibi manevi değerler oluşturmakta, korunmak istenen hukuki değer de bu kapsamda değerlendirilmektedir. Hakaret suçu Tck 125 . madde kapsamında düzenlenmiştir.

Hakaret suçu düşüncenin açıklanması şeklinde işlenebileceği gibi bazı davranışlarla da(el hareketleri, memurun yüzüne kağıt, para fırlatmak vs.) işlenebilmektedir. Bu davranış ve söylemler toplumda genel olarak kabul görmüş, büyük bir çoğunluk tarafından hakaret olarak nitelendirilen objektif anlamıyla suça vücut veren bir hareket içermelidir.

Hakaret suçundan ceza alanlar bu makaleyi sonuna kadar okumasını öneririz. Zira hakaret suçuyla müşteki veya sanık olarak karşı karşıya kalan kişiler hukuken ne yapmaları gerektiğini bilmemektedir.

1. Hakaret Suçunun Maddi Unsurları

Hakaret suçunun faili de mağduru da herkes olabilir. Kanun koyucu faili suçun tanımında bir kimsenin haysiyet ve şerefine saldıran kişi olarak tanımlamakla yetinmiştir ve hükmün lafzından da bu suretle failin herkes olabileceği anlamı çıkmaktadır.Ölmüş kişiler suçun faili olamayacağı gibi bu durumda oluşan suç hakaret değil, kişinin hatırasına hakaret suçu olacaktır. Atatürk’ün hatırasına karşı gerçekleştirilen tahkir edici fiiller 5816 sayılı Kanuna göre cezalandırılacaktır.Öte yandan basın yoluyla işlenen hakaret suçlarında failin eser sahibi olduğu, süresiz yayınlarda eser sahibinin belli olmadığı yahut yayım sırasında ceza ehliyeti olmaması, veya yurtdışında olması sebebiyle Türkiye’de yargılanamaması veya eser sahibinin diğer bir suçtan dolayı kesin hükümle mahkum olduğu cezaya etki etmemesi hallerinde yayımcının, yayımcının belli olmaması veya basım sırasında ceza ehliyetine sahip bulunmaması ya da yurt dışında olmaması nedeniyle Türkiye’de yargılanamaması hallerinde ise basımcının sorumlu olacağı hususları 5187 sayılı Basın Kanunu m.11’de düzenlenmiştir.

Mağdur için de kişinin şahsında özel bir durum aranmamış olmakla birlikte TCK m.126’da mağdurun hakaret edilen kişi olduğunun anlaşılması yeterli görülmüş, özellikle adının vs. belirtilmiş olması gerekmediği söylenmiştir. Bu bağlamda hem tüzel kişiler hem de tüzel kişiliği haiz olmayan toplulukların da suçun mağduru olabileceği görülürken aynı topluluklar bu suçun faili olamamaktadır.

Hakaret suçu işleniş tarzı bakımından seçimlik hareketli suçlar kategorisine girmekte, bu seçimlik hareketler ise kişiye küfür edip sövmek suretiyle yapılabileceği gibi kişi hakkında somut bir fiil veya olgu isnat etmek şeklinde kanun maddesinde tanımlanmıştır.

Bu hareketlerin mağdurun yüzüne karşı yapılması huzurda hakaret (yüze karşı hakaret) suçunu oluşturmaktadır. Mağdura somut bir olgu isnat edildiği durumlarda bu olgunun gerçekliği suçun oluşup oluşmamasına etki etmemekte ancak isnadın ispatı halinde şahsi cezasızlık nedeni olarak kabul edilmektedir. Yargıtay Ceza Genel Kurulu beddua ve dini içerikli dileklerin (“Allah belanı versin” gibi) tahkir içermediğine karar vermiştir.

Gıyapta hakaret suçu ise mağdurla yüz yüze olmayan failin, mağdur hakkında suça vücut veren hareket veya söylemleri gerçekleştirmesidir. Ancak burada kanun koyucunun suçun cezalandırılması için gerçekleşmesini beklediği bir koşulda vardır ki bu da suçun en az üç kişiyle ihtilat edilmesi durumudur. Failin bu ihtilattan haberdar olması gerekmektedir zira eğer bir kişiyle konuşurken diğer insanların da duymuş olması durumunda suç oluşmayacaktır. Kısacası gıyapta hakaret suçunun oluşması için telefonla, yüzyüze ya da bir silsile halinde en az üç kişiye ulaşması gerekli ve yeterlidir.

Suçun düzenlenmiş olduğu TCK m.125’in 3.ve 4.fıkralarında suçun nitelikli halleri düzenlenmiş; kamu görevlisine karşı ve mağdurun mensup olduğu dine göre kutsal sayılan değerlerden bahisle işlenmesi ile suçun alenen işlenmesi hallerinde hareketin suçun nitelikli haline vücut vereceği, alenen işlenmesi durumunda temel cezanın altıda bir oranında artırılacağı, diğer durumlarda ise ceza alt sınırının bir yıldan az olamayacağı düzenlenmiştir.

Maddenin son fıkrası ise suçun kurul halinde çalışan kamu görevlilerine karşı görevlerinden dolayı işlenmesi halinde zincirleme suça ilişkin madde hükmünün uygulanacağı düzenlenmiştir. Lan, sanane, yürü git gibi kelimeler Tck 125 kapsamında hakaret sayılmayan kelimeler olarak değerlendirilir. Bu kelimeler kaba söz olarak hukukta karşılık bulur. Yine sosyal medya hakaret suçu cezası üstte belirttiğimiz Tck 125 kapsamında ele alınır ve cezalandırılır.

2. Hakaret Suçunun Manevi Unsurları

Hakaret suçu genel kast ile işlenebilen bir suçtur ve suçun oluşması için herhangi bir özel kast aranmamıştır. Eylemin objektif anlamda tahkir edici amacının bulunmaması durumunda da suç oluşacak, failin bu amacı taşımaksızın sadece dalga geçme amacıyla yaptığı hareketler ya da söylemler de hakaret suçunu oluşturacaktır.

Hakaret suçunda hukuka uygunluk nedeni olarak basına tanınmış haber verme hakkı ile TCK m.128 uyarınca iddia ve savunmanın dokunulmazlığı sayılmıştır ve bu hukuka uygunluk nedenlerinin uygulanabilmesi için basının verdiği bilginin güncel ve gerçek olması, verilişinde kamu yararı bulunması ile olay ve anlatı arasında bağ bulunması şartları aranmıştır. Bu koşullar gerçekleştiğinde hakaret suçu oluşmayacak ve hareket hukuka uygun hale gelecektir. Tabi ki bu hak kullanılırken küfür ve sövme eylemleri kesinlikle bu kapsamda kullanılmayacakken, mizah ve eleştiri hakkı da sınırların aşılmaması halinde uygulanabilecektir.

Hakaret suçu tehlike suçları kapsamında değerlendirildiği için bu suçlara teşebbüs söz konusu değildir. İstisnai olarak; suçun posta yoluyla gönderilen bir içerikle işlenmek istendiğinde ve bumektuba muhatabına ulaştırılmadan ve failin iradesi dışında el konulduğu takdirde suç teşebbüs aşamasında kalacaktır. Hakaret suçuna iştirak mümkündür.

3. Hakaret Suçunun Cezası ve Görevli Mahkeme

Hakaret suçunun düzenlendiği TCK m.125’in 1., 2., 3., ve 4.fıkralarının cezalarının 10 yıldan az olması nedeniyle görevli mahkeme Asliye Ceza Mahkemeleri olacaktır. Maddenin 1.fıkrası, 2.fıkrası b ve c bentleri ve 4.fıkrası uzlaşma kapsamındadır.

Hakaret suçu ile ilgili Yargıtay kararları " https://www.yargitay.gov.tr" adresinden ulaşabilirsiniz.

kadim hukuk imza