Created with Sketch.
Söğütözü Mah. Söğütözü Cad. No:2 Koç İkiz Kuleleri B Blok Kat:4 Daire:7 Çankaya/ANKARA
Created with Sketch.
MENÜ
Created with Sketch.

Güvenlik Soruşturması Ve Arşiv Araştırması Nedir? Nelere Bakılır? Ne Yapmalıyım?

Güvenlik Soruşturması Ve Arşiv Araştırması Nedir? Nelere Bakılır? Ne Yapmalıyım?

A. Güvenlik Soruşturmam Olumsuz Geldi Ne Yapmalıyım?

1- Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmanız olumsuz geldiği takdirde kurumunuz size tebliğ belgesi imzalatılır veya Cimer'den mail gelir. Bu şekilde Okulla veya Kurumla ilişiğiniz kesilir.

2- Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırmanızın hangi sebepten olumsuz sonuçlandığı bilgisi size verilmez. Cimer üzerinden yapacağınız başvuruda sadece güvenlik soruşturmanızın olumsuz olduğu bilgisi verilir.İçeriği hakkında bilgi verilmez. Bu bilgi gizlilik derecesine haiz bir bilgi olup Bilgi Edinme Kanunu kapsamında değildir.

3- Güvenlik soruşturması olumsuz çıkanlar İdare Mahkemesine 60 gün içerisinde Yürütme Durdurma (YD) talepli iptal davası açmalıdır.

4- Bu süre hak düşürücü süre olup dava açmadığınız takdirde dava açma hakkınızı kaybedersiniz.

5- Bir defa güvenlik soruşturmanız olumsuz olduğu takdirde ileride başvuracağınız tüm kurumlarda güvenlik soruşturmanız olumsuz gelecek, memur olmanız engellenecektir.

6- Polis Okulu Öğrencileri (POMEM/PMYO/Polis Akademisi), Uzman Çavuş, Subay/Astsubay Öğrencileri (Milli Savunma Üniversitesi), Öğretmen, Doktor, Zabıt Katibi, TAŞERON İŞÇİLER ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'na göre alım yapılan tüm kadrolarda güvenlik soruşturması yapılır. Güvenlik soruşturması bekleyenler tebliğ belgesi kendilerine ulaşmadan veya Cimer üzerinden bilgilendirilmediği sürece dava açamazlar.

7- Kadim Hukuk ve Danışmanlık; Güvenlik Soruşturmanızın Hangi Sebepten Olumsuz Olduğu Tespitinin Sağlanması, İdare Mahkemesinde Görülecek Davanızın En Kısa Sürede ve  Olumlu şekilde sonuçlanması için hukuki faaliyet göstermektedir. Kadim Hukuk ve Danışmanlık kazandığı bir çok dava ile müvekkillerinin mesleğe ve okula dönmelerini sağlamış olup bu alanda emsal kararların alınmasına vesile olmuştur.

8- Sıkça karşılaştığımız otel kayıtlar güvenlik soruşturmamı etkiler mi sorusunun cevabı aslında ahlak ve adaba aykırı davranış içerisinde değerlendirilebiliyor. Güvenlik soruşturmasında ahlaki durum nedir şeklinde bir sorunun cevabında kişinin sosyal çevresi, ailesi ve ilişkileri irdelenmekte. Bu araştırma neticesinde bir zaafiyet bulunduğu takdir de güvenlik soruşturması olumsuz sonuçlanmaktadır.

9- Güvenlik soruşturmasında ailenin etkisi çok fazladır. Karşılaştığımız davaların bir çoğu aile bireylerinin işlediği suçlar, haklarında elde edilen istihbari bilgilerden dolayıdır. Suçlar şahsi değil mi şeklinde bir savunma malesef idare hukuku bakımından salt uygulanabilir bir ilke değildir. Zira idare memur alımı noktasında aile ve sosyal çevresine bakmak zorundadır. Güvenlik soruşturması bekleyenler en çok ailedeki bireylerden dolayı mağdur edilmektedir. Kısaca güvenlik soruşturmasında ailenin etkisi vardır. Sadece kişinin kendisi araştırılmaz. Birinci derece yakınları ile birlikte bulunduğu ortam değerlendirilir.

10- Güvenlik soruşturması yönetmelik gereği 60 iş günü içerisinde tamamlanması gerekmektedir. Fakat Emniyet Genel Müdürlüğü, Mit ve ilgili Kurumların yoğunluğu, kurumlar arası irtibatsızlık sebebiyle malesef bu sürenin uzamasına neden olmaktadır. Güvenlik soruşturmanız yasal süresi içerisinde tamamlanmadığı takdirde kuruma dilekçe ile başvurarak güvenlik soruşturmanızın tamamlanmasını talep edebilirsiniz.

B. Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Nedir?

657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 48. maddesinde "Memur Olma Koşulları" sayılmıştır. İlgili maddenin 8. fıkrasına 03.10.2016 tarihli 676 sayılı KHK'nin 74. maddesi uyarınca; "Güvenlik soruşturması ve/veya arşiv araştırması yapılmış olmak." şartı eklenmiştir. Tüm kurumlar için geçerli olan bu madde  askeriye, polislik ve bazı bakanlıklarda çok sıkı şekilde uygulanmaktadır.

12 Nisan 2000 tarihli ve 24018 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan “Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Yönetmeliği 4. madde uyarınca;

Güvenlik Soruşturması"Kişinin kolluk kuvvetleri tarafından halen aranıp aranmadığının, kolluk kuvvetleri ve istihbarat ünitelerinde ilişiği ile adli sicil kaydının ve hakkında herhangi bir tahdit olup olmadığının, yıkıcı ve bölücü faaliyetlerde bulunup bulunmadığının, ahlaki durumunun, yabancılar ile ilgisinin ve sır saklama yeteneğinin mevcut kayıtlardan ve yerinden araştırılmak suretiyle saptanması ve değerlendirilmesidir."

Arşiv Araştırması: "Kişinin kolluk kuvvetleri tarafından halen aranıp aranmadığının, kolluk kuvvetleri ve istihbarat ünitelerinde ilişiği ile adli sicil kaydının ve hakkında herhangi bir tahdit olup olmadığının mevcut kayıtlardan saptanması." şeklinde tanımlanmıştır.

C. Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırmasında Nelere Bakılır?

Bu kısımda güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması neleri kapsar sorusuna cevap olarak;

- Kimlik bilgileri, kimlik kayıtlarının doğruluk derecesi, uyrukluğu, geçmişte yabancı bir devletin uyrukluğuna girip girmediği,

- Polis veya kolluk tarafından halen aranıp aranmadığı, kolluk kuvvetlerinin ve istihbarat ünitelerinin arşivlerinde bilgiler bulunup bulunmadığı, adli sicil kaydının ve hakkında bir tahdidin olup olmadığı,

- Yıkıcı faaliyetlerde bulunup bulunmadığı ve 5816 sayılı Atatürk Aleyhine İşlenen Suçlar Hakkında Kanuna ve Atatürk ilke ve inkılaplarına aykırı davranıp davranmadığı.

- Şeref ve haysiyetini ihlal edecek ve görevine yansıyacak şekilde kumara, uyuşturucuya, içkiye, paraya ve aşırı bir şekilde menfaatine düşkün olup olmadığı, ahlak ve adaba aykırı davranıp davranmadığı,

- Yabancılarla, özellikle hasım ve hasım olması muhtemel Devlet mensupları ve temsilcileriyle ilgili derecesinin iç yüzü ve nedeni,

- Sır saklama yeteneğinin olup olmadığı,

araştırılır.

Güvenlik soruşturmasında nelere bakılır 2018 yılında da üstteki hususlar araştırılır. Olağanüstü durumlarda değişiklik göstermemektedir. Güvenlik soruşturmasında ailenin etkisi vardır. Sadece kişiye bakılmaz. Kişinin içinde bulunduğu ortam gözönüne alınır. Güvenlik soruşturmasında nelere bakılır 2018 yılı içerisinde üstte sayılan kristerlere bakılmış olup yönetmelikte bu hususa ilişkin değişiklik yapılmamıştır.

D. Güvenlik Soruşturması Elenme Nedenleri ve Emsal Kararlar

Aşağıda belirtilen emsal kararlar Milli Savunma Bakanlığına, Emniyet Genel Müdürlüğü’ne, Sağlık Bakanlığı’na Milli Eğitim Bakanlığı’na ve Diyanet İşleri Başkanlığı’na karşı güvenlik soruşturması olumsuz gelen adaylar için açılmış ve kazanılmıştır. Avukat Umur Yıldırım tarafından yürütülen bu davalar lehe sonuçlanmıştır. Güvenlik soruşturması olumsuz çıkanlar bu emsal kararlardan yararlanabilir.

SGK Kaydı Sebebiyle Güvenlik Soruşturması Olumsuz Sonuçlanan İçin Emsal Karar

“Olayda, Mahkememizin 03.05.2018 tarihli ara kararı ile "Emniyet istihbarat bilgilerine göre davacının annesinin geçmiş yıllarda FETÖ/PDY'ye müzahir ÜMİT ÖZEL EĞİTİM ÖĞR. BAS. YAY. PAZ. ELEK TRZ. ve TİC. A.Ş'de SGK kaydının bulunmasından ötürü güvenlik soruşturmasının olumsuz sonuçlandığı belirtilmekte ise de, adı geçenin annesinin söz konusu iş yerinde hangi yıllarda çalıştığı, ne iş yaptığı, çalışması nedeniyle herhangi bir takibata uğrayıp uğramadığı ve şirketin faaliyetini devam ettirip ettirmediği hususlarında bir araştırma yapılarak göreve alınmaya engel teşkil edebilecek somut bilgi ve belgelerin ilgili kurumlardan temin edilerek gönderilmesi" istenilmesine rağmen davalı idarece ara kararda belirtilen hususlara ilişkin hiçbir somut bilgi ve belgenin dava dosyasına sunulmadığı görülmektedir.

Bu durumda; davacının kendisini etkileyebilecek yakın çevresi (anne, baba, kardeş, eş, çocuk, veli) hakkında somut, güvenilir, teyit edilebilir nitelikte, ön yargıdan uzak, hukuken denetlenebilen bilgiye dayalı tespitlerin açıkça ortaya konulması gerekirken, bu yönde bir araştırma yapılmaksızın sadece istihbari bilgiye dayanılarak tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmemiştir.”

Hükmün Açıklanmasının Geriye Bırakılması (HAGB) Sebebiyle Güvenlik Soruşturması Olumsuz Sonuçlanan İçin Emsal Karar

“Bu durumda, davacının güvenlik soruşturmasının olumsuz sonuçlanmasının gerekçesini oluşturan mahkeme kararında, davacının yargılanmasına neden olan fiili haksız tahrik altında işlediğinin belirtildiği, beş yıl süreyle denetimli serbestliğe tabi tutulduğu, Hükmün Açıklanmasının Geriye Bırakılması kararı verildiği, Uyap üzerinden yapılan incelemede denetim süresi içerisinde kasten yeni bir suç işlemediği, bunun üzerine Kavak Asliye Ceza Mahkemesi'nce davanın düşmesine karar verildiği, söz konusu kararın 23.11.2018 tarihinde kesinleştiği, güvenlik soruşturmasının olumsuz sonuçlanmasına neden olacak başkaca bir hususun bulunmadığı dikkate alındığında, söz konusu durumun güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının olumsuz olarak değerlendirilemeyeceği sonucuna varıldığından, dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmamaktadır.”

Yurt, Dershane ve Okul Sebebiyle Güvenlik Soruşturması Olumsuz Sonuçlanan İçin Emsal Karar

“Uyuşmazlıkta, Mahkememizin 01/08/2018 tarihli ara kararıyla … İl Milli Eğitim Müdürlüğü'ne yapılan ara kararına istinaden, davacının FETÖ/PDY Terör Örgütü'ne müzahir  Özel … Anadolu Lisesi (eski adı Özel … Anadolu Lisesi)'nden 2006-2007 eğitim öğretim yılı sonunda 15/06/2007 tarihinde diplomasını alarak mezun olduğu, buna istinaden davacının güvenlik soruşturmasının olumsuz sonuçlandığı anlaşılmakta ise de; davacının 11/01/19.. doğumlu olduğu, kapatılan öğretim kurumundan mezun olduğu tarihte 16 yaşında olduğu, FETÖ/PDY terör örgütünün yardıma muhtaç ya da ekonomik anlamda durumu iyi olmayan çocukları hedef alarak kendi bünyesinde eritmeye çalıştığı hususunun bilinen bir gerçek olduğu, keza FETÖ/PDY Terör Örgütü'nün ülkemiz için dönüm noktasının 17-25/12/2013 tarihinde Emniyet Teşkilatı ve Yargı kurumlarını kullanmak suretiyle Türkiye Cumhuriyeti Hükümetini yıkma ve yıpratmaya dönük hareket tarzları ile anlaşıldığı, davacı hakkında elde edilen verilerin tek başına güvenlik soruşturmasını olumsuz kılacak ağırlıkta bulunmadığı, her ne kadar askerlik mesleğinin önemi ve özelliği dikkate alındığında idarenin çok daha geniş bir takdir yetkisi bulunmakta ise de; davacı hakkında daha titiz ve ayrıntılı bir inceleme yapılmasının hukuk devleti ilkesinin bir gereği olduğu, davacının anılan kurumdan mezun olduktan sonra terör örgütüyle bağlantısının devam edip etmediğinin ayrıca araştırılması gerektiği, belirtilen nedenlerden dolayı eksik incelemeye dayalı olarak tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.”

E. Sözleşmeli Subay, Astsubay, Uzman Çavuş ve Uzman Erbaşların Sözleşmelerinin Feshi/Yenilenmemesi

Güvenlik soruşturması sebebiyle sözleşmesi yenilenmeyen uzman çavuş, uzman erbaş, sözleşmeli subay ve astsubay bu durumun tebliğinden itibaren 60 gün  içerisinde yürütme durdurma istemli iptal davası açmaları gereklidir. Uzman çavuş, uzman erbaş, sözleşmeli subay ve astsubaylar her sözleşme yenileme döneminde güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasına tabi tutulmaktadırlar. Güvenlik soruşturması olumsuz çıkanlar 60 gün içerisinde dava açmadıkları takdir de dava açma hakkı son bulacaktır. Zira bu süre hak düşürücü süredir. Güvenlik soruşturması sorgulama yapmak için başvurduğunu kuruma dilekçe vermeniz yeterlidir.

Kadim Hukuk & Danışmanlık tarafından İdare Mahkemesine açılacak iptal davasında personelin mesleğe iadesi, dava süresince mahrum kaldığı parasal ve özlük hakları talep edilmektedir. Dava sürecinin sonunda adayların mahrum kaldığı tüm maaşlar tahsil edilmektedir.

Güvenlik soruşturması olumsuz çıkanlar, güvenlik soruşturmasına itiraz, güvenlik soruşturması hangi durumlarda olumsuz çıkar, güvenlik soruşturması olumsuz çıkma nedenleri, güvenlik soruşturması olumsuz çıkarsa sorularının cevabı makalemizde bulunmaktadır.

Kadim Hukuk İsim

Avukat/ Attorney at Law Umur YILDIRIM